Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

Tour ti Ba Ndo (ti mandango ni)  |  Juillet 2017

Sö benda na ndö ti ye so aye ti buba hingango ndo ti mo

Sö benda na ndö ti ye so aye ti buba hingango ndo ti mo

MBENI wato ayeke sara bira na mo. Wato ni ayeke Satan, na lo yeke sara kua na mbeni ye ti bira so ayeke sioni mingi. Ye ti bira ni ayeke nyen? A yeke sabango. Sabango ayeke mbeni ye ti bira so a leke ni gï ti buba hingango ndo ti mo, me pëpe terê ti mo.

Bazengele Paul ahinga sioni ye so sabango ti Satan alingbi ti sara na zo, me amba ti lo aChrétien kue la ahinga ni lani ape. Na tapande, na bango ni, ambeni Chrétien ti Corinthe asara confiance na ala wani ahon ndö ni, ala pensé so mabe ti ala akpengba mingi tongaso ala lingbi ti tï lâ oko ape (1 aCor. 10:12). Ndani la Paul amû wango so na ala, lo tene: “Mbeto asara mbi, ndali ti so mbi hinga pëpe wala, legeoko tongana ti so ngbo ahanda lani Ève na lege ti mayele ti lo, mbeni ye abuba hingango ndo ti ala si ala gue yongoro na dutingo na vuru bê nga na dutingo na sioni oko pëpe so Christ alingbi na ni.”—2 aCor. 11:3.

Atënë ti Paul afa so a lingbi zo asara confiance na lo wani ahon ndö ni ape. Tongana mo ye ti sö benda na yâ ti bira ni, a lingbi mo hinga sioni so sabango alingbi ti sara na mo na mo bata terê ti mo.

SABANGO AYEKE SARA SIONI NA ZO TONGANA NYEN?

Sabango ayeke nyen? Ge, a ye ti sara tënë ti asango so ayeke na lege ni ape wala so a ba yâ ti tënë ni ti handa zo wala ti sara si apensé ti zo nga na asarango ye ti zo ague oko na ti zo so ayeke sara sabango ni. Ambeni atene so sabango ague oko na “amvene, bango yâ ti tënë, handa, pusungo zo ti sara mbeni ye, tongo yâ ti li ti zo nga bira so a yeke sara ti buba yâ ti li ti zo”, nga a gue oko na “aye so ague nde na anzoni sarango ye, aye so ayeke sara sioni na zo nga na akode ti sarango ye so ayeke na lege ni ape.”—Propaganda and Persuasion.

Sabango ayeke sara sioni na e tongana nyen? E yeke bâ hio ape sioni so sabango ayeke sara na e. A yeke tongana mbeni sioni pupu so a yeke mä fion  ni ape, na a yeke hon yeke yeke na yâ ti li ti e. Vance Packard, mbeni wandara so ahinga ye mingi na ndö ti sarango ye ti zo, atene so sabango ayeke sara ngangu na ndö ti sarango ye ti e “mingi ahon ti so e pensé na ni.” Mbeni wandara nde atene so sabango ayeke sara si azo asara ambeni ye so ayeke tâ sioni mingi nga ala yeke sara ye sân ti gbu li ti ala, na a yeke sara si azo agi ti fâ azo kue ti mbeni mara, ala sara bira nga ala sara ye ti ngangu na azo gï ndali ti mara ti ala wala nzapa so ala sara.—Easily Led—A History of Propaganda.

Tongana asenge zo alingbi ti handa e na asabango ti ala, ti Satan alingbi ti duti tongana nyen? Ngbene ye so a sara zo lani, Satan ayeke manda sarango ye ti terê ti azo. “Dunia so kue” ayeke na gbe ti ngangu ti lo. Lo lingbi ti sara kua na ambage nde nde ti dunia ti lo ti kangbi amvene ti lo (1 Jean 5:19; Jean 8:44). Satan ‘avuko bibe ti azo’ mingi, ni la fadeso, “lo yeke handa azo na ndö ti sese kue”. (2 aCor. 4:4; Apoc. 12:9). Tongana nyen la e lingbi ti dö sese na asabango ti lo?

SARA SI MABE TI MO AKPENGBA

Jésus afa na e mbeni ye ti sarango ni ti dö sese na asabango, na a yeke ngangu ape. Lo tene: ‘Ala hinga tâ tënë, na tâ tënë ayeke zi ala.’ (Jean 8:31, 32). Na yâ ti mbeni bira, mbeni turugu abezoin ti hinga ndo so lo lingbi ti wara anzoni sango dä, ndali ti so wato ti lo ayeke kangbi amvene ti handa lo. Tongaso, na ndo wa la mo lingbi ti wara nzoni sango dä? Jéhovah amû na e sango so na yâ ti Bible. Na yâ ti Bible, mo lingbi ti wara asango kue so mo bezoin ni ti dö sese na asabango ti Satan.—2 Tim. 3:16, 17.

Ti tâ tënë ni, Satan, so ayeke kota zo ti sarango sabango, ahinga ni. Tongaso, lo yeke sara kua na dunia ti lo ti sara si e ye ti diko Bible ape wala ti manda ni ape. Tï na yâ ti mayele ti lo so ape (aÉph. 6:11). Ga zo so “alingbi biani ti gbu nda ti” tâ tënë ni kue (aÉph. 3:18). Ti sara ni, a lingbi mo sara effort. Me girisa ape tënë so Noam Chomsky, mbeni zo ti sungo mbeti, atene: “Mbeni zo ayeke yôro tâ tënë na yâ ti li ti mo ape. A yeke mbeni ye so mo doit ti gi ti hinga ni mo wani.” Tongaso, “gi ti hinga ni mo wani” na lege so ‘lango oko oko mo gi nda ti Mbeti ti Nzapa nzoni’.—Kus. 17:11.

Ti sö benda na ndö ti ye so aye ti buba hingango ndo ti mo, a lingbi mo hinga sioni so sabango alingbi ti sara na mo na mo bata terê ti mo

Girisa ape so Satan aye pëpe ti tene mo gbu li ti mo nzoni nga mo mä yâ ti tâ tënë nzoni. Ndali ti nyen? Ndali ti so, tongana ti so mbeni mbeti atene, sabango “alingbi ti sara kua nzoni mingi tongana sabango ni asara si [azo] agbu li nzoni ape.” (Media and Society in the Twentieth Century) Tongaso,  mä na bê pëpe na tënë kue so mo mä sân ti gbu li ti mo nzoni (aProv. 14:15). Nzapa amû na mo “nzoni gbungo li” nga na “hingango ndo”, tongaso, sara kua na ni ti kpengba mabe ti mo.—aProv. 2:10-15; aRom. 12:1, 2.

NGBÂ LAKUE BEOKO NA AITA

Akota zo ti sarango bira alingbi ti sara kua na asabango ti zia mbeto na yâ ti awato ti ala wala ti sara si ala yapu encore ape ti sara bira. Ala lingbi ti pusu aturugu so ayeke awato ti ala ti tiri na popo ti ala wala ti handa ala si ala duti yamba na tanga ti amba ti ala aturugu. Mbeni turugu ti kota kamba ti Allemagne atene so raison so a sö benda na ndö ti aturugu ti Allemagne na ngoi ti Kozo Bira so Amû Sese Kue ayeke so sabango ti awato “azia mbeto ngangu na yâ ti aturugu ni, tongana ti so mbeni ngbo asara si mbeto ahon ndö ti mbeni ndaramba.” Satan asara nga kua na mara ti akode so ti buba beoko ti aChrétien laso. Na tapande, lo gi ti sara si aita amä terê ape. Wala lo sara si ala pensé so bungbi ti Jéhovah asara ye na azo na lege ni ape wala asara mbeni ye so ayeke na lege ni ape, tongaso si ala zia bungbi ni.

Zia a handa mo ape. Zia si Bible afa lege na mo. Na tapande, na ndö ti tënë ti sarango si beoko angbâ na popo ti aita, Bible awa e ti ngbâ ti “pardonné mba na bê ti [e] kue” nga ti leke hio atënë so alondo na popo ti e (aCol. 3:13, 14; Mat. 5:23, 24). Bible amû na e kpengba wango atene e duti yamba na congrégation ape (aProv. 18:1). Bâ wala mo leke terê ti mo awe ti dö sese na asabango ti Satan. Hunda terê ti mo: ‘Na ndangba ngoi so mbeni ita ason bê ti mbi, sarango ye ti mbi azia ngia na bê ti Nzapa wala na bê ti Satan?’—aGal. 5:16-26; aÉph. 2:2, 3.

NGBÂ TI DUTI NA CONFIANCE

Tongana mbeni turugu ayeke na confiance na mokonzi ti lo encore ape, lo yeke tiri nzoni ape. Ndani la awato ayeke sara kua na asabango ti sara si mbeni turugu ayeke na confiance na mokonzi ti lo encore ape. Ala lingbi ti tene: “Mo lingbi ti zia bê ti mo na azo so amû li ni na ndö ti mo ape! Zia pëpe si ala gue na mo ti wara ngangu kpale.” Ti mû ngangu na tënë ti ala ni, ala lingbi ti gboto lê na ndö ti afaute so azo so amû li ni asara. Satan ayeke sara nga tongaso. Lo yeke gi lakue ti sara si mo yeke na confiance ape na azo so Jéhovah asara kua na ala ti fa lege na azo ti lo.

Mo lingbi ti bata terê ti mo tongana nyen? Leke na bê ti mo ti ngbâ na yâ ti bungbi ti Jéhovah nga ngbâ ti mû maboko na azo so lo sara kua na ala ti  mû li ni na bê ti mo kue, atâa awokongo ti ala (1 aThes. 5:12, 13). Tongana a-apostat wala ambeni zo so aye ti handa e atene asioni tënë, “zia si li ti [mo] aga kirikiri hio pëpe”, même tongana mo bâ so tënë ti ala ni ayeke tâ tënë (2 aThes. 2:2; Tite 1:10). Sara ye alingbi na wango so Paul amû na Timothée. Hule na terê ti tâ tënë so mo manda, na girisa ape ndo so mo manda ni dä (2 Tim. 3:14, 15). Pensé na gbâ ti aye so afa so mo lingbi ti zia bê ti mo na ngbâa be-ta-zo so Jéhovah asara kua na lo aga nduru ti sara ngu ngbango oko awe ti fa tâ tënë na e.—Mat. 24:45-47; aHéb. 13:7, 17.

SARA MBETO APE

Satan ayeke gi nga ti sara ngangu na ndö ti mo na mbeni lege so ayeke polele. Na ambeni ngoi, lo yeke gi ti sara si mbeto ahon ndö ti mo, “mbeni kode ti sarango sabango so a sara kua na ni aninga mingi awe.” (Easily Led—A History of Propaganda) Na tapande, Philip Taylor, mbeni wandara ti Grande-Bretagne, atene so azo ti Assyrie ahon ndö ti awato ti ala na lege so ala “sara si mbeto ahon ndö ti ala nga na lege ti sabango.” Ti pusu mo ti zia ti sara na Jéhovah, Satan ayeke sara ande kua na mbeto ti zo, mbeto ti aye ti ngangu so a lingbi ti sara na mo, mbeto ti kuâ nga na mbeto ti aye nde nde.—És. 8:12; Jér. 42:11; aHéb. 2:15.

Zia pëpe si Satan asara kua na mbeto ti buba pensé ti mo wala ti sara si mo duti be-ta-zo encore ape. Jésus atene: “Ala sara pëpe mbeto ti azo so ayeke fâ terê ti zo, me, na pekoni, ala lingbi pëpe ti sara mbeni ye nde ahon so.” (Luc 12:4). Duti na confiance na zendo so Jéhovah amû ti bâ ndo na ndö ti mo, ti mû na mo “ngangu so ahon ti so zo ayeke na ni” nga ti mû maboko na mo ti dö sese na akode so Satan asara kua na ni ti zia mbeto na yâ ti mo.—2 aCor. 4:7-9; 1 Pi. 3:14.

Ti tâ tënë ni, mo lingbi ti tingbi na aye so amû mbeto na zo, aye so asara si mo woko. Me girisa ape atënë so Jéhovah atene na Josué ti kpengba lo, lo tene: “Zia mbeto asara mo pëpe nga zia si terê ti mo adö pëpe, ndali ti so mbi, Jéhovah Nzapa ti mo, mbi yeke na mo na ndo kue so mo yeke gue dä.” (Jos. 1:9). Tongana mo gi bê ti mo, sambela Jéhovah hio, fa na lo agingo bê ti mo kue. Mo lingbi ti duti na confiance so ‘siriri ti Nzapa ayeke bata bê ti mo nga na lege ti hingango ndo ti mo’, tongaso si mo wara ngangu ti ke asabango ti Satan kue.—aPhil. 4:6, 7, 13.

Mo dabe ti mo na sabango so Rabsaké, zo so gbia ti Assyrie atokua lo, asara kua na ni ti zia mbeto na yâ ti azo ti Nzapa? Biani, lo tene: ‘Mbeni ye oko ti bata ala si Assyrie amû kodro ti ala ape ayeke dä ape. Même Jéhovah, Nzapa ti ala, alingbi ti sara mbeni ye ndali ti ala ape.’ Na mbeto ape, lo kiri lo tene: ‘Jéhovah wani atene na e ti ga ti futi kodro so.’ Jéhovah atene ti lo nyen? Lo tene: “Sara mbeto ti atënë so mo mä so pëpe, . . . so awakua ti gbia ti Assyrie atene ti zonga mbi so.” (2 aGbia 18:22-25; 19:6). Na pekoni, lo tokua mbeni ange so afuti azo ti Assyrie 185 000 na bï oko.—2 aGbia 19:35.

SARA YE NA NDARA: MÄ JÉHOVAH LAKUE

Mo bâ lâ oko awe mbeni film so na yâ ni mbeni zo ahinga ape so a yeke handa lo? Mo ye lani ti dekongo, mo tene: ‘Yeda na ni ape! Mvene la ala yeke tene na mo so!’ Tongaso, tara ti bâ so a-ange ayeke tene nga na mo: “Zia amvene ti Satan ahanda mo ape!”

Tongaso, kanga mê ti mo na asabango ti Satan (aProv. 26:24, 25). Mä Jéhovah nga sara confiance na lo na yâ ti aye kue so mo yeke sara (aProv. 3:5-7). Lo ye mo nga lo wa mo, lo tene: “Molenge ti mbi, sara ye na ndara, na mo zia ngia na bê ti mbi.” (aProv. 27:11). Tongana mo sara ni, mo yeke sö benda na ndö ti ye so aye ti buba hingango ndo ti mo.