Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

Tour ti Ba Ndo (ti mandango ni)  |  Mars 2017

Mo yeke sara ye alingbi na ye so ayeke na yâ ti Bible?

Mo yeke sara ye alingbi na ye so ayeke na yâ ti Bible?

“Aye so . . . a sû ni na Mbeti ti Nzapa ti gboto mê ti e, e so nda ti aye ti angoi nde nde aga na ndö ti e.”1 ACOR. 10:11.

ABIA: 11, 61

1, 2. Ngbanga ti nyen la e yeke bâ tapande ti agbia osio ti Juda?

TONGANA mo bâ mbeni zo ahon na mbeni place lo glissé lo tï, mo yeke sara hange na ngoi so mo yeke hon na ndo ni so. Tongana e gbu li ti e na ndö ti afaute so amba ti e asara, a lingbi ti mû maboko na e ti sara pëpe a-oko faute so ala sara. Na tapande, e lingbi ti manda ye na lege ti afaute ti azo so Bible asara tënë ti ala.

2 Agbia asio ti Juda so e sara tënë ti ala na yâ ti article so ahon so asara lani na Jéhovah na bê ti ala kue. Me ala sara lani ambeni kota faute. Nyen la e lingbi ti manda na lege ti ye so asi na ala? Tongana nyen la e lingbi ti kpe ti sara mara ti afaute so ala sara lani? Ti gbu li na ndö ti tapande ti ala alingbi ti mû maboko na e ti wara ye ti nzoni na lege ti aye so a sû na yâ ti Bible ti fa ye na e.Diko aRomain 15:4.

TI ZIA BÊ NA NDÖ TI NDARA TI AZO AYEKE GA NA KPALE

3-5. (a) Atâa so Asa asara lani na Jéhovah na bê ti lo kue, faute wa la lo sara? (b) Ngbanga ti nyen la Asa azia bê ti lo na ndö ti azo na ngoi so Baasha aga ti sara bira na Juda?

3 Zia e gbu li kozoni na ndö ti Asa ti bâ tongana nyen la Bible alingbi ti pusu e ti sara ye. Asa azia lani bê ti lo kue na Jéhovah  na ngoi so azo ti Éthiopie kutu oko aga ti sara bira na Juda, ye oko lo sara tongaso pëpe na ngoi so Baasha gbia ti Israël akomanse ti sara lani gbagba na terê ti Ramah, mbeni gbata so ayeke na terê ti kodro ti Asa (2 Chron. 16:1-3). Ti so ni so, Asa azia bê ti lo gï na ndö ti ndara ti lo wani nga lo pete goro na Ben-Hadad, gbia ti Syrie, ti tiri na Baasha. Kode ti Asa so aga na ye ti nzoni? Bible atene so “tongana Baasha amä tënë ni, hio lo zia lege ti lekengo peko ti gbata ti Ramah, na lo dö kua ni lo zia.” (2 Chron. 16:5). Na bango ni kpa, kode ti Asa so aga na ye ti nzoni.

4 Jéhovah abâ lani sarango ye ti Asa so tongana nyen? Nzapa atokua lani prophète Hanani ti suku na Asa ndali ti so lo zia bê ti lo na Jéhovah pëpe. (Diko 2 Chronique 16:7-9.) Hanani atene: “Ti londo laso ti gue na ni, azo ayeke ga na bira na terê ti mo.” Baasha akpe; ye oko, azo asara bira na Asa na azo ti lo na yâ ti tanga ti lengo gbia ti lo kue.

5 Na yâ ti article so ahon, e manda so Jéhovah abâ Asa na nzoni lê. Atâa so Asa ayeke mbilimbili-kue pëpe Nzapa abâ lani so Asa azia lani bê ti lo kue na lo (1 aGbia 15:14). Me, na ngoi so Asa amû mbeni sioni desizion, lo wara asioni ye ti peko ni. Ngbanga ti nyen la lo zia lani bê ti lo na ndö ti lo wani nga na azo me pëpe na ndö ti Jéhovah? Peut-être Asa apensé lani so lo lingbi ti sara kua na nzoni kode ti aturugu ti sö benda na yâ ti bira ni. Wala peut-être lo mä sioni wango so azo amû na lo.

6. Nyen la e lingbi ti manda na lege ti faute ti Asa? Mû mbeni tapande.

6 Nyen la e lingbi ti manda na lege ti faute so Asa asara? Tongana e tingbi na ambeni kpale so e bâ so ahon ngangu ti e, a lingbi e zia bê ti e na Jéhovah. Me nyen la e yeke sara ti hon ndö ti akete kete kpale ti lâ na lâ? E yeke zia bê ti e na ndö ti e wani ti gi ti leke akpale ni na fason ti e? Wala e yeke gi ti bâ amama-ndia ti Bible ti sara ye alingbi na ni ti fa so e zia bê ti e na Jéhovah ti fa na e lege so lo ye ti tene e leke na akpale ni? Na tapande, tongana afami ti mo akanga lege na mo ti gue na abungbi wala na mbeni kota bungbi. Hunda na Jéhovah ti fa lege na mo nga ti mû maboko na mo ti hinga nzoni fason ti leke na kpale ni. Ka tongana mo yeke na kua encore ape na a yeke ngangu na mo ti wara mbeni kua? Na ngoi so mo yeke sara lisoro na mbeni zo so aye ti mû mo na kua, mo yeke tene na lo so mo yeke gue lakue na bungbi na mercredi wala jeudi atâa so apeut ti sara si mo wara kua ni ape? Atâa kpale ti e ayeke so wa, a yeke nzoni e sara ye alingbi na atënë ti zo ti sungo psaume so atene: “Zia si Jéhovah afa lege na mo; zia bê ti mo na ndö ti lo, na lo yeke sara ye ndali ti mo.”Ps. 37:5.

TONGANA MO SORO ASIONI KAMARADE NYEN LA ALINGBI TI SI NA MO?

7, 8. Afaute wa la Josaphat asara lani? Ye ti peko ni ayeke nyen? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.)

7 Ka ti Josaphat, molenge ti Asa ayeke tongana nyen? Lo yeke lani na apendere sarango ye mingi. So Josaphat azia lani bê ti lo na Nzapa, lo sara anzoni ye mingi. Me lo mû lani ambeni sioni desizion. Na tapande, lo leke lani ti tene molenge ti lo ti koli asara mariage na molenge ti sioni Gbia Achab ti royaume ti nord. Atâa so prophète Micaïah amû wango na Josaphat, lo mû peko ti Achab ala sara bira na azo ti Syrie. Na yâ ti bira ni, a ngbâ kete a fâ Josaphat. Na pekoni, lo kiri na Jérusalem (2 Chron. 18:1-32). Prophète Jéhu ahunda lo, atene: “Zo ti sioni la mo yeke mû maboko na lo? nga azo so ake Jéhovah la mo yeke ndoye ala?”Diko 2 Chronique 19:1-3.

 8 Josaphat amanda ye lani na lege ti ye so asi so? Atâa so lo ngbâ ti yapu ti sara ye so bê ti Nzapa aye, ye ni akpa mo bâ mo tene lo manda ye pëpe na lege ti ye so asi na Achab nga na lege ti awango so Jéhu amû na lo. Josaphat akiri alë songo na mbeni koli so aye pëpe ti voro Jéhovah. Koli so ayeke sioni Gbia Achaziah, molenge ti Achab. Josaphat na Achaziah aleke abateau, na nda ni abateau ni atuku, na ala sara pëpe na ye so ala leke ni ndali ni.2 Chron. 20:35-37.

9. Nyen la alingbi ti si tongana e soro asioni kamarade?

9 Nyen la e lingbi ti manda na lege ti ye so asi na Josaphat? Josaphat ayeke lani mbeni nzoni gbia. Lo sara lani ye so ayeke na lege ni nga lo ‘gi lani Jéhovah na bê ti lo kue.’ (2 Chron. 22:9). Ye oko, lo soro lani ti duti mingi na azo so aye Jéhovah pëpe na ye so aga na lo akota kpale na yâ ti fini ti lo. A ngbâ lani kete a fâ lo. Dabe ti mo na proverbe ti Bible so: “Zo so atambela na azo ti ndara, lo yeke ga zo ti ndara, me zo so asara kamarade na azo ti buba, lo yeke wara sioni dä.” (aProv. 13:20). E ye ti sara tënë ti Jéhovah na azo. Me, tongana e lë kpengba songo na azo so ayeke sara na Jéhovah ape alingbi ti ga na e kpale.

10. (a) Tongana e ye ti sara mariage, nyen la e lingbi ti manda na mbage ti Josaphat? (b) Nyen la a lingbi e girisa ape?

10 Na tapande, tongana e ye ti sara mariage, nyen la e lingbi ti manda na mbage ti Josaphat? Peut-être e komanse ti sara nzara ti mbeni zo so aye Jéhovah pëpe. E lingbi ti pensé so e lingbi pëpe ti wara mbeni zo na popo ti awakua ti Jéhovah ti sara mariage na lo. Wala ambeni fami ti e alingbi ti tene na e lakue so a lingbi e sara mariage kozo si e ga kangba mingi. A yeke tâ tënë so Jéhovah aleke e na nzara ti tene e ye mbeni zo nga ti tene mbeni zo aye e. Ye oko, tongana e wara pëpe mbeni zo so alingbi ti tene e sara mariage na lo, nyen la a lingbi e sara? Mbeni ye so alingbi ti mû maboko na e ayeke ti gbu li ti e na ndö ti ye so asi lani na Josaphat. Lo yeke hunda ka lakue na Jéhovah ti fa lege na lo (2 Chron. 18:4-6). Me na ngoi so Josaphat aga kamarade ti Achab, lo sara sanka ti awango ti Jéhovah. Josaphat adoit lani ti girisa ape so “lê ti Jéhovah ayeke bâ ndo na ndö ti sese kue ti mû ngangu ti lo ti  mû maboko na azo so azia bê ti ala kue na lo.” (2 Chron. 16:9). E nga kue a lingbi e girisa ape so Jéhovah aye ti mû maboko na e. Lo hinga ye so ayeke si na e nga lo ye e. Mo yeke na mabe so Nzapa ayeke kaï ande nzara so mo yeke na ni ti ye mbeni zo nga ti wara mbeni zo na terê ti mo? Duti na confiance so a si na mbeni ngoi lo yeke sara ni.

Bungbi oko pëpe na gbe ti joug na mbeni zo so ayeke Témoin pëpe (Bâ paragraphe 10)

ZIA SI BABA ALÏ BÊ TI MO PËPE

11, 12. (a) Nyen la Ézéchias asara so afa ye so ayeke na yâ ti bê ti lo? (b) Jéhovah apardonné Ézéchias ndali ti nyen?

11 Nyen la e lingbi ti manda na mbage ti Ézéchias? Jéhovah amû lani maboko na Ézéchias ti bâ tâ ye so ayeke na yâ ti bê ti lo. (Diko 2 Chronique 32:31.) Na ngoi so terê ti Ézéchias ason, Nzapa atene na lo so lo yeke wara sava nga lo fa na lo mbeni fä so asara si lo yeke na confiance na tënë ni. Jéhovah asara lani si gbe ti dë so ayeke na ndö ti escalier akiri na peko escalier bale-oko. Ambeni ngoi na pekoni, âmanke akota zo ti kodro ti Babylone aye lani ti hinga ye mingi na ndö ti fä ni so ni la ala tokua akoli ti gue ti hunda Ézéchias na ndö ni (2 aGbia 20:8-13; 2 Chron. 32:24). Jéhovah afa lani na Ézéchias pëpe tongana nyen la lo yeke sara ye na ala. Bible atene so Jéhovah “azia lo gï lo oko” ti bâ ye so lo yeke sara. Ézéchias afa na azo ti Babylone amosoro kue so lo yeke na ni. Ye so Ézéchias asara so afa ye so ayeke na bê ti lo. Na lege wa?

12 Bible afa na e pëpe mbilimbili ye so asara si baba alï bê ti Ézéchias. Peut-être a yeke songo benda ti lo na ndö ti azo ti Assyrie wala savango so Nzapa asava lo na lege ti miracle. Wala peut-être a yeke ndali ti so lo “wara mosoro nga na gloire mingi.” Atâa ye ni ayeke so wa, ndali ti so baba alï lani bê ti Ézéchias, “lo kiri singila pëpe ndali ti nzoni ye so Nzapa asara na lo.” So tâ ye ti vundu! Atâa so Ézéchias asara na Jéhovah na bê ti lo kue, a si na mbeni ngoi baba alï lo na lo nzere na lê ti Jéhovah pëpe. Me na pekoni, “Ézéchias asara terê ti lo kete” na Jéhovah apardonné lo.2 Chron. 32:25-27; Ps. 138:6.

13, 14. (a) Nyen la alingbi ti fa ye so ayeke na yâ ti bê ti e? (b) Tongana azo agonda e ndali ti ye so e sara a lingbi e sara ye tongana nyen?

13 Nyen la e lingbi ti manda na mbage ti Ézéchias nga na afaute so lo sara? Girisa ape so baba ti Ézéchias asigi polele kete na peko ti so Jéhovah amû maboko na lo ti sö benda na ndö ti Sennakérib nga lo sava kobela so aye ti fâ lo. Na yâ ti fini ti e, tongana e sara mbeni ye so ayeke nzoni, e lingbi ti tene so Jéhovah ‘azia e gi e oko’, ti zia si ye so ayeke na yâ ti bê ti e asigi? Na tapande, mbeni ita asara ngangu lo leke mbeni diskur na lo mû ni na devant ti gbâ ti azo. Azo mingi agonda lo ndali ti diskur ni. Lo yeke sara ye tongana nyen?

14 Tongana a gonda e, a yeke nzoni e sara ye alingbi na wango ti Jésus so: “Tongana ala sara aye kue so a fa na ala ti sara, ala tene: ‘E yeke gï asenge senge ngbâa. Ye so e sara ayeke gï ye so a lingbi e sara ni.’” (Luc 17:10). Ge nga, e lingbi ti manda ye na lege ti ye so asi na Ézéchias. Baba ti lo asigi na lege so lo “kiri singila pëpe ndali ti nzoni ye so Nzapa asara na lo.” Tongana e gbu li ti e na ndö ti aye so Nzapa asara ndali ti e ayeke mû maboko na e ti kpe mbeni bango ndö so Jéhovah ake. E lingbi ti sara tënë na ndö ti Jéhovah nga na ndö ti lege so lo mû maboko na e. Lo mû na azo ti lo Bible nga na yingo vulu ti mû maboko na ala.

E SARA HANGE NA NGOI SO E YEKE MÛ DESIZION

15, 16. Ngbanga ti nyen la Nzapa abata Josias ape na lo kui?

15 Na nda ni, nyen la e lingbi ti manda na lege ti ye so asi na nzoni Gbia Josias? Gbu  li na ndö ti ye so asara si a sö benda na ndö ti lo nga lo kui. (Diko 2 Chronique 35:20-22.) Josias “ague ti sara bira na” Néco gbia ti Égypte, atâa so gbia so atene na Josias so lo yeke na tënë na lo pëpe. Bible atene so tënë so Néco atene “alondo na Nzapa.” Ngbanga ti nyen la Josias ague ti tiri na lo? Bible afa raison ni pëpe.

16 Tongana nyen la Josias alingbi ti hinga so tënë so Néco atene alondo na Jéhovah? Lo lingbi lani ti hunda Jérémie, mbeni prophète so ayeke be-ta-zo (2 Chron. 35:23, 25). Me lo sara ni pëpe. Nga, Néco ayeke gue lani na Carkémish ti sara bira “na mbeni kodro nde” me pëpe na Jérusalem. Na ndö ni, tënë ni andu lani iri ti Nzapa pëpe ndali ti so Néco agi lani yanga ti Jéhovah wala ti azo ti lo pëpe. Tongaso, desizion so Josias amû ti sara bira na Néco ayeke na lege ni pëpe. Nyen la e lingbi ti manda na lege ti ye so asi so? Tongana e tingbi na mbeni kpale si e ye ti mû desizion, a lingbi e gi kozoni ti hinga ye so Jéhovah aye ti tene e sara.

17. Tongana e tingbi na mbeni kpale, tongana nyen la e lingbi ti kpe ti sara mara ti faute so Josias asara lani?

17 Tongana mbeni kpale alondo, a lingbi e gbu li ti e na ndö ti amama-ndia ti Bible so alingbi ti mû maboko na e nga e gi ti bâ tongana nyen la e yeke sara ye alingbi na ni. Na yâ ti ambeni ye ni, e lingbi ti bâ a-ancien. E lingbi ti gbu li ti e na ndö ti ye so e hinga kozo awe na ndö ti tënë ni wala peut-être e gi nda ti ye na ndö ti tënë ni na yâ ti ambeti ti e awe. Ye oko, ambeni mama-ndia ti Bible nde alingbi ti duti dä so a lingbi e bâ ni, so mbeni ancien alingbi ti mû maboko na e ti bâ ni nzoni. Na tapande, mbeni ita-wali ahinga so lo doit ti fa nzoni tënë (Kus. 4:20). Ye oko, tara ti bâ so lo leke ti gue ti fa tënë na mbeni lango, me koli ti lo so ayeke Témoin ape aye ti tene lo ngbâ na yanga-da. Lo tene so a ninga kete ala mû ngoi mingi ti duti ndo oko ape na lo ye ti tene ala sara mbeni ye legeoko. Tongaso, ita-wali ni agbu li ti lo na ndö ti ambeni versê so alingbi ti mû maboko na lo ti mû nzoni desizion. Lo hinga so a lingbi lo mä yanga ti Nzapa nga so Jésus amû yanga ti tene e sara adisciple (Mat. 28:19, 20; Kus. 5:29). Me lo dabe ti lo so a lingbi wali awoko terê ti lo na gbe ti koli ti lo nga so a lingbi awakua ti Nzapa asara ye ahon ndö ni pëpe (aÉph. 5:22-24; aPhil. 4:5). Eskê koli ti lo ni ake biani biani ti tene lo gue na fango tënë wala lo hunda na lo ti sara mbeni ye nde gï na lango ni so? A lingbi e sara ye na lege ni na ngoi so e yeke gi ti sara ye so bê ti Nzapa aye nga e yeke sara ngangu ti duti na nzoni conscience.

NGBÂ TI SARA NA NZAPA NA BÊ KUE NGA DUTI NA NGIA

18. Tongana e gbu li ti e na ndö ti mbaï ti agbia osio, so e sara tënë ti ala na yâ ti a-article so, nyen la e lingbi ti wara?

18 So e yeke mbilimbili-kue pëpe, e nga kue bê ti e alingbi ti pusu e ti sara mbeni oko ti afaute so agbia osio so e sara tënë ti ala asara lani. E lingbi (1) ti zia bê ti e na ndö ti apensé ti e wani, (2) ti soro asioni kamarade, (3) ti duti na bibe ti baba, wala (4) ti mû mbeni desizion sân ti bâ ye so bê ti Nzapa aye kozo. A nzere na e so Jéhovah ayeke bâ nzoni ye so ayeke na yâ ti e tongana ti so lo bâ lani nzoni ye so ayeke na yâ ti agbia osio so. Jéhovah ayeke bâ nga tongana nyen la e ye lo nga tongana nyen la e ye ti sara na lo na bê ti e kue. Tongaso, lo mû atapande so ti mû maboko na e ti kpe ti sara akota faute. Zia e gbu li ti e na ndö ti ambaï so nga e kiri singila na Jéhovah ndali ti atapande so.