Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

TOUR TI BA NDO JUIN 2015

 KOTA MAMA-TENE NI | ESKÊ NDARA TI AZO AMÛ PLACE TI BIBLE?

Ambeni ye akara awandara

Ambeni ye akara awandara

Ade ti ninga ape, a kangbi na azo gbâ ti abuku so a fa na yâ ni bango ndo ti azo so atene Nzapa ayeke dä ape. Ambeti ni so agbu bê ti azo mingi nga ala pika patara na ndo ni mingi. Na ndo ti tënë so, David Eagleman, so ayeke mbeni wandara so ayeke manda ye na ndo ti mongoli ti zo, atene: “Ambeni zo so adiko ambeti ni so apensé ti ala atene awandara ahinga ye kue.” Na pekoni lo tene: “Me, anzoni wandara ayeke azo so ayeke lakue nduru ti manda ye, na mbaï afa so ala yeke hinga lakue afini ye so ala ku tere ti ala na ni ape.”

Na yâ ti angu mingi so ahon, ambeni wandara so ahinga ndo mingi awara lege ti hinga ambeni ye, so ala ku tere ti ala na ni ape, na ngoi so ala yeke gi lani ti hinga akiringo tënë na akota hundango ndo so andu dunia ti e. Me, ambeni asara nga akota erreur mingi na yâ ti gingo ye ti ala ni. Isaac Newton ayeke mbeni oko ti awandara so ahon atanga ni kue na yâ ti mbaï ti azo. Lo fa tongana nyen la si mbeni ngangu ayeke bata na tere ti mba aplanète, atongoro nga na bungbi ti atongoro so ayeke na lê ti nduzu. Lo sigigi na mbeni kode ti sarango calcul, so grâce na ni la a sigigi na a-ordinateur, azo ayeke voyagé na lê ti nduzu nga ala sigigi na akota lê ti ngombe. Me, na lege ti sarango magie nga na aye ti ndima, Newton agi ti sara si wen aga lor.

Angu 1500 tongaso kozo na Newton, wandara Ptolémée asara kua na lê ti lo ti gi ti hinga aye so ayeke na lê ti nduzu. Lo yeke bâ ndo lani na lê ti nduzu na alakui ti mû peko ti trace ti ambeni planète so ayeke hon na lê ti nduzu ni. Azo abâ lo tongana mbeni kota zo ti sarango acarte. Me, lo pensé so sese la ayeke na milieu ti aye so ayeke na yâ ti dunia. Mbeni wandara ni, so iri ti lo ayeke Carl Sagan, atene mbeni tënë na ndo ti Ptolémée, lo tene: “Teti angu 1500 tongaso, azo amä na bê na fango ye ti lo so lo tene sese la ayeke na milieu ti aye so ayeke na yâ ti dunia, na ye so aye ti fa so même mbeni zo so ahinga ye mingi apeut ti fâ kamba.”

Laso, awandara atingbi na mara ti akpale tongaso mingi na yâ ti akua ti ala. Eskê mbeni la ala peut ti hinga aye kue so ayeke na yâ ti dunia la? Atâa so e hinga so awandara asigigi na aye mingi nga aye ni so aga na aye ti nzoni mingi na azo, a yeke nga kota ye ti tene e bata na li ti e so ambeni ye akara ala. Paul Davies, so ayeke mbeni wandara, atene: “Tongana a yeke ti fa nda ti aye kue so ayeke na yâ ti dunia, a yeke ngangu ti tene na yâ ti aye kue mo wara mbeni nda ti tënë oko so ayeke polele nga so amä tere na atanga ni.” Atënë so afa na e mbeni tâ tënë: Azo apeut lâ oko ape ti hinga aye kue kue kue so ayeke na yâ ti dunia so. Ni la, tongana ambeni zo atene so awandara apeut ti fa na e nda ti aye kue, a yeke nzoni ti yeda na ni kue ape.

Bible asara tënë ti apendere ye so ayeke na yâ ti dunia na lege ti atënë so: “Bâ, so ayeke gi kete yanga ti kusala ti [Nzapa]; na e mä gi kete tënë ti Lo.” (Job 26:14). Gbâ ti aye angbâ so ade azo ahinga ndani ape. E kue e yeda na atënë ti bazengele Paul, so lo sû ni a sara angu 2000 tongaso awe, so angbâ lakue na ngangu, so atene: “Bâ, tongana nyen mosoro ti Nzapa, ndara ti lo na hingango ye ti lo ayeke kota! Biani, zo alingbi ti gi nda ti afango ngbanga ti lo pëpe, zo alingbi nga ti hinga alege ti lo kue pëpe.”—aRomain 11:33.

A yeke polele so Bible ayeke mû na e aye so e yeke tâ na bezoin ni, so awandara apeut ti mû ni ape

TI HINGA AMBENI TËNË

TOUR TI BA NDO

Azo ayeke buba ande sese so biaku biaku?

Bible asara tënë ti mbeni ngoi so azo ayeke buba sese, me lo sara nga tënë ti ye so Nzapa ayeke sara ande ti kiri ti leke ni.

TOUR TI BA NDO

Nyen la apusu azo mingi ti yeda so mbeni Zo so acréé aye kue ayeke dä?

Nzapa la acréé azo, wala ala ga na lege ti anyama?