Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

Tour ti Ba Ndo (ti mandango ni)  |  Octobre 2017

“E ndoye terê . . . na lege ti kusala nga na tâ tënë”

“E ndoye terê . . . na lege ti kusala nga na tâ tënë”

“Zia e ndoye terê na tënë pëpe wala na yanga pëpe, me na lege ti kusala nga na tâ tënë.”—1 JEAN 3:18.

ABIA: 72, 124

1. Ndoye wa la ayeke kota mingi? Ngbanga ti nyen la a yeke kota mingi? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.)

NDOYE so aluti na ndö ti anzoni mama-ndia (agapê) ayeke mbeni matabisi so alondo na Jéhovah (1 Jean 4:7). Ndoye so ayeke kota mingi. Atâa so ndoye so apusu zo ti ye amba ti lo mingi nga ti sara nzoni bê na ala, a ngbâ gï na ndö ti atënë ti bê ti zo ape. Zo ayeke fa ni na lege ti aye so lo sara ti mû maboko na amba ti lo. Ndoye so apusu e ti sara anzoni ye ndali ti amba ti e. Ndoye so amû na e ngia nga asara si e bâ so e sara nzoni ye na yâ ti gigi ti e.

2, 3. Tongana nyen la Jéhovah afa so lo ye azo mingi?

2 Jéhovah afa so lo ye azo mingi même kozo ti tene lo créé Adam na Ève. Lo sara sese ti tene azo aduti na ndö ni lakue lakue. Lo sara ni pëpe gï ti tene azo angbâ na fini na ndö ni, me lo sara ni ti tene azo awara kota ngia dä na yâ ti fini ti ala. Jéhovah asara ni gï ndali ti nzoni ti e me ndali ti lo wani ape. Lo fa nga so lo ye amolenge ti lo mingi na lege so lo mû na ala pendere beku ti ngbâ na fini lakue lakue na yâ ti Paradis so lo leke ndali ti ala.

3 Na peko ti so Adam na Ève asara kpengbango-li, Jéhovah  asara mbeni ye so afa so lo ye azo mingi. Lo leke ti tene a futa mbeni ye ti zi ahale ti azo ti kpengbango-li so, lo hinga so ambeni na popo ti ala ayeke fa singila ti ala ndali ti ndoye ti lo so (Gen. 3:15; 1 Jean 4:10). Ti tâ tënë ni, ti londo na ngoi so Jéhovah amû zendo ti mbeni Sauveur, lo bâ ti lo so a mû sandaga ni awe. Ngu 4000 tongaso na pekoni, Jéhovah asara kota sacrifice na ngoi so lo tokua gï oko Molenge ti lo ti ga ti kui ndali ti azo (Jean 3:16). E kiri singila mingi na Jéhovah ndali ti kota ndoye ti lo so.

4. Nyen la afa so azo so ayeke mbilimbili-kue ape alingbi ti fa so ala ye azo mingi?

4 E lingbi ti fa so e ye azo mingi ndali ti so Nzapa asara e na image ti lo. Siokpari so e wara na lege ti Adam asara si a yeke lakue kete ye na e ape ti fa so e ye azo, me e lingbi ti sara ni. Abel afa so lo ye Nzapa na lege so lo mû na lo anzoni ye so lo yeke na ni (Gen. 4:3, 4). Noé afa so lo ye amba ti lo na lege so lo fa tënë ti Nzapa na ala na yâ ti angu mingi atâa so zo oko amä lo ape (2 Pi. 2:5). Abraham afa so lo ye Nzapa mingi ahon tanga ti aye kue na lege so lo yeda ti mû molenge ti lo Isaac so lo ye lo mingi na sandaga (Jacq. 2:21). Legeoko tongana ti akoli be-ta-zo so, zia e fa so e ye azo, atâa akpale so e yeke na yâ ni.

TÂ NDOYE AYE TI TENE NYEN?

5. E lingbi ti fa tâ ndoye na alege wa?

5 Bible afa so zo ayeke fa tâ ndoye “na tënë pëpe wala na yanga pëpe, me na lege ti kusala nga na tâ tënë.” (1 Jean 3:18). So aye ti tene so atënë ti e alingbi pëpe ti fa na zo so e ye lo? Ên-ën (1 aThes. 4:18). A ye ti tene so gï ti tene na yanga so e ye mbeni zo alingbi ape, mbilimbili tongana aye so asi ahunda ti tene e sara mbeni ye. Na tapande, tongana mbeni mba ti e Chrétien ayeke na kobe wala bongo ape, lo yeke na bezoin ti mbeni ye ahon gï atënë so e tene na lo na nzoni bê (Jacq. 2:15, 16). Legeoko nga, ndoye ti e na mbage ti Jéhovah nga na amba ti e apusu e ti hunda gï Nzapa pëpe “ti tokua azo ti kua ti fâ akobe ti yaka” me nga ti bi terê ti e mingi na yâ ti kua ti fango tënë—Mat. 9:38.

6, 7. (a) “Ndoye ti handango lê ti zo pëpe” ayeke nyen? (b) Ambeni tapande ti ndoye so ayeke tâ ndoye ape ayeke so wa?

6 Bazengele Jean atene so a lingbi e ndoye terê “na lege ti kusala nga na tâ tënë.” Tongaso, a lingbi ndoye ti e aduti “ndoye ti handango lê ti zo pëpe.” (aRom. 12:9; 2 aCor. 6:6). So aye ti tene so e lingbi pëpe ti fa tâ ndoye tongana ye so e sara ayeke tâ sarango ye ti e ape, mo bâ mo tene e yü mbeni masque. Mbeni zo so ndoye ti lo ayeke ti handango lê ti zo ayeke biani na tâ ndoye? Ên-ën. So ayeke tâ ndoye ape, me a yeke mbeni ye so ayeke senge senge.

7 Bâ ambeni tapande ti ndoye so ayeke tâ ndoye ape. Na yaka ti Éden, Satan asara ye mo bâ mo tene lo yeke gi gï nzoni ti Éve, me asarango ye ti lo afa so lo yeke gi gï nzoni ti lo wani nga lo yeke handa lê ti zo (Gen. 3:4, 5). Na ngoi ti David, Ahitophel afa so lo yeke tâ kamarade ti David ape. Ahitophel akä David na ngoi so lo bâ so ayeke ga na lo nzoni ye (2 Sam. 15:31). Legeoko nga laso, a-apostat nga na ambeni zo ayeke zia kangbi na yâ ti congrégation na lege ti “anzerengo tënë nga na atënë ti handango bê” ti zo ti sara si azo abâ ala tongana azo so aye amba ti ala, me tâ ye so apusu ala ayeke gingo nzoni ti ala wani.—aRom. 16:17, 18.

8. Ahundango ndo wa la a lingbi e hunda terê ti e na ni?

8 Ndoye so ayeke tâ ndoye ape ayeke bi kamene na lê ti zo so asara ni ndali ti so a yeke handa azo. E lingbi peut-être ti handa azo, me e lingbi ti handa Jéhovah pëpe. Jésus atene so a yeke punir azo ti handango lê ti zo “tâ ngangu mingi”. (Mat. 24:51). Ti tâ  tënë ni, awakua ti Jéhovah ayeke ye lâ oko ape ti duti na ndoye ti handango lê ti zo. Ye oko, a yeke nzoni e hunda terê ti e, e tene: ‘Ndoye ti mbi ayeke tâ ndoye, wala mbi yeke gi gï nzoni ti mbi nga mbi yeke sara ye na handa?’ Zia e bâ alege gumbaya so na yâ ni e lingbi ti sara ngangu ti duti na “ndoye ti handango lê ti zo pëpe”.

E YEKE ‘NDOYE TERÊ NA LEGE TI KUSALA NGA NA TÂ TËNË’ TONGANA NYEN?

9. Tâ ndoye ayeke pusu e ti sara nyen?

9 Duti na ngia ti sara akua même tongana azo abâ mo ape. A lingbi e duti nduru ti sara “na hondengo ni” akua so afa yengo so e ye na aita ti e, wala sân ti tene azo ahinga ni, tongana lege ayeke dä. (Diko Matthieu 6:1-4.) Ananias na Sapphira asara ni ape. Ala ye ti tene azo ahinga ye so ala sara, ala tene kota mvene na ndö ti offrande so ala mû, na pekoni a punir ala ndali ti so ala sara ye na handa (Kus. 5:1-10). Me tâ ndoye apusu e ti duti na ngia ti sara kua ndali ti aita ti e sân ti gi ti gboto lê ti azo na ndö ti e. Na tapande, aita so ayeke mû maboko na Bebungbi ti leke kobe ti yingo ayeke sara ye sân ti tene azo ahinga ala, ala gboto lê ti azo na ndö ti ala wani pëpe wala ala yeke fa pëpe kua so ala sara.

10. Tongana nyen la e lingbi ti mû li ni ti ne amba ti e?

10 Mû li ni ti ne amba ti mo. (Diko aRomain 12:10.) Jésus afa so lo ne abazengele ti lo tongana lo sukula gere ti ala (Jean 13:3-5, 12-15). A hunda peut-être ti tene e sara ngangu ti sara terê ti e kete ti ne azo tongana ti so lo sara. Même abazengele ahinga kue pëpe nda ti aye so Jésus asara juska ala wara yingo vulu (Jean 13:7). E lingbi ti ne azo na lege so e bâ terê ti e kota ahon amba ti e pëpe ndali ti hingango mbeti ti e, aye ti sese so e yeke na ni wala akua so e yeke na pasa ti sara ndali ti Jéhovah (aRom. 12:3). E sara bê pëpe na terê ti azo so a gonda ala, me e yeke na ngia legeoko na ala même tongana e bâ so a doit nga ti gonda e ndali ti so e kue e sara kua ni.

11. Ngbanga ti nyen la a lingbi e gonda azo na bê ti e kue?

11 Gonda amba ti mo na bê ti mo kue. A lingbi e gbu alege kue so azi ti gonda mba na popo ti e ndali ti so gondango zo ayeke “nzoni ti kpengba zo”. (aÉph. 4:29). Ye oko, a lingbi e gonda zo na bê ti e kue. Tongaso ape, peut-être e yeke tene gï anzerengo tënë ti handango zo wala e yeke kpe ti mû wango na zo so ayeke na bezoin ni (aProv. 29:5). Ti gonda mbeni zo me ti kasa lo na pekoni na ngoi so lo yeke dä ape ayeke handango lê ti zo. Bazengele Paul ayeke na tâ ndoye. Na yâ ti lettre so lo tokua na aChrétien so ayeke na Corinthe, lo gonda ala na bê ti lo kue ndali ti ambeni nzoni sarango ye ti ala (1 aCor. 11:2). Me tongana asarango ye ti ala alingbi na gonda ape, lo fa raison ni na ala na nzoni bê nga polele.—1 aCor. 11:20-22.

Ti mû ye na aita ti e so ye amanke ala ayeke mbeni lege ti fa so e ye ala nga e yamba ala (Bâ paragraphe 12)

12. Tongana nyen la e lingbi ti fa tâ ndoye na ngoi so e yeke tisa azo na ndo ti e?

12 Yamba azo. Jéhovah ahunda na e ti mû ye na aita ti e. (Diko 1 Jean 3:17.) Me a lingbi e sara ni na nzoni bibe. E lingbi ti hunda terê ti e, e tene: ‘Mbi yeke tisa na ndo ti mbi gï akota kamarade ti mbi, aita so a hinga ala mingi wala aita so alingbi ti sara mbeni ye ndali ti mbi ande? Wala mbi yeke gi alege ti mû ye na aita so mbi hinga ala nzoni ape wala aita so alingbi pëpe ti sara mbeni ye ndali ti mbi?’ (Luc 14:12-14). Peut-être mbeni mba ti mbi Chrétien ayeke na bezoin ti tene a mû maboko na lo ndali ti so lo mû mbeni desizion na ndara pëpe wala lo kiri singila na e pëpe na peko ti so e tisa lo na ndo ti e. Na yâ ti aye so, a lingbi e sara ye alingbi na wango so: “Ala yamba terê nzoni na popo ti ala na dikongo tënë na  gbe ti go ti ala pëpe.” (1 Pi. 4:9). Tongana mo sara ye alingbi na wango so, mo yeke duti na ngia ndali ti so mo mû ye na nzoni bibe.—Kus. 20:35.

13. (a) Na ngoi wa la a lingbi ti duti ngangu mingi ti mû maboko na aita so awoko? (b) Ambeni ye wa la e lingbi ti sara ti mû maboko na aita so awoko?

13 Mû maboko na azo so awoko. A yeke hinga so ndoye ti e ayeke tâ ndoye tongana e “mû maboko na azo so awoko nga [e] kanga bê ti [e] na azo kue” tongana ti so Bible atene (1 aThes. 5:14). Atâa so aita mingi so awoko na pekoni awara mbeni kpengbango mabe, ambeni ita ayeke na bezoin ti tene e kanga bê na ala nga e ngbâ ti mû maboko na ala. Ti mû maboko na ala, e lingbi ti sara kua na Bible ti kpengba ala, ti tisa ala ti fa tënë legeoko na e wala gï ti mû ngoi ti mä ala. Na ndö ni, ahon ti tene e bâ aita gï tongana azo so “akpengba” wala “awoko”, a lingbi e yeda so e kue e yeke na ando so e kpengba dä nga na ando so e woko dä. Même bazengele Paul ayeda so lo yeke na awokongo (2 aCor. 12:9, 10). Tongaso, e kue e lingbi ti wara nzoni na mungo maboko ti amba ti e aChrétien.

14. A lingbi e duti nduru ti sara nyen ti ngbâ ti duti na siriri na aita ti e?

14 Maï siriri. E yeke sara ye kue so e lingbi ti sara ti ngbâ ti duti na siriri na aita ti e, même tongana e bâ so ala comprendre e ape wala ala sara mbeni ye na e na lege ni ape. (Diko aRomain 12:17, 18.) Ti hunda pardon alingbi ti sara si bê ti zo so ason adë, me a lingbi zo ni ahunda pardon ni na bê ti lo kue. Na tapande, ahon ti tene na mbeni zo: “Pardon so bê ti mo ason so”, mo lingbi ti yeda so mo nga kue mo sara mbeni ye so ayeke na lege ni ape na lege so mo tene: “Pardon so tënë so mbi tene ason bê ti mo.” Siriri ayeke kota ye mingi na yâ ti mariage. A yeke na lege ni pëpe ti tene mbeni koli na wali ti lo asara ye mo bâ mo tene ala ye terê na ngoi so ala yeke na lê ti azo me na ngoi so ala yeke gï ala oko, ala ke ti sara tënë na mba, ala tene atënë ti songo bê na mba wala ala sara ye ti ngangu na mba.

15. Tongana nyen la e lingbi ti fa so e pardonné zo na bê ti e kue?

15 Pardonné zo na bê ti mo kue. Tongana mbeni zo ason bê ti e, e pardonné lo, na e bata tënë ni na bê ti e ape. Tongana e ‘kanga bê na mba na yâ ti ndoye, e sara ngangu ti bata beoko ti yingo na yâ ti kamba ti siriri so abungbi e oko’, e lingbi ti pardonné na bê ti e kue azo so peut-être ala hinga ape so ala son bê ti e (aÉph. 4:2, 3). Ti pardonné zo na bê ti e kue, a lingbi e zia ti pensé na ye so zo ni asara ti son bê ti e, tongaso si e “diko pëpe sioni so a sara na” e (1 aCor. 13:4, 5). Tongana e bata tënë na bê ti e wala e bata zo na bê ti e, e lingbi ti buba biani songo so e yeke na ni na ita ti e me nga songo ti e na Jéhovah (Mat. 6:14, 15). E lingbi nga ti fa so e pardonné azo na bê ti e kue tongana e sambela ndali ti azo so asara siokpari na terê ti e.—Luc 6:27, 28.

16. A lingbi e bâ pasa so e yeke na ni ti sara ambeni kua na yâ ti bungbi ti Jéhovah tongana nyen?

 16 Gi gï nzoni ti mo ape. Tongana e wara pasa ti sara ambeni kua na yâ ti bungbi ti Jéhovah, a lingbi e bâ ni tongana ambeni lege la azi na e ti fa so e yeke na tâ ndoye na lege so e “gi ye so asara nzoni na mba ti [e], me pëpe ye so asara nzoni gï na [e] wani.” (1 aCor. 10:24). Na tapande, na ngoi ti akota bungbi ti e, aita so ayeke yamba azo ayeke si kozo na tanga ti azo. Ala yeke bâ kua ti ala pëpe tongana mbeni ye so amû lege na ala ti bata anzoni ndo ti duti ndali ti ala wani nga na asewa ti ala, me mingi ti aita so ayeke soro ti duti na ando so ayeke nzoni mingi ape nduru na ndo so ala yeke sara kua ti ala dä. Na sarango tongaso, ala yeke fa so ndoye apusu ala ti gi gï nzoni ti ala wani ape. Tongana nyen la mo lingbi ti mû peko ti nzoni tapande ti ala?

17. Tâ ndoye ayeke pusu mbeni zo so asara mbeni kota siokpari ti sara nyen?

17 Fa na gigi asiokpari so mo sara na hondengo ni na zia lege ni. Ambeni Chrétien so asara mbeni kota siokpari ayeke gi ti kanga ndö ni ti tene a bi kamene na lê ti ala ape wala ala zia vundu na bê ti azo ape (aProv. 28:13). Me so a yeke sarango ye na ndoye ape, ndali ti so zo ni ayeke sara sioni gï na lo wani ape me nga na amba ti lo. A lingbi ti kanga lege na yingo vulu ti Nzapa ti sara kua na yâ ti congrégation nga ti buba siriri ni (aÉph. 4:30). Tâ ndoye ayeke pusu aChrétien so asara akota siokpari ti sara tënë ni na a-ancien tongaso si a-ancien alingbi ti mû maboko na ala.—Jacq. 5:14, 15.

18. Tâ ndoye ayeke kota ye ngbanga ti nyen?

18 Ndoye ayeke sarango ye so ayeke kota ahon atanga ni kue (1 aCor. 13:13). A mû maboko na azo ti hinga so e yeke atâ disciple ti Jésus so ayeke sara ye tongana Jéhovah, Lo so ndoye alondo na lo (aÉph. 5:1, 2). Paul atene: “Tongana . . . mbi yeke na ndoye pëpe, mbi yeke ye oko pëpe.” (1 aCor. 13:2). Zia e ngbâ ti ndoye terê, gï “na tënë” pëpe me nga “na lege ti kusala nga na tâ tënë.”