Soma ibirimo

Jya kuri meni ya kabiri

Reba urutonde rw'ibirimo

Abahamya ba Yehova

Ikinyarwanda

Ni iki Bibiliya itwigisha?

 IGICE CYA 6

Iyo umuntu apfuye ajya he?

Iyo umuntu apfuye ajya he?

1-3. Ni ibihe bibazo abantu bibaza ku bihereranye n’umuntu wapfuye? Amadini amwe n’amwe abisubiza ate?

BIBILIYA idusezeranya ko hari igihe ‘urupfu rutazabaho ukundi’ (Ibyahishuwe 21:4). Mu Gice cya 5, twabonye ko incungu izatuma tubona ubuzima bw’iteka. Ariko na n’ubu abantu barapfa (Umubwiriza 9:5). Kimwe mu bibazo bikomeye dukunze kwibaza ni iki: bigenda bite iyo umuntu apfuye?

2 Dukunda kwibaza icyo kibazo iyo twapfushije uwo twakundaga. Dushobora kwibaza tuti “yagiye he? Ese aratureba? Ese ashobora kudufasha? Ese tuzongera kumubona?”

3 Amadini asubiza ibyo bibazo mu buryo butandukanye. Hari ayigisha ko abantu beza iyo bapfuye bajya mu ijuru, naho ababi bakajya mu muriro utazima. Andi yo avuga ko iyo umuntu apfuye ahinduka umwuka akajya kubana n’abakurambere. Hari n’andi avuga ko iyo umuntu apfuye acirwa urubanza akongera kuvuka afite undi mubiri, wenda w’undi muntu cyangwa w’inyamaswa.

4. Ni ikihe gitekerezo cy’ibanze amadini menshi ahurizaho ku bihereranye n’urupfu?

4 Amadini yigisha ibintu bitandukanye. Icyakora hafi ya yose ahuriza ku gitekerezo kimwe cy’ibanze. Yigisha ko iyo umuntu apfuye hari igice kimugize gikomeza kubaho. Ese ibyo ni ukuri?

 IYO UMUNTU APFUYE AJYA HE?

5, 6. Iyo umuntu apfuye bimugendekera bite?

5 Yehova azi uko bigenda iyo umuntu apfuye kandi yatubwiye ko iyo umuntu apfuye ubuzima bwe buba burangiye. Urupfu runyuranye n’ubuzima. Bityo rero iyo umuntu apfuye, ibyiyumvo bye n’ibitekerezo bye ntibikomeza kubaho biri ahandi hantu. * Iyo umuntu apfuye ntashobora kubona, kumva no gutekereza.

6 Umwami Salomo yaranditse ati “abapfuye bo nta cyo bakizi.” Abapfuye ntibashobora gukunda cyangwa kwanga, kandi ‘mu mva nta mirimo cyangwa imigambi cyangwa ubumenyi cyangwa ubwenge bihaba.’ (Soma mu Mubwiriza 9:5, 6, 10.) Muri Zaburi ya 146:4 havuga ko iyo umuntu apfuye, “ibitekerezo bye” bishira.

ICYO YESU YAVUZE KU BIHERERANYE N’URUPFU

Yehova yaremeye abantu kuba ku isi iteka ryose

7. Ni iki Yesu yagereranyije n’urupfu?

7 Igihe Lazaro yapfaga, Yesu yabwiye abigishwa be ati “incuti yacu Lazaro arasinziriye.” Ariko ntiyashakaga kuvuga ko Lazaro yarimo aruhuka. Yesu yongeyeho ati “Lazaro yarapfuye” (Yohana 11:11-14). Bityo rero Yesu yagereranyije urupfu no gusinzira. Yesu ntiyavuze ko Lazaro yari mu ijuru cyangwa ko yari kumwe n’abakurambere. Nta nubwo yavuze ko Lazaro yarimo ababarizwa mu muriro utazima cyangwa ko yari kongera kuvuka ari undi muntu cyangwa se ari inyamaswa. Ahubwo Lazaro yari ameze nk’umuntu wari mu bitotsi byinshi. Hari indi mirongo y’ibyanditswe igereranya  urupfu n’ibitotsi byinshi. Bibiliya ivuga ko igihe Sitefano yicwaga, ‘yasinziriye mu rupfu’ (Ibyakozwe 7:60). Intumwa Pawulo na we yanditse ko hari Abakristo bamwe bari ‘barasinziriye mu rupfu.’—1 Abakorinto 15:6.

8. Ni iki kitwemeza ko Imana itaremeye abantu gupfa?

8 Ese Imana yaremeye Adamu na Eva kubaho igihe gito ubundi bagapfa? Oya! Yehova yabaremeye kubaho iteka bishimye, bafite ubuzima buzira umuze. Igihe Yehova yaremaga abantu, yabashyizemo icyifuzo cyo kubaho iteka (Umubwiriza 3:11). Ababyeyi ntibifuza ko abana babo basaza ubundi bagapfa, kandi Yehova na we  ntabitwifuriza. Ariko se niba Imana yaraturemeye kubaho iteka, kuki dupfa?

KUKI DUPFA?

9. Kuki itegeko Yehova yahaye Adamu na Eva ryari rishyize mu gaciro?

9 Igihe Adamu yari mu busitani bwa Edeni, Yehova yaramubwiye ati “igiti cyose cyo muri ubu busitani uzajye urya imbuto zacyo uko ushaka. Ariko igiti kimenyesha icyiza n’ikibi ntuzakiryeho, kuko umunsi wakiriyeho no gupfa uzapfa” (Intangiriro 2:9, 16, 17). Iryo tegeko ryari risobanutse neza kandi kuryumvira ntibyari bigoye. Yehova yari afite uburenganzira bwo kubwira Adamu na Eva icyiza n’ikibi. Iyo bumvira Yehova bari kuba bagaragaje ko bubaha ubutegetsi bwe. Nanone bari kuba bagaragaje ko bamushimira ibintu byose yari yarabakoreye.

10, 11. (a) Satani yayobeje ate Adamu na Eva? (b) Kuki nta cyo Adamu na Eva bari bafite cyo kwireguza?

10 Ikibabaje ni uko Adamu na Eva bahisemo gusuzugura Yehova. Satani yabajije Eva ati “ni ukuri koko Imana yavuze ko mutagomba kurya ku giti cyose cyo muri ubu busitani?” Eva yarashubije ati “imbuto z’ibiti byo muri ubu busitani twemerewe kuzirya. Ariko imbuto z’igiti kiri hagati muri ubu busitani zo, Imana yaravuze iti ‘ntimuzazirye, ntimuzazikoreho, mutazapfa.’”—Intangiriro 3:1-3.

11 Hanyuma Satani aramubwira ati “gupfa ko ntimuzapfa. Kuko Imana izi ko umunsi mwaziriye, amaso yanyu azahumuka mukamera nk’Imana, mukamenya icyiza n’ikibi” (Intangiriro 3:4-6). Satani yumvishije Eva ko yashoboraga kwihitiramo icyiza n’ikibi. Nanone yamubeshye ko gusuzugura Imana bitari kumugiraho  ingaruka mbi. Satani yavuze ko Eva atari gupfa. Nuko Eva afata kuri izo mbuto arazirya hanyuma ahaho n’umugabo we. Adamu na Eva bari bazi ko Yehova yari yarababwiye ko batagombaga kurya kuri izo mbuto. Ubwo rero igihe baziryaga, bari bahisemo gusuzugura itegeko ryari risobanutse neza kandi rishyize mu gaciro. Ibyo bakoze byari bigaragaje ko batubahaga Se wo mu ijuru wuje urukundo. Nta cyo bari bafite cyo kwireguza.

12. Kuki igihe Adamu na Eva basuzuguraga Yehova byamubabaje cyane?

12 Birababaje cyane kubona ukuntu ababyeyi bacu ba mbere basuzuguye Umuremyi wabo! Wakumva umeze ute uramutse ukoze ibyo ushoboye byose kugira ngo urere neza abana bawe, ariko bakakwigomekaho? Ese ibyo ntibyagushengura umutima?

Adamu yavuye mu mukungugu kandi ni wo yasubiyemo

13. Ni iki Yehova yashakaga kuvuga igihe yavugaga ngo “mu mukungugu ni mo uzasubira”?

13 Igihe Adamu na Eva basuzuguraga batakaje ibyiringiro byo kubaho iteka. Yehova yari yarabwiye Adamu ati “uri umukungugu kandi mu mukungugu ni mo uzasubira.” (Soma mu Ntangiriro 3:19.) Ibyo byasobanuraga ko Adamu yari kongera kuba umukungugu, mbese nk’aho atigeze aremwa (Intangiriro 2:7). Adamu amaze gukora icyaha yarapfuye, ntiyakomeza kubaho.

14. Kuki dupfa?

14 Iyo Adamu na Eva  bumvira Imana, n’uyu munsi baba bakiriho. Ariko igihe basuzuguraga, bari bakoze icyaha, maze amaherezo barapfa. Icyaha twakigereranya n’indwara mbi twandujwe n’ababyeyi bacu ba mbere. Twese tuvuka turi abanyabyaha. Ni yo mpamvu dupfa (Abaroma 5:12). Icyakora ibyo si byo Imana yari yarateganyirije abantu. Imana ntiyashakaga ko abantu bapfa, kandi na Bibiliya yita urupfu ‘umwanzi.’—1 Abakorinto 15:26.

UKURI KURATUBATURA

15. Kumenya ukuri ku bihereranye n’urupfu bitumarira iki?

15 Kumenya ukuri ku bihereranye n’urupfu bitubatura ku binyoma byinshi. Bibiliya itwigisha ko abapfuye batababara. Ntidushobora kubavugisha, kandi na bo ntibatuvugisha. Nta cyo twamarira abapfuye, kandi na bo nta cyo batumarira. Ntitugomba kubatinya kuko badashobora kutugirira nabi. Nyamara amadini menshi avuga ko abapfuye bakomeza kubaho, kandi ko dushobora kubafasha mu gihe duha abapadiri n’abandi bihaye Imana amafaranga. Ariko iyo tuzi ukuri ku bihereranye n’urupfu, ntidushukwa n’ibyo binyoma.

16. Ni ikihe kinyoma amadini yigisha ku bihereranye n’abapfuye?

16 Satani akoresha idini ry’ikinyoma agatuma dutekereza ko abapfuye bakomeza kubaho. Urugero, hari amadini yigisha ko iyo umuntu apfuye, hari igice kimugize kimuvamo kikajya gukomeza kubaho ahandi hantu. Ese ibyo ni byo idini ryawe ryigisha cyangwa ryigisha ibyo Bibiliya ivuga ku bihereranye n’abapfuye? Satani akoresha ibinyoma kugira ngo atume abantu bareka kuyoboka Yehova.

17. Kuki kuvuga ko abantu bazatwikirwa mu muriro utazima ari ugutuka Yehova?

17 Inyigisho amadini menshi yigisha usanga ziteye  ishozi. Urugero, hari ayigisha ko abantu babi bazahira mu muriro utazima. Ibyo ni ugutuka Yehova rwose. Ntashobora kwemera ko abantu bababara batyo! (Soma muri 1 Yohana 4:8.) Umubyeyi aramutse avumbitse udutoki tw’umwana we mu muriro kubera ko yakosheje, wamufata ute? Wakumva uwo mubyeyi ari umugome cyane. Nta nubwo wakwifuza kumenyana na we. Nyamara uko ni ko Satani ashaka ko tubona Yehova.

18. Kuki tutagombye gutinya abapfuye?

18 Hari n’amadini yigisha ko iyo abantu bapfuye bahinduka imyuka. Ayo madini yigisha ko tugomba kubaha iyo myuka kandi tukayitinya kubera ko ishobora kutubera incuti zikomeye cyangwa ikatubera abanzi bateye ubwoba. Abantu benshi bemera icyo kinyoma. Batinya abapfuye kandi bakabasenga aho gusenga Yehova. Ariko rero, nta mpamvu yo gutinya abapfuye kuko nta cyo bashobora kumva cyangwa kumenya. Yehova ni Umuremyi wacu. Ni we Mana y’ukuri kandi ni we tugomba gusenga wenyine.—Ibyahishuwe 4:11.

19. Kumenya ukuri ku bihereranye n’urupfu bitumarira iki?

19 Iyo tumenye ukuri ku bihereranye n’urupfu, bitubatura ku binyoma by’amadini. Uko kuri gutuma dusobanukirwa ibintu bihebuje Yehova adusezeranya mu gihe kizaza.

20. Ni iki tuziga mu gice gikurikira?

20 Hashize igihe kirekire umugaragu w’Imana witwaga Yobu abajije ati “ese umugabo w’umunyambaraga apfuye, yakongera kubaho” (Yobu 14:14)? Ese koko umuntu wapfuye ashobora kongera kubaho? Igisubizo Imana itanga muri Bibiliya kirashishikaje. Tuzakibona mu gice gikurikira.

^ par. 5 Hari abatekereza ko ubugingo cyangwa umwuka bikomeza kubaho iyo umuntu apfuye. Niba ushaka kumenya byinshi kuri iyo ngingo, reba Ibisobanuro bya 17 n’ibya 18.

IBINDI WAMENYA

UMUNARA W’UMURINZI—WO KWIGWA

Uko wakwihanganira urupfu rw’uwo mwashakanye

Gupfusha uwo mwashakanye bitera intimba ikomeye kandi imara igihe kirekire. Menya uko ibyiringiro by’umuzuko bivugwa mu Ijambo ry’Imana biduhumuriza.

NIMUKANGUKE!

Mu gihe umwana akubajije ibirebana n’urupfu

Ibintu bine byagufasha gusubiza umwana ibirebana n’urupfu no kwihanganira gupfusha.