Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

Tour ti Ba Ndo (ti mandango ni)  |  Juin 2017

Jéhovah adë bê ti e na yâ ti atara kue so e wara

Jéhovah adë bê ti e na yâ ti atara kue so e wara

“Nzapa ti dengo bê kue . . . adë bê ti e na yâ ti atara kue so e wara.”—2 ACOR. 1:3, 4.

ABIA: 38, 56

1, 2. Tongana nyen la Jéhovah ayeke dë bê ti e na yâ ti atara so e wara? Zendo wa la e wara na yâ ti Bible?

MBENI maseka-koli so iri ti lo ayeke Eduardo afa agingo bê ti lo na Stephen, mbeni ancien so ayeke kota zo ti lo so asara mariage awe. Eduardo agbu li ti lo na ndö ti versê ti 1 aCorinthien 7:28 so atene: “Ala so asara mariage ayeke wara aye ti vundu na yâ ti mitele ti ala.” Lo hunda lo, lo tene: “‘Aye ti vundu’ ni ayeke nyen? Mbi yeke sara tongana nyen ti hon ndö ni tongana mbi sara mariage?” Kozo ti tene Stephen akiri tënë na hunda ti lo ni, lo tene na Eduardo ti gbu li ti lo na ndö ti mbeni ye so bazengele Paul asara tënë ni; Paul atene so Jéhovah ayeke “Nzapa ti dengo bê kue, lo so adë bê ti e na yâ ti atara kue so e wara [wala “na yâ ti apasi kue so e bâ”, kete tënë na gbe ni]”.—2 aCor. 1:3, 4.

2 Jéhovah ayeke biani Babâ ti ndoye na lo dë bê ti e na ngoi so e wara akpale. Peut-être ambeni ye asi na mo so na yâ ni Nzapa amû maboko na mo nga lo fa lege na mo, mingi ni na lege ti Bible. E lingbi ti duti na confiance so lo ye gï nzoni ti e  tongana ti so lo ye lani nzoni ti awakua ti lo ti giriri.—Diko Jérémie 29:11, 12.

3. E yeke sara tënë na ndö ti ahundango ndo wa?

3 Mingi ni, e yeke hon ndö ti akpale wala atara nzoni mingi tongana e hinga aye so asara si e wara ni. Ti akpale so azo ayeke wara na yâ ti mariage wala na yâ ti sewa ayeke nga tongaso. Tongaso, ambeni ye so alingbi ti sara si e wara “aye ti vundu na yâ ti mitele” so Paul asara tënë ni ayeke nyen? Atapande wa ti Bible nga na ti ngoi ti e alingbi ti mû maboko na e ti wara dengo bê so e bezoin ni? Tongana e hinga ni, a yeke mû maboko na e ti hon ndö ti atara.

ATARA: “AYE TI VUNDU NA YÂ TI MITELE”

4, 5. Ambeni ye wa la ayeke ga na “aye ti vundu na yâ ti mitele”?

4 Kete na peko ti so Nzapa acréé azo, lo tene: “Koli ayeke zia ande babâ na mama ti lo, lo yeke ngbâ ande na terê ti wali ti lo na ala yeke ga terê oko.” (Gen. 2:24). Jéhovah atene tënë so na ngoi so lo bungbi kozo koli na kozo wali na yâ ti mariage. Ye oko, so e yeke mbilimbili-kue ape, ti sara mariage na ti leke fini sewa alingbi ti ga na akpale (aRom. 3:23). Mingi ni, komandema ti koli ayeke mû place ti komandema ti babâ na mama. Nzapa amû lege na koli ti komande na ndö ti wali ti lo (1 aCor. 11:3). Ambeni koli na wali so amû terê fini fini abâ so a yeke kete ye ape. Tongana ti so Bible afa, a lingbi wali azia si koli ti lo la afa lege na lo, me pëpe babâ na mama ti lo. Songo ti akogara alingbi ti ga na kpale nga asara si azo so amû terê fini fini awara atara.

5 Mingi ni, ambeni fini gingo bê ayeke londo na ngoi so mbeni wali atene na koli ti lo, atene: “Mbi yeke na ngo.” Atâa so terê ti ala anzere, mingi ni, ala yeke gi nga bê ti ala. Ala yeke gi bê ti ala wala wali ni ayeke dü nzoni, nga ala yeke gi bê ti ala na ndö ti seni ti bébé ni. Ala hinga nga so ala yeke sara ande adépense mingi. Na peko ti so a dü bébé ni, a lingbi koli na wali ni asara ambeni changement. Mama ni alingbi ti mû ngoi mingi ti bâ lege ti bébé ni. Tongaso, ala yeke pensé mingi na ndö ti mba tongana ti kozo ape. Babâ ni ayeke wara nga encore ambeni kua ti sara. A lingbi lo sara kue ti tene wali ti lo nga na molenge ni awara ye so ala bezoin ni.

6-8. Tongana mbeni koli na wali alingbi ti dü ape, a lingbi ti sara ala tongana nyen?

6 Ambeni koli na wali alingbi ti tingbi na mbeni ye ti vundu nde. Ala ye ti dü molenge me ala dü ape. Tongana wali amû ngo ape, vundu alingbi ti sara lo mingi. Mariage wala dungo molenge ayeke zi zo pëpe na yâ ti akpale, ye oko, tongana zo aye ti dü si lo dü ape, a yeke ga mbeni ‘ye ti vundu na yâ ti mitele’. (aProv. 13:12). Ândö giriri, a yeke lani kota ye mingi ti tene awali ti akoli adü. Ndani la Rachel, wali ti Jacob, asara vundu mingi na ngoi so lo lingbi pëpe ti mû ngo atâa so ita ti lo ti wali ayeke na amolenge (Gen. 30:1, 2). Na yâ ti ambeni kodro, azo mingi atene so a yeke kota ye mingi ti dü gbâ ti amolenge. Fani mingi, azo ti akodro so ayeke hunda amissionnaire ngbanga ti nyen la ala yeke na amolenge ape. Même na peko ti so, na kode, amissionnaire ni afa na ala raison ni, ambeni ayeke tene: “Aï-oo! E yeke sambela ndali ti ala.”

7 Gbu li ti mo na ndö ti mbeni ita-wali na Angleterre so aye lani mingi ti dü molenge. Na ngoi so lo hinga so lo lingbi ti dü ape na yâ ti dunia so, vundu ahon ndö ti lo. Na pekoni, lo na koli ti lo amû desizion ti mû molenge ti mbeni zo ti bata. Me lo ngbâ ti sara vundu na yâ ti mbeni ngoi. Lo tene:  “Mbi hinga lani so ti bata molenge ti mbeni zo nde ayeke legeoko pëpe na dungo molenge ti mbi wani.”

8 Bible atene so a yeke “na lege ti gango mama si a yeke bata ande awali”. (1 Tim. 2:15). Me so aye ti tene pëpe so lo yeke wara ande fini ti lakue lakue gï ndali ti so lo dü amolenge. Me a ye ti tene so tongana mbeni wali ayeke bâ lege ti amolenge ti lo nga na da ti lo, a lingbi ti mû maboko na lo ti ke ti sara aye tongana tenengo kperekpere wala yorongo yanga na yâ ti aye so abâ lo ape (1 Tim. 5:13). Ye oko, lo lingbi ti ngbâ ti tingbi na akpale na yâ ti mariage ti lo nga na yâ ti sewa ti lo.

Tongana nyen la mbeni zo alingbi ti hon ndö ti vundu ti kuâ ti koli wala ti wali ti lo? (Bâ paragraphe 9, 12)

9. Mbeni ye ti vundu wa la azo so asara mariage alingbi ti wara?

9 Tongana a sara tënë ti aye ti vundu so azo so asara mariage ayeke wara, mbeni ayeke dä so alingbi ti ga na li ti zo hio ape. A yeke kuâ ti zo so mo ye lo. Biani, mbeni kota tara so mingi ti ambeni zo awara ayeke kuâ ti koli wala wali ti ala. So ayeke mbeni tara so koli wala wali so angbâ ti lo na fini aku terê ti lo na ni pëpe na yâ ti dunia so. A-Chrétien ayeke na kpengba mabe na zingongo ti akuâ so Jésus asara tënë ni (Jean 5:28, 29). Zendo so asara nyen na zo so koli wala wali ti lo akui? A dë bê ti lo mingi. So ayeke mbeni lege so, na lege ti Bible, Babâ ti e ti ndoye ayeke mû maboko na azo so awara aye ti vundu nga lo yeke dë na bê ti ala. Zia e bâ fadeso tongana nyen la ambeni wakua ti Nzapa abâ lani dengo bê so Nzapa adë bê ti ala nga na aye ti nzoni so ala wara na pekoni.

DENGO BÊ NA NGOI TI ATARA

10. Hannah awara dengo bê na yâ ti vundu ti lo tongana nyen? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.)

10 Hannah, wali ti Elcanah so lo ye lo mingi, atingbi lani na mbeni mbilimbili tara. Lo dü lani molenge ape, me Péninnah, mbeni wali ti Elcanah, adü ti lo amolenge. (Diko 1 Samuel 1:4-7.) Pénninah ayeke gi yanga ti Hannah “ngu na ngu”. Ye so asara lo vundu mingi. Lo sara tënë ti kpale ni na Jéhovah na yâ ti sambela ti wara dengo bê. “Lo sambela aninga na gbele Jéhovah”. Lo hinga lani so Jéhovah ayeke kiri tënë na sambela ti lo ni? Lo doit lani ti duti na confiance so lo yeke sara ni. Atâa ye ni ayeke so wa, “lê ti lo ayeke na vundu mbeni pëpe.” (1 Sam. 1:12, 17, 18). Lo yeke lani na confiance so Jéhovah ayeke sara si lo dü wala lo yeke dë bê ti lo na mbeni lege nde.

11. Sambela alingbi ti dë bê ti e tongana nyen?

11 So e yeke mbilimbili-kue ape nga e ngbâ na yâ ti sioni dunia ti Satan so, e yeke ngbâ ti wara atara nga na aye ti vundu (1 Jean 5:19). Ye oko, so e hinga so Jéhovah ayeke “Nzapa ti dengo bê kue”, a yeke nzoni mingi. Mbeni lege so e lingbi ti wara mungo maboko ti hon ndö ti atara nga na aye ti vundu ayeke sambela. Hannah azi lani bê ti lo na Jéhovah. Legeoko nga, tongana e tingbi na tara, a lingbi e sara aye mingi ahon gï senge fango na Jéhovah akpale ti e ni. A lingbi e voro terê ti e na lo ti mû maboko na e nga e fa na lo tâ ye so agbu bê ti e.—aPhil. 4:6, 7.

12. Nyen la amû lani maboko na Anne so ayeke wali-mua ti duti na ngia?

12 Même tongana e bâ so vundu ahon ndö ti e ndali ti so e dü ape wala ndali ti kuâ ti zo so e ye lo mingi, e lingbi ti ngbâ ti wara dengo bê. Na ngoi ti Jésus, koli ti prophète-wali Anne akui na peko ti so ala sara mariage a sara ngu mbasambala. Bible asara tënë ti amolenge ti lo ape. Nyen la Anne angbâ ti sara juska na ngoi so lo yeke na ngu 84? Luc 2:37 atene: “Lo yeke manke ti gue na temple lâ oko pëpe, lo yeke sara kua ti Nzapa bï na lâ na mungo  jeûne nga na vorongo terê na Nzapa.” Anne awara dengo bê nga na ngia na vorongo Jéhovah.

13. Mû mbeni tapande ti fa tongana nyen la atâ kamarade alingbi ti dë bê ti e même tongana afami ti e asara ni ape.

13 E lingbi ti wara dengo bê na mbage ti akamarade ti e na yâ ti congrégation (aProv. 18:24). Paula adabe ti lo so vundu asara lo lani mingi na ngoi so mama ti lo azia bungbi na ngoi so lo yeke na ngu oku. Ti hon ndö ti tara so ayeke lani kete ye ape. Bê ti lo adë lani mingi na ngoi so Ann, mbeni pionnier ti congrégation ti lo, akpengba lo nga akomanse ti manda Bible na lo. Paula atene: “Atâa so Ann ayeke fami ti mbi ape, so lo bi bê na mbi amû maboko na mbi mingi. A mû maboko na mbi ti ngbâ ti sara na Jéhovah.” Paula angbâ ti sara na Jéhovah be-ta-zo. Lo yeke nga na ngia mingi so lo na mama ti lo akiri asara na Jéhovah. Ann kue ayeke na ngia ndali ti so lo mû lani maboko na Paula ti ngbâ ti sara na Jéhovah.

14. Aye ti nzoni wa la azo so adë bê ti amba ti ala ayeke wara ni?

14 Tongana e bi bê ti e mingi na amba ti e, e lingbi biani ti girisa akpale ti e wani. Aita-wali, so asara mariage wala so asara mariage ape, ahinga so ti sara kua maboko na maboko na Nzapa ti fa nzoni tënë na azo aga na ngia mingi. Ye so ala ye ayeke ti sara ye so bê ti Nzapa aye ti mû gonda na  lo. Ambeni abâ même fango tënë tongana mbeni ye so asoigné zo. Biani, tongana e kue e fa so e bi bê na azo ti territoire ti e nga na azo ti congrégation, e yeke sara si songo so ayeke na yâ ti congrégation akpengba (aPhil. 2:4). Bazengele Paul ayeke lani mbeni nzoni tapande. Lo ga lani tongana “mbeni mama so ayeke mû me na” aita ti congrégation ti Thessalonique; lo yeke nga lani tongana mbeni babâ na lege ti yingo.—Diko 1 aThessalonicien 2:7, 11, 12.

DENGO BÊ NA YÂ TI SEWA

15. Kua ti fango tâ tënë na amolenge ayeke ti azo wa?

15 Tongana nyen la e lingbi ti dë bê ti asewa na yâ ti congrégation? Na ambeni ngoi, afini zo ayeke hunda na aita so akpengba ti mû maboko na ala ti fa tâ tënë na amolenge ti ala wala ti manda Bible même na amolenge ti ala. Bible afa so fango ye na amolenge ayeke kozoni kue kua ti ababâ na amama (aProv. 23:22; aÉph. 6:1-4). Atâa so na ambeni ngoi ambeni ita alingbi ti mû maboko na ababâ na amama ti fa ye na amolenge ti ala, a yeke kota ye mingi ti tene ala wani afa ye na amolenge ti ala. A lingbi ababâ na amama asara lisoro na amolenge ti ala lakue.

16. Na ngoi so e yeke mû maboko na amolenge, nyen la a lingbi e girisa ape?

16 Tongana mbeni babâ wala mama amû desizion ti tene mbeni zo amanda Bible na amolenge ti lo, a lingbi zo so ayeke manda Bible na amolenge ni agi ti mû place ti babâ na mama ni ape. Na yâ ti ambeni ye, a lingbi ti hunda na mbeni Témoin ti manda Bible na amolenge so babâ na mama ti ala ayeke na yâ ti tâ tënë ape. A lingbi ita ni agirisa ape so atâa so lo yeke manda Bible na amolenge ni, lo ga pëpe babâ wala mama ti ala. Na ngoi so ala yeke manda ye ni, a yeke na lege ti ndara ti tene ala sara ni na yanga-da ti ababâ na amama ni na ngoi so ala wala mbeni Témoin so ayeke biazo ayeke dä wala na mbeni ndo so ayeke nzoni so azo ayeke dä; tongaso si ambeni zo abâ ni na sioni lê ape. Peut-être, a si na mbeni ngoi, ababâ na amama ni alingbi ti soro ti fa tënë ti Jéhovah na amolenge ti ala.

17. Tongana nyen la amolenge alingbi ti dë bê ti azo ti sewa ti ala?

17 Amaseka so amanda ti ye Jéhovah nga so amû peko ti wango ti lo alingbi ti dë bê ti azo ti sewa ti ala. Ala lingbi ti sara ni na lege so ala ne ababâ na amama ti ala nga ala sara ambeni ye ti mû maboko na ala. Nga, tongana amolenge angbâ be-ta-zo, a yeke dë bê ti azo ti sewa ni kue. Kozo na kota ngu so apika, Lamek so ayeke hale ti Seth ayeke voro lani Jéhovah. Lo tene na ndö ti molenge ti lo Noé, lo tene: “Molenge so ayeke ga na e dengo bê na yâ ti ngangu kua ti e, na yâ ti pasi ti ngangu kua ti e ndali ti sese so Jéhovah adeba ni.” Prophétie so aga tâ tënë na peko ti kota ngu so apika na ngoi so Jéhovah azi ba so lo dë na sese ni (Gen. 5:29; 8:21). Laso, amolenge so angbâ be-ta-zo na Jéhovah alingbi ti dë bê ti asewa ti ala. Ala lingbi ti mû maboko na azo ti sewa ti ala ti gbu ngangu na yâ ti atara laso nga na yâ ti angoi so ayeke ga.

18. Nyen la alingbi ti mû maboko na e ti gbu ngangu atâa aye ti vundu wala atara so e wara?

18 Sambela, gbungo li na ndö ti atapande so ayeke na yâ ti Bible nga sarango kamarade na azo ti Jéhovah amû maboko na azo kutu mingi ti wara dengo bê laso na yâ ti atara kue so ala wara. (Diko Psaume 145:18, 19.) Ti hinga so Jéhovah ayeke dë bê ti e lakue ayeke mû maboko na e ti gbu ngangu na yâ ti aye ti vundu kue so e yeke wara laso nga na yâ ti angoi so ayeke ga.