Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) DÉCEMBRE 2016

 GIGI TI MBENI ZO

Mbi ga “ye kue ndali ti mara ti azo nde nde kue”

Mbi ga “ye kue ndali ti mara ti azo nde nde kue”

“Tongana mo wara batême, mbi yeke zia mo ti hon.” Babâ ti mbi atene atënë so ti zia mbeto na yâ ti mama ti mbi na ngu 1941. Atâa atënë ti lo so, mama ti mbi amû desizion ti wara batême ti fa so lo mû tere ti lo na Jéhovah Nzapa. Babâ ti mbi adö e azia alingbi na tënë ti lo ni. Mbi yeke lani gi na ngu miombe.

KOZO si ye so asi, tâ tënë ti Bible agbu lani bê ti mbi awe. Mama ti mbi awara lani ambeti ti nzapa, na atënë ti yâ ni agbu bê ti mbi lani mingi, mbilimbili afoto so ayeke na yâ ni. Babâ ti mbi aye lani ti tene mama ti mbi asara tënë ti aye so lo manda so na mbi pëpe. Ye oko, mbi ye lani ti hinga ye na mbi hunda atënë na mama ti mbi, tongaso lo manda Bible na mbi tongana babâ ti mbi ayeke na yanga-da pëpe. Ye ti peko ni ayeke so mbi kue mbi mû desizion ti mû fini ti mbi na Jéhovah. Mbi wara lani batême na Blackpool, na Angleterre na ngu 1943 na ngu bale-oko.

MBI KOMANSE TI SARA KUA TI JÉHOVAH

Ti londo na ngoi ni so ti ga na ni, mbi na mama ti mbi e yeke fa tënë legeoko lakue. E sara kua na aphonographe ti fa tënë. Aphonographe ni akono na ane kilo 4 na ndambo. Tara ti bâ mbi, kete molenge-koli so, na gingo ti yongo mbeni.

Na ngoi so mbi yeke na ngu 14, mbi ye lani ti ga pionnier. Mama ti mbi atene na mbi ti sara tënë ni kozoni na wakua ti aita (so a iri lo fadeso surveillant ti circonscription). Lo tene na mbi ti gi ti manda mbeni kua so alingbi ti  mû maboko na mbi na yâ ti kua ti pionnier ni. Na mbi sara ni. Na peko ti so mbi sara kua ngu use, mbi bâ mbeni surveillant ni nde na ndo ti tënë ti kua ti pionnier ni. Lo tene: “Sara ni.”

Ni la, na avril ngu 1949, mbi na mama ti mbi e kä aye ti yâ ti da ti e, e mû ambeni na azo na e gue na Middleton, nduru na Manchester, e komanse kua ti pionnier. Nze osio na pekoni, mbi soro mbeni ita-koli pionnier ti tene mbi na lo e sara kua ni. Filiale atene na e ti gue na yâ ti mbeni fini congrégation na Irlam. Mama ti mbi na mbeni ita-wali asara kua ti pionnier na yâ ti mbeni congrégation nde.

Atâa so mbi yeke lani gi na ngu 17, a hunda na mbi na mba ti mbi ni ti mû li ni na abungbi ndali ti so aita so alingbi na kua ni ayeke lani mingi na yâ ti fini congrégation ni pëpe. Na pekoni, a tisa mbi ti gue na congrégation ti Buxton so wungo ti awafango tënë kâ ayeke kete mingi nga ala yeke na bezoin ti mungo maboko. Mbi bâ lani aye so tongana lekengo mbi ndali ti akua so ayeke ku mbi.

Mbi na ambeni ita e yeke sara sabango ti mbeni diskur na Rochester, New York, na ngu 1953

Na ngu 1951, mbi sara demande ti gue na Ekole ti Galaad ti Mandango Bible ti Société Watchtower. Ye oko, na décembre ngu 1952, a iri mbi ti sara kua ti turugu. Mbi hunda lani ti tene mbi sara kua ti turugu ni pëpe ndali ti so mbi yeke wakua ti ngoi kue, me da-ngbanga ni ayeda pëpe na a kanga mbi nze omene. Na ngoi so mbi yeke na kanga, mbi wara mbeti so a tisa mbi na klase 22 ti Ekole ti Galaad. Tongaso,  na juillet ngu 1953 mbi mû bateau so a iri ni Georgic ti gue na New York.

Na peko ti so mbi si, mbi gue na mbeni kota bungbi, so li ni ayeke La Société du monde nouveau, so a sara ni na ngu 1953. Na pekoni, mbi mû train ti gue na South Lansing, New York, ndo so a yeke sara ekole ni dä. So mbi sigigi na kanga fini, mbi yeke na nginza mingi pëpe. Na ngoi so mbi descend na yâ ti train ni, mbi mû mbeni bus so ayeke hon ka na South Lansing. Kete nginza so mbi yeke na ni lani alingbi même pëpe ti tene mbi payé na bus ni atâa so ngere ni akpengba ape, tongaso mbi doit ti sara bon na maboko ti mbeni zo so e na lo e yeke voyagé oko.

A TOKUA MBI NA KODORO-WANDE

Na Ekole ti Galaad, mbi manda apendere ye so amû maboko na mbi ti “ga ye kue ndali ti mara ti azo nde nde kue” na yâ ti kua ti missionnaire (1 aCor. 9:22). A tokua e ota na Philippines: mbi, Paul Bruun nga na Raymond Leach. E doit lani ti ku anze mingi si visa ti e asigigi, na pekoni e mû bateau so ahon na Rotterdam, e hon na lê ti Ngu-ingo ti Méditerranée, na yâ ti canal ti Suez, na lê ti Kota ngu-ingo ti Inde, e si na Malaisie nga na Hong Kong; e sara lango 47 na lê ti ngu-ingo. Na nda ni e si na Manille na lango 19 ti novembre, ngu 1954.

Mbi na mba ti mbi missionnaire Raymond Leach e sara voyage lango 47 na bateau ti gue na Philippines

E komanse ti sara achangement ti lingbi na sarango ye ti azo ti fini ndo ni, fini kodoro ni nga na fini yanga ti kodoro ni. Ye oko, a tokua e ota kue kozoni na yâ ti mbeni congrégation ti Quezon City; kâ mingi ti azo ni atene Anglais. Nze omene na peko ti so e si kâ e hinga gi alê ti tënë ti Tagalog oko oko. Fini ndo so a kiri a tokua e dä amû maboko na e ti hinga ni nzoni.

Mbeni lâ, na mai ngu 1955 na peko ti so e kiri na yanga-da na peko ti fango tënë, mbi na Ita Leach e wara ambeni lettre na yâ ti chambre ti e. A tene so a tokua e asurveillant ti circonscription. Mbi yeke lani gi na ngu 22, me kua ni so amû lege na mbi ti “ga ye kue ndali ti mara ti azo nde nde kue” na ambeni fason nde.

Mbi yeke mû diskur na ngoi ti mbeni kota bungbi ti lango use na yanga ti Bicol

Na tapande, mbi mû kozo diskur ti mbi tongana surveillant ti circonscription na mbeni kete kodoro na devant ti mbeni magazin. Ngoi kete na pekoni, a fa na mbi so na Philippines a yeke mû ka adiskur na ando so azo ayeke dä mingi. Na ngoi so mbi yeke sara vizite na acongrégation nde nde, mbi mû adiskur na gbe ti apaillote, na yâ ti agara, na devant ti ada ti mairie, na ndo ti aterrain ti ndembo ti nzangi, na yâ ti aparc nga fani mingi na acoin ti lege. Mbeni lâ na San Pablo City, ngu apika ngangu na akanga lege na mbi ti mû mbeni diskur na yâ ti mbeni gara, tongaso mbi tene na aita so amû li ni so mbi yeke mû diskur ni na yâ ti Da ti Royaume. Na pekoni, aita ni ahunda wala ala lingbi ti zia diskur ni na yâ ti rapport ti adiskur so a mû ni ndali ti azo kue, atâa so a mû ni pëpe na mbeni ndo so azo ayeke dä mingi.

Mbi yeke lango lakue lani na ndo ti aita. Atâa so aye ayeke na yâ ti da ni mingi pëpe, da ni ayeke lakue propre. Mingi ni mbi yeke lango na ndo ti konza. Azo ayeke sukula ngu na gigi, tongaso mbi sukula ngu na bongo na tere ti mbi. Mbi yeke voyagé lani na bus nga na ambeni ngoi na bateau ti gue na ambeni zoa nde. Na yâ ti ngu kue so mbi sara kua na Jéhovah, mbi yeke na oto lâ oko pëpe.

Fango tënë nga sarango vizite na acongrégation amû maboko na mbi ti manda Tagalog. Mbi mû cours ti Tagalog lâ oko pëpe, me mbi manda ni na lege so mbi mä aita na fango tënë nga na abungbi. Aita aye lani ti mû maboko na mbi ti manda ni, na mbi kiri singila ndali ti so ala kanga bê na mbi nga ala fa na mbi tenengo ni polele.

 Tongana ngu ayeke hon, afini kua ti mbi apusu mbi ti changé aye mingi. Na ngu 1956, na ngoi so Ita Nathan Knorr aga na kodoro ti e, a mû na mbi kua ti mungo na awagosinga asango na ngoi ti mbeni kota bungbi so a sara ni ndali ti aita kue ti kodoro ni. Ade mbi sara kua ni so lâ oko pëpe, tongaso ambeni zo ayeda lani ti mû maboko na mbi. A sara ngu oko ape, a leke ti kiri ti sara mbeni kota bungbi ndali ti aita ti kodoro ni kue na Ita Frederick Franz so alondo na kota ndokua ti e aga ti sara vizite. Na ngoi so mbi yeke sara kua ti surveillant ti kota bungbi ni, mbi manda na tere ti Ita Franz ti sara achangement ti lingbi na dutingo ti azo. A nzere na aita ti kodoro ni ti bâ so Ita Franz ayü barong Tagalog, bongo ti azo ti Philippines, ti mû na diskur.

Mbi bezoin lani ti sara ambeni changement na ngoi so mbi ga surveillant ti district. Na ngoi ni so, e fa vidéo Le bonheur de la société du Monde Nouveau; mingi ni e yeke fa ni na gigi na mbeni ndo so azo ayeke dä mingi. Na ambeni ngoi, akete kete nyama ayeke son li ti e. Wâ ti ye ti ziango na vidéo ni ayeke gboto akete kete nyama ni na ala yeke lï na yâ ni. Ti zi ala ayeke lani mbeni kua. A yeke kete ye ape ti fa vidéo ni, me a nzere na e mingi so azo aga lani ti manda ye na ndo ti bungbi ti Jéhovah so ayeke na yâ ti dunia kue.

Aprêtre ti Catholique apusu lani akota zo ti ambeni ndo ti tene ala yeda pëpe na e ti sara  akota bungbi. Wala ala yeke tara ti buba yâ ti kapa ti e na lege so ala pika cloche ti eglize ti ala na ngoi so a yeke mû diskur nduru na a-eglize ti ala. Atâa so kue, kua ni ague na li ni, na azo mingi na ando ni so aga laso awakua ti Jéhovah.

AFINI KUA SO AHUNDA ACHANGEMENT MINGI

Na ngu 1959, mbi wara lettre so na yâ ni a fa na mbi so a tokua mbi ti sara kua na filiale. Ye so asara si mbi kiri mbi manda ye mingi. A si na mbeni ngoi, a hunda na mbi ti sara vizite ti zone na ambeni kodoro. Na ngoi ti mbeni voyage ni, mbi wara tere na Janet Dumond, mbeni missionnaire na Thaïlande. E sara alettre na mba teti mbeni ngoi, na pekoni e sara mariage. Na ngia, e sara kua ti Jéhovah legeoko na yâ ti ngu 51.

Mbi na Janet na ndo ti mbeni oko ti gbâ ti azoa ti Philippines

A nzere na mbi ti sara vizite na azo ti Jéhovah na yâ ti kodoro 33. Mbi kiri singila mingi so akozo kua so mbi sara aleke mbi ti hinga tongana nyen ti sara ye na mbage ti azo ti akodoro nde nde. Avizite so akiri azi lê ti mbi nga amû maboko na mbi ti bâ so Jéhovah aye mara ti azo nde nde kue.—Kus. 10:34, 35.

E sara kue ti fa tënë lakue

E NGBÂ TI SARA ACHANGEMENT

A nzere na e mingi ti sara kua legeoko na aita ti e na Philippines. Wungo ti awafango tënë laso ahon fani bale-oko tongaso wungo ti ala na ngoi so mbi komanse ti sara kua ge. Mbi na Janet e ngbâ ti sara kua na filiale ti Philippines na Quezon City. Même na peko ti so mbi sara ngu 60 na kodoro-wande, mbi yeke lakue na bezoin ti ngbâ ti sara achangement so Jéhovah ahunda. Achangement so a sara na yâ ti bungbi ti Jéhovah so ade ti ninga ape ahunda ti tene e duti nduru ti sara akua nde nde na yâ ti kua ti Nzapa nga ndali ti aita ti e.

Wungo ti aTémoin so ague na li ni asara si e yeke lakue na ngia

E sara kue ti sara ye lakue tongana ti so Jéhovah aye, na sarango tongaso gigi ti e anzere na e mingi. E gi nga ti sara achangement so a hunda ti tene e sara ni nga ti sara kua ndali ti aita ti e nzoni. Biani, e leke na bê ti e ti “ga ye kue ndali ti mara ti azo nde nde kue” na yâ ti angoi kue so Jéhovah aye ti tene e sara ni.

E ngbâ ti sara kua na filiale na Quezon City