Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

Tour ti Ba Ndo (ti mandango ni)  |  Janvier 2017

Bâ na nene ni matabisi ti mo so ayeke liberté ti mo ti soro ye

Bâ na nene ni matabisi ti mo so ayeke liberté ti mo ti soro ye

“Ndo so yingo ti Jéhovah ayeke dä, liberté ayeke dä.”2 ACOR. 3:17.

ABIA: 62, 65

1, 2. (a) Abango ndo wa la azo ayeke na ni na ndö ti liberté ti zo ti soro ye? (b) Nyen la Bible afa na e na ndö ti liberté ti soro ye? Ahundango ndo wa la e yeke bâ ni?

NA NGOI so mbeni wali aye ti mû mbeni desizion so abâ lo wani, lo tene na mbeni kamarade ti lo, lo tene: “Hunda mbi ti gbu li ti mbi pëpe; fa gï na mbi ye so mbi doit ti sara. Tongaso si a duti ngangu na mbi ape.” Wali so aye ti tene a fa na lo ye ti sarango ni ahon ti tene lo sara kua na pendere matabisi so Wasarango lo amû na lo: liberté ti soro ye. Ka ti mo a yeke tongana nyen? Mo ye ti mû adesizion mo wani, wala mo ye ti tene ambeni zo la amû desizion na place ti mo? Mo bâ ti mo liberté so tongana nyen?

2 Teti angu ngbangbo mingi, azo atene atënë nde nde na ndö ti tënë so. Ambeni zo atene so zo ayeke na liberté ti soro ye pëpe nga aye kue so e yeke sara, a yeke aye so Nzapa adiko kozo awe. Ambeni atene so zo ayeke na tâ liberté gï tongana lo yeke na liberté ti sara ye kue. Ye oko, ti hinga tënë na ndö ni nzoni, a lingbi e bâ ye so Mbeti ti Nzapa, Bible, atene. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so Bible afa so Jéhovah asara e na liberté ti soro ye so e ye; so ti tene lo sara e na ngangu nga na liberté ti sara kua na hingango ndo ti e ti mû adesizion. (Diko Josué 24:15.) Bible akiri tënë nga na ahundango ndo tongana: A lingbi e sara kua na liberté ti e ti mû adesizion tongana nyen? Ambeni ye ayeke dä so e yeke na liberté ti sara ni ape? Tongana  nyen la lege so e yeke sara kua na liberté ti e ti soro ye afa so e ye Jéhovah mingi? E lingbi ti fa so e ne adesizion ti amba ti e tongana nyen?

NYEN LA E LINGBI TI MANDA NA MBAGE TI JÉHOVAH NA JÉSUS?

3. Tapande wa la Jéhovah azia na ndö ti sarango kua na liberté ti lo?

3 Gï Jéhovah oko la ayeke na liberté ti sara ye kue so lo ye, me lege so lo yeke sara kua na ni ayeke mbeni tapande ndali ti e. Na tapande, lo mû desizion ti soro mara ti Israël tongana azo ti lo so iri ti lo ayeke na ndö ti ala, “ye ti lo wani so lo zia ni nde.” (Deut. 7:6-8). Mbeni raison ayeke dä so lo soro ala ndali ni. Jéhovah aye ti sara ye alingbi na zendo so lo mû lani, a sara angu ngbango mingi awe, na kamarade ti lo Abraham (Gen. 22:15-18). Na ndö ni, Jéhovah ayeke sara kua lakue na liberté ti lo na ndoye nga na lege ti mbilimbili. E lingbi ti bâ ni na yâ ti lege so lo punir azo ti Israël so fani mingi ala dö tâ vorongo azia. Na ngoi so azo ni afa so ala changé bê ti ala, Jéhovah afa so lo ndoye ala nga lo sara nzoni bê na ala. Lo tene: “Mbi yeke sava ala, na ala yeke kiri ti duti be-ta-zo na mbi. Mbi yeke ye ala ande na bê ti mbi kue.” (Os. 14:4) Jéhovah azia na e pendere tapande na ndö ti sarango kua na liberté ndali ti nzoni ti ambeni zo.

4, 5. (a) Kozo zo so awara matabisi ti Nzapa so ayeke liberté ti soro ye ayeke zo wa? Lo sara kua na ni lani tongana nyen? (b) A lingbi e oko oko kue e hunda terê ti e na tënë wa?

4 Na ngoi so Jéhovah akomanse ti créé aye, na ndoye lo soro ti créé a-ange nga na azo na liberté ti soro ye. Kozo zo so lo mû matabisi so na lo ayeke kozo Molenge ti lo, so lo yeke “image ti Nzapa so lê ayeke bâ lo pëpe”. (aCol. 1:15). Même kozo si Jésus aga na sese, lo soro ti ngbâ be-ta-zo na Babâ ti lo na ti mû peko ti Satan pëpe na yâ ti sarango kpengba-li ti lo. Na pekoni, tongana Jésus aga na sese, lo sara kua na liberté ti lo so ti ke ti tï na yâ ti atara ti kota Wato ti Nzapa (Mat. 4:10). Na bï so aga kozo na kuâ ti Jésus, lo sambela Nzapa na bê ti lo kue, lo kiri lo tene na Nzapa so lo leke na bê ti lo ti ngbâ ti sara gï ye so Nzapa aye. Lo tene: “Babâ, tongana mo ye, mo zi kopo so yongoro na mbi. Ye oko, zia a sara ye so bê ti mbi aye pëpe, me a sara ye so bê ti mo aye.” (Luc 22:42). Zia e mû tapande ti Jésus na e sara kua na liberté ti e ti gonda Jéhovah na ti sara ye so bê ti lo aye. E lingbi biani ti sara ni?

5 Biani, e lingbi ti sara ye tongana Jésus, ndali ti so e nga kue a sara e na image ti Nzapa na lege so e kpa lo (Gen. 1:26). Ye oko, e yeke na liberté ti sara ye kue pëpe. Gï Jéhovah la ayeke na liberté ti sara ye kue. Bible afa so ambeni ye ayeke dä so Jéhovah amû na e liberté ti sara ni pëpe, nga a lingbi e sara gï aye so lo mû na e liberté ti sara ni. Na ndö ni, a lingbi awali awoko terê na gbe ti akoli ti ala nga a lingbi amolenge awoko terê na gbe ti ababâ na amama ti ala (aÉph. 5:22; 6:1). Aye so andu lege so e sara ye na liberté ti e tongana nyen? Kiringo tënë na ahundango ndo so ayeke fa wala e yeke ngbâ na fini lakue lakue wala pëpe.

NZONI FASON NGA SIONI FASON TI SARANGO KUA NA LEBERTÉ TI SORO YE

6. Mû mbeni tapande ti fa ngbanga ti nyen a yeke na lege ni so a mû lege na e pëpe ti sara ye kue.

6 Tongana e yeke na liberté ti sara ye kue pëpe e yeke biani na liberté la? En, e yeke na liberté. Ngbanga ti nyen la e tene tongaso? Aye so amû lege na azo pëpe ti sara ni ayeke bata ala. Na tapande, e lingbi ti sara kua na liberté ti e ti kpe na oto ti gue na mbeni gbata so ayo. Ye oko, e pensé so sioni ayeke si na e pëpe tongana e yeke kpe na oto na ndö ti lege so a-oto ayeke hon dä mingi sân mbeni ndia, so zo kue ayeke na liberté ti mû loro tongana ti so bê ti lo aye? Oko pëpe. So a mû lege na e pëpe ti sara ye kue ayeke kota ye, tongaso si e wara anzoni ye ti peko ti tâ liberté. Ti hinga aye ti nzoni so e yeke wara tongana e sara kua na liberté ti e ti sara gï ye so Jéhovah ahunda  na e, zia e bâ ambeni tapande so Bible asara tënë ni.

7. (a) Nyen la asara si Adam ayeke nde na anyama? (b) Fa mbeni lege so Adam asara kua na liberté ti lo ti soro ye.

7 Na ngoi so Nzapa asara kozo koli, Adam, lo mû na lo mara ti matabisi so lo mû na a-ange na yayu, matabisi so ayeke liberté ti soro ye. Me Nzapa asara anyama na liberté ti soro ye pëpe. Bâ tapande ti mbeni fason so Adam asara kua nzoni na liberté ti lo ti soro ye. A sara lani anyama kozo na Adam. Ye oko, Jéhovah amû na kozo molenge ti lo ti sese pasa ti zia iri na ndö ti anyama. Nzapa “[a]ga na ala na koli ni ti bâ iri wa la lo yeke zia na ndö ti ala oko oko”. Na peko ti so Adam abâ nyama oko oko na lo zia iri na ndö ti ala, Jéhovah achangé iri ni pëpe. Me “iri so lo zia na ndö ti nyama oko oko kue so ayeke na fini aga iri ti nyama ni so.”Gen. 2:19.

8. Adam asara kua kirikiri na liberté ti lo tongana nyen? Ye ti peko ni ayeke so wa?

8 Mawa ni ayeke so kua ti fango yaka nga na ti bango lege ti paradis so ayeke na ndö ti sese so Nzapa amû lani na Adam alingbi na lo pëpe. Nzapa amû yanga na lo, atene: “Ala dü, ala ga gbani, ala si ndö ti sese na ala sara si sese ni aga na gbe ti ala. Ala komande asusu . . . anyama so ayeke huru . . . na anyama oko oko kue so ayeke na fini si ayeke tambela na ndö ti sese.” (Gen. 1:28). Liberté so Nzapa amû na Adam ti sara akua so alingbi na lo pëpe. Lo soro ti sara ye so Nzapa amû na lo liberté ti sara ni pëpe na lege so lo te lê ti keke so Nzapa ake na lo ti te ni. So Adam asara kua tâ kirikiri na liberté so a mû na lo aga na pasi nga na vundu na ahale ti lo teti angu saki mingi (aRom. 5:12). So e hinga aye so aga na peko ti desizion so Adam amû adoit ti pusu e ti sara kua na liberté ti e nzoni nga ti sara gï aye so Jéhovah amû na e liberté ti sara.

9. Nyen la Jéhovah azia na gbele azo ti lo, azo ti Israël ti soro ti sara? Ala sara lani nyen?

9 Kengo yanga ti Adam na Ève aga na siokpari na ndö ti ahale ti ala kue. Ye oko, ala ngbâ lani ti duti na matabisi so ayeke liberté ti soro ye. Ye so asigi polele na yâ ti sarango ye ti Nzapa na mbage ti azo ti mara ti Israël. Jéhovah amû na azo ti Israël lege ti soro ti yeda wala ti ke pasa ti duti ye ti lo wani so lo zia ni nde na lege ti wakua ti lo Moïse (Ex. 19:3-6). Ala sara lani nyen? Na bê ti ala wani ala soro ti sara ye so a hunda na ala ti sara ti ga azo so iri ti Nzapa ayeke na ndö ti ala nga na yanga oko ala tene: “Atënë kue so Jéhovah atene so, e yeke sara ye alingbi na ni.” (Ex. 19:8). Mawa ni ayeke so, ambeni ngoi na pekoni, mara ni asara kua na lege ni pëpe na liberté ti lo nga lo sara ye pëpe alingbi na zendo so lo mû. Zia e manda ye na lege ti tapande so nga e bâ lakue na nene ni matabisi ti e so na lege so e ngbâ na terê ti Jéhovah nga e sara ye alingbi na andia ti lo.1 aCor. 10:11.

10. Atapande wa la afa so azo so ayeke mbilimbili-kue pëpe alingbi ti sara kua na liberté ti ala ti mû gonda na Nzapa? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.)

10 Na aHébreu chapitre 11, e wara iri ti awakua 16 ti Nzapa so asara kua na liberté ti ala ti sara gï ye so Jéhovah ahunda na ala. Ye ti peko ni ayeke so ala wara gbâ ti tënë nzoni nga ala yeke na mbeni beku ti kekereke so gere ni aluti nzoni. Na tapande, Noé afa so lo yeke na kpengba mabe nga lo soro ti sara ye alingbi na yanga so Nzapa amû na lo ti leke mbeni arche ti sö sewa ti lo nga na azo so a yeke dü ala ande na peko ti lo (aHéb. 11:7). Abraham na Sara ayeda ti mä yanga ti Nzapa ti gue na ndo so lo mû zendo ti mû ni na ala. Même na peko ti so ala mû lege ti gue na yongoro voyage so, lege ayeke lani dä ti tene ala “kiri” na gbata ti Ur so mosoro ayeke dä mingi. Ye oko, mabe ti ala asara si ala zia lê ti ala angbâ na ndö ti “aye so [Nzapa a]mû zendo ni”; “ala yeke gi [lani] mbeni ndo so ayeke nzoni ahon so ala zia so”. (aHéb. 11:8, 13, 15, 16). Moïse atourné peko na amosoro ti Égypte, “lo soro ti tene a sara pasi na lo legeoko na azo ti Nzapa ahon ti tene  lo wara ngia na yâ ti siokpari gï ndali ti kete ngoi”. (aHeb. 11:24-26). Zia e mû tapande ti mabe ti awakua ti Nzapa ti ândö so, e bâ na nene ni matabisi ti e so ayeke liberté so e yeke na ni ti soro ye nga e mû ni ti sara na ye so bê ti Nzapa aye.

11. (a) Mbeni kota ye ti nzoni so e yeke wara na peko ti liberté so e yeke na ni ti soro ye ayeke so wa? (b) Nyen la apusu mo ti sara kua nzoni na liberté ti mo ti soro ye?

11 Atâa so a yeke ngangu pëpe ti hunda na mbeni zo ti mû adesizion na place ti e, sarango tongaso ayeke sara si e wara pëpe akota ye ti nzoni so aga na peko ti liberté so e yeke na ni ti soro ye. A fa aye ti nzoni ni so na Deutéronome 30:19, 20. (Diko ni.) Versê 19 afa so Nzapa azia lani mbeni ye na gbele azo ti Israël ti soro. Na versê 20 e manda so Jéhovah amû na ala pendere pasa ti fa na lo ye so ayeke na yâ ti bê ti ala. E nga kue e lingbi ti soro ti voro Jéhovah. E yeke nga na kota pasa ti mû matabisi so e yeke na ni ti gonda na Jéhovah nga ti fa na lo so e ye lo mingi.

SARA KUA KIRIKIRI PËPE NA LIBERTÉ SO A MÛ NA MO

12. Nyen la a lingbi e sara ni lâ oko pëpe na matabisi ti e so ayeke liberté ti soro ye?

12 Tara ti bâ so mo mû mbeni cadeau ti ngangu ngere na mbeni kamarade ti mo. A yeke sara mo vundu tongana mo mä so lo bi cadeau ni na place ti tukungo saleté, wala a yeke sara mo vundu mingi tongana lo mû ni lo sara na sioni na mbeni zo. Fadeso tara ti bâ vundu ti Jéhovah tongana lo bâ so gbâ ti azo ayeke sara kua kirikiri na liberté ti ala ti soro ti sara aye so ayeke sara même sioni na amba ti ala. Biani, gï tongana ti so Bible atene, na “lâ ti nda ni” azo ayeke duti “azo so ahinga ti kiri singila pëpe”. (2 Tim. 3:1, 2). Zia e sara kua lâ oko pëpe kirikiri na pendere matabisi ti e so wala e bâ ni pëpe tongana senge ye. Ye oko, tongana nyen la e lingbi ti sara kua kirikiri pëpe na matabisi ti e so?

13. Mbeni lege so e lingbi ti kpe ti sara ye kirikiri pëpe na liberté ti e ti aChrétien ayeke so wa?

13 E kue e yeke na liberté ti soro akamarade ti e, fason ti yungo bongo nga lekengo kuä ti li ti e, nga ngia so e ye ti sara. Ye oko, liberté ti e alingbi ti ga “mbeni ye ti hondengo ndö ti sioni” tongana e soro ti ga ngbâa ti anzara ti bê ti e wala tongana e mû peko ti sarango ye ti azo ti dunia so, so ayeke na lege ni pëpe. (Diko 1 Pierre 2:16.) Me ti tene e sara kua pëpe na liberté ti e “tongana mbeni lege ti sara na ye ti mitele”, e ye ti leke na bê ti e ti soro aye so ayeke mû maboko na e ti sara ye alingbi na  wango so atene: “Ala sara ye kue ndali ti gloire ti Nzapa.”aGal. 5:13; 1 aCor. 10:31.

14. Ngbanga ti nyen la e bezoin ti zia bê ti e na ndö ti Jéhovah na ngoi so e yeke sara kua na liberté ti e ti soro ye?

14 Mbeni lege ti bata matabisi ti e so ayeke ti zia bê ti e na Jéhovah nga ti zia si lo fa na e aye so e yeke na liberté ti sara ni si abata e. Gï lo oko la lo yeke ‘fa ye na e ti tene e bâ nzoni dä. Lo la lo yeke fa na e lege so a yeke nzoni e mû ni.’ (És. 48:17). A lingbi e sara terê ti e kete ti yeda so tënë so, so a sû na gbe ti yingo so, ayeke tâ tënë: “Lege ti zo ayeke na tïtî lo wani pëpe. Zo so ayeke tambela, a yeke même na lo wani ti fa lege na gere ti lo pëpe.” (Jér. 10:23). Zia e tï lâ oko pëpe na yâ ti kûkû ti ziango bê na ndö ti hingango ye ti e wani, tongana Adam nga na azo ti Israël so asara kpengbango-li. Me zia e “zia bê ti [e] kue na ndö ti Jéhovah”.aProv. 3:5.

NE LIBERTÉ TI AMBA TI MO

15. Nyen la e manda na lege ti mama-ndia so ayeke na aGalate 6:5?

15 Mbeni ye so a lingbi e sara na liberté ti e ayeke ti ne droit so amba ti e ayeke na ni ti mû adesizion ala wani na yâ ti fini ti ala. Ngbanga ti nyen? So e kue e yeke na liberté ti soro ye, aChrétien use ayeke mû lakue gï oko desizion pëpe. Ye so ayeke tâ tënë même na yâ ti aye so andu asarango ye ti e nga na vorongo so e yeke voro na Nzapa. Girisa pëpe mama-ndia so ayeke na aGalate 6:5. (Diko ni.) Tongana e hinga so a yeke ti Chrétien oko oko ti ‘yô kungba ti lo wani’, e yeke ne ande droit so amba ti e ayeke na ni ti sara kua na matabisi ti ala so ayeke liberté ti soro ye.

E lingbi ti mû adesizion ti e wani sân ti forcé amba ti e ti mû amême desizion ti e (Bâ paragraphe 15)

16, 17. (a) Tongana nyen la liberté ti soro ye aga lani mbeni kpale na Corinthe? (b) Paul aleke lani tënë ni tongana nyen? Ye so afa na e nyen na ndö ti droit ti amba ti e?

16 Bâ mbeni tapande ti Bible so afa ndani so a lingbi e ne liberté so aita ti e ayeke na ni ti mû adesizion ala wani na ndö ti aye so abâ conscience ti zo. A-Chrétien ti Corinthe amä lani terê pëpe na ndö ti tënë ti tengo anyama so peut-être a mû na ayanda si na pekoni a kä ni na gara. Ambeni atene lani, atene: ‘So yanda ayeke ye oko ape, zo alingbi ti te nyama ni senge.’ Ye oko, ambeni zo so lani avoro ayanda kozo abâ so ti te anyama ni ayeke vorongo ayanda (1 aCor. 8:4, 7). So ayeke lani mbeni tënë so a hunda ti sara ye na ndara ti leke ni, mbeni tënë so alingbi ti ga na kangbi na yâ ti congrégation. Paul amû lani maboko na aChrétien ti Corinthe tongana nyen ti duti na bango ndo ti Nzapa na ndö ti tënë so?

17 Kozoni, Paul adabe ti aChrétien so tënë ni abâ ala lo tene kobe ayeke sara pëpe si mbeni zo aga nduru mingi na Nzapa (1 aCor. 8:8). Na pekoni, lo wa ala ti zia pëpe si “droit ti ala” ti soro ye aga “mbeni ye ti pikango gere ndali ti azo so awoko.” (1 aCor. 8:9). Ambeni ngoi na pekoni, lo mû yanga na ala so conscience ti ala awoko ti fâ ngbanga pëpe na li ti ala so asoro ti te anyama ni (1 aCor. 10:25, 29, 30). Tongaso, na ndö ti kpengba tënë so andu vorongo so, Chrétien oko oko ayeke na bezoin ti mû nzoni desizion so ague oko na conscience ti lo. Ni la, a lingbi e ne nga droit so aita ti e ayeke na ni ti mû adesizion ala wani na ndö ti aye so ayeke nga kota ye pëpe.1 aCor. 10:32, 33.

18. Tongana nyen la mo lingbi ti fa so mo bâ na nene ni matabisi ti mo so ayeke liberté ti soro ye?

18 Jéhovah amû na e matabisi so ayeke liberté ti soro ye so e ye na a sara si e yeke na tâ liberté (2 aCor. 3:17). E bâ matabisi so na nene ni mingi ndali ti so amû lege na e ti mû adesizion ti e wani so afa na Jéhovah tongana nyen la e ye lo mingi. Tongaso, zia e ngbâ ti soro aye so amû gonda na Nzapa nga e ne droit so amba ti e ayeke na ni ti soro lege so ala ye ti sara kua na matabisi so.