Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

Tour ti Ba Ndo (ti mandango ni)  |  Avril 2016

 GIGI TI AMBENI ZO

Angbene sœur ti Catholique aga atâ ita ti yingo

Angbene sœur ti Catholique aga atâ ita ti yingo

NGAMBE ti mbi Araceli adekongo, lo tene: “Sara tënë na mbi ape. Mbi ye ti mä ye oko na ndo ti bungbi ti nzapa ti mo ape. A sara mbi kobela. Mbi ye mo ape.” Atâa so mbi yeke na ngu 91, mbi ngbâ ti rappelé tongana nyen la tënë ti lo so ason mbi lani mingi. Me tongana ti so Zo-ti-fa-tene 7:8 atene, “nda ti ye ayeke nzoni ahon tongo nda ti ye,” mbi bâ ni na ndo ti e.Felisa.

Felisa: Mbi kono na yâ ti mbeni sewa so aye tënë ti Nzapa mingi. Afami ti e 13 ayeke lani aprêtre wala akota zo na yâ ti Eglize Catholique. Pape Jean Paul II ahunda même ti tene a sara si mbeni fami ti mama ti mbi, so ayeke lani mbeni prêtre so ayeke fa mbeti na yâ ti mbeni ekole ti Catholique, aga saint na peko ti kuâ ti lo. Sewa ti e ayeke nga na aye mingi ape. Babâ ti mbi ayeke forgeron, na mama ti mbi ayeke zo ti fango yaka. A dü e miombe, mbi la mbi yeke yaya ni.

Na ngoi so mbi yeke lani na ngu 12, bira ti Espagne akomanse. Na peko ti bira ni a kanga babâ ti mbi. Azo ti gouvernement aye atënë ti poroso ti lo ape. A yeke lani ngangu mingi na mama ti e ti mû kobe alingbi na e kue, tongaso mbeni kamarade ti lo ahunda na lo ti tokua angambe ti mbi ti wali ota, Araceli, Lauri, nga na Ramoni na couvent na Bilbao, na Espagne. Kamême kâ nzara ayeke sara ala ape.

Araceli: Na ngoi ni so mbi yeke na ngu 14, Lauri ayeke na ngu 12 na Ramoni ayeke na ngu 10, na a yeke lani kete ye ape ti duti nde na sewa ti e. Na Bilbao kua ti e ayeke ti sukula yâ ti ada. Ngu use na pekoni, asœur ni atokua e na mbeni kota couvent so ayeke bâ lege ti ambakoro na Saragosse. E yeke sara kua ti sukulango yâ ti cuisine, kua ni ayeke lani ngangu mingi nga afatigué e mingi.

Felisa: Na ngoi so aita ti mbi ahon na Saragosse, mama ti mbi na prêtre ti ndo ni, so ayeke koya ti mbi, amû desizion ti tene mbi kue mbi gue mbi sara kua kâ. Ala pensé atene hongo ti mbi kâ ayeke sara si mbi duti yongoro na mbeni molenge ti koli so ayeke sara nzara ti mbi. So mbi ye Nzapa lani mingi, mbi ye  mingi ti ngbâ na couvent ndali ti mbeni ngoi. Mbi yeke gue na Messe lâ oko oko, mbi ye même ti ga mbeni missionnaire ti Catholique tongana ti mbeni molenge ti ita ti mama ti mbi so ayeke na Afrika.

Couvent ti Saragosse na Espagne (na mbage ti wali), na Bible ti Nácar-Colunga (na mbage ti koli)

A-Sœur ni asara ye oko ape ti pusu mbi ti sara kua ti Nzapa na ambeni kodoro nde, na mbi bâ so mbi yeke na kanga na couvent. Tongaso, ngu oko na pekoni, mbi kiri na kodoro ti bâ lege ti koya ti mbi so ayeke prêtre so. Mbi yeke sara kua na lo lani na yanga-da, nga mbi na lo e yeke diko chapelet lakue na lakui. Mbi ye nga lani mingi ti leke afleur ti eglize nga ti leke aye na tere ti statue ti Marie nga na tere ti ambeni statue ni so ala bâ ala tongana “asaint.”

Araceli: Na ngoi so e ngbâ na couvent, aye achangé na yâ ti fini ti e. Na peko ti so mbi deba yanga ti mbi ti kozoni, asœur ni akangbi yâ ti e amolenge ti wali ni. Ramoni angbâ lani na Saragosse, Lauri ague na Valence na a tokua mbi na Madrid, kâ la mbi deba yanga ti mbi ti use ni. Na couvent ti Madrid, a yeke mû lani ando ti lango na a-élève, ambakoro nga na azo so aga gango, tongaso kua ayeke lani mingi. Mbi sara kua lani na hôpital ti couvent ni.

Ti tâ tënë ni, mbi ku lani ti wara gbâ ti aye na peko ti kua ti sœur. Mbi pensé lani mbi tene mbi yeke diko Bible nga mbi yeke mä yâ ni. Me zo oko asara tënë ti Nzapa wala Jésus ape, nga e sara kua lani na Bible ape. Mbi manda lani gi ambeni tënë ti Latin, mbi manda ye na ndo ti gigi ti azo so aCatholique abâ ala tongana “asaint” nga mbi yeke sambela Marie. Mingi ti ngoi ti e, e yeke sara lani gi na ngangu kua.

Vundu akomanse ti sara mbi, na mbi sara lisoro na sœur so ayeke na li ti couvent ni. Mbi tene na lo so mbi ye ti gue ti gi nginza ti mû maboko na sewa ti mbi ahon ti sara kua ge na couvent ti tene gi ambeni zo la awara gbâ ti nginza na pekoni. Lo kanga mbi na yâ ti mbeni chambre, lo bâ lo tene ayeke sara si mbi changé desizion ti mbi ni mbi ngbâ.

Fani ota, asœur ni azi mbi na gigi, gi ti bâ wala mbi ngbâ ti ye gi ti sigigi na couvent ni. Teti so ala bâ so mbi ngbâ gi na ndo ti desizion ti mbi, ala tene na mbi ti sû mbeti mbi tene: “Mbi sigigi ndali ti so mbi ye ti sara na Satan me na Nzapa ape.” Tënë so ason mbi, mbi ye biani ti sigigi na couvent ni me mbi peut ti sû mara ti tënë tongaso lâ oko ape. Na nda ni, mbi hunda ti sara tënë na mbeni prêtre, na mbi fa na lo ye so apassé. Prêtre ni ahunda mbeni évêque, na lo yeda ti tene prêtre ni akiri na mbi na Saragosse. A sara nze mingi na pekoni ape, a yeda na mbi ti sigigi na couvent ni. Kete na pekoni, Lauri na Ramoni nga kue asigigi.

BUKU SO AKANGBI E

Felisa

Felisa: A si na mbeni ngoi, mbi sara mariage na mbi gue na Cantabria. Mbi ngbâ ti gue na Messe lakue lakue, na mbeni dimanche a tene mbeni tokua so  adö bê mingi na ndo ti pupitre. Prêtre ni asara tënë na ngonzo, lo tene: “Ala bâ buku so!” na lo fa buku Ta Tene so aga na Zo Fini ti La Koue La Koue. Lo kiri lo tene: “Tongana mbeni zo amû na ala mbeti so, ala mû ni na mbi wala ala bi ni.”

Mbi yeke lani na mbeti ni so ape, me mbi ye ti wara mbeni hio. Ambeni lango na pekoni, ambeni Témoin use aga na yanga-da ti mbi na ala mû na mbi buku ni. Na même lango ni so na bï, mbi diko ni, na ngoi so ala kiri ti bâ mbi, mbi yeda ti tene ala manda Bible na mbi.

Buku Ta Tene

Mbi ye lakue ti nzere na Nzapa. Na peko ti so mbi manda tâ tënë na ndo ti Jéhovah, mbi komanse ti ye lo ngangu. Mbi ye ti sara tënë ti lo na azo kue. Mbi wara batême na ngu 1973. Atâa so mbi wara lege mingi ti fa tâ tënë na afami ti mbi ape, mbi sara ni na angoi kue so mbi lingbi ti sara. Me afami ti mbi ake atënë ti mabe ti mbi ngangu, mbilimbili ita ti mbi Araceli.

Araceli: Bê ti mbi ason nga mbi ye tënë ti bungbi ti nzapa ti mbi ape ndali ti so a sara ye na mbi lani nzoni oko ape na couvent. Ye oko, mbi ngbâ ti gue lani na Messe na dimanche, na mbi yeke diko chapelet lâ na lâ. Nzara ti mango yâ ti Bible angbâ lani ti sara mbi ngangu mingi nga mbi hunda na Nzapa ti mû maboko na mbi. Me na ngoi so Felisa ayeke sara tënë ti fini bungbi ti Nzapa ti lo na mbi, sarango tënë ti lo afa so ye ni agbu bê ti lo mingi na mbi pensé mbi tene a yeke ndali ti so lo ye ni ahon ndo ni. Mbi yeda na atënë ti lo ni oko ape.

Araceli

A sara angu mingi na pekoni ape, mbi kiri na Madrid ndali ti kua na mbi sara mariage. A si na mbeni ngoi, mbi yeke na mabe encore ape. Mbi bâ lani so azo so ayeke gue na Messe lakue lakue ayeke sara ye lani pëpe alingbi na afango ye so ayeke na yâ ti aÉvangile. Tongaso mbi zia lege ti guengo na eglize. Mbi mä na bê encore ape na “asaint”, na sarango confession, wala na tënë ti enfer ti wâ. Mbi bi a-image ti mbi so mbi yeke sambela ni so kue. Mbi hinga nga lani ape wala nzoni ye la mbi yeke sara so. Vundu asara mbi, me mbi ngbâ ti sambela Nzapa, mbi tene: “Mbi ye ti hinga mo. Mû maboko na mbi.” Mbi dabe ti mbi so aTémoin ti Jéhovah apika yanga-da ti mbi fani mingi, me mbi zi ni na ala lâ oko ape. Mbi yeke na confiance na mbeni bungbi ti Nzapa oko ape.

 Ita ti mbi Lauri ayeke lani na France na ita ti mbi Ramoni ayeke ti lo lani na Espagne. Na ngu 1980 tongaso aTémoin akomanse ti manda Bible na ala. Mbi yeke lani sûr so, legeoko tongana Felisa, ala yeke manda atënë ti mvene sân ti tene ala hinga ni. Na pekoni, mbi tingbi na Angelines, mbeni wali ti vaka ti mbi na e ga akamarade so aye tere mingi. Lo kue lo yeke Témoin ti Jéhovah. Angelines na koli ti lo ahunda na mbi fani mingi ti manda Bible. Ala bâ so atâa so mbi ye lani ti manda Bible ape so mbi yeke kamême na nzara ti hinga ye na ndo ni. Na nda ni mbi tene na ala: “Tënë ayeke dä ape. Mbi yeke yeda ti tene ala manda Bible na mbi gi tongana mbi sara kua na Bible ti mbi wani.” Mbi yeke sara lani tënë ti Bible ti mbi ti Nácar-Colunga.

BIBLE ABUNGBI E NA NDA NI

Felisa: Na ngoi so mbi wara lani batême na ngu 1973, aTémoin ayeke lani gi 70 tongaso na gbata ti Santander, li-kodoro ti Cantabria, na Espagne. Territoire ti e akono lani mingi, tongaso e voyagé na akota oto na pekoni na akete oto ti fa tënë na yâ ti agbata ni. E yeke gue na akete kodoro oko oko juska e fa tënë na akete kodoro ti gbata ni ngbangbo mingi.

Na yâ ti angu mingi, mbi manda Bible na azo mingi na azo 11 na popo ti ala awara batême. Mingi ti ala ayeke lani aCatholique. Ndali ti so mbi kue lani mbi yeke mbeni zo so amä na bê na aye ni so ngangu, a lingbi mbi kanga bê na ala nga mbi comprendre ala. Mbi bâ so a hunda ngoi mingi si ala lingbi ti zia lege ti aye so ala mä na bê na ni ngangu kozo nga mbi hinga so gi Bible nga na yingo vulu ti Jéhovah la alingbi ti ndu bê ti ala ti mû maboko na ala ti mä yâ ti tâ tënë (aHéb. 4:12). Koli ti mbi, Bienvenido, so ayeke lani turugu ti lapolice, awara batême na ngu 1979, nga mama ti mbi ato nda ti manda Bible ngoi kete kozo ti tene lo kui.

Araceli: Na ngoi so aTémoin ato nda ti manda Bible na mbi, mbi bâ so mbi peut ti sara confiance na ala ape. Me tongana ngoi ahon, mbi yeke na bango ndo ni so encore ape. Ye so apika bê ti mbi na mbage ti ala ayeke so ala yeke sara ye alingbi na atënë so ala fa. Mbi komanse ti mä na bê na Jéhovah nga na Bible mingi, na mbi bâ so mbi yeke na ngia mingi. Même ambeni voizin ti mbi atene: “Araceli, ngbâ na ndo ti lege so mo mû so.”

Mbi dabe ti mbi na sambela so mbi tene: “Merci, Jéhovah, so mo zia mbi ape, nga mo mû lege na mbi mingi ti wara ye so mbi yeke gi ni lani: tâ hingango ye so ayeke na yâ ti Bible.” Mbi hunda ita ti mbi Felisa ti pardonné mbi ndali ti atënë ti songo bê so mbi tene na lo lani. Apendere lisoro so e yeke sara na ndo ti Bible amû place ti apapa so e yeke papa kozo. Mbi wara batême na ngu 1989, na ngoi so mbi yeke na ngu 61.

Felisa: Fadeso mbi yeke na ngu 91, mbi yeke wali-mua nga mbi yeke na ngangu tongana ti kozo ape. Me mbi yeke diko Bible lakue, mbi yeke gue na abungbi tongana seni ti mbi amû lege na mbi ti gue nga mbi yeke fa tënë tongana lege ayeke dä.

Araceli: Mbi ye mingi ti sara tënë ti Jéhovah na aprêtre nga na asœur so mbi tingbi na ala na fango tënë, peut-être ndali ti so mbi yeke lani sœur. Mbi mû na ala ambeti mingi nga mbi na ambeni e sara apendere lisoro. Mbi dabe ti mbi na mbeni prêtre ni so, na peko ti so mbi sara vizite na lo fani mingi, lo tene na mbi lo tene: “Araceli, mo yeke tâ na raison, me na ngu ti mbi so mbi yeke gue na ndo wa? Azo ti eglize ti mbi nga na afami ti mbi ayeke tene ande nyen?” Mbi hunda lo mbi tene: “Ka Nzapa ayeke tene ti lo ande nyen?” Vundu asara lo, lo yengi li ti lo, me na bango ni lo yeke na nzara ti changé ape.

Mbi yeke girisa lâ oko ape ngoi so koli ti mbi atene na mbi ti kozoni so lo ye ti tene mbi na lo e gue na bungbi. Atâa so lo yeke na ngu 80 tongaso na ngoi ni so, lo manke mbeni bungbi na pekoni oko ape. Lo manda Bible na lo ga wafango tënë so ade ti wara batême ape. Mbi yeke na apendere ye so mbi yeke dabe ti mbi na ni na ndo ti lo na ngoi so mbi na lo e yeke fa tënë legeoko. Lo kui lani nze use kozo na lango ti batême ti lo.

Felisa: Na ngoi so mbi komanse ti sara lani na Jéhovah, angambe ti mbi ti wali ota ake mbi. Me na pekoni, ala nga ayeda na tâ tënë. So ayeke mbeni pendere ye so asi na mbi. Na pekoni e yeke mû ngoi ti duti ndo oko na ti sara tënë na ndo ti Nzapa ti e, Jéhovah, so e ye lo mingi nga na Mbeti ti lo. Na nda ni, mbi na aita ti mbi kue e yeke voro Jéhovah. *

^ par. 29 Ramoni ayeke na ngu 83, Felisa ayeke na ngu 91 nga Araceli ayeke na ngu 87. Ala kue angbâ ti sara na Jéhovah be-ta-zo. Lauri akui be-ta-zo na Jéhovah na ngu 1990.