Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

Tour ti Ba Ndo (ti mandango ni)  |  Février 2017

Jéhovah ayeke sara ande ye so lo leke na bê ti lo ti sara

Jéhovah ayeke sara ande ye so lo leke na bê ti lo ti sara

“Mbi sara tënë ni awe, na mbi yeke sara ni. Mbi leke ti sara ni awe, mbi yeke sara ni.”—ÉS. 46:11.

ABIA: 147, 149

1, 2. (a) Nyen la Jéhovah afa na e? (b) Dengo bê wa la e wara na Ésaïe 46:10, 11 nga na 55:11?

AKOZO tënë ti Bible atene: “Na tongo nda ni Nzapa asara yayu na sese.” (Gen. 1:1). Tënë so akpengba pëpe me ndani alï mingi. E hinga ye mingi pëpe na ndö ti aye mingi so Nzapa asara, aye tongana lê ti nduzu, lumière nga na ngangu so sese ayeke na ni ti gboto ye na mbage ti lo, nga e bâ gï kete yanga ti ye so ayeke na yâ ti dunia (Zo-ti. 3:11). Ye oko, Jéhovah afa na e ye so lo leke na bê ti lo ti sara teti sese nga na azo. Lo sara lani sese ti tene azo so lo sara ala na image ti lo aduti dä (Gen. 1:26). Ala yeke duti amolenge ti Jéhovah na lo yeke duti Babâ ti ala.

2 Tongana ti so a fa na chapitre ota ti Genèse, kpale asi lani na yâ ti ye so Jéhovah aleke na bê ti lo ti sara (Gen. 3:1-7). Ye oko, a yeke ngangu pëpe na Jéhovah ti hon ndö ti kpale so. Zo oko alingbi ti kanga lege na lo pëpe (És. 46:10, 11; 55:11). Tongaso, e hinga so Jéhovah ayeke sara ande ye so lo leke lani na bê ti lo ti sara tâ na ngoi ni.

3. (a) Akota tâ tënë wa la amû maboko na e ti mä yâ ti atënë ti Bible? (b) Ngbanga ti nyen la e kiri na ndö ti afango ye so laso? (c) Ahundango tënë wa la e yeke bâ ande ni?

3 Kite ayeke dä ape so e hinga awe atâ tënë na ndö ti ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara teti sese nga na azo, nga e hinga kota  kua ti Jésus Christ na yâ ti ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara. Aye so ayeke kota mingi nga ayeke na popo ti akozo tâ tënë so e manda na ngoi so e komanse lani ti manda Bible. E ye ti mû maboko na azo so aye biani ti hinga Nzapa ti hinga akpengba fango ye so. So e yeke manda article so na congrégation, e ye ti sara kue ti tisa azo mingi ti ga na Dango bê na kua ti Christ (Luc 22:19, 20). Azo so ayeke ga ande na Dango bê na kuâ ti Christ ayeke manda ande ye mingi na ndö ti ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara. Tongaso, laso ayeke nzoni ngoi ti gbu li ti e na ndö ti ambeni mbilimbili hundango tënë so e lingbi ti sara kua na ni ti wa azo so e yeke manda Bible na ala nga na azo so aye ti hinga Nzapa ti ga na Dango bê na kuâ ti Christ. E yeke bâ ahundango tënë ota: Nyen la Nzapa aleke lani na bê ti lo ti sara teti sese nga na azo? Nyen la apassé si ade Nzapa asara pëpe ye so lo leke na bê ti lo ti sara? Ngbanga ti nyen la ye so Jésus afuta ti zi azo ayeke clé so azi yanga-da ti tene ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara aga tâ tënë?

NYEN LA LO SO ACRÉÉ AYE KUE ALEKE LANI NA BÊ TI LO TI SARA?

4. Aye so Jéhovah asara ‘afa na gigi gloire ti Nzapa’ tongana nyen?

4 Jéhovah ayeke Lo so asara aye kue na lo yeke Nzapa so amû mbeto mingi na zo. Aye kue so lo sara ayeke kota mingi (Gen. 1:31; Jér. 10:12). So aye so Nzapa aleke ayeke pendere nga atambela na lege ni, a fa na e nyen? A fa na e so aye kue so Jéhovah asara aga na aye ti nzoni. Tongana mo gbu li ti mo na ndö ti acellule ti zo, wala mo bâ mbeni fini bébé wala pendere lindango ti lâ ayeke sara mo tongana nyen? E yeke gonda aye ni so ndali ti so Jéhovah asara e na ngangu ti hinga biani aye so ayeke pendere.​—Diko Psaume 19:1; 104:24.

5. Nyen la Jéhovah asara ti tene aye kue so lo sara asara kua maboko na maboko?

5 Na ndoye Jéhovah azia katikati ndali ti aye kue so lo sara. Lo lu andia ti fa lege na aye so ayeke tambela na yâ ti dunia nga lo lu andia na ndö ti nzoni sarango ye ti sara si aye kue atambela na lege ni. Lo zia andia so tongaso si aye kue na yâ ti dunia asara kua maboko na maboko (Ps. 19:7-9). Ni la, aye kue na yâ ti dunia ayeke na kua so Nzapa amû na ala nga ayeke na place ti ala na yâ ti ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara. Na tapande, ngangu so sese ayeke na ni ti gboto ye na mbage ti lo asara si pupu angbâ nduru na sese, afa lege na akota ngu-ingo nga na amapo ti ngu. Tongana sese ayeke fade na ngangu so ape ka fini ayeke duti na ndö ti sese pëpe. Aye kue so Nzapa asara, so na popo ni a yeke wara azo, ayeke tambela nga ayeke sara kua alingbi na akatikati so Nzapa azia. Biani, so aye so Nzapa aleke ayeke tambela na lege ni afa so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara mbeni ye teti sese nga na azo. Na ngoi ti fango tënë, e lingbi ti mû maboko na azo ti hinga Lo so asara aye so adö bê mingi na yâ ti dunia.​—Apoc. 4:11.

6, 7. Ambeni matabisi wa la Jéhovah amû lani na Adam na Ève?

6 Kozo ye so Jéhovah aleke lani na bê ti lo ti sara ayeke ti tene azo aduti na fini na ndö ti sese teti lakue lakue (Gen. 1:28; Ps. 37:29). Lo mû na Adam na Ève apendere matabisi nde nde so amû lege na ala ti duti na ngia na yâ ti fini ti ala. (Diko Jacques 1:17.) Jéhovah amû na ala liberté ti soro ye, ngangu ti gbu li, ti ye mbeni zo nga ti sara kamarade na mbeni zo. Lo so asara aye kue asara lani tënë na Adam na lo fa na lo tongana nyen ti mä yanga. Adam ahinga nga lani tongana nyen ti wara aye so lo yeke na bezoin ni nga tongana nyen ti bâ lege ti anyama nga na sese (Gen. 2:15-17, 19, 20). Jéhovah asara Adam na Ève na ngangu ti hinga  nzerengo ti ye, ti ndu ye, ti bâ ndo, ti mä ndo nga ti mä fion ti ye. Tongaso, ala lingbi ti duti na ngia na yâ ti gigi ti ala na yâ ti pendere ndo ti ala so ayeke Paradis. Adam na Ève ayeke lani na apendere kua mingi ti sarango ni. Nga, ala lingbi ti ngbâ ti gi ti hinga afini ye lakue lakue.

7 Mbeni ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara ayeke nyen? Jéhovah asara lani Adam na Ève ti tene ala dü amolenge so ayeke mbilimbili-kue. Lo ye ti tene amolenge ti ala adü juska ti tene azo amû ndö ti sese kue. Lo ye ti tene ababâ na amama aye amolenge ti ala, tongana ti so lo ye lani na akozo molenge ti lo, Adam na Ève, so ayeke lani mbilimbili-kue. Sese, na aye kue ti nzoni so ayeke na ndö ni, adoit lani ti ga ndö ti ala teti lakue lakue.​—Ps. 115:16.

NYEN LA APASSÉ?

8. Ngbanga ti nyen la Nzapa amû lani na Adam na Ève ndia so ayeke na Genèse 2:16, 17?

8 Aye ni asi lani na lê ni lê ni tongana ti so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara so pëpe. Ngbanga ti nyen? Jéhovah amû lani na Adam na Ève mbeni ndia so akpengba pëpe ti bâ wala ala hinga so ala yeke na liberté ti sara ye kue pëpe. Lo tene: “Mo lingbi ti te lê ti akeke kue ti yaka ni alingbi na nzara ti mo. Me ti keke ti hingango nzoni na sioni, mo te lê ni pëpe, teti na lango so mo te ni, ti tâ tënë ni mo yeke kui.” (Gen. 2:16, 17). A yeke lani ngangu pëpe na Adam na Ève ti mä yâ ti ndia so wala ti sara ye alingbi na ni. Ala yeke lani na akobe mingi so ala lingbi ti te ni.

9, 10. (a) Tënë wa la Satan abi na li ti Jéhovah? (b) Nyen la Adam na Ève amû desizion ti sara? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.)

9 Satan Zabolo asara kua na mbeni ngbo ti handa Ève ti ke yanga ti Babâ ti lo, Jéhovah. (Diko Genèse 3:1-5; Apoc. 12:9.) So Nzapa amû lege pëpe na amolenge ti lo ti te “lê ti akeke kue ti yaka” ni, Satan asara si a ga mbeni tënë. A yeke lani mo bâ mo tene lo yeke tene: ‘Mo ye ti tene so mo lingbi pëpe ti sara ye so bê ti mo aye?’ Na pekoni, lo tene mbeni kota mvene, lo tene: “Ti tâ tënë ni, ala yeke kui pëpe.” Na pekoni, lo gi ti pusu Ève ti yeda so lo bezoin ti mä yanga ti Nzapa pëpe, lo tene: “Nzapa ahinga so gï na lango so ala yeke te ni, lê ti ala ayeke zi.” Satan aye ti tene so Jéhovah ake ti tene ala te lê ti keke ni ngbanga ti so tongana ala te ni ala yeke wara mbeni hingango ndo so ayeke nde. Na ndö ni, Satan amû na ala zendo ti mvene so: “Ala yeke ga tongana Nzapa, ala yeke hinga ye ti nzoni na ye ti sioni.”

10 A yeke fadeso na Adam na Ève ti soro ye so ala ye ti sara. Ala yeke mä yanga ti Jéhovah, wala ala yeke mä ngbo ni? Ala mû desizion ti ke yanga ti Nzapa. So ala sara tongaso, ala mû peko ti Satan na yâ ti kpengbango-li so lo sara. Ala ke ti tene Jéhovah aduti Babâ ti ala nga ala zi terê ti ala na gbe ti komandema ti lo so ayeke bata lani ala nzoni.​—Gen. 3:6-13.

11. Ngbanga ti nyen la Jéhovah akanga lê pëpe na ndö ti kengo yanga ti Adam na Ève?

11 So Adam na Ève ake yanga ti Jéhovah, ala yeke mbilimbili-kue encore ape. Na ndö ni, kengo yanga ti ala asara si ala ga wato ti Jéhovah ndali ti so “lê ti [lo] ayeke tâ nzoni-kue [lo] peut ti ngbâ ti bâ ye ti sioni gï na lê pëpe”. Tongaso, lo “lingbi ti kanga lê na ndö ti ye ti sioni pëpe.” (Hab. 1:13). Tongana lo kanga lê na ndö ni, acréature kue, na yayu nga na sese, ayeke duti na siriri pëpe nga na beoko pëpe. Na ndö ni kue, tongana Nzapa asara ye oko ape ndali ti siokpari so a sara na yaka ti Éden, a yeke duti ngangu ti tene azo nga na a-ange asara confiance na tënë ti yanga ti lo. Me Jéhovah asara ye alingbi na andia ti lo, lo sara ye ague nde na ni lâ oko ape (Ps. 119:142). Ni la, liberté so Adam na Ève ayeke na ni amû lege na ala pëpe ti sara sanka ti ndia ti Nzapa. So ala ke yanga ti Jéhovah asara si ala kui na  ala kiri na fuku ti sese so a sara na ala.​—Gen. 3:19.

12. Nyen la asi na amolenge ti Adam?

12 Na ngoi so Adam na Ève ate lani lê ti keke ni, ala sigi na yâ ti sewa ti Nzapa na lo yeda encore ape ti tene ala duti na yâ ti sewa ti lo. Nzapa atomba ala lani na yaka ti Éden, na ala yeke lani na beku ti kiri dä encore ape (Gen. 3:23, 24). So Jéhovah asara tongaso, lo sara si ala bâ ye ti peko ti desizion so ala mû. (Diko Deutéronome 32:4, 5.) So ala yeke mbilimbili-kue mbeni pëpe, ala lingbi pëpe ti mû tapande ti asarango ye ti Nzapa tâ mbilimbili. Gï Adam lo oko la lo girisa pendere beku ti kekereke pëpe me amolenge ti lo nga kue. Ala yeke mbilimbili-kue pëpe, ala yeke na siokpari na terê ti ala nga ala yeke kui ndali ti so ala wara ni na mbage ti lo (aRom. 5:12). Lo zi pasa ti fini ti lakue lakue na maboko ti amolenge ti lo. Adam na Ève alingbi pëpe ti dü amolenge so ayeke mbilimbili-kue, amolenge ti ala nga alingbi pëpe ti dü amolenge so ayeke mbilimbili-kue. Na peko ti so Satan asara si Adam na Ève ake yanga ti Nzapa, lo ngbâ ti handa azo juska laso.​—Jean 8:44.

YE SO A FUTA TI ZI AZO ASARA SI AZO ALINGBI TI LË SONGO NA NZAPA

13. Nyen la Jéhovah aye ndali ti azo?

13 Ye oko, Nzapa angbâ ti ye azo. Atâa so Adam na Ève ake yanga ti Jéhovah, lo ye ti tene azo aduti na nzoni songo na lo. Lo ye ti tene zo oko akui pëpe (2 Pi. 3:9). Tongaso, hio na peko ti kengo yanga ni, Nzapa aleke mbeni ye ti mû lege na azo ti kiri ti lë songo na lo me na oko ngoi ni lo ngbâ ti sara ye alingbi na andia ti lo so ayeke mbilimbili. Jéhovah asara ni lani tongana nyen?

14. (a) Ti gue oko na Jean 3:16 nyen la Nzapa amû ti zi azo na gbe ti siokpari na kuâ? (b) Hundango ndo wa la e lingbi ti sara lisoro na azo na ndö ni?

14 Diko Jean 3:16. Azo mingi so e tisa ala na Dango bê na kuâ ti Christ ahinga versê so na li. Me hundango ndo ni ayeke so: Tongana nyen la sacrifice ti Jésus asara si zo alingbi ti wara fini ti lakue lakue? E yeke na pasa ti mû maboko na azo ti hinga kiringo tënë na hundango ndo so tongana e tisa ala ti ga na Dango bê na kuâ ti Christ, tongana e gue na Dango bê na kuâ ti Christ nga tongana e kiri e sara vizite na ala na pekoni. Tongana ala hinga ye mingi na ndö ti ye so a futa ti zi azo ala yeke hinga so Jéhovah aye azo mingi nga lo yeke na ndara mingi. Atënë wa la e lingbi ti sara lisoro na azo na ndö ni na ndö ti ye so a futa ti zi azo?

15. Jésus ayeke nde na Adam tongana nyen?

15 Jéhovah amû mbeni zo so ayeke mbilimbili-kue so alingbi ti mû fini ti lo tongana ye so a futa ti zi azo. A lingbi lo ngbâ be-ta-zo na Jéhovah nga lo yeda na bê ti lo wani ti mû fini ti lo ndali ti azo (aRom. 5:17-19). Jéhovah amû fini ti Jésus, kozo créature ti lo, na yayu lo tokua ni na sese (Jean 1:14). Tongaso, Jésus aga lani na sese tongana mbeni zo so ayeke mbilimbili-kue tongana Adam so ayeke lani mbilimbili-kue. Me Jésus asara ye tongana ti Adam ape, lo sara ye alingbi na ye so Jéhovah ahunda na mbeni zo so ayeke mbilimbili-kue. Même na yâ ti angangu tara, Jésus asara siokpari lâ oko pëpe wala lo sara ye ague nde na mbeni ndia ti Nzapa oko pëpe.

16. Ngbanga ti nyen la ye so a futa ti zi azo ayeke mbeni cadeau so ayeke kota mingi?

16 Jésus, so ayeke mbilimbili-kue, alingbi ti sö azo na yâ ti siokpari na kuâ na lege so lo kui ndali ti ala. Lo lingbi biani na aye kue so Adam adoit fade ti duti ni: mbeni zo so ayeke mbilimbili-kue, so ayeke be-ta-zo na Nzapa na yâ ti aye kue nga so amä yanga ti lo (1 Tim. 2:6). Jésus amû lani fini ti lo tongana ye so a futa ti zi lege na “azo mingi”, akoli, awali nga amolenge, ti wara fini ti lakue lakue (Mat. 20:28). Ye so  a futa ti zi azo ayeke biani clé so azi yanga-da ti tene ye so Nzapa aleke na bê ti lo kozo ti sara aga tâ tënë (2 aCor. 1:19, 20). Ye so a futa ti zi azo azi lege na azo kue so ayeke be-ta-zo ti wara fini ti lakue lakue.

JÉHOVAH AZI NA E YANGA-DA TI TENE E KIRI

17. Ye so a futa ti zi azo azi lege na nyen?

17 Ti mû ye so a futa ti zi azo ahunda lani ye mingi na Jéhovah (1 Pi. 1:19). Lo bâ e na nene ni mingi ni la lo yeda na bê ti lo kue ti zia si oko Molenge ti lo akui ndali ti e (1 Jean 4:9, 10). Jésus amû place ti Adam, kozo babâ ti e (1 aCor. 15:45). Jésus azi gï na e lege ti wara fini pëpe me lo zi nga lege na e ti tene na nda ni e duti na yâ ti sewa ti Nzapa. Na lege ti sacrifice ti Jésus, Jéhovah alingbi ti yeda ti tene azo akiri aduti na yâ ti sewa ti lo sân ti tene lo sara ye ague nde na andia ti lo. Tongana azo kue so ayeke be-ta-zo na Jéhovah aga mbilimbili-kue ayeke duti ande pendere mingi. Mbage ti sewa ti lo so ayeke na yayu nga na mbage ni so ayeke na sese ayeke duti ande beoko. E kue e yeke ga ande amolenge ti Nzapa.​—aRom. 8:21.

18. Na ngoi wa la Jéhovah ayeke ga ande “aye kue ndali ti zo oko oko kue”?

18 Kengo yanga ti Satan akanga lege pëpe na Jéhovah ti ye azo, na a kanga même lege pëpe na azo so siokpari ayeke na terê ti ala ti duti be-ta-zo na Jéhovah. Na lege ti ye so a futa ti zi azo, Jéhovah ayeke mû ande maboko na amolenge ti lo kue ti ga mbilimbili-kue. Tara ti bâ na yâ ti li ti mo fini ayeke duti ande tongana nyen na ngoi so azo kue so “ahinga Molenge ni na amä na bê na lo” ayeke wara ande fini ti lakue lakue (Jean 6:40). Babâ ti e so aye e mingi nga so ayeke na ndara mingi ayeke sara ande si ye so lo leke na bê ti lo ti sara aga tâ tënë nga lo yeke mû maboko na azo ti ga mbilimbili-kue. Na pekoni, Jéhovah ayeke ga ande “aye kue ndali ti zo oko oko kue.”​—1 aCor. 15:28.

19. (a) A lingbi singila ti e ndali ye so a futa ti zi azo apusu e ti sara nyen? (Bâ encadré “ Zia e ngbâ ti gi azo so alingbi.”) (b) Nyen la e yeke bâ ande na yâ ti article ti peko?

19 A lingbi singila ti e ndali ye so a futa ti zi azo apusu e ti sara kue ti fa na azo aye ti nzoni so ala lingbi ti wara na lege ti kota cadeau so. Azo abezoin ti hinga so na lege ti ye so a futa ti zi azo, Jéhovah amû lege na azo kue na ndoye ti wara fini ti lakue lakue. Me ye so a futa ti zi azo asara ambeni ye mingi ahon ti so. A mû lege ti leke kpale so Satan aga na ni lani na yaka ti Éden. Na yâ ti article ti peko e yeke bâ tongana nyen la a leke ni.