Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

TOUR TI BA NDO MAI 2014

 SARA YE NA MABE TONGANA TI ALA | MARIE

Lo kanga bê atâa kota vundu ti lo ni

Lo kanga bê atâa kota vundu ti lo ni

MARIE akuku na genou ti lo, vundu ahon ndo ti lo na yâ ti bê ti lo kâ. Molenge ti lo akui awe. Lo bâ pasi fade teti angbonga mingi na ndo ti keke, na kozo si lo kui lo dë mbeni kota kongo na ye so angbâ ti toto lakue na yâ ti li ti Marie. Lê ti nduzu avuko, atâa so a yeke gi midi senge. Sese ayengi ngangu (Matthieu 27:45, 51). Peut-être Marie aga ti bâ so Jéhovah aye si dunia mobimba ahinga so kuâ ti Jésus Christ asara lo vundu mingi ahon tanga ti azo kue.

Na Golgotha ni, wala Ndo-ti-bio-ti-li, Marie angbâ ti toto kuâ ti molenge ti lo ni (Jean 19:17, 25). Midi ahon awe, na lê ti nduzu akomanse ti vuru. Âmanke gbâ ti aye aga na li ti Marie. Peut-être mbeni ye ni ayeke ye so asi a sara ngu 33 tongaso awe. A yeke na ngoi so lani lo na Joseph ague na bébé ti ala na temple na Jérusalem, na ala wara tere na mbeni mbakoro-koli so iri ti lo ayeke Siméon. Koli so atene mbeni tënë ti prophétie. Lo tene akota tënë na ndo ti Jésus, me lo tene nga so mbeni lâ, mbeni ye ayeke si na Marie mo bâ mo tene mbeni yongoro épée la ayeke kpo lo alï (Luc 2:25-35). Fadeso, tâ na ngangu ngoi ni so la si lo ga ti gbu nda ti atënë ni so.

Vundu ti Marie ason tongana kä ti épée

A tene ka a tene kuâ ti molenge ti mo zo wani ason ka mingi, na mbeni ye ti son ti lingbi na ni ayeke dä ape. Kuâ ayeke mbeni kota wato, na lo sara sioni na azo kue atâa na lege wa (aRomain 5:12; 1 aCorinthien 15:26). Zo alingbi ti kanga bê na yâ ni la? Tongana e bâ fini ti Marie ti to nda ni na ngoi so Jésus akomanse kua ti lo ti fango tënë juska na kuâ ti lo nga na pekoni, e yeke manda ande ye mingi na ndo ti mabe so amû lani maboko na Marie ti kanga bê atâa kota vundu ti lo ni.

“YE KUE SO LO TENE NA ALA, ALA SARA NI”

Zia e kiri na peko kete angu ota na ndambo tongaso. Marie ahinga so ambeni ye ayeke changé. Même na kete gbata ti Nazareth ni so, azo ayeke sara gi tënë ti Jean Wabatizengo zo nga na tënë so lo yeke fa ti wa azo ti changé bê ti ala. Peut-être Marie abâ so kozo molenge ti lo ni ahinga so aye so kue afa atene ngoi ti tene lo komanse ti fa tënë asi awe (Matthieu 3:1, 13). Ti Marie na azo ti da ti lo, hongo ti Jésus ayeke ga ande na ala agingo bê mingi. Ndali ti nyen?

Na tango ni so, peut-être Joseph, koli ti Marie, akui awe. Ye so asara lo lani nzoni ape. Hongo ti molenge ti lo ni nga kue ayeke sara lo nzoni ape. * Na ngoi ni so, a yeke iri Jésus “Molenge ti sarapande” me nga “sarapande”. Na bango ni, Jésus amû kua ti babâ ti lo na peko ti lo nga lo la lo yeke bâ lege ti sewa ni fadeso, so amolenge ni asi omene wala ahon ni, na so a dü ala na peko ti lo (Matthieu 13:55, 56; Marc 6:3). Jacques ayeke peut-être use molenge ni, na atâa so Jésus ayeke fa na lo kua ni ti mû place ti lo Jésus ni, hongo ti yaya na yâ ti sewa ayeke ka kete ye ape. Ti Marie, nengo kungba ayeke na ndo ti go ti lo awe, me ti so ni so lo yeke gbu lê ni ande la? E hinga ape. Me kota hunda ni ayeke  so: Lo yeke sara ande ye tongana nyen na ngoi so Jésus ti Nazareth ayeke ga Jésus Christ, Messie so a sara tënë ti lo depuis so? Mbeni mbaï ti yâ ti Bible ayeke fa ni na e.—Jean 2:1-12.

Jésus ague ti tene Jean abatize lo, na lo ga Messie, wala Zo so Nzapa asoro lo (Luc 3:21, 22). Na pekoni lo komanse ti soro adisciple ti lo. Atâa so kua ti lo ni ayeke kota mingi, lo mû nga ngoi ti duti na tere ti afami na akamarade. Mbeni lâ, lo na mama ti lo, na adisciple ti lo nga na aita ti lo ala gue na mbeni matanga ti mariage na gbata ti Cana, mbeni gbata na ndo ti hoto so ayo akilomètre 13 na Nazareth. Na ngoi ti matanga ni, Marie abâ so mbeni kpale ayeke dä. Peut-être lo bâ so li ti ambeni zo ti yâ ti sewa ni aga kirikiri si ala yeke bâ lê ti mba na ala yeke sara tënë na popo ti ala. Andâ vin la ahunzi! Na yâ ti ngobo ti azo ni kâ, mara ti ye ni so asi so ayeke bi kamene na lê ti azo ti sewa ni nga ayeke buba yâ ti matanga ni. Ye so asara Marie nzoni ape, si lo turnê na mbage ti Jésus.

Lo tene na Jésus: “Ala yeke na vin pëpe.” Lo ye ti tene Jésus asara nyen la? E hinga ape, me Marie ahinga so molenge ti lo ayeke nzoni zo na lo yeke sara ande anzoni ye mingi. Âmanke lo pensé ti lo so ngoi ti tene molenge ti lo ni akomanse ti sara aye ni la. A yeke mo bâ mo tene lo yeke tene na Jésus, lo tene: “Molenge ti mbi, pardon sara mbeni ye ndali ni!” Me kiringo tënë ti Jésus adoit ti dö bê ti lo lani. Jésus atene: “Wali, ti mo na mbi nyen?” Ambeni zo atene kiringo tënë ti Jésus so aye ti fa so lo kpe mama ti lo ape, me ye ni ayeke ti lo tongaso ape. Lo ke gi na mama ti lo ni yeke. Lo ye gi ti dabe ti mama ti lo so lo yeke na droit ti fa lege na lo Jésus ni na yâ ti kua ti lo ape, me so ayeke kua ti Jéhovah, Babâ ti lo la.

Marie ayeda na tënë ti molenge ti lo ni, ngbanga ti so lo yeke wali so ahinga ti gbu li nga lo hinga ti sara tere ti lo kete. Lo turnê na mbage ti azo ti kua ni, lo tene na ala: “Ye kue so lo tene na ala, ala sara ni.” Marie aga ti bâ so lo yeke na droit encore ape ti fa ye so a lingbi molenge ti lo ni asara, me lo molenge ni la ayeke fa lege fadeso na lo nga na tanga ti azo. Ti Jésus, lo nga kue, tongana ti mama ti lo, lo bâ mawa ti afini marié ni. Tongaso, lo sara kozo miracle ti lo na lege so lo sara si ngu aga vin. Ye ti pekoni ayeke so wa? “Adisciple ti lo ato nda ti mä na bê na lo.” Marie nga kue amä na bê na lo. Atâa so Jésus ayeke molenge ti lo, lo bâ lo tongana Seigneur na Sauveur ti lo.

Laso ababâ na amama alingbi ti manda ye mingi na lege ti tapande ti mabe ti Marie so. Ti tâ tënë ni, mbeni zo nde ade ti bata mbeni molenge tongana Jésus so ape. Me atâa so molenge so e dü lo ayeke na siokpari na tere ti lo, tongana lo ga kota awe, a lingbi ti duti ngangu na ababâ na amama ti yeda na ni. Peut-être ala yeke ngbâ ti sara ye na lo mo bâ mo tene lo ngbâ kete molenge, me so ayeke na lege ni ape (1 aCorinthien 13:11). Ala lingbi ti sara nyen ti mû maboko na lo? Tongana molenge ni ayeke be-ta-zo na Jéhovah, a yeke nzoni ala sara confiance na lo, so lo yeke ngbâ lakue ti sara ye so Bible afa na so Jéhovah ayeke iri tufa na li ti lo. Tongana ala sara ye na mabe nga ala yeke na confiance na molenge ni, a yeke sara nzoni na lo mingi. Kite ayeke pëpe so Jésus abâ lani na nene ni mingi mungo maboko so Marie amû na lo na yâ ti angu so aga na pekoni.

“AITA TI LO AMÄ NA BÊ NA LO PËPE”

Na yâ ti ngu ota na ndambo ti kua ti Jésus, Bible asara tënë mingi na ndo ti Marie ape. Girisa ape so Marie ayeke peut-être womua, na ambeni molenge ni ade na gbe ti lo. A yeke na lege ni so lo peut lani ape ti mû peko ti Jésus na yâ ti kua ti lo ti fango tënë (1 Timothée 5:8). Me atâa so kue, lo ngbâ lakue ti  gbu li na ndo ti aye so lo manda na ndo ti Messie ni, nga lo yeke gue lani na abungbi na yâ ti synagogue ti kodoro ti lo, Nazareth, tongana ti so ala yeke sara ka lakue na yâ ti sewa ni.—Luc 2:19, 51; 4:16.

Lani tongana Jésus ayeke fa tënë na yâ ti synagogue ti Nazareth, âmanke Marie ayeke lani dä nga. Na ngoi ni so, Jésus afa so mbeni prophétie so asara tënë ti Messie a sara angu ngbangbo mingi so aga tâ tënë na ndo ti ni Jésus ni. So ti mo nzerengo tere na Marie na mango tënë so! Me vundu adoit lani ti sara lo ti bâ so azo ti kodoro ti lo ni abâ molenge ti lo tongana Messie ni ape, na même ala gi ti fâ lo.—Luc 4:17-30.

Vundu adoit nga ti gbu lo ndali ti sarango ye ti ambeni molenge ti lo ni na tere ti Jésus. Na Jean 7:5, a fa so aita ti Jésus osio ayeke lani na mara ti mabe ti mama ti ala so ape. E diko, a tene: “Aita ti lo amä na bê na lo pëpe.” Ti aita ti Jésus ti wali, use tongaso, Bible asara tënë na ndo ti ala ape. * Atâa a yeke lani tongana nyen, Marie ahinga songo ti langongo da oko na azo so mabe ti ala ayeke nde nde. Lo yeke sara lani kue ti ngbâ be-ta-zo na Nzapa, na oko ngoi ni, lo yeke gi nga ti ndu bê ti amolenge ti lo ni, lo yeke gi ti son songo na ndo ti ala ape.

Mbeni lâ, ambeni fami ti Jésus, so aita ti lo kue ayeke na popo ti ala, ague ti “gbu” Jésus. Ala tene ti ala, a tene: “Ye asara li ti lo awe.” (Marc 3:21, 31). Marie ayeke lani na mara pensé ti ala ni so ape, me lo kue lo gue, peut-être ti bâ wala amolenge ti lo ni ayeke manda ande mbeni ye kâ so ayeke mû maboko na ala ti mä na bê. Me ala mä na bê ni? Atâa so ala bâ Jésus asara amiracle nga lo fa apendere tënë, amolenge ti Marie so amä na bê kete ape. Ngonzo asara Marie? Lo tene ni sara gbä ti ndu bê ti ala?

Na yâ ti sewa ti mo, ala sara Nzapa nde nde? Mo lingbi ti manda ye mingi na lege ti mabe ti Marie. Atâa so amolenge ti lo amä na bê na Jésus ape, lo zia ala tongaso ape. Me, lo mû lege na ala ti bâ na lê ti ala wani so mabe so lo yeke na ni aga na lo ngia nga na siriri ti bê. Na mbeni mbage, lo ngbâ lakue ti mû maboko na Jésus, so ayeke ti lo be-ta-zo. So Jésus ayeke dä ape so, a sara lo mawa? A si ka so lo regretté so Jésus ayeke na tere ti ala encore ape? Tongana a yeke ni, lo hinga ti kanga bê. Lo bâ mungo maboko so lo mû na Jésus tongana mbeni kota pasa. Mo nga kue mo lingbi ti mû maboko na amolenge ti mo ti zia Nzapa na kozo ndo na yâ ti gigi ti ala?

“MBENI YONGORO ÉPÉE AYEKE KPO ANDE ÂME TI MO ALÏ”

So Marie amä na bê na Jésus, lo wara ye ti peko ni? Jéhovah ayeke futa ka azo so asara ye na mabe, na nyen na nyen kue lo futa Marie (aHébreu 11:6). Tara ti bâ Marie na ngoi so lo yeke mä molenge ti lo na sarango tënë wala lo mä sango ti afango tënë ti Jésus na yanga ti ambeni zo.

Mingi ti atënë ti yâ ti aparabole ti Jésus ayeke aye so lo manda na tere ti Joseph na Marie

Na yâ ti aparabole ti molenge ti lo ni, peut-être Marie amä ambeni ye so Jésus ahinga ni na kete ti lo na Nazareth. Na tapande, na ngoi so Jésus ayeke sara tënë ti mbeni wali so ayeke balëe da ti lo ti gi na nginza ti lo so agirisa, ti awali so ayeke neka farine ti sara na mapa, wala ti mbeni zo so aza wâ na lampe ti zia na nduzu, peut-être Marie apensé na ngoi so lani lo yeke sara akua ti yanga-da si kete molenge ti lo ni ayeke na tere ti lo so (Luc 11:33; 15:8, 9; 17:35). Na ngoi so Jésus atene joug ti ni ane ape nga kungba ti ni ayapu, peut-être Marie adabe ti lo na mbeni lakui so lani lo yeke bâ Joseph na fango na molenge ti lo Jésus tongana nyen ti leke mbeni joug si ane ape na ndo ti go ti nyama so ayeke duti na gbe ni ande (Matthieu 11:30). Ti tâ tënë  ni, tere ti Marie adoit lani ti nzere mingi tongana lo bâ kota pasa so Jéhovah amû na lo na yâ ti gigi ti lo, so ayeke ti bata molenge so ayeke ga Messie ni nga ti fa ye na lo. So ngia si lo duti na ni ti mä Jésus, so mbeni zo ti fa ye ti lingbi na lo ayeke dä ape! Lo so ayeke sara kua lani na akete kete ye so azo mingi ahinga ni ti fa na ambeni kota tënë na ala.

Ye oko, Marie angbâ ti sara tere ti lo kete. Lâ oko molenge ti lo ayä iri ti mama ti lo na nduzu ape ti tene azo avoro lo. Mbeni lâ na ngoi so Jésus ayeke fa tënë, mbeni wali na popo ti gbâ ti azo ni adë kongo, lo tene so ngia ayeke na wali so adü Jésus. Me Jésus akiri tënë, atene: “Ên-ën. Ngia ayeke na ala so amä tënë ti Nzapa na abata ni!” (Luc 11:27, 28). Même na ngoi so ambeni zo atene na Jésus atene mama ti lo na aita ti lo aga ti bâ lo, lo tene na ala so azo so amä na bê la ayeke biani amama ti lo na aita ti lo. Ahon ti tene Marie asara ngonzo, lo mä yâ ti tënë ti Jésus ni, so aita ti yingo la ayeke kota ahon aita ti mitele.—Marc 3:32-35.

A yeke ngangu ti fa kota vundu so Marie ayeke na ni na ngoi so lo bâ molenge ti lo ayeke bâ pasi sioni ti gue ti kui na ndo ti keke. Bazengele Jean, so abâ lani aye ni na lê ti lo, afa ambeni nzene nzene tënë na ndo ti mbaï ni. Na ngangu ngoi ni so, Marie aluti “nduru na keke ti pasi ti Jésus”, molenge so lo ye lo mingi so. Ye oko alingbi lani pëpe ti kanga lege na mama so ti ngbâ na tere ti molenge ti lo na ndangba ngoi ni so. Jésus la ayeke bâ pasi so. Tongana lo wu pupu oko wala lo tene gi tënë oko, a yeke son lo songo, me atâa so kue lo zi yanga lo sara tënë. Lo mû mama ti lo na Jean, bazengele so lo ye lo mingi, ti tene lo bâ lege ti lo. Teti so aita ti Jésus ade ti mä na bê na lo ape, lo zia Marie na ala ape me na mbeni disciple ti lo so lo sara confiance na lo. Jésus aye ti fa so wakua ti Nzapa adoit ti bâ lege ti sewa ti lo, mbilimbili ti abezoin ti ala na lege ti yingo.—Jean 19:25-27.

Tâ gi na ndembe so Jésus akui, ye ni ason Marie mo bâ mo tene mbeni yongoro épée la akpo lo alï tongana ti so a tene na lo ândö so. Tongana a yeke ngangu na e ti hinga vundu ti Marie ni, a yeke duti nga ngangu na e ti hinga tâ ngia so lo wara lango ota na pekoni. Marie amä mbeni pendere tënë, a yeke so a zingo Jésus na kuâ. So kota miracle ti Nzapa ape! Ngia ti lo ni akiri akono tongana lo mä a tene Jésus ague afa tere ti lo na ita ti lo Jacques (1 aCorinthien 15:7). Peut-être lo si na lo na ngoi so Jacques ni ayeke gi lo lo oko. Ye ni so andu bê ti Jacques nga na atanga ti aita ti Jésus ni. Bible afa so, na pekoni, ala yeda so Jésus la ayeke Christ ni, na ala gue na abungbi, ala na mama ti ala, ala bi tere ti ala na yâ ti sambela (Kusala 1:14). Angu mingi na pekoni, Jacques na Jude asara ambeni mbeti ti Bible.

Tere ti Marie anzere lani ti bâ so ambeni molenge ti lo ni aga aChrétien

Ndangba sango so e mä na ndo ti Marie ayeke gi na ngoi so lo na amolenge ti lo ayeke sara bungbi, ala yeke sambela so. Mbaï ti lo ahunzi pendere mingi, nga lo zia nzoni tapande na peko ti lo. Grâce na mabe ti lo, lo kanga bê atâa kota vundu ti lo ni, nga na nda ni, lo wara pendere futa. Tongana e sara ye na mabe tongana ti lo, e nga kue e yeke kanga bê atâa mara ti songo ti ye wa la dunia so aga na ni na e, nga e yeke wara kota futa.

^ par. 8 Na peko ti so a sara tënë ti Joseph na ngoi ti mbeni ye so asi na tango so Jésus ayeke na ngu 12, Bible asara encore tënë ti lo ape. A sara gi tënë ti mama ti Jésus nga na ti tanga ti amolenge ni, me ti Joseph ape. Na yâ ti mbeni versê ni, a iri Jésus “molenge ti Marie” me a sara tënë ti Joseph ape.—Marc 6:3.

^ par. 16 Joseph ayeke zo so abata Jésus batango, so aye ti fa so aita ti Jésus ni so ayeke aita ti lo ti mbage ti mama.—Matthieu 1:20.