Lege ti wara ye ni

Soro mbeni yanga ti kodoro

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

Gue na tënë ti yâ ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) OCTOBRE 2016

Zia si aye so mo yeke ku ni akpengba mabe ti mo

Zia si aye so mo yeke ku ni akpengba mabe ti mo

“Mabe ayeke hingango biani so aye so mo yeke ku ni kungo ayeke si biani.”AHÉB. 11:1.

ABIA: 81, 134

1, 2. (a) Tongana nyen la beku ti atâ Chrétien ayeke nde na ti azo ti dunia ti Satan? (b) Aye wa la e yeke sara tënë na ndo ni na yâ ti article so?

JÉHOVAH amû na e apendere ye so e lingbi ti zia beku ti e dä. E kue atâa a soro e ti gue na yayu wala e yeke ti “ambeni ngasangbaga,” e yeke ku ti bâ tongana nyen la ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara na tongo nda ni ayeke ga tâ tënë. Nga tongana nyen la lo yeke sara si iri Jéhovah aga nzoni-kue (Jean 10:16; Mat. 6:9, 10). A yeke akota ye so e yeke ku ni kungo. Jéhovah amû nga na e zendo ti futa e na fini ti lakue lakue, atâa na yayu wala na ndo ti sese. So pendere beku! (2 Pi. 3:13). E yeke ku nga kungo ti bâ tongana nyen la Jéhovah ayeke ngbâ ti fa lege na awakua ti lo na alango ti nda ni so nga ti mû maboko na ala.

2 Bible atene so mabe ayeke “hingango biani so aye so e yeke ku ni kungo” ayeke si biani. So ti tene so azo so ayeke na mabe ahinga biani so aye so Jéhovah amû zendo ni ayeke ga tâ tënë (aHéb. 11:1). Na mbage, azo mingi laso ayeke na beku na ambeni ye na ala yeke ku ti wara aye ni, me ala lingbi ti gi bê ti ala wala ala yeke wara aye ni so. Na tapande, mbeni zo so ayeke sara loterie alingbi ti duti na beku ti sö benda, me lo lingbi pëpe ti hinga biani so lo yeke sö benda. Na yâ ti article so e yeke bâ ye so e lingbi ti sara ti zia si  azendo ti Nzapa akpengba mabe ti e. E yeke bâ nga tongana nyen la kpengba mabe alingbi ti mû maboko na e laso.

3. Ngbanga ti nyen e yeke na mabe so azendo ti Nzapa ayeke ga tâ tënë?

3 A dü azo so siokpari ayeke na tere ti ala dungo na mabe ape, wala a yeke ga gi lo wani ape. A-Chrétien ayeke wara mabe tongana ala zia si yingo vulu asara kua na yâ ti bê ti ala (aGal. 5:22). Bible afa ape so Jéhovah ayeke na mabe wala lo yeke na bezoin ni. Jéhovah ayeke Nzapa ti ngangu ahon kue nga lo yeke na ndara mingi, ye oko alingbi pëpe ti kanga lege na lo ti sara ye so lo leke ti sara. Babâ ti e ti yayu ayeke na kite oko ape so lo yeke sara anzoni ye kue so lo mû zendo ni, ni la na lo a yeke mo bâ mo tene aye ni so asi awe. Ni la, lo tene: “A sara aye so awe!” (Diko Apocalypse 21:3-6.) A-Chrétien ayeke na mabe ndali ti so Jéhovah ayeke “Be-Ta-Nzapa biani”, wala be-ta-zo, so ayeke sara lakue ye so lo mû zendo ti sara ni.—Deut. 7:9.

MANDA YE NA LEGE TI MABE TI AWAKUA TI NZAPA TI ÂNDÖ

4. Beku wa awakua ti Nzapa ti ândö ayeke na ni lani?

4 Chapitre 11 ti mbeti na aHébreu afa iri ti azo 16 so ayeke na mabe, akoli na awali. Bible asara tënë ti ala nga na ambeni mingi so “a sara nzoni tënë ti ala na lege ti mabe ti ala”. (aHéb. 11:39). Ala kue ayeke ku lani “hale” so Jéhovah amû zendo ni. Ala hinga so “hale” so ayeke futi ande awato ti Nzapa kue na lo sara si sese akiri aga paradis (Gen. 3:15). Abe-ta-zo so akui kozo ti tene Jésus Christ, so ayeke “hale” so a mû zendo ni, azi lege na azo ti wara fini na yayu (aGal. 3:16). Me merci so azendo ti Jéhovah ayeke tï na ngu ape, ala yeke zingo ande na kuâ na mbeni tere so ayeke nzoni-kue na yâ ti paradis na ndo ti sese.—Ps. 37:11; És. 26:19; Os. 13:14.

5, 6. Nyen la Abraham na sewa ti lo ayeke ku ni lani kungo? Tongana nyen la Abraham na sewa ti lo angbâ lani ti kpengba mabe ti ala? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)

5 A-Hébreu 11:13 atene na ndo ti awakua be-ta-zo ti Jéhovah so, atene: “Azo so kue angbâ na lege ti mabe si ala kui, me ala bâ gango tâ tënë ti azendo ni pëpe; ye oko, ala bâ azendo so yongoro kâ na ala yamba ni.” Mbeni oko ti ala ayeke lani Abraham. Eskê beku ti warango fini na gbe ti komandema ti “hale” so a mû zendo ni so ayeke lani polele na yâ ti li ti lo? Jésus akiri tënë polele na hundango ndo so na ngoi so lo tene na awato ti lo, lo tene: “Tere ti babâ ti ala Abraham anzere lani mingi ngbanga ti so lo ku ti bâ lango ti mbi. Lo bâ ni na tere ti lo anzere.” (Jean 8:56). Sara, Isaac, Jacob na ambeni mingi nga azia beku ti ala lani na ndo ti Royaume so ayeke komande ande, “so walekengo ni nga wasarango ni ayeke Nzapa.”—aHéb. 11:8-11.

6 Tongana nyen la Abraham na sewa ti lo angbâ lani ti kpengba mabe ti ala? Peut-être ala manda ye lani na ndo ti Jéhovah na lege ti ambakoro so ayeke be-ta-zo, na lege ti a-ange, ti avision wala abango-li so ala wara. Peut-être ala manda nga ni na lege ti angbene mbeti so ala diko. Abraham na asewa ti lo agirisa lâ oko ape azendo ti Nzapa na ala ye lani mingi ti gbu li ti ala na ndo ni. Ndali ti so ala yeke na kite oko pëpe so Jéhovah ayeke sara ye alingbi na azendo ti lo, ala ngbâ be-ta-zo na lo même na ngoi so ala yeke na yâ ti angangu kpale.

7. Aye wa la Jéhovah amû na e ti ngbâ ti kpengba mabe ti e? Nyen la a lingbi e sara na aye ni so?

7 Jéhovah amû na e Mbeti ti lo, Bible, ti mû maboko na e ti ngbâ ti kpengba mabe ti e. Ti tene e duti na “ngia” nga aye so e sara “aga nzoni”, a lingbi e diko Bible lâ na lâ. (Ps. 1:1-3; diko Kusala 17:11.) Na pekoni, tongana ti awakua ti Jéhovah ti ândö, a lingbi e ngbâ ti gbu li ti e na ndo ti azendo ti Nzapa nga e ngbâ ti mä awango ti lo. Jéhovah ayeke mû nga na e ‘kobe na ngoi ni so alingbi’ na lege ti “ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara”.  (Mat. 24:45). Tongaso, tongana e ngbâ ti manda ye na lege ti aye so Jéhovah ayeke mû na e so, legeoko tongana ti awakua ti Nzapa ti ândö, e yeke ngbâ be-ta-zo na Nzapa nga e yeke ngbâ ti ku ngoi so Royaume ti lo ayeke komande na ndo ti sese kue.

8. Tongana nyen la sambela alingbi ti kpengba mabe ti e?

8 Sambela nga amû maboko mingi na awakua ti Jéhovah ti ândö ti ngbâ ti kpengba mabe ti ala. Na ngoi so Jéhovah akiri tënë na asambela ti ala mabe ti ala akiri akpengba (Néh. 1:4, 11; Ps. 34:5, 16, 18; Dan. 9:19-21). E nga kue e lingbi ti fa na Jéhovah agingo bê ti e kue, nga e hinga biani so lo yeke mä e na lo yeke kpengba e ti ngbâ ti gbu ngangu na ngia. Na ngoi so Jéhovah akiri tënë na asambela ti e, mabe ti e ayeke kiri ti kpengba. (Diko 1 Jean 5:14, 15.) Ndali ti so mabe ayeke mbeni mbage ti lengo ti yingo, a lingbi e “ngbâ ti hunda” yingo ti Nzapa, tongana ti so Jésus ahunda na e ti sara.—Luc 11:9, 13.

9. Ambeni ye wa la a yeke nzoni e sambela ndali ni?

9 Tongana e yeke sambela, a yeke nzoni e hunda gi na Nzapa ape ti mû maboko na e. “Kusala ti kpene” ti Jéhovah ayeke “mingi mingi, zo alingbi diko kue pëpe” e lingbi ti kiri singila na lo nga ti gonda lo ndali ni lâ na lâ (Ps. 40:6). A yeke nzoni nga sambela ti e afa so e ‘dabe ti e na aita so ayeke na kanga mo bâ mo tene e nga e yeke na kanga legeoko na ala.’ A yeke nzoni e sambela nga ndali ti sewa ti e ti aita kue, mbilimbili ndali ti “azo so ayeke mû li ni na popo ti [e]”. Tongana e bâ tongana nyen la Jéhovah akiri tënë na asambela ti e, a yeke ndu bê ti e mingi.—aHéb. 13:3, 7.

ALA NGBÂ LANI BE-TA-ZO

10. Awakua ti Nzapa wa angbâ lani ti duti be-ta-zo atâa na yâ ti atara? Nyen la amû na ala ngangu ti sara ni?

10 Na aHébreu chapitre 11, bazengele Paul asara tënë ti atara so awakua ti Nzapa so a fa iri ti ala pëpe agbu ngangu dä. Na tapande, bazengele ni afa awali so ayeke na mabe so amolenge ti ala akui me na pekoni a zingo ala na kuâ. Na pekoni, lo fa ambeni zo so ‘ake ti tene a futa mbeni ngere ti zi ala; ala sara tongaso ti tene ala wara zingongo ti akuâ so ayeke nzoni ahon ti so asi kozo.’ (aHéb. 11:35). Atâa so e lingbi ti hinga pëpe azo so Paul asara tënë ti ala, a bo ambeni na tênë a fâ ala, azo tongana Naboth na Zacharie, ndali ti so ala mä yanga ti Nzapa na ala sara ye so bê ti lo aye (1 aGbia 21:3, 15; 2 Chron. 24:20, 21). E yeke na kite ape so Daniel na amba ti lo awara lege lani ti yeda ti tene a ‘zi ala’ tongana ala duti be-ta-zo ape. Me so ala mä na bê na ngangu ti Nzapa amû lege na ala ti “kanga yanga ti abamara” nga ti “mingo ngangu ti wâ”.—aHéb. 11:33, 34; Dan. 3:16-18, 20, 28; 6:13, 16, 21-23.

11. Atara wa ambeni prophète agbu lani ngangu dä ndali ti mabe ti ala?

11 Aprophète, tongana Michée nga na Jérémie, ‘awara tara ti ala na lege so a he ala nga a bi ala na da ti kanga’ ndali ti mabe ti ala. Ambeni, tongana Élie, ahon “kirikiri na yando, na ndo ti ahoto, na yâ ti adû ti tênë nga na yâ ti adû ti sese”. Ala kue agbu lani ngangu ndali ti so ala ‘hinga biani so aye so ala yeke ku ni kungo ayeke si biani.’—aHéb. 11:1, 36-38; 1 aGbia 18:13; 22:24-27; Jér. 20:1, 2; 28:10, 11; 32:2.

12. Zo wa la azia na e kpengba tapande so ahon atanga ni kue ti gbungo ngangu na yâ ti atara? Nyen la amû maboko na lo ti sara ni?

12 Na peko ti so Paul afa akoli na awali so ayeke na mabe, lo gboto lê na ndo ti kpengba tapande so ahon atanga ni kue: Seigneur ti e Jésus Christ. Na aHébreu 12:2, lo tene: “Ndali ti ngia so a zia na gbele lo, lo gbu ngangu juska lo kui na ndo ti keke ti pasi, lo bi kamene yongoro, na fadeso lo duti na tere ti trône ti Nzapa na mbage ti koli.” Biani, a yeke nzoni e “bâ” tapande ti mabe ti Jésus “mbilimbili” na ngoi so e yeke na gbele angangu tara. (Diko aHébreu 12:3.) Legeoko tongana ti  Jésus, a fâ lani ambeni kozo Chrétien, zo tongana disciple Antipas, ndali ti so ala ye lani ti ngbâ be-ta-zo na Jéhovah (Apoc. 2:13). Ala wara futa ti ala awe na yayu, nde na ti awakua ti Nzapa so aga kozo na ala so ayeke ku lani ti wara fini na sese (aHéb. 11:35). Na mbeni ngoi lani, na peko ti so a dü Royaume na ngu 1914, aChrétien so a soro ala ti gue na yayu, so alango na yâ ti kuâ lani, a zingo ala ti wara fini na yayu ti komande legeoko na Jésus na ndo ti azo.—Apoc. 20:4.

AWAKUA TI NZAPA TI LASO SO AYEKE NA KPENGBA MABE

13, 14. Atara wa la Rudolf Graichen awara lani? Nyen la amû maboko na lo ti gbu ngangu?

13 Awakua ti Jéhovah kutu mingi laso ayeke mû tapande ti Jésus na lege so ala zia li ti ala na ndo ti beku ti ala na ala zia pëpe si atara awoko mabe ti ala. Bâ tapande ti Rudolf Graichen, so a dü lo na Allemagne na ngu 1925. Lo dabe ti lo lani na afoto ti ambeni nyama so Bible asara tënë ti ala so babâ na mama ti lo acollé ni na tere ti amur ti da ti ala. Lo tene: “Mbeni foto ni afa mbo ti ngonda na molenge ti taba, molenge ti ngasa na zen, molenge ti bagara na bamara, ala kue ayeke na siriri na mbeni kete molenge ti koli ayeke fa lege na ala. . . . Amara ti afoto so apika bê ti mbi teti angu mingi.” (És 11:6-9). A mû maboko na Rudolf ti gbu li ti lo mingi na ndo ti paradis na ndo ti sese na a kpengba mabe ti lo. Ye so asara si lo ngbâ be-ta-zo na Jéhovah  atâa so azo ti lapolice ti aNazi asara aye ti ngangu na lo teti angu mingi nga na pekoni azo ti lapolice ti Allemagne ti Tö, Stasi, akiri asara aye ti ngangu na lo.

14 Rudolf atingbi nga lani na ambeni ngangu tara nde. Mama ti lo so lo ye lo mingi akui na kobela ti typhus na Ravensbrück mbeni camp ti sarango azo na pasi. Nga mabe ti babâ ti lo awoko na lo sû maboko ti lo na gbe ti mbeni mbeti so afa so lo yeke Témoin ti Jéhovah mbeni pëpe. Na peko ti so a zi Rudolf na kanga, lo sara kua ti surveillant ti circonscription na pekoni a iri lo ti sara Ekole ti Galaad. A tokua lo ti sara kua ti missionnaire na Chili kâ lo kiri lo sara kua ti surveillant ti circonscription. Me atara ti Rudolf ade ti hunzi ape. Ngu oko na peko ti so lo sara mariage na Patsy, mbeni mba ti lo missionnaire, bébé ti ala ti wali akui. Na pekoni, wali ti lo so lo ye lo mingi, so ayeke lani gi na ngu 43, akui nga. Rudolf agbu ngangu na yâ ti atara so kue. Atâa so ngu ti lo ague na li ni mingi nga so lo yeke na kpale ti seni, lo yeke lani pionnier permanent nga ancien. E lingbi ti diko tënë ti gigi ti lo na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango 1 ti nze ti août, ngu 1997, lembeti 20-25 na Français. [1]

15. Fa tapande ti ambeni ita so laso ayeke sara na Jéhovah na ngia atâa so a yeke sara ngangu na ala.

15 A-Témoin ti Jéhovah angbâ ti duti na ngia na yâ ti beku ti ala atâa so a ngbâ ti sara ngangu mingi na ala. Na tapande, a kanga aita ti e ti koli na ti wali mingi na Érythrée, Singapour nga na Corée du Sud; mingi ni a yeke ndali ti so ala sara ye ague oko na atënë ti Jésus so ahunda ti mû épée ape (Mat. 26:52). Na popo ti aita ngbangbo mingi so a kanga ala, a yeke wara Isaac, Negede, nga na Paulos, so ayeke na mbeni da ti kanga ti Érythrée ahon ngu 20 awe. A kanga lege na liberté ti ala ti bâ lege ti ababâ na amama ti ala so aga mbakoro awe nga ti sara mariage, me aita-koli so angbâ be-ta-zo atâa so a sara ye ti sioni mingi na ala. Ngia so ayeke na lê ti ala, tongana ti so e bâ na ndo ti site ti e jw.org, afa so ala ngbâ ti kpengba mabe ti ala. Même agarde ti da ti kanga ni ane ala fadeso.

Tongana nyen la na yâ ti congrégation ti mo aita angbâ ti kpengba mabe ti ala? (Bâ paragraphe 15, 16))

16. Tongana nyen la kpengba mabe alingbi ti bata mo?

16 A yeke sara ngangu na mingi ti aTémoin ti Jéhovah ape. Aye so ayeke tara mabe ti ala ayeke nde nde. Ambeni mingi ayeke bâ pasi ndali ti yere, abira, wala ambeni kpale so aga na peko ti aye tongana ngu so asuku amû ndo wala sese so ayengi. Ambeni asara ye tongana, Abraham, Isaac, Jacob nga na Moïse ala ke ti duti na mosoro mingi nga ti tene azo ayä iri ti ala mingi na yâ dunia so tongaso si ala zia li ti ala gi na ndo ti kua ti Jéhovah. Nyen la amû maboko na ala ti ngbâ ti sara kua ti Jéhovah na ngia? Ndoye ti ala na mbage ti Jéhovah nga na kpengba mabe so ala yeke na ni na yâ ti zendo so lo mû ti zi aye ti sioni kue nga ti futa awakua ti lo so ayeke be-ta-zo ti mû na ala fini ti lakue lakue na yâ ti fini dunia so mbilimbili ayeke duti dä.—Diko Psaume 37:5, 7, 9, 29.

17. Nyen la mo leke na bê ti mo ti ngbâ ti sara? Article ti peko ayeke sara tënë na ndo ti nyen?

17 Na yâ ti article so, e bâ tongana nyen la mabe ayeke “hingango biani so aye so mo yeke ku ni kungo ayeke si biani.” Ti duti na mara ti mabe tongaso, a lingbi e sambela Jéhovah lakue nga e ngbâ ti gbu li ti e na ndo ti azendo ti lo. Ye so ayeke mû lege na e ti gbu ngangu na yâ ti atara kue. Me Bible afa so mabe andu aye mingi, a yeke ye so article ti peko ayeke fa.

^ [1] (paragraphe 14) Diko nga tënë ti gigi ti Andrej Hanák na Slovaquie na yâ ti article so li ni ayeke “Les épreuves n’ont pas terni mon espérance” na yâ ti Réveillez-vous ! ti lango 22 ti nze ti avril, ngu 2002.