Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

Tour ti Ba Ndo (ti mandango ni)  |  Février 2017

Zo wa la ayeke fa lege na azo ti Nzapa laso?

Zo wa la ayeke fa lege na azo ti Nzapa laso?

“Ala dabe ti ala na azo so ayeke mû li ni na popo ti ala.”​—AHÉB. 13:7.

ABIA: 125, 43

1, 2. Na peko ti so Jésus ague na yayu, peut-être abazengele ahunda terê ti ala na tënë wa?

ABAZENGELE ti Jésus aluti na ndö ti Hoto ti akeke ti olive, ala yeke bâ ndo na nduzu. Ala ngbâ ti bâ maître ti ala nga kamarade ti ala, Jésus, so a mû lo na nduzu na mbeni mbinda aga ahonde lo (Kus. 1:9, 10). Teti angu use tongaso, Jésus afa ye na ala, lo kpengba ala nga lo fa lege na ala. Fadeso lo hon awe. Ala yeke sara tongana nyen?

2 Jésus amû mbeni kua na adisciple ti lo ti sara, lo tene: “Ala yeke duti atémoin ti mbi na Jérusalem, na yâ ti Judée kue nga na Samarie, nga juska na ambage ti sese so ayeke tâ yongoro.” (Kus. 1:8). Tongana nyen la ala lingbi ti sara kua so? Tâ tënë, Jésus adë bê ti ala so yingo vulu ayeke mû maboko na ala (Kus. 1:5). Me zo wa la ayeke fa lege na ala nga ayeke leke yâ ti kua ti fango tënë na yâ ti dunia kue? Abazengele ni ahinga so Jéhovah asara kua na akoli ândö ti fa lege na azo ti Israël. Tongaso,  peut-être ala hunda terê ti ala: ‘Jéhovah ayeke soro mbeni fini zo ti mû li ni?’

3. (a) Na peko ti so Jésus ague na yayu, kota desizion wa la abazengele so angbâ be-ta-zo amû lani? (b) Nyen la e yeke bâ na yâ ti article so?

3 Ngoi kete na peko ti so Jésus ague na yayu, adisciple ti lo agi nda ti Mbeti ti Nzapa, ala sambela ti wara fango lege ti Nzapa ti soro Matthias ti mû place ti Judas Iscariote ti tene wungo ti abazengele alingbi 12 (Kus. 1:15-26). Ngbanga ti nyen sorongo Matthias ayeke lani kota ye na lê ti ala nga na lê ti Jéhovah? Adisciple ni abâ so a lingbi abazengele aduti 12. * Jésus asoro abazengele ti lo gï ti tene ala mû peko ti lo na fango tënë ape, me lo fa na ala tongana nyen ti sara mbeni kota kua na popo ti azo ti Nzapa. Kua ni so ayeke lani kua wa? Tongana nyen la na lege ti Jésus Jéhovah aleke ala ti sara ni? Lekengo ye wa la ayeke nga dä na popo ti azo ti Nzapa laso? Tongana nyen la e lingbi ti “dabe ti [e] na azo so ayeke mû li ni” na popo ti e, mbilimbili “ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara”?​—aHéb. 13:7; Mat. 24:45.

JÉSUS AFA LEGE NA BEBUNGBI

4. Kua wa la abazengele nga na ambeni ancien na Jérusalem asara lani na ngoi ti akozo Chrétien?

4 Na Pentecôte ti ngu 33, abazengele akomanse ti mû li ni na yâ ti congrégation ti aChrétien. Na ngoi ni so, “Pierre alondo, lo na abazengele 11” na ala fa na gbâ ti aJuif nga na aprosélyte atâ tënë so amû lege na zo ti sö fini ti lo (Kus. 2:14, 15). Mingi ti ala aga aChrétien lani. Na pekoni, afini Chrétien so ‘angbâ ti mû terê ti ala kue na ye so abazengele ayeke fa’. (Kus. 2:42). Abazengele ni ayeke bâ lani lege ti nginza ti congrégation (Kus. 4:34, 35). Ala fa ye na azo ti Nzapa nga ala sambela ndali ti ala, ala tene: “E yeke mû terê ti e kue na sambela nga na kusala ti fango ye na ndö ti tënë ti Nzapa.” (Kus. 6:4). Nga ala tokua aChrétien so ayeke abiazo ti gue ti fa tënë na yâ ti afini territoire (Kus. 8:14, 15). A si na mbeni ngoi, ambeni ancien so a soro ala ti gue na yayu abungbi oko na abazengele ti mû li ni na yâ ti acongrégation. Teti so ala yeke bebungbi, ala fa lege lani na acongrégation kue.​—Kus. 15:2.

5, 6. (a) Tongana nyen la yingo vulu amû lani maboko na bebungbi? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.) (b) Tongana nyen la a-ange amû lani maboko na bebungbi? (c) Tongana nyen la Mbeti ti Nzapa afa lege lani na bebungbi?

5 Akozo Chrétien ahinga so Jéhovah ayeke fa lege na bebungbi na lege ti Jésus so ayeke Mokonzi ti ala. Ala hinga ni tongana nyen? Kozoni, yingo vulu amû ngangu na bebungbi (Jean 16:13). A-Chrétien kue so a soro ala ti gue na yayu awara yingo vulu, me yingo ni amû lege mbilimbili na abazengele nga na ambeni ancien na Jérusalem ti sara kua ti ala ti surveillant. Na tapande, na ngu 49, yingo vulu afa lege na bebungbi ti mû mbeni kpengba desizion na ndö ti tënë ti fango ganza. Acongrégation amû peko ti fango lege ni nga “angbâ ti kpengba na yâ ti mabe na wungo ti aita ni ayeke gue na li ni lâ na lâ.” (Kus. 16:4, 5). Na lege ti lettre so a tokua na acongrégation na ndö ti tënë ti fango ganza, e lingbi ti bâ so yingo ti Nzapa ayeke na ndö ti bebungbi nga aita ti bebungbi ni asara ye na ndoye nga na mabe.​—Kus. 15:11, 25-29; aGal. 5:22, 23.

6 Use ni, a-ange amû maboko na bebungbi. Na tapande, mbeni ange atene na Corneille ti wara terê na Pierre. Na pekoni Pierre afa tënë na Corneille nga na azo ti  sewa ti lo, ala wara yingo vulu, atâa so a fâ akoli ni na ganza pëpe. Tongaso, Corneille aga kozo Gentil so afâ ganza pëpe so aga Chrétien. Ye so apusu abazengele nga na ambeni ita ti yeda na ye so bê ti Nzapa aye nga ti yamba aGentil so afâ ganza pëpe na yâ ti congrégation ti aChrétien (Kus. 11:13-18). Na ndö ni, a-ange amû maboko mingi na kua ti fango tënë so bebungbi ayeke bâ ndo na ndö ni lani (Kus. 5:19, 20). Ota ni, Mbeti ti Nzapa afa lege na bebungbi. A-ancien so a soro ala ti gue na yayu so asara kua na Bible ti mû akota desizion na ndö ti aye so aChrétien amä na bê na ni nga ti fa lege na congrégation.​—Kus. 1:20-22; 15:15-20.

7. Ngbanga ti nyen e lingbi ti tene so Jésus afa lege lani na akozo Chrétien?

7 Atâa so bebungbi ayeke bâ ndo lani na ndö ti congrégation ti akozo Chrétien, aita ti bebungbi ahinga so Jésus la ayeke Mokonzi ti ala. E hinga ni tongana nyen? Bazengele Paul atene so a yeke lani Christ la azia “ambeni tongana abazengele”. Lo kiri lo tene so Christ ayeke “li ni,” wala Mokonzi, ti congrégation (aÉph. 4:11, 15) Ahon ti tene ala zia mbeni iri ala wani na ndö ti ala na peko ti mbeni bazengele, “Nzapa asara si a iri adisciple ni aChrétien.” (Kus. 11:26). Biani, Paul ahinga lani so a yeke kota ye ti “ngbâ ti gbu ngangu angobo”, wala akozo fango ye ti Bible so abazengele nga na ambeni koli so amû li ni ayeke fa. Ye oko, lo tene: “Me mbi ye si ala hinga so mokonzi ti akoli kue [amembre ti bebungbi kue ayeke na yâ ni] ayeke Christ, . . . na mokonzi ti Christ ayeke Nzapa.” (1 aCor. 11:2, 3). Biani, Christ Jésus, so zo alingbi ti bâ lo ape na so ayeke na gloire, ayeke fa lege lani na congrégation na gbe ti Mokonzi ti lo, Jéhovah Nzapa.

“KUA TI ZO LA E YEKE SARA SO PËPE”

8, 9. A to nda ni na ngu 1870, kota kua wa la Ita Russell ayeke na ni lani?

8 A to nda ni na ngu 1870, Charles Taze Russell nga na ambeni mba ti lo asara kue ti kiri na vorongo ti atâ Chrétien na place ni. Ti mû maboko na ala ti fa tâ tënë ti Bible na ayanga ti kodro mingi, a sigi na kota ndokua ti e, Zion’s Watch Tower Tract Society, na ngu 1884. Ita Russell la ayeke président ni. * Lo manda Bible nzoni, nga na mbeto pëpe lo fa so tënë ti trinité nga na tënë ti âme so akui ape, so a yeke fa na yâ ti a-eglize ayeke atënë ti mvene. Lo ga ti bâ so a yeke bâ Christ pëpe na ngoi so lo yeke ga nga “ngoi so a fa ndali ti amara” ayeke hunzi na ngu 1914 (Luc 21:24). Ita Russell asara kua na ngoi ti lo, ngangu ti lo nga na nginza ti lo ti fa atâ tënë so na ambeni zo. A yeke polele so na ngoi so alingbi, Jéhovah asara kua na Ita Russell ti fa lege na congrégation.

9 Ita Russell aye lani ti tene azo ayâa iri ti lo ape. Na ngu 1896, lo tene so lo na amba ti lo aye ti tene a mû gonda na ala oko pëpe. Ala ye ti tene a mû na ala akota titre pëpe. Ala ye ti tene a zia iri ti ala na ndö ti mbeni groupe ti azo pëpe. Na pekoni, lo tene: “Kua ti zo la e yeke sara so pëpe.”

10. (a) Lawa la Jésus asoro “ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara”? (b) Fa tongana nyen la yeke yeke a sara kangbi na popo ti Bebungbi nga na aita so asara kua na yâ ti kota ndokua ti Watch Tower.

10 Na ngu 1919, ngu ota na peko ti kuâ ti Ita Russell, Jésus asoro “ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara.” Ti sara nyen? ‘Ti mû kobe na ngoi ni so alingbi’ na azo ti kua ti lo (Mat. 24:45). Na yâ ti angu ni so, mbeni kete groupe ti aita so a soro ala ti gue na  yayu so asara kua na kota ndokua ti e na Brooklyn, New York, ayeke leke lani kobe ti yingo na ala yeke kangbi ni na adisciple ti Jésus. A komanse ti sara kua na tënë “bebungbi” na yâ ti ambeti ti e na peko ti ngu 1940. Na ngoi ni so, a bâ so tënë “bebungbi” aye mingi ni ti sara tënë ti aita so amû li ni na yâ ti kota ndokua ti e (Watch Tower Bible and Tract Society). Me na ngu 1971, a ga ti bâ so Bebungbi ayeke nde na kota ndokua ti e so ayeke bâ lege ti aye so andu ndia. Ti londo na ngoi ni so, aita so a soro ala ti gue na yayu alingbi ti ga membre ti Bebungbi sân ti tene ala mû li ni na yâ ti kota ndokua ti e. Na yâ ti angu so ahon ade ti ninga ape, aita so amû li ni so ayeke ti “ambeni taba” asara kua tongana aita so amû li ni na yâ ti kota ndokua ti e nga na yâ ti ambeni ndokua so azo ti Nzapa asara kua dä. Ye so amû lege na aita ti Bebungbi ti zia bê ti ala gï na ndö ti mungo wango ti Bible na e nga ti fa lege na e (Jean 10:16; Kus. 6:4). Tour ti Ba Ndo ti lango 15 ti juillet, ngu 2013, afa so “ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara” ayeke mbeni kete groupe ti aita-koli so a soro ala ti gue na yayu, so abungbi aga Bebungbi.

Bebungbi, na yâ ti angu 1950

11. Bebungbi ayeke sara kua tongana nyen?

11 Aita ti Bebungbi ayeke bungbi oko ti mû akota desizion. Ala yeke sara ni tongana nyen? Yenga oko oko, ala yeke sara bungbi so amû lege na ala ti sara lisoro nzoni na popo ti ala nga ti duti beoko (aProv. 20:18). Ngu oko oko, a yeke changé zo so ayeke mû li ni na ngoi ti abungbi ni, ndali ti so mbeni membre ti Bebungbi oko ayeke kota ahon atanga ni ape (1 Pi. 5:1). Aita so ayeke na yâ ti akomite ti Bebungbi omene nga kue ayeke sara tongaso. Mbeni zo oko na yâ ti akomite so ayeke bâ terê ti lo pëpe tongana zo so ayeke na ndö ti amba ti lo, me lo yeke bâ terê ti lo tongana mbeni oko ti “azo ti kua” so ngbâa be-ta-zo ayeke mû kobe na lo nga lo yeke woko terê na gbe ti fango lege ti ngbâa ni.

Ngbene so a zia ngbâa be-ta-zo na ngu 1919, lo yeke leke kobe ti yingo ndali ti azo ti Nzapa (Bâ paragraphe 10, 11)

“ZO WA MBILIMBILI SI AYEKE NGBÂA BE-TA-ZO SO AYEKE SARA YE NA NDARA?”

12. So Nzapa ayeke sara tënë pëpe na aita ti Bebungbi na lege ti aye tongana vision nga ala yeke mbilimbili-kue pëpe, ahundango ndo wa la alondo?

12 Nzapa ayeke sara tënë pëpe na aita ti Bebungbi na lege ti aye tongana vision nga ala yeke mbilimbili-kue pëpe. Tongaso, ala lingbi ti sara afaute na ngoi so ala yeke fa nda ti aye so e mä na bê na ni wala na ngoi so ala yeke fa lege na bungbi. Na tapande, Na yâ ti Mbeti ti sarango na recherche ndali ti aTémoin ti Jéhovah, a yeke wara li ti tënë “Afini lumière so e wara” so na yâ ni a changé afason so e mä na yâ ti ambeni versê ti Bible. Jésus atene pëpe so ngbâa be-ta-zo ti lo ayeke mû na e kobe so ayeke mbilimbili-kue. Tongaso, tongana nyen la e lingbi ti kiri tënë na hundango ndo ti Jésus so atene: “Zo wa mbilimbili si ayeke ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara?” (Mat. 24:45). Nyen la afa biani so Bebungbi ayeke ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara? Zia e bâ a-oko ye ota so amû maboko na bebungbi na ngoi ti akozo Chrétien.

13. Tongana nyen la yingo vulu amû maboko na Bebungbi?

13 Yingo vulu amû maboko na Bebungbi. Yingo vulu amû maboko na aita ti Bebungbi ti mä yâ ti atâ tënë ti Bible so kozo e mä yâ ni pëpe. Na tapande, bâ molongo ti aye so e mä na bê na ni so a kiri a zi nda ni na e polele so e sara tënë ni na yâ ti paragraphe so ahon so. Biani, zo oko alingbi pëpe ti mä yâ ti “aye ti Nzapa so ndani alï mingi” nga ti fa ndani na ngangu ti lo wani. (Diko 1 aCorinthien 2:10.) Tënë ti bê ti aita ti Bebungbi ague oko na ti bazengele Paul, so lo tene: “E yeke sara nga tënë ti aye  so na lege ti atënë so yingo afa, me pëpe na lege ti atënë so ndara ti zo si afa.” (1 aCor. 2:13). So teti angu ngbangbo mingi afango ye ti wataka amû ndo nga so nzoni fango lege ayeke dä ape, nyen la asara si e kiri e mä yâ ti Bible nzoni mingi ngbene ye na ngu 1919? A yeke gï Nzapa la ayeke mû maboko na Bebungbi na lege ti yingo ti lo.

14. Ti gue oko na Apocalypse 14:6, 7, tongana nyen la a-ange amû maboko na azo ti Nzapa laso?

14 A-ange amû maboko na Bebungbi. Laso, Bebungbi ayeke na kota kua ti bâ ndo na ndö ti kua ti fango tënë so awafango tënë ahon kutu miombe ayeke sara na yâ ti dunia kue. Ngbanga ti nyen kua ni atambela nzoni mingi? Mbeni raison ni ayeke so a-ange amû maboko. (Diko Apocalypse 14:6, 7.) Fani mingi, a-ange afa lege na awafango tënë ti gue na ndo ti mbeni zo so alondo ti sambela Nzapa ti mû maboko na lo. * Kua ti fango tënë na ti sarango adisciple angbâ ti gue na li ni même na ando so a kanga lege ngangu na kua ti e dä. So kue ayeke gï grâce na mungo maboko ti a-ange.

15. Kangbi wa la ayeke na popo ti Bebungbi nga na akota zo ti Eglize? Mû mbeni tapande.

15 Mbeti ti Nzapa afa lege na Bebungbi. (Diko Jean 17:17.) Bâ ye so apassé na ngu 1973. Na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango oko ti juin ti ngu ni so, a hunda tënë so: “Eskê azo . . . so azia lege ti nyongo manga ape alingbi ti wara batême?” Kiringo tënë ni lani ayeke so: “Bible afa polele so ala lingbi pëpe ti wara batême.” Tour ti Ba Ndo ni a fa aversê  nde nde nga afa ndani so a lingbi a bi na gigi ti bungbi mbeni zo ti nyongo manga so achangé bê ti lo pëpe (1 aCor. 5:7; 2 aCor. 7:1). A tene na yâ ti Tour ti Ba Ndo ni so zo la alu ngangu ndia so pëpe me alondo na “Nzapa so ayeke sara tënë na lege ti Mbeti ti lo.” Mbeni bungbi ti vorongo Nzapa nde ayeke dä so azo ti yâ ni ayeke nduru ti zia bê ti ala kue na Mbeti ti Nzapa, même tongana sarango tongaso ayeke ngangu na ambeni zo ti yâ ni? Mbeni mbeti, so asara tënë na ndö ti abungbi ti nzapa, so a sigi na ni ade aninga pëpe na Amerika, atene: “Akota zo ti Eglize ayeke leke yâ ti afango ye ti ala lakue ti tene ague oko na aye so amembre ti ala na azo mingi amä na bê na ni nga ague oko na abango ndo ti ala.”

“ALA DABE TI ALA NA AZO SO AYEKE MÛ LI NI NA POPO TI ALA”

16. Mbeni ye wa la e lingbi ti sara ti dabe ti e na Bebungbi?

16 Diko aHébreu 13:7. Tënë so a kiri peko ni na “dabe” a lingbi nga ti kiri peko ni na “sara tënë ti”. Tongaso, mbeni lege so mo lingbi ti ‘dabe ti mo na azo so ayeke mû li ni’ ayeke ti sara tënë ti aita ti Bebungbi na yâ ti asambela ti mo (aÉph. 6:18). Gbu li ti mo na ndö ti akua so ala yeke sara ti mû na e kobe ti yingo, ti bâ ndo na ndö ti kua ti fango tënë na yâ ti dunia kue nga ti sara kua na a-offrande so a yeke mû. Biani, ala bezoin ti tene e sambela lakue ndali ti ala.

17, 18. (a) Tongana nyen la e yeke sara kua maboko na maboko na Bebungbi? (b) Tongana nyen la fango tënë ti e ayeke mû maboko na Bebungbi nga na Jésus?

17 Biani, e yeke dabe ti e na aita ti Bebungbi gï na yanga ape me na sarango ye alingbi na aye so ala yeke fa na e. Bebungbi ayeke fa ye na e na lege ti ambeti ti e, na lege ti abungbi nga na akota bungbi ti e. Na ndö ni, Bebungbi ayeke soro asurveillant ti circonscription so ayeke soro a-ancien na yâ ti congrégation. Asurveillant ti circonscription nga na a-ancien ayeke dabe ti ala na aita ti Bebungbi na lege so ala yeke mû tâ gï peko ti aye so aita ni ayeke fa na ala. E kue e yeke fa so e ne Jésus, Zo ti fango lege na e, tongana e mä yanga nga e woko terê ti e na gbe ti azo so lo mû ala ti fa lege na e.​—aHéb. 13:17.

18 Mbeni ye so e lingbi ti sara ti dabe ti e na Bebungbi ayeke ti fa tënë na bê ti e kue. Paul awa aChrétien ti sara ye na mabe tongana ti azo so ayeke mû li ni na ndö ti ala. Aita ti Bebungbi azia na e nzoni tapande ti sarango ye na mabe na lege so ala yapu na fango nzoni tënë ti Royaume nga ala yeke mû maboko na kua ni na yâ ti dunia kue. Mo yeke mû maboko na ala na yâ ti kota kua so? Tongana mo yeke sara ni, terê ti mo ayeke nzere ande mingi na ngoi so Jésus, Zo ti fango lege na e, ayeke tene na mo, atene: “So ala sara ni lani na mbeni oko ti ala so ayeke kete mingi na popo ti aita ti mbi so, andâ ala sara ni na mbi la.”​—Mat. 25:34-40.

19. Ngbanga ti nyen mo leke na bê ti mo ti ngbâ ti mû peko ti Jésus, Zo ti fango lege na e?

19 Na ngoi so Jésus akiri na yayu, lo tourné peko na adisciple ti lo ape (Mat. 28:20). Lo hinga so yingo vulu, a-ange nga Mbeti ti Nzapa amû maboko na lo ti fa lege na ala na ngoi so lo yeke na sese. Tongaso, a yeke a-oko ye ni so la lo yeke sara kua na ni laso ti mû maboko na ngbâa be-ta-zo. A-Chrétien so a soro ala ti gue na yayu so ayeke amembre ti ngbâa ni “angbâ gï ti mû peko ti Molenge ti taba ni atâa lo gue na ndo wa.” (Apoc. 14:4). Ni la, tongana e yeke mû peko ti fango lege ti ala, andâ e yeke mû peko ti Jésus, Zo ti fango lege na e. Na yâ ti ngoi kete lo yeke fa lege na e ti gue ti wara fini ti lakue lakue (Apoc. 7:14-17). Mbeni zo oko ti sara na e mara ti ye so ayeke dä ape.

^ par. 3 Biani, Jéhovah aye lani ti wara abazengele 12 ti ga ande ‘atênë 12 ti fondation’ ti Fini Jérusalem (Apoc. 21:14). Tongaso, tongana mbeni bazengele be-ta-zo akui, a yeke lani na bezoin pëpe ti soro mbeni bazengele na place ti lo.

^ par. 8 Ngbene ye na ngu 1955, a iri ndokua ni Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.

^ par. 14 Bâ buku ‘Fa nda ti tënë ni kue’ na ndo ti Royaume ti Nzapa l. 58-59.