Lege ti wara ye ni

Soro mbeni yanga ti kodoro

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

Gue na tënë ti yâ ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) DÉCEMBRE 2016

A zi ala na lege ti kota nzobe ti Nzapa

A zi ala na lege ti kota nzobe ti Nzapa

“A lingbi siokpari aduti na ngangu na ndo ti ala pëpe, teti ala yeke . . . na gbe ti kota nzobe ti Nzapa.”AROM. 6:14.

ABIA: 2, 61

1, 2. Ngbanga ti nyen la aTémoin ti Jéhovah ahinga aRomain 5:12 mingi?

BÂ SO mo ye ti sû na mbeti molongo ti aversê so aTémoin ti Jéhovah ahinga ni nzoni nga ala sara kua na ni mingi. Mo yeke pensé hio na aRomain 5:12? Pensé na angoi mingi so mo sara kua na atënë so: “Na lege ti zo oko siokpari alï na yâ ti dunia so, na lege ti siokpari kuâ aga, tongaso kuâ amû azo kue ngbanga ti so ala kue asara fade siokpari.”

2 A kiri na ndo ti versê so fani mingi na yâ ti buku Bible afa nyen biani? Tongana mo yeke manda buku so na amolenge ti mo wala na ambeni zo, âmanke na chapitre 3, chapitre 5 nga na chapitre 6 mo yeke diko aRomain 5:12 na ngoi so mo yeke sara lisoro na ndo ti ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara teti sese, na ndo ti ngere so a futa ti zi azo nga na dutingo ti azo so akui awe. Me tongana a ndu lege so Jéhovah ayeke bâ na mo, asarango ye ti mo nga na gigi ti mo ti kekereke, mo yeke pensé ka na ndo ti aRomain 5:12?

3. Nyen la a lingbi e yeda na ni na ndo ti dutingo ti e?

3 Biani, a lingbi e yeda so e kue siokpari ayeke na tere ti e. Lâ oko oko e yeke sara afaute. Ye oko, e hinga so Nzapa adabe ti lo so lo sara e na pupu sese nga lo yeke nduru ti sara nzoni bê na e (Ps. 103:13, 14). Na yâ ti tapande ti sambela so Jésus afa na adisciple ti lo, lo  fa na e ti hunda na Nzapa ti ‘pardonné asiokpari ti e’. (Luc 11:2-4). Tongaso, e yeke na mbeni raison pëpe ti ngbâ ti pensé na afaute so Nzapa apardonné ni awe. Me, tongana e pensé na ye so apusu Nzapa ti pardonné e lani, a lingbi ti ga na e aye ti nzoni.

JÉHOVAH APARDONNÉ E NA LEGE TI KOTA NZOBE TI LO

4, 5. (a) Nyen la amû maboko na e ti mä yâ ti aRomain 5:12? (b) “Kota nzobe” so a sara tënë ni na aRomain 3:24 so ayeke nyen?

4 E wara mbeni kpengba sango na yâ ti achapitre so angoro tënë ti bazengele Paul so ayeke na aRomain 5:12, mbilimbili na chapitre 6. Sango so amû maboko na e ti hinga tongana nyen la Jéhovah alingbi ti pardonné e. Na chapitre 3, a tene: “Azo kue asara siokpari awe . . . , na a yeke tongana mbeni matabisi so a mû ni senge senge si a diko ala tongana azo ti mbilimbili na lege ti kota nzobe ti lo so aga na lege ti zingo ala so aga na lege ti ngere so Christ Jésus afuta ni ti zi azo.” (aRom. 3:23, 24). Tongana Paul atene “kota nzobe”, lo ye ti tene nyen la? Lo sara kua na tënë ti Grec so, ti gue oko na tënë ti yâ ti mbeni mbeti, aye ti tene “nzoni bê so mbeni zo asara na bê ti lo wani sân ti hunda wala ti ku mbeni ye na peko ni.” A yeke ye so zo asara mbeni ye ti wara ni pëpe nga lo lingbi na ni pëpe.

5 Wandara John Parkhurst atene: “Tongana a sara kua na ni [so ti tene, tënë ti Grec so] ti sara tënë na ndo ti Nzapa wala Christ, mingi ni a ye ti sara tënë ti kota nzobe ti ala wala nzoni so ala sara na azo senge senge ti zi azo nga ti sö ala, atâa so ala lingbi na ni pëpe.” Tongaso, so na yâ ti Mbeti ti Nzapa ti fini dunia a kiri peko ti tënë ti Grec so na “kota nzobe” ayeke na lege ni. Me Nzapa afa kota nzobe ti lo ni tongana nyen? A bâ beku ti mo nga na songo ti mo na Nzapa tongana nyen? Zia e bâ ni.

6. Azo wa la alingbi ti wara ye ti nzoni na lege ti kota nzobe ti Nzapa?

6 Adam ayeke lani “zo oko” so na lege ti lo siokpari nga na kuâ “alï na yâ ti dunia so”. Tongaso, “na lege ti faute ti zo oko kuâ akomande tongana gbia.” Paul akiri atene so “gbâ ti kota nzobe” ti Nzapa aga “na lege ti zo oko, Jésus Christ.” (aRom. 5:12, 15, 17). Nga kota nzobe ti Nzapa so aga na aye ti nzoni na azo kue. “Ndali ti mango yanga so zo oko [Jésus] amä, a yeke diko ande azo mingi tongana azo ti mbilimbili.” Biani, kota nzobe ti Nzapa alingbi ti gue na zo na “fini ti lakue lakue so ayeke ga na lege ti Jésus Christ”.—aRom. 5:19, 21.

7. Ngbanga ti nyen la ye so Nzapa aleke ti zi azo ayeke fango nzoni bê na ala atâa so ala lingbi na ni ape?

7 Jéhovah adoit gi lani ti tokua Molenge ti lo na sese ti futa ngere ti zi azo pëpe. Na ndo ni, so azo ayeke nzoni-kue pëpe nga so siokpari ayeke na tere ti ala, ala lingbi pëpe na ye so Nzapa na Jésus asara ti pardonné azo na lege ti ngere so a futa. Tongaso, so a pardonné e nga a zi lege na e ti wara fini ti lakue lakue ayeke biani nzoni bê so a sara na e so e lingbi na ni pëpe. Zia e fa na yâ ti asarango ye ti e ti lâ na lâ so e kiri singila mingi na Nzapa ndali ti kota nzobe ti lo.

KIRI SINGILA NDALI TI KOTA NZOBE TI NZAPA

8. Sioni bango ndo wa la ambeni zo alingbi ti duti na ni na ndo ti siokpari so ala sara?

8 So e yeke amolenge ti Adam so ayeke nzoni-kue pëpe, bê ti e ayeke pusu e ti sara afaute, ti sara sioni ye nga ti sara siokpari. Me a yeke na lege ni oko pëpe ti mû kota nzobe ti Nzapa tongana mbeni raison ti wara mara ti pensé so: ‘Même tongana mbi sara mbeni ye ti sioni, mbeni ye so Nzapa abâ ni tongana siokpari, mbi bezoin ti gi bê ti mbi na ndo ni pëpe. Jéhovah ayeke pardonné mbi.’ Mawa ni ayeke so, ambeni Chrétien ayeke lani na mara ti bango ndo so même na ngoi so abazengele angbâ na fini. (Diko Jude 4.) Peut-être mara ti tënë so ayeke sigigi na yanga ti e pëpe me sioni bango ndo tongaso alingbi ti maï na yâ ti  e wala mbeni zo alingbi ti sara si e wara mara ti bango ndo so na akomanse ti maï na yâ ti e.

9, 10. Tongana nyen la a zi Paul na ambeni zo na gbe ti siokpari nga na kuâ?

9 Paul atene so a lingbi e ke bango ndo so na bê ti e oko: ‘Nzapa ahinga. Lo yeke kanga lê na ndo ti sioni ye so mbi sara.’ Ngbanga ti nyen Paul atene tongaso? Ngbanga ti so lo tene aChrétien ‘akui awe na lege ti siokpari’. (Diko aRomain 6:1, 2.) Tongana nyen la a lingbi ti tene so ala “kui awe na lege ti siokpari” atâa so ala ngbâ na fini na ndo ti sese?

10 Nzapa asara kua na ngere so a futa ti zi azo na ndo ti Paul nga na ambeni zo ti ngoi ti lo. Tongaso, Jéhovah apardonné siokpari ti ala, lo soro ala na lege ti yingo vulu ti lo ti gue na yayu nga lo iri ala ti ga amolenge ti lo ti yingo. Na pekoni, ala yeke na beku ti gue na yayu. Tongana ala ngbâ be-ta-zo, ala yeke duti na fini na yayu nga ala yeke komande legeoko na Christ. Me Paul alingbi ti sara tënë ti ala tongana azo so ‘akui awe na lege ti siokpari’ atâa so ala ngbâ na fini na ndo ti sese nga ala yeke sara kua ti Nzapa. Lo mû tapande ti Jésus, so akui tongana zo nga na pekoni a zingo lo tongana mbeni yingo so alingbi ti kui pëpe na yayu. Kuâ ayeke na ngangu mbeni pëpe na ndo ti lo. Ti aChrétien so a soro ala ti gue na yayu ayeke nga tongaso. Ala lingbi ti bâ tere ti ala so ala “kui awe na lege ti siokpari, me ala yeke duti na fini teti Nzapa na lege ti Christ Jésus.” (aRom. 6:9, 11). Gigi ti ala ayeke tongana ti kozo encore ape. Ala yeke sara ye mbeni pëpe alingbi na aye so sioni nzara ti bê ti ala ayeke fa na ala wala ayeke pusu ala ti sara ni. Ala kui awe na lege ti ngbene sarango ye ti ala.

11. Na lege wa e so e yeke na beku ti wara fini ti lakue lakue na yâ ti Paradis e “kui awe na lege ti siokpari”?

11 Ka ti e ayeke tongana nyen? Kozo si e ga aChrétien, e yeke sara lani siokpari mingi, peut-être e hinga lani pëpe so asarango ye ti e ayeke na lege ni oko pëpe wala ayeke sioni mingi na lê ti Nzapa. E yeke lani tongana ‘angbâa ti sioni ye nga ti ye so akpe ndia pëpe’. A lingbi ti tene so e yeke lani “angbâa ti siokpari”. (aRom. 6:19, 20). Na pekoni, e manda tâ tënë ti Bible, e sara achangement na yâ ti gigi ti e, e mû tere ti e na Nzapa nga e wara batême. Ngbene ye na ngoi ni so ti ga na ni, a nzere na e ti ‘yeda na bê ti e kue’ na afango ye ti Nzapa nga na andia ti lo. Même tongana e tene ni na yanga ti e pëpe, ‘a zi e na gbe ti siokpari awe,’ na e “ga angbâa ti mbilimbili.” (aRom. 6:17, 18). Tongaso, a lingbi ti tene so e nga kue e “kui awe na lege ti siokpari”.

12. Nyen la ayeke na e oko oko kue ti soro?

12 Fadeso, bâ tere ti mo na yâ ti atënë ti Paul so: “Ala zia lege pëpe na siokpari ti ngbâ ti komande tongana gbia na yâ ti tere ti ala so ayeke kui kuingo ti tene ala sara ye alingbi na anzara ti bê ti ala.” (aRom. 6:12). E lingbi ti ‘zia lege na siokpari ti ngbâ ti komande’ e tongana e sara ye kue so tere ti e so ayeke nzoni-kue pëpe apusu e ti sara. Ndali ti so e lingbi ti “zia lege na” siokpari ti komande e wala e lingbi ti ke ti zia lege na siokpari ti komande e, hundango tënë ni ayeke so: Nyen la e ye biani na yâ ti bê ti e? Hunda tere ti mo: ‘Na ambeni ngoi, mbi yeke zia tere ti mbi nga na apensé ti mbi so ayeke nzoni-kue pëpe afa na mbi mbeni sioni lege, na mbi mû lege ni? Wala mbi kui awe na lege ti siokpari? Mbi yeke na fini teti Nzapa na lege ti Christ Jésus?’ Tongana e bâ na nene ni mingi kota nzobe so Nzapa afa na mbage ti e, e yeke sara kue ti zia ngia na bê ti lo.

MBENI TIRI SO MO LINGBI TI SÖ BENDA DÄ

13. Nyen la asara si e hinga biani so e lingbi ti tourné peko ti e na siokpari?

13 Azo ti Jéhovah atourné peko ti ala na “lengo ni so ala wara” lani kozo si ala hinga Nzapa, ala ndoye lo nga ala sara na lo. Na popo ti aye so ala sara ândö na yâ ti fini ti ala, a yeke wara peut-être “aye so asara ala kamene fadeso”  na so ala lingbi lani ti wara kuâ ndali ni (aRom. 6:21). Na pekoni, ala changé. A yeke ye so lani azo mingi na Corinthe so Paul atokua mbeti na ala asara. Kozoni, ambeni avoro ayanda, ambeni agi wali wala koli nde, ambeni alango na amba ti ala koli, ambeni ayeke azo ti nzi, ambeni anyon sämba ahon ndo ni nga ala sara ambeni ye tongaso. Ye oko, “a sukula ala” nga “ala ga nzoni-kue”. (1 aCor. 6:9-11). Âmanke ambeni ita na yâ ti congrégation ti Rome asara nga tongaso. Yingo vulu apusu Paul ti sû tënë so na ala: “Ala ngbâ ti mû amembre ti tere ti ala ti mû na siokpari pëpe tongana aye ti bira ti ye so ayeke mbilimbili pëpe, me ala mû tere ti ala na Nzapa tongana azo so ayeke lani akuâ si ayeke na fini fadeso, nga ala mû amembre ti tere ti ala na Nzapa tongana aye ti bira ti ye so ayeke mbilimbili.” (aRom. 6:13). Paul ahinga so ala lingbi ti sara ye so ayeke nzoni na lê ti Nzapa nga ti ngbâ ti wara ye ti nzoni na lege ti kota nzobe ti Nzapa.

14, 15. A lingbi e hunda tere ti e na tënë wa na ndo ti mango yanga ‘na bê kue’?

14 A yeke nga tongaso laso. Na ambeni ngoi, peut-être ambeni ita asara ye lani tongana ti azo ti Corinthe. Me ala nga kue achangé. Ala zia lege ti siokpari so ala sara nga “a sukula ala”. Atâa nyen la mo sara lani, dutingo ti mo na gbele Nzapa na ndembe so ayeke tongana nyen? So fadeso zo alingbi ti wara pardon na lege ti kota nzobe ti Nzapa, mo leke na bê ti mo ti ‘mû amembre ti tere ti mo ti mû na siokpari’ mbeni pëpe? Mo yeke ‘mû tere ti mo na Nzapa tongana zo so akui lani awe si ayeke na fini fadeso’?

15 Ti sara tongaso, a lingbi e soro pëpe ti sara akota siokpari so ambeni zo ti Corinthe asara lani. A yeke kota ye ti tene e sara tongaso, tongaso si e lingbi ti tene so e yeda na kota nzobe ti Nzapa nga so ‘siokpari ayeke na ngangu na ndo ti e pëpe’. Ye oko, eskê e leke na bê ti e ti ngbâ ti mä yanga ‘na bê ti e kue’ na lege so e sara kue ti ke ti sara asiokpari so ambeni zo abâ ni tongana akota siokpari pëpe?—aRom. 6:14, 17.

16. E hinga tongana nyen so ti duti Chrétien ahunda ye mingi ahon gi ti zia lege ti sarango akota siokpari?

16 Gbu li ti mo na ndo ti bazengele Paul. E lingbi ti tene biani so lo sara lani pëpe akota siokpari so a sara tënë ni na 1 aCorinthien 6:9-11. Me, lo tene lani so ngbanga ti siokpari ayeke na li ti lo. Lo tene: “Mbi yeke zo ti mitele, na a kä mbi awe ti ga ngbâa ti siokpari. Teti ye so mbi yeke sara, mbi hinga ni pëpe. Ye so mbi ye, a yeke ni si mbi ngbâ ti sara ni pëpe, me ye so mbi ke, a yeke ni si mbi yeke sara.” (aRom. 7:14, 15). Ye so aye ti fa so ambeni ye ayeke lani dä so Paul abâ ni tongana siokpari, na lo ngbâ ti tiri nga na asioni ye ni so. (Diko aRomain 7:21-23.) Zia si e kue e sara nga tongaso na ngoi so e yeke gi ti mä yanga ‘na bê ti e kue’.

17. Ngbanga ti nyen la mo ye ti sara ye na lege ni?

17 Na tapande, gbu li ti mo na ndo ti tënë ti sarango ye na lege ni. A lingbi aChrétien kue asara ye na lege ni. (Diko aProverbe 14:5; aÉphésien 4:25.) Satan ayeke “babâ ti mvene.” Nga Ananias na wali ti lo akui lani ndali ti so ala tene mvene. E ye ti sara ye tongana ala pëpe, tongaso e yeke tene mvene pëpe (Jean 8:44; Kus. 5:1-11). Me sarango ye na lege ni angbâ gi pëpe na ndo ti tenengo mvene. Tongana e bâ kota nzobe ti Nzapa na nene ni mingi, e yeke sara ye nga na lege ni na yâ ti ambeni ye nde.

18, 19. Ti sara ye na lege ni aye ti tene nyen?

18 Mvene ayeke tenengo tâ tënë pëpe. Jéhovah aye ti tene azo ti lo atene mvene pëpe. Me lo ngbâ gi ge pëpe. Lo wa lani azo ti Israël, lo tene: “I ga nzoni-kue; teti Mbi, L’Éternel Nzapa ti i, Mbi yeke nzoni-kue!” Na pekoni, lo fa atapande ti dutingo nzoni-kue. Lo tene: “[Ala] nzi pëpe, [ala handa zo pëpe nga ala sara ye ti likisi na mba ti ala pëpe, FD].” (Lév. 19:2,  11). Mawa ni ayeke so mbeni zo so ayeke sara kue ti tene mvene pëpe alingbi kamême ti handa azo nga ti sara na ala ye ti likisi.

Eskê e leke na bê ti e ti ke ti tene mvene nga ti ke ti handa zo? (Bâ paragraphe 19))

19 Na tapande, mbeni koli atene na patron ti lo wala na amba ti lo ti place ti kua so kekereke lo yeke ga na kua pëpe wala lo yeke hunzi kua hio ndali ti so lo ye ti gue ti sara mbeni ye so abâ seni ti lo. Ti tâ tënë ni, ye ni so ayeke gi guengo na pharmacie wala ti gue na hôpital ti futa mbeni ye so amû ngoi mingi pëpe. Tâ raison so ndali ni lo gue na kua pëpe ayeke ti gue na mbeni ndo nde wala ti tene lo na sewa ti lo ague na yanga ti ngu ti sara ngia. Tënë ti lo ni kue la ayeke gi mvene pëpe ndali ti so lo yeke gue ti sara mbeni ye so abâ seni ti lo, me eskê tënë so lo tene afa so lo sara ye na lege ni la? Wala lo handa azo? Peut-être mo hinga mara ti aye tongaso, so azo ayeke sara ti handa na amba ti ala. Peut-être ala yeke sara ni ti tene a punir ala ape wala ti wara go na ndo ti amba ti ala. Même tongana mbeni tâ tënë ayeke na yâ ti tënë ti lo ni, Nzapa atene: “Ala handa zo pëpe.” Gbu nga li ti mo na ndo ti aRomain 6:19 so atene: “Ala fa amembre ti tere ti ala na mbilimbili tongana angbâa ti wara na pekoni dutingo so ayeke nzoni-kue.”

20, 21. Tongana e bâ kota nzobe ti Nzapa na nene ni, a lingbi e ke nga ti sara nyen?

20 Kota tënë ni ayeke so tongana e bâ kota nzobe ti Nzapa na nene ni, e yeke ke gi pëpe ti sara lango-sioni, ti nyon sämba ahon ndo ni, wala ti sara ambeni siokpari so ambeni zo na Corinthe asara, me e yeke ke ambeni ye nga. Ti yeda na kota nzobe ti Nzapa aye gi ti tene pëpe ti ke ti sara lango-sioni me nga ti sara ngangu ti ke angia kue so andu lango-sioni. Ti fa amembre ti tere ti e tongana angbâa ti ye so ayeke mbilimbili ayeke kanga gi lege na e pëpe ti soulé me ayeke pusu nga e ti ke ti nyon sämba mingi. A hunda peut-être na e ti sara ngangu ti tiri na asioni sarango ye so, me e lingbi ti sö benda.

21 A lingbi e zia na gbele e ti ke ti sara akota siokpari nga na asioni ye so ayeke akota siokpari pëpe. Ti sara aye so lakue tâ nzoni ayeke ngangu. Me a lingbi e sara ngangu ti sara ni, tongana ti so Paul asara. Lo wa aita ti lo, lo tene: “Ala zia lege pëpe na siokpari ti ngbâ ti komande tongana gbia na yâ ti tere ti ala so ayeke kui kuingo ti tene ala sara ye alingbi na anzara ti bê ti ala.” (aRom. 6:12; 7:18-20). Tongana e sara ngangu ti ke ti sara asiokpari kue, e yeke fa so e bâ na nene ni mingi kota nzobe ti Nzapa na lege ti Christ.

22. Azo so afa so ala bâ na nene ni kota nzobe ti Nzapa ayeke wara ande nyen?

22 Grâce na kota nzobe ti Nzapa, a pardonné siokpari ti e na a lingbi ti ngbâ ti pardonné ni. So e bâ kota nzobe ti Nzapa na nene ni, zia e sara ngangu ti hon ndo ti aye kue so ayeke pusu e ti sara aye so ambeni zo alingbi ti bâ ni tongana kete siokpari. Paul agboto lê na ndo ti futa so e yeke wara na peko ni, lo tene: “Me, fadeso, teti so a zi ala awe na gbe ti siokpari na ala ga angbâa ti Nzapa, ala yeke wara ti ala lengo ni na lege ti dutingo so ayeke nzoni-kue, nga na nda ni fini ti lakue lakue.”—aRom. 6:22.