Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) MARS 2014

Tongana mo tene ‘En ayeke ngbâ gi En’?

Tongana mo tene ‘En ayeke ngbâ gi En’?

Gbu li ti mo na ndo ti ye so: Mbeni ancien so ayeke membre ti Komite so abâ lege ti songo na ada-nganga amä tere na mbeni ita-koli so ayeke maseka ti fa tënë na dimanche na ndapre. Me na dimanche ni na ndapre, mbeni ita so wali ti lo asara ndao na oto na a gue na wali ni hio na hôpital airi ancien ni ti gue hio. Lo hunda ancien ni ti gi na lo mbeni docteur so alingbi ti sava wali ti lo sân ti mû na lo mênë. Tongaso ancien ni azia lege ti fango tënë legeoko na maseka ni ti gue ti mû maboko na sewa so awara kpale.

Gbu li ti mo nga na ndo ti ye so: Mbeni ita-koli na wali ti lo atisa mbeni mama na amolenge ti lo use so ayeke na congrégation ti ala na da ti ala na mbeni lakui. Na ngoi so mama ni asara tënë ni na amolenge ti lo, tere ti ala anzere mingi. Ala yeke ku lango ni kungo. Me, kozo na lango ni, ita-koli ni na wali ti lo atene na mama ni so mbeni ye so ala ku tere ti ala na ni ape asi na asara si lo na amolenge ti lo alingbi pëpe ti ga na lango ni so. Na pekoni, mama ni aga ti hinga ndani so ita-koli so na wali ti lo atene lani na ala ti gue ape. Na pekoni so ala tisa lo na amolenge ti lo, ambeni kamarade ti ala nga atisa ala na ala yeda ti gue.

A lingbi e so e yeke aChrétien, e sara ye alingbi na tënë ti yanga ti e. A lingbi e tene “ ‘En’ na ‘Ên-ën’ pëpe”, so ti tene a lingbi e sara ye so e tene e yeke sara, me tongana e sara ni ape, a lingbi e duti na mbeni nzoni raison so apusu e ti sara tongaso (2 aCor. 1:18). Me tongana ti so atapande so afa, aye so ayeke si ayeke nde nde. A lingbi ti si so e mä tere na mbeni zo ti sara mbeni ye, me na pekoni e bâ so e lingbi ti sara ye ni ape. Mara ti ye so asi mbeni lâ na bazengele Paul.

A TENE SO PAUL AYEKE MBENI ZO SO A LINGBI TI ZIA BÊ NA NDO TI LO PËPE

Na ngu 55, Paul ayeke lani na Éphèse na ngoi ti ota voyage ti lo ti missionnaire. Lo leke lani ti fâ Ngu-ingo ti Égée ti si na Corinthe na pekoni lo gue na Macédoine. Na ngoi so lo yeke kiri lani na Jérusalem, lo leke ti gue ti bâ aita ti congrégation ti Corinthe ti fani use ni. Lo gue lani ti mû matabisi so ala mû na nzoni bê na aita ti Jérusalem (1 aCor. 16:3). E tene tongaso ngbanga ti so 2 aCorinthien 1:15, 16 atene: “Na lege ti beku so, mbi leke na bê ti mbi kozoni ti gue na ala kâ, si ala lingbi ti wara lege ti duti na ngia ti fani use ni. Na tongana mbi duti kete na ala awe, mbi yeke gue na Macédoine. Na pekoni mbi yeke londo na Macédoine mbi kiri na mbage ti ala, na nda ni ala zia mbi na lege mbi gue na Judée.”

Na yâ ti kozo lettre ti Paul na aita ti Corinthe, lo tene na ala so lo yeke gue ande ti bâ  ala (1 aCor. 5:9). Me ngoi kete na peko ti so Paul asara lettre so na ala, azo ti sewa ti Chloé atene na Paul so ambeni kota kpale ayeke na yâ ti congrégation (1 aCor. 1:10, 11). Paul achangé ye so lo leke ti sara na lo sara lettre so e iri ni laso 1 aCorinthien. Na yâ ti lettre ni so, lo mû wango nga lo sara atënë ti sengo ndo. Lo tene nga so lo changé ye so kozo lo leke ti sara. Lo tene na aita ni so lo yeke gue kozoni na Macédoine awe si na pekoni lo yeke gue na Corinthe.1 aCor. 16:5, 6. *

Na ngoi so aita ti Corinthe awara lettre ti Paul, ambeni atene so lo sara ye alingbi na tënë ti yanga ti lo pëpe. Ala pensé so ala yeke nzoni ahon lo. Paul airi ala “akota bazengele”. Paul atene atënë so ti gbu koko ti lo wani, lo tene: “Biani, na ngoi so mbi leke tënë so na bê ti mbi, mbi bâ ni tongana tënë ti ngia? Wala aye so mbi leke ti sara, mbi leke ti sara ni alingbi na ye ti mitele? si mbi tene ‘En, En’ na pekoni ‘Ên-ën, Ên-ën’?”2 aCor. 1:17; 11:5.

E lingbi ti hunda tere ti e e tene, na yâ ti aye so asi so, Paul ‘abâ ni tongana tënë ti ngia?’ Ên-ën. Tënë so a kiri pekoni na “tënë ti ngia” aye ti tene zo so alingbi ti zia bê na lo pëpe na a lingbi nga ti sara tënë ti zo so ayeke sara ye alingbi na tënë ti yanga ti lo pëpe. Hundango ndo so Paul ahunda aita ti Corinthe atene “mbi leke ti sara [aye] alingbi na ye ti mitele?”, a lingbi lani ti mû maboko na ala ti hinga so tongana lo changé desizion ti lo a yeke pëpe ndali ti so lo yeke mbeni zo so a lingbi ti zia bê na lo ape.

Paul afa so tënë so ala tene na ndo ti lo so ayeke mvene tongana lo tene: “Me tongana ti so Nzapa ayeke be-ta-zo, atënë so e tene na ala ayeke En na Ên-ën pëpe.” (2 aCor. 1:18). Biani, tongana Paul achangé ye so lo leke ti sara ayeke lani ndali ti nzoni ti aita ti Corinthe. Paul atene na 2 aCorinthien 1:23 atene: “A yeke ti tene ala kiri ala wara vundu pëpe si mbi de mbi si na Corinthe pëpe.” Tongana Paul achangé ye so lo leke lani ti sara, a mû lege na ala ti sara ye alingbi na wango so lo mû na ala kozo ti tene lo gue lo bâ ala. A yeke ye so ala sara. Na ngoi so Paul ayeke na Macédoine, Tite atene na lo so lettre so lo tokua na aita ti Corinthe apusu ala ti sara vundu ndali ti aye so ala sara nga ti changé bê ti ala. Tere ti Paul anzere mingi ti mä tënë so.2 aCor. 6:11; 7:5-7.

JÉSUS AYEKE TÂ BEKU NI

Na ngoi so “akota bazengele” abi tënë na li ti Paul atene so lo yeke sara ye alingbi na tënë ti yanga ti lo pëpe, a yeke mbeni fason ti tene nga so zo alingbi pëpe ti zia bê ti lo na atënë so lo yeke fa. Me, Paul adabe ti aita ti Corinthe so lo fa tënë ti Jésus Christ na ala. “Christ Jésus, Molenge ti Nzapa, so mbi na Silvain na Timothée e fa tënë ti lo na popo ti ala, aga lani En na Ên-ën pëpe, me ti lo En ni ayeke gi En.” (2 aCor. 1:19). Tongaso, Jésus Christ ayeke lani mbeni zo so alingbi ti zia bê na lo pëpe? Ên-ën. Na yâ ti fini ti Jésus kue nga na yâ ti kusala ti lo ti fango tënë, lo yeke tene lani gi tâ tënë (Jean 14:6; 18:37). Tongana atënë so Jésus afa lani ayeke gi tâ tënë nga zo alingbi ti zia bê ti lo dä, nga so Paul afa lani gi a-oko tënë so Jésus afa, a ye ti fa so zo alingbi nga ti zia bê ti lo na atënë so Paul afa.

Jéhovah ayeke “Nzapa ti tene-biani!” (Ps. 31:6). E hinga ni na lege ti atënë so a tene na pekoni. Lo tene: “Atâa wungo ti azendo ti Nzapa ayeke oke, kue aga En na lege ti lo,” so ti tene na lege ti Christ. Teti so Jésus angbâ be-ta-zo na ngoi so lo yeke na sese, e yeke na kite oko ape so azendo ti Jéhovah ayeke ga tâ tënë. Paul akiri atene: “Tongaso nga, na lege ti [Jésus] e tene ‘Amen’ na Nzapa, si e lingbi ti mû gloire na Nzapa.” (2 aCor. 1:20). Tongana a tene so Jésus ayeke “Amen”, a ye ti tene nyen? A ye ti tene so na lege ti Jésus aye kue so Jéhovah amû zendo ni ayeke ga tâ tënë.

Legeoko tongana ti so Jéhovah nga na Jésus ayeke tene lakue tâ tënë, Paul nga kue asara ye lakue alingbi na tënë ti yanga ti lo (2 aCor. 1:19). Atënë ti Paul ayeke lani tâ tënë lo yeke lani pëpe mbeni zo so ayeke mû azendo  “alingbi na ye ti mitele”. (2 aCor. 1:17). Me, lo “tambela na lege ti yingo”. (aGal. 5:16). Sarango ye ti lo na mbage ti azo afa so lo ye nzoni ti ala. En ti lo angbâ gi En.

EN TI MO ANGBÂ GI EN?

Laso, azo mingi so ayeke sara ye alingbi na fango ye ti Bible pëpe ayeke mû azendo na amba ti ala, me tongana mbeni kete kpale alondo wala ala ye ti sara mbeni ye nde, ala zia lege ti sara ye alingbi na azendo so ala mû. Na yâ ti dengo buze, “En” ti azo ayeke ngbâ lakue pëpe “En”, même tongana ala sû na mbeti aye so ala mä tere dä. Azo mingi abâ tënë ti mariage mbeni pëpe tongana mbeni zendo so a lingbi ala sara ye alingbi na ni na yâ ti gigi ti ala kue atâ kpale wa asi na ala. Wungo ti azo so asara divorce ayeke gue na li ni mingi. Ye so afa so azo mingi abâ zendo ti mariage ti ala tongana mbeni senge ye so ala lingbi ti fâ yâ ni gi hio tongaso.2 Tim. 3:1, 2.

Ka ti mo? En ti mo angbâ gi En? Tongana ti so e bâ fade na tongo nda ti article so, a lingbi ti si so e sara ye pëpe alingbi na tënë ti yanga ti e, ngbanga ti so mbeni ye asi so asara si e lingbi pëpe ti sara ye alingbi na tënë so e tene, me a yeke pëpe ndali ti so e yeke mbeni zo so ayeke sara ka ye alingbi na atënë ti yanga ti lo pëpe. Me tongana mo mû zendo ti sara mbeni ye, a lingbi mo sara kue ti sara ye alingbi na ni (Ps. 15:4; Mat. 5:37). Tongana mo sara tongaso, azo ayeke zia bê ti ala na mo na mo yeke duti zo so ayeke tene lakue gi tâ tënë (aÉph. 4:15, 25; Jacq. 5:12). Tongana azo abâ so ala lingbi ti zia bê ti ala na mo na yâ ti ye kue, ala yeke ye mingi ti mä mo na ngoi so mo yeke fa tënë ti Royaume ti Nzapa na ala. Tongaso, zia e sara kue ti tene En ti e angbâ gi En.

^ par. 7 Ngoi kete na pekoni so Paul asû 1 aCorinthien, lo hon yâ ti gbata ti Troas ti gue na Macédoine ndo so lo sû 2 aCorinthien dä (2 aCor. 2:12; 7:5). Na pekoni, lo gue na Corinthe.