Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

Tour ti Ba Ndo (ti mandango ni)  |  Mars 2017

Duti na mabe na mû anzoni desizion

Duti na mabe na mû anzoni desizion

“Ngbâ ti hunda . . . na mabe, na kite oko pëpe.”JACQ. 1:6.

ABIA: 81, 70

1. Nyen la asara lani si Caïn amû nzoni desizion ape? Ye ti peko ni ayeke nyen?

CAÏN ayeke lani na mbeni ye ti soro, mbeni desizion ti mû: Ti hon ndö ti sioni nzara ti bê ti lo, wala ti zia si atënë ti bê ti lo afa lege na asarango ye ti lo. Atâa desizion wa la lo mû, aye ti peko ni ayeke ndu tanga ti gigi ti lo kue. Mo hinga desizion so Caïn amû lani; lo soro ye nzoni ape. Desizion so lo mû nga na aye so aga na peko ni asara si ita ti lo Abel so ayeke be-ta-zo akui. Desizion ti Caïn abuba songo ti lo na Lo so acréé lo.Gen. 4:3-16.

2. Ngbanga ti nyen la a yeke kota ye ti mû anzoni desizion?

2 E nga kue e yeke na aye ti soro nga e yeke na adesizion ti mû. Adesizion kue so e yeke na ni ti mû la ayeke akota desizion pëpe. Ye oko, mingi ti adesizion ti e nga na aye so e soro alingbi ti sara ye mingi na ndö ti e. Tongana e mû anzoni desizion alingbi ti sara si e yeke na akpale mingi pëpe nga e yeke duti na siriri na yâ ti fini ti e. Me tongana e mû asioni desizion gigi ti e ayeke si singo na akpale nga na vundu.aProv. 14:8.

3. (a) Ti mû anzoni desizion, a lingbi e mä na bê na nyen? (b) Ahundango ndo wa la e yeke bâ ni?

 3 Nyen la alingbi ti mû maboko na e ti mû anzoni desizion? E yeke biani na bezoin ti mä na bê na Nzapa, ti hinga biani na bê ti e so lo ye ti mû maboko na e ti duti na ndara nga lo yeke na ngangu ti sara ni. E bezoin nga ti mä na bê na Mbeti ti Nzapa nga na lege so lo yeke sara na aye, nga ti zia bê ti e na awango ti lo. (Diko Jacques 1:5-8.) Tongana e ga nduru na lo nga e ye Bible mingi, e yeke duti na confiance na fango ngbanga ti lo. Ye so ayeke sara si e yeke gi ti bâ ye so Bible atene kozo si e mû adesizion. Me tongana nyen la e lingbi ti maï kode ti e ti mungo anzoni desizion? A lingbi e changé lâ oko ape adesizion so e mû?

E KUE E BEZOIN TI MÛ ADESIZION

4. Adam adoit lani ti mû desizion wa? Aye ti peko ti desizion so Adam amû ayeke nyen?

4 Ti londo na ngoi so a créé azo ti ga na ni, azo adoit ti mû akpengba desizion. Adam adoit lani ti soro ti mä Lo so asara lo wala ti mä Ève. Lo ye lani ti mû desizion na bê ti lo wani, me mo pensé nyen na ndö ti desizion so lo mû lani? Wali ti lo so a handa lo apusu lo ti mû mbeni desizion so ayeke tâ sioni mingi, desizion ni so asara si Jéhovah azi lo na yâ ti Paradis na nda ni lo kui. So ayeke tongo nda ti ye so aga na pasi na azo kue. E ngbâ ti bâ pasi ti peko ti sioni desizion so Adam amû lani.

5. Ngbanga ti nyen la a lingbi e sara kua na ngangu so e yeke na ni ti mû adesizion?

5 Ambeni zo alingbi ti pensé so gigi ayeke nzere fade mingi tongana e yeke na adesizion ti mungo ni ape. Mo kue mo bâ tongaso? Girisa ape so, Jéhovah aleke azo ti duti pëpe tongana amasini so alingbi pëpe ti gbu li wala ti mû adesizion. Bible afa biani na e tongana nyen ti mû anzoni desizion. Atâa so Jéhovah aye ti tene e mû adesizion, a yeke ti sara sioni na e pëpe. Zia e bâ ambeni tapande ni.

6, 7. Desizion wa la azo ti Israël ayeke lani na ni ti mû? Ngbanga ti nyen la a yeke lani ngangu na ala ti mû nzoni desizion? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.)

6 Na ngoi so azo ti Israël ayeke lani na sese ti zendo, ala doit lani ti soro ti voro Jéhovah wala ti sara na ambeni nzapa nde. (Diko Josué 24:15.) So akpa mbeni desizion so ayeke ngangu ape ti mû ni. Ye oko, ye so ala yeke soro alingbi ti sara si ala wara fini wala kuâ. Fani mingi na ngoi ti aJuge, azo ti Israël amû lani asioni desizion. Ala zia ti voro Jéhovah na ala voro anzapa ti wataka (aJuge 2:3, 11-23). Ambeni ngoi na pekoni, na ngoi ti prophète Élie, azo ti Nzapa adoit lani ti soro ti sara na Jéhovah wala ti sara na Baal nzapa ti wataka (1 aGbia 18:21). Élie asuku na azo ni ndali ti so ala ye ti soro ye ape. Mo lingbi ti pensé so desizion ni ayeke lani ngangu pëpe ndali ti so a yeke lakue lege ti ndara ti sara na Jéhovah nga ayeke ga na aye ti nzoni. Biani, mbeni zo ti ndara ayeke ye pëpe ti sara na Baal. Me “bê” ti azo ti Israël ‘ayeke lani use use’. Na ndara, Élie awa lani ala ti voro tâ Nzapa, Jéhovah.

7 Ngbanga ti nyen la a yeke lani ngangu na azo ti Israël ti mû nzoni desizion? Kozoni, ala yeke lani na mabe na Jéhovah encore ape nga ala ke ti mä lo. Ala yeke lani na confiance na Jéhovah pëpe nga ala mû ngoi ti manda ye na ndö ti lo wala na ndö ti ndara ti lo pëpe. Tongana ala sara fade ni, ye so ala manda alingbi ti mû maboko na ala ti mû nzoni desizion (Ps. 25:12). Na ndö ni, ala zia lani si azo ti amara nde apusu ala ti sara ye wala ti mû même desizion na place ti ala. Ye ti peko ni ayeke so azo ti Israël akomanse lani ti mû peko ti azo ni nga ala voro anzapa ti ala ti wataka. Jéhovah amû  wango na ala na ndö ti aye so angu mingi kozoni.Ex. 23:2.

A LINGBI AMBA TI E LA AMÛ ADESIZION NA PLACE TI E?

8. Kpengba ye wa la e manda na lege ti azo ti Israël?

8 Atapande so e bâ so afa na e polele mbeni ye so e lingbi ti manda. A yeke na zo oko oko ti mû desizion, nga nzoni desizion nga na desizion ti ndara ayeke ti so ague oko na hingango ye so ayeke na yâ ti Bible. A-Galate 6:5 adabe ti e so: “Zo oko oko ayeke yô ande kungba ti lo wani.” A lingbi e zia pëpe si mbeni zo amû desizion na place ti e. Me a lingbi e oko oko kue e gi ti hinga ye so ayeke na lege ni na lê ti Nzapa nga e sara ni.

9. Ngbanga ti nyen la a yeke sioni ti zia si azo amû desizion na place ti e?

9 Tongana nyen la e lingbi ti tï na yâ ti kpale ti ziango si azo amû desizion na place ti e? Amba ti e alingbi ti pusu e ti mû mbeni sioni desizion (aProv. 1:10, 15). Me atâa amba ti e apusu e tongana nyen, a yeke na e ti sara ye alingbi na conscience ti e so Bible afa lege na ni. Tongana e zia si azo amû adesizion na place ti e, andâ e soro ti “mû peko ti ala”. Mara ti desizion tongaso alingbi ti ga na e kpale.

10. Wango wa la Paul amû lani na azo ti Galatie?

10 Bazengele Paul amû lani wango polele na azo ti Galatie na ndö ti kpale ti ziango si amba ti ala amû desizion na place ti ala. (Diko aGalate 4:17.) Ambeni zo na yâ ti congrégation ni aye lani ti mû adesizion na place ti amba ti ala ti sara si ala mû peko ti abazengele pëpe. Ngbanga ti nyen? Azo so ayeke gi gï ye ndali ti ala wani so ayeke gi lani kota ndo. Ala sara lani terê ti ala kete ape nga ala ne pëpe droit so amba ti ala ayeke na ni ti mû adesizion ala wani.

11. Tongana nyen la e lingbi ti mû maboko na amba ti e na ngoi so ala yeke mû adesizion ti ala wani?

11 Paul azia na e nzoni tapande na ndö ti nengo droit so amba ti e ayeke na ni ti mû adesizion ala wani. (Diko 2 aCorinthien 1:24.) Laso, tongana a-ancien ayeke mû wango na ndö ti ye so andu desizion ti zo wani, a lingbi ala mû tapande ti Paul. Ala  yeke na ngia ti fa na aita awango so ayeke na yâ ti Bible. Me ala yeke sara ye na hange, ala yeke zia aita ni ala wani amû adesizion ti ala. A yeke na lege ni ndali ti so aita ni la ayeke ko ande ye ti peko ni. Mbeni kpengba ye so e lingbi ti manda ayeke so: E lingbi ti mû maboko na amba ti e nga ti gboto lê ti ala na ndö ti amama-ndia ti Bible wala awango ti Bible. Me, amba ti e ayeke na droit nga a yeke na ala ti mû adesizion ala wani. Tongana ala mû adesizion na ndara, ala yeke bâ nzoni na peko ni. A yeke polele, a lingbi e pensé lâ oko ape so a mû na e ngangu ti mû adesizion na place ti aita.

A-ancien so ayeke sara ye na ndoye ayeke mû maboko na aita ti tene ala wani amû adesizion ti ala (Bâ paragraphe 11)

ZIA SI ATËNË TI BÊ TI MO AFA LEGE NA ADESIZION TI MO APE

12, 13. Ngbanga ti nyen la a yeke sioni ti mû desizion na ngoi so ngonzo asara e wala bê ti e anze?

12 Laso, azo mingi ayeke sara ye so bê ti ala afa na ala ti sara na ngoi so ala yeke mû adesizion. Me ye so alingbi ti ga na kpale. Na mbage sarango tongaso ayeke ye so Bible afa pëpe. Bible awa e ti zia pëpe si bê ti e so ayeke nzoni-kue ape wala atënë ti bê ti e afa lege na e na ngoi so e yeke mû adesizion (aProv. 28:26). Ambaï so ayeke na yâ ti Bible afa asioni ye so ayeke si tongana zo asara ye alingbi na ye so bê ti lo afa na lo. E lingbi ti duti na confiance na bê ti e pëpe ndali ti so “bê ti zo ayeke handa zo mingi ahon ambeni ye kue, nga a yeke sioni mingi.” (Jér. 3:17; 13:10; 17:9; 1 aGbia 11:9). Tongaso, nyen la alingbi ti si tongana e sara ye alingbi na ye so bê ti e afa na e na ngoi so e yeke mû desizion?

13 Bê ti mbeni Chrétien ayeke kota ye mingi, ndali ti so a hunda na e ti ndoye Jéhovah na bê ti e kue nga ti ndoye mba ti e tongana terê ti e wani (Mat. 22:37-39). Me a yeke nzoni e sara hange. Versê so a fa na yâ ti paragraphe so ahon so afa so a yeke sioni ti zia si atënë ti bê ti e afa lege na apensé ti e nga na asarango ye ti e. Na tapande, a yeke ngangu ti tene mbeni zo so ngonzo agbu lo amû nzoni desizion (aProv. 14:17; 29:22). A yeke nga ngangu na mbeni zo so bê ti lo anze ti mû nzoni desizion (Nom. 32:6-12; aProv. 24:10). Girisa ape so Bible atene so a yeke na lege ti ndara ti duti “ngbâa ti ndia ti Nzapa”. (aRom. 7:25). A yeke polele, a yeke ngangu ape ti tene atënë ti bê ti e ahanda e tongana e zia si ni la afa lege na e na ngoi so e yeke mû akota desizion.

NGOI SO A LINGBI MO CHANGÉ ADESIZION TI MO

14. E hinga tongana nyen so a yeke na lege ni ti tene mbeni zo achangé adesizion ti lo?

14 A lingbi e mû anzoni desizion. Ye oko, so aye ti tene ape so e lingbi pëpe ti changé mbeni desizion so e mû. Ambeni ngoi ayeke dä so a yeke nzoni e kiri e gbu li na ndö ti mbeni desizion so e mû wala peut-être ti changé ni. Bâ tapande ti sarango ye ti Jéhovah na mbage ti azo ti Ninive na ngoi ti Jonas. “Na ngoi so tâ Nzapa abâ ye so ala sara, so ala zia lege ti aye ti sioni so ala sara, lo zia lege ti ye ti vundu so lo tene lo yeke ga na ni na ndö ti ala so, na lo ga na ni pëpe.” (Jonas 3:10). Na peko ti so Jéhovah abâ so azo ti Ninive achangé bê ti ala nga ala changé bango ndo ti ala, lo changé desizion so lo mû lani. Na sarango tongaso, lo fa so lo sara ye na lege ni, lo sara terê ti lo kete nga lo bâ mawa ti zo. Na ndö ni, Jéhovah ayeke mû desizion pëpe na ndö ti ngonzo tongana ti so azo ayeke sara ka.

15. Nyen la alingbi ti pusu e ti changé mbeni desizion ti e?

15 Peut-être na ambeni ngoi a yeke nzoni ti tene e kiri e gbu li ti e na ndö ti mbeni ye so e soro wala mbeni desizion so e mû. A lingbi  ti duti na ngoi so aye achangé. Na ambeni ngoi tongana aye achangé, Jéhovah ayeke changé desizion ti lo (1 aGbia 21:20, 21, 27-29; 2 aGbia 20:1-5). Wala afini sango so e wara alingbi ti sara si e wara mbeni nzoni raison ti changé mbeni desizion so e mû kozo. A mû lani na Gbia David asango so ayeke na lege ni ape na ndö ti âta ti Saül, Mephibosheth. Na ngoi so David awara asango so ayeke na lege ni, lo changé desizion ti lo (2 Sam. 16:3, 4; 19:24-29). Na ambeni ngoi, a yeke na lege ti ndara ti tene e sara nga tongaso.

16. (a) Ambeni fango ye wa la alingbi ti mû maboko na e ti mû anzoni desizion? (b) Ngbanga ti nyen la a lingbi e kiri e bâ yâ ti adesizion so e mû kozo? E yeke sara ni tongana nyen?

16 Bible awa e ti dö terê pëpe na ngoi so e ye ti mû mbeni kpengba desizion (aProv. 21:5). Tongana e mû ngoi ti gbu li ti e nzoni na ndö ti aye so andu mbeni desizion so e ye ti mû, e yeke mû ande nzoni desizion (1 aThes. 5:21). Kozo si mbeni mokonzi ti sewa amû desizion ti sara mbeni ye, a lingbi lo mû ngoi ti gi nda ti ye na yâ ti Bible nga na yâ ti ambeti ti e, a yeke nzoni lo hinga tënë ti bê ti azo ti sewa ti lo nga na bango ndo ti ala. Girisa ape so Nzapa awa lani Abraham ti mä tënë so wali ti lo aye ti tene (Gen. 21:9-12). A lingbi a-ancien nga amû ngoi ti gi nda ti ye. Tongana afini sango so ala wara ahunda ti tene ala changé mbeni desizion so ala mû kozo, ala yeke sara mbeto ape so azo ayeke ne ala ape tongana ala changé desizion ni. A-ancien so ayeke sara ye na lege ni nga so asara terê ti ala kete adoit ti duti nduru ti changé bango ndo ti ala nga na adesizion ti ala tongana a hunda ti sara ni. A yeke nzoni e kue e mû tapande ti ala. Ye so ayeke maï siriri nga ye ayeke tambela nzoni na yâ ti congrégation.Kus. 6:1-4.

SARA YE SO MO MÛ DESIZION TI SARA

17. Nyen la alingbi ti mû maboko na e ti mû nzoni desizion?

17 Ambeni desizion ayeke kota mingi ahon ambeni. A hunda ngoi mingi ti gbu li na ndö ti akota desizion nga ti sambela ndali ni. Ambeni Chrétien adoit ti mû desizion na ndö ti mariage nga na zo so ala ye ti sara mariage na lo. Mbeni kota desizion so aga na aye ti nzoni mingi ayeke mungo kua ti ngoi kue. Kozo ti mû mara ti kota desizion so, a yeke nzoni ti gbu li nzoni na ndö ni nga ti sambela Jéhovah ti mû maboko na e (aProv. 1:5). Tongaso, a yeke kota ye ti gi nda ti ye na yâ ti Bible, nzoni ndo ti warango wango, nga ti sambela Jéhovah ti fa lege na e. Nga a yeke nzoni e girisa ape so Jéhovah alingbi ti sara si e duti na anzoni sarango ye so e bezoin ni ti mû adesizion so ague oko na ye so bê ti lo aye. Na ngoi so mo ye ti mû akota desizion, lakue hunda terê ti mo: ‘Desizion so mbi yeke mû ande so ayeke fa so mbi ye Jéhovah? A yeke sara ande si sewa ti mbi aduti na ngia nga na siriri? A yeke fa ande so mbi yeke kanga bê nga mbi yeke sara ye na nzoni bê?’

18. Ngbanga ti nyen la Jéhovah aye ti tene e wani e mû adesizion ti e?

18 Jéhovah agbu e na ngangu ti ye lo nga ti sara na lo ape. A yeke na e ti soro. Ti gue oko na liberté ti soro ye so lo mû na e, lo ne ngangu ti e nga na droit ti e ti ‘soro e wani’ wala e yeke sara na lo (Jos. 24:15; Zo-ti. 5:4). Me lo ye ti tene e sara ye so e mû desizion ti sara so ague oko na Mbeti ti lo, Bible. Tongana e yeke na mabe na lege so lo yeke sara na ye nga na amama-ndia so lo mû na e na nzoni bê, e lingbi ti mû anzoni desizion nga e fa so e kpengba na yâ ti aye kue so e yeke sara.Jacq. 1:5-8; 4:8.