Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

Tour ti Ba Ndo (ti mandango ni)  |  Octobre 2016

 GIGI TI MBENI ZO

Mbi sara ngangu ti mû peko ti anzoni tapande

Mbi sara ngangu ti mû peko ti anzoni tapande

Izak Marais so ayeke na Patterson, New York airi mbi na téléphone na Colorado, mbi hunda lo: “Mo hinga ngu ti mbi?” Lo tene: “Mbi hinga vrai ngu ti mo.” Zia mbi fa na ala ye so ague na e ti sara lisoro so.

A DÜ mbi na lango 10 ti décembre, ngu 1936 na Wichita, Kansas na États-Unis. A dü e osio na mbi la mbi yeke yaya ni. Babâ ti mbi William nga na mama ti mbi Jean ayeke lani awakua be-ta-zo ti Jéhovah. Babâ ti mbi ayeke lani serviteur ti groupe, iri so a yeke iri lani na zo so ayeke mû li ni na yâ ti congrégation. Âta ti mbi ti wali, Emma Wagner, la afa lani atâ tënë ti Bible na mama ti mbi. Lo fa lani atâ tënë so na azo mingi so na popo ti ala mo yeke wara Gertrude Steele so asara kua ti missionnaire angu mingi na Porto Rico. * Tongaso, mbi yeke lani na anzoni tapande mingi ti mû peko ni.

MBI DABE TI MBI NA ANZONI TAPANDE

Babâ ti mbi aluti na coin ti lege, lo yeke kangbi apériodique na azo so ayeke hon

Na ngoi so mbi yeke lani na ngu oku, na mbeni samedi na lakui, mbi na babâ ti mbi e yeke kangbi Tour ti Ba Ndo nga na Consolation (so a iri ni fadeso Réveillez-vous !) na azo so ayeke hon na lege. Na ngoi ni so, kodoro ti e alï lani ngangu na yâ ti Use Bira so Amû Sese Kue. Mbeni docteur so asoulé aga na tere ti e na lo tene sioni tënë na babâ ti mbi ndali ti so lo ke ti sara bira, lo tene so babâ ayeke zo ti mbeto nga lo yeke gi araison ti ke ti sara bira ni. Docteur ni aluti tâ na devant ti lo na lo tene: “Mo pika mbi ape ndali ti nyen, zo ti mbeto!” Mbeto asara mbi lani mingi, me ye so Babâ asara so anzere na mbi mingi. Lo ngbâ gi ti kangbi apériodique na gbâ ti azo so abungbi. Mo ye ti bâ, mbeni turugu ayeke hon na docteur ni atene na lo: “Sara mbeni ye ndali ti zo ti mbeto so!” Turugu ni abâ so lo soulé, tongaso lo tene na lo: “Gue na yanga-da mo lango.” Ala use kue ahon. Mbi kiri singila mingi na Jéhovah so asara si Babâ asara mbeto ape so. Babâ ayeke lani na asalon ti coiffure use na Wichita na docteur so ayeke mbeni client ti lo.

Mbi na babâ na mama ti mbi e yeke gue na kota bungbi na Wichita na yâ ti angu 1940

Na ngoi so mbi yeke lani na ngu miombe, babâ na mama ti mbi akä da ti ala nga na amagazin ti ala, ala leke mbeni kete da so a yeke fono fonongo na ni nga ala gue na Colorado ti fa tënë na ndo so a  bezoin awafango tënë dä mingi. E lango lani nduru na Grand Junction, kâ babâ na mama ti mbi ayeke sara kua ti pionnier nga ala yeke sara kua so amû ngoi ti ala mingi ape na mbeni ndo so a yeke lu kobe dä nga a yeke bata anyama dä. Jéhovah airi tënë nzoni na ndo ti kua ti fango tënë so ala sara na ngia, ye so asara si mbeni congrégation abâ gigi. Na lango 20 ti juin, ngu 1948, Babâ abatize mbi na ambeni zo so ayeda na tâ tënë so na popo ni mo yeke wara Billie Nichols na wali ti lo na yâ ti mbeni ngu so asigigi na yâ ti mbeni hoto. Na pekoni, Billie Nichols na wali ti lo asara kua ti surveillant ti circonscription, molenge ti ala na wali ti lo nga kue asara tongaso.

E yeke lani na anzoni kamarade mingi so ayeke na aye mingi ti sara na yâ ti kua ti Jéhovah, mbilimbili sewa ti Steele: Don na Earlene, Dave na Julia nga Si na Martha. E na ala e yeke sara lisoro lani mingi na ndo ti Bible, na alisoro ni so asara ye mingi na yâ ti fini ti mbi. Ala fa na mbi tongana nyen la ti zia Royaume na kozo ndo ayeke sara si zo ayeke na mbeni ye ti sara na yâ ti fini ti lo nga ayeke ga na ngia.

MBI KIRI MBI GUE NA MBENI NDO NDE

Na ngoi so mbi yeke lani na ngu 19, Bud Hasty, mbeni kamarade ti sewa ti e ahunda na mbi ti ga ti tene e sara kua ti pionnier na mbongo ti États-Unis. Surveillant ti circonscription ahunda na e ti gue na Ruston, Louisiane, ndo so aTémoin mingi ayeke fa tënë encore ape. Lo hunda na e ti sara abungbi kue atâa azo oke la aga. E wara mbeni nzoni ndo ti sara bungbi dä na e leke ndo ni pendere. E sara abungbi kue, me na ambeni ngoi gi e use la e ga. E sara ambage ti abungbi ni na tour na tour, mbeni oko ahunda atënë ni na mbeni oko ni akiri na atënë ni. Tongana démonstration ayeke dä e use kue e yeke monté na ndo ti estrade na zo oko ayeke dä ti mä e ape. Na nda ni, mbeni ita-wali so ayeke mbakoro akomanse ti ga na abungbi. Yeke yeke, ambeni zo so ayeke manda Bible nga na ambeni ita so ayeke fa tënë encore ape akomanse ti ga na abungbi na hio tongaso e ga mbeni congrégation.

Mbeni lâ, mbi na Bud e wara mbeni pasteur ti Eglize ti Christ, lo sara tënë na ndo ti ambeni versê so mbi hinga ni ape. Ye so asara si mbi duti lani nzoni ape nga asara si mbi gbu li ti mbi mingi na ndo ti aye so mbi mä na bê na ni. Na yâ ti yenga oko, lakue mbi yeke manda ye juska l’heure ahon na bï ti wara kiringo tënë na ahunda ti lo. Ye so amû maboko na mbi ti kpengba songo ti mbi wani na Jéhovah na mbi yeke ku kungo ti tingbi na mbeni pasteur ni.

 Kete na pekoni, surveillant ti circonscription ni ahunda na mbi ti gue na El Dorado, Arkansas ti mû maboko na congrégation ni. Na ngoi so mbi yeke kâ, mbi yeke kiri ka na Colorado ti gue na bureau so a yeke bâ lege ti mungo zo na kua ti turugu dä. Na ngoi ti mbeni voyage ni mbi na ambeni mba ti mbi pionnier e voyagé na oto ti mbi, e sara ndao ti lege na Texas na oto ti mbi ni abuba ngangu. E iri mbeni ita lo ga lo mû e lo gue na e na da ti lo na pekoni e gue na bungbi. A sara tënë ti ndao ti e ni na ngoi ti bungbi, na nzoni bê aita amû na e mbeni pata. Ita ni akä nga oto ti mbi ni dollar 25 ti ngoi ni kâ.

E wara lege ti gue na Wichita, ndo so Ita McCartney so ayeke mbeni kamarade ti sewa ti e ayeke sara kua ti pionnier dä. Amolenge ti lo ti koli use so ayeke angbo, Frank na Francis, ayeke lani akota kamarade ti mbi même juska laso. Ala yeke lani na mbeni ngbene oto so ala kä ni na mbi dollar 25 tâ gi nginza so a vo na oto ti mbi so abuba so. A yeke ti kozoni ti tene mbi bâ polele so Jéhovah amû na mbi ye so mbi bezoin ni ndali ti so mbi zia aye ti Royaume na kozo ndo. Na ngoi ti vizite so, McCartney afa mbi na Bethel Crane, mbeni pendere ita-wali. Mama ti lo, Ruth, ayeke mbeni Témoin so ayapu na fango tënë na Wellington, Kansas, lo ngbâ lani ti sara kua ti pionnier juska na ngoi so lo yeke na ngu 90 tongaso. Nduru na ngu oko tongaso na pekoni, mbi na Bethel e sara mariage na ngu 1958 na mbi na lo e sara kua ti pionnier na El Dorado.

MBI WARA APENDERE TISANGO NDO

Na peko ti so e gbu li ti e na ndo ti apendere tapande so a zia na e na ngoi so e yeke kono, e mû desizion ti sara ye kue so bungbi ti Jéhovah ahunda na e ti sara. A tokua e ti sara kua ti pionnier spécial na Walnut Ridge, Arkansas. Na pekoni, na ngu 1962 a nzere na e so a tisa e na klase 37 ti Ekole ti Galaad. A nzere na e lani mingi so e na Don Steele e yeke na yâ ti klase oko. Na peko ti diplôme ni a tokua mbi na Bethel na Nairobi, Kenya. Vundu asara e lani so e zia New York ti hon, me tere ti e anzere lani ngangu na ngoi so e si na aéroport ti Nairobi na e bâ aita so ayeke ku e.

Na Nairobi e na Chris Kanaiya na wali ti lo Mary na fango tënë

Hio tongaso e ye Kenya mingi nga a nzere na e ti fa tënë kâ. Akozo zo so e manda lani Bible na ala si ala gue na li ni ayeke Christ Kanaiya na wali ti lo Mary. Ala ngbâ ti sara kua ti ngoi kue na Kenya. Ngu oko na pekoni, a tokua e na Kampala, Ouganda, e yeke lani akozo missionnaire na yâ ti kodoro ni. Ngoi ni so anzere na e mingi ndali ti so azo mingi aye ti hinga tâ tënë na ala ga aita ti e. Ye oko, na peko ti so e sara ngu ota na ndambo na Afrika, e kiri na États-Unis ti sara sewa ti e. Na lango so e zia Afrika ti kiri, vundu asara e mingi ahon ti so asara e lani na ngoi so e zia New York ti hon. E ye azo ti Afrika mingi na e ye ti kiri kâ mbeni lâ.

MBENI FINI KUA

E sara sewa ti e na do ti Colorado, ndo so babâ na mama ti mbi ayeke lani dä. Kete na pekoni, e dü kozo molenge ti e ti wali Kimberly nga nze 17 na pekoni e dü use ni Stephany. Fini kua ti e ti babâ na mama ni ayeke kota ye mingi na lê ti e nga e sara kue ti fa tâ tënë na apendere molenge ti e ti wali so. E ye ti zia na ala pendere tapande tongana ti so a zia na e. E hinga lani so mbeni nzoni tapande alingbi ti mû maboko mingi na amolenge, me a ye ti tene ape so nyen na nyen ala yeke voro ande Jéhovah na ngoi so ala yeke kono. Mawa ni ayeke so, ngambe ti mbi ti koli na ti wali azia tâ tënë. Mbi yeke na beku so ala yeke kiri ti mû peko ti anzoni tapande so a zia na ala.

 A nzere na e mingi ti bata amolenge ti e nga e gi lakue ti sara aye na sewa. Ndali ti so e lango nduru na Aspen, Colorado, e manda ti kpe loro na ndo ti hoto na ngoi so neige atï tongaso na ambeni ngoi e lingbi ti gue ti sara ni legeoko. Na ngoi so e yeke sara ngia ni, e mû ngoi ti sara lisoro na amolenge ti e ni. E yeke gue nga na mbeni ndo na yâ ti ngonda, kâ e sara apendere lisoro na tere ti wâ so e tingo. Atâa so ala de lani kete, ala hunda atënë tongaso “Tongana mbi kono ande nyen la mbi yeke sara?” nga “Mara ti koli wa la mbi ye ti sara ande mariage na lo?” E sara lani ye kue so e lingbi ti sara ti fa na amolenge ti e ti ye Jéhovah. E wa ala lakue ti zia na gbele ala ti sara kua ti ngoi kue nga ti sara mariage gi na mbeni zo so azia nga na gbele lo ti sara kua ti ngoi kue. E tara nga ti mû maboko na ala ti hinga so a yeke nzoni mingi ti sara mariage pëpe na ngoi so ala de kete mingi. E yeke tene na ala ka e tene: “Ala ngbâ kumbamba juska ala wara ngu 23 tongaso si.”

Legeoko tongana ti so ababâ na amama ti e asara lani na e, e sara kue ti gue na abungbi nga ti fa tënë lakue legeoko na sewa. E yeke tisa lani ambeni ita so asara kua ti ngoi kue na ndo ti e. Nga, e yeke sara ka tënë na ndo ti kua ti e ti missionnaire so e ye ni lani mingi. E yeke na beku so mbeni la e osio kue e yeke voyagé na Afrika legeoko. Amolenge ti e ti wali aye lani biani ti sara ni.

E yeke manda ye lani lakue na sewa, na ngoi ni e yeke haka peko ti aye so alingbi ti si na ekole. E yeke hunda na amolenge ti e ni ti haka mbeni Témoin so ayeke kiri tënë na ahundango tënë. Ala yeke lani na ngia ti manda ye na fason ni so, na a sara si ala yeke na mbeto ape. Tongana ala yeke kono na ambeni ngoi ala yeke dema ndali ti mandango ye na sewa ni. A si na mbeni ngoi, bê ti mbi anze mbi tene so e yeke sara étude ni ape ala gue na chambre ti ala. Tënë ni ason ala na ala komanse ti toto nga ala tene ala ye ti manda ye. Tongaso, e ga ti bâ so e yeke mû lani maboko na ala biani ti duti na nzara ti manda ye na ndo ti Jéhovah. Tongana ngoi ayeke hon, ala ye mingi ti manda ye nga e mû lege na ala ti fa na e apensé ti ala nga na atënë ti bê ti ala sân mbeto. Na ambeni ngoi, a nzere na e ape ti mä so ala tene ala yeda pëpe na ambeni fango ye ti Bible. Me, e hinga biani tënë ti bê ti ala. Na peko ti so e sara lisoro na ala, ala yeda na pensé ti Jéhovah na ndo ti aye ni.

MBI SARA YE ALINGBI NA AMBENI CHANGEMENT NDE

Ngoi ti batango amolenge ti e ni ahon tâ gi hio tongaso. Na lege ti mungo maboko nga na fango lege ti bungbi ti Jéhovah e sara kue ti fa na ala ti ye Jéhovah. E kiri lani singila mingi na Jéhovah na ngoi so amolenge ti e akomanse ti sara kua ti pionnier na peko ti so ala hunzi mandango mbeti na lycée, nga ala manda ti bâ lege ti ala wani. Ala na ambeni ita-wali use ague na Cleveland, Tennessee ti fa tënë na ndo so a bezoin lani awafango tënë dä mingi. E pensé na ala mingi, me a nzere na e mingi so ala mû fini ti ala ti sara kua ti ngoi kue. Na pekoni, mbi na Bethel e kiri e komanse ti sara kua ti pionnier, ye so azi lege na e ti sara ambeni kua so aga na e ngia mingi. E sara kua tongana suppléant ti surveillant ti circonscription nga e sara kua na akota bungbi.

Kozo ti gue na Tennessee amolenge ti e avoyagé na Londres, Angleterre, na ala sara vizite na filiale ti kâ. Kâ Stephany so ayeke lani na ngu 19 awara tere na Paul Norton, mbeni Béthélite so ade maseka. Na ngoi ti voyage ti peko, Kimberly awara tere na Brian Llewellyn, mbeni zo so lo na lo asara kua place oko. Paul na Stephany asara mariage na peko ti so Stephany awara ngu 23. Ngu oko na pekoni, Brian na Kimberly asara mariage na ngoi so Kimberly ayeke na ngu 25. Tongaso, ala ngbâ lani kumbamba juska ala wara ngu 23 tongaso. E yeke lani na ngia mingi ndali ti akoli so ala soro ti sara mariage na ala.

E na Paul, Stephany, Kimberly na Brian na Béthel ti Malawi, na ngu 2002

Amolenge ti e atene na e so atapande so e na a-âta ti ala e zia na ala amû maboko na ala ti sara ye alingbi na commandement ti Jésus ti ‘ngbâ ti gi royaume ti Nzapa kozoni,’ même na ngoi so ala yeke na kpale ti nginza (Mat. 6:33). Na avril, ngu 1998 a tisa Paul na Stephany na klase 105 ti Ekole ti Galaad, na pekoni a tokua ala na Malawi, Afrika, ti fa tënë kâ. Na oko ngoi ni, a tisa Brian na Kimberly ti sara kua na Béthel ti Londres na pekoni, a tokua ala na Béthel ti Malawi. E yeke lani na ngia mingi ndali ti so nzoni kua ti tene amaseka asara na yâ ti fini ti ala la.

 MBI KIRI MBI WARA MBENI PENDERE TISANGO NDO

Na janvier ngu 2001, mbi wara iringo ndo so mbi sara tënë ni fade na tongo nda ti article so. Ita Marais so ayeke bâ lege ti mungo maboko na atraducteur afa so aita aleke ti tene a fa na atraducteur kue ti mä yâ ti Anglais nzoni, na atâa so mbi yeke na ngu 64, ala ye ti fa ye na mbi ti tene mbi ga oko ti ala so ayeke fa ande ye na atraducteur ni. Mbi na Bethel e sambela ndali ni nga e hunda wango na amama ti e so ayeke ambakoro awe. Ala use kue aye ti tene e gue atâa so e yeke duti ande dä ape ti mû maboko na ala. Mbi iri ita ni na mbi tene na lo so e yeke na ngia ti sara pendere kua so.

Na pekoni, a wara cancer na tere ti mama ti mbi. Mbi tene na lo so e yeke ngbâ ti mû maboko na ita ti mbi ti wali Linda so ayeke bâ lege ti lo. Mama ake na lo tene: “Mbi yeke duti nzoni ape tongana ala hon ape.” Linda kue atene tongaso. E kiri singila mingi so ala ye ti sara mara ti sacrifice so nga e kiri singila na aita ti ndo ni so amû maboko na ala. Lango oko na peko ti so e gue na ndo ti mandango ye ti Société Watchtower na gbata ti Patterson, Linda airi e atene Mama akui awe. Tongana ti so lo wa e ti sara e bi tere ti e na yâ ti fini kua ti e ni.

A nzere na e mingi so a tene so kozo ndo so a tokua e dä ayeke na filiale ti Malawi, kodoro so amolenge ti e na akoli ti ala ayeke sara kua dä. E yeke na ngia mingi so e kue e kiri e wara tere. E fa ye na atraducteur ti Zimbabwe na pekoni na ala ti Zambie. Ngu ota na ndambo na pekoni, a hunda na e ti kiri na Malawi ti sara na mbeti tënë ti aye ti ngangu so asara lani na aita ti Malawi ndali ti so ala duti nde. *

E na a-âta ti e na fango tënë

Na ngu 2005 vundu akiri asara e mingi ti zia Afrika ti kiri na Basalt, Colorado, kâ mbi na Bethel e ngbâ ti sara kua ti pionnier. Na ngu 2006, Brian na Kimberly akiri nduru na e ti bata amolenge ti ala ti wali use, Mackenzie na Elizabeth. Paul na Stephany angbâ na Malawi, kâ Paul ayeke na yâ ti Komite ti filiale. Fadeso mbi yeke na ngu 80, a nzere na mbi mingi ti bâ amaseka-koli so lani mbi na ala e sara kua oko ayeke sara mara ti akua so mbi sara lani. E yeke na ngia ndali ti so e mû peko ti anzoni tapande so a zia na e nga e sara kue ti zia nzoni tapande na amolenge ti e nga na a-âta ti e.

^ par. 5 Ti hinga ye mingi na ndo ti kua ti missionnaire so azo ti sewa ti Steele asara, bâ Tour ti Ba Ndo ti lango 15 ti septembre, ngu 1956, l. 275-276 na Français nga na Tour ti Ba Ndo ti lango 1 ti avril, ngu 1972, l. 216-220 na Français.

^ par. 30 Na tapande, bâ gigi ti Ita Trophim Nsomba so ayeke na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango 15 ti avril, ngu 2015 l. 14-18.