Soma ibirimo

Jya kuri meni ya kabiri

Reba urutonde rw'ibirimo

Abahamya ba Yehova

Ikinyarwanda

Umunara w’Umurinzi—wo kwigwa  |  Nzeri 2015

Ese umutimanama wawe uriringirwa?

Ese umutimanama wawe uriringirwa?

“Intego y’iri tegeko ni ukugira ngo tugire urukundo ruvuye ku mutima utanduye, n’umutimanama ukeye.”1 TIM 1:5.

INDIRIMBO: 57, 48

1, 2. Ni nde waduhaye umutimanama, kandi se kuki twagombye kubimushimira?

YEHOVA IMANA yaremanye abantu uburenganzira bwo kwihitiramo. Yabahaye umutimanama wo kubayobora, ukabereka icyiza n’ikibi. Iyo dukoresheje umutimanama neza, ushobora kudufasha gukora icyiza kandi ukaturinda gukora ikibi. Bityo, umutimanama ni ikimenyetso kigaragaza ko Imana idukunda, kandi ko yifuriza abantu gukora ibyiza.

2 Muri iki gihe, hari abantu bakora ibyiza kandi bakanga ibibi nubwo batazi amahame ya Bibiliya. (Soma mu Baroma 2:14, 15.) Kubera iki? Ni ukubera umutimanama wabo. Umutimanama utuma abantu benshi birinda gukora ibintu bibi bikabije. Tekereza ukuntu isi yari kuba yarangiritse iyo abantu baza kuba badafite umutimanama! Yari kuba iberaho ibintu bibi cyane kuruta ibyo twumva muri iki gihe. Twishimira rwose ko Imana yaduhaye umutimanama.

3. Kuki umutimanama ari ingenzi kugira ngo itorero rya gikristo ryunge ubumwe?

3 Abagaragu ba Yehova batandukanye n’abandi bantu, kubera  ko baba bifuza gutoza umutimanama wabo. Baba bashaka ko umutimanama wabo wakurikiza amahame yo mu Ijambo ry’Imana agenga ikibi n’icyiza. Iyo umuntu yatoje umutimanama we neza agira uruhare mu gutuma itorero rya gikristo ryunga ubumwe. Ariko kwiga Bibiliya si byo byonyine dusabwa kugira ngo dutoze umutimanama wacu kandi dukurikize ibyo utubwira. Tugomba gukunda amahame y’Imana kandi tukizera ko adufitiye akamaro. Pawulo yaranditse ati “intego y’iri tegeko ni ukugira ngo tugire urukundo ruvuye ku mutima utanduye, n’umutimanama ukeye no kwizera kuzira uburyarya” (1 Tim 1:5). Nidutoza umutimanama wacu kandi tukawumvira, tuzarushaho gukunda Yehova ndetse ukwizera kwacu kurusheho gukomera. Uko dukoresha umutimanama wacu bigaragaza imishyikirano dufitanye na Yehova, kandi bikagaragaza urugero twifuza kumushimishamo. Nanone umutimanama wacu ugaragaza abo turi bo by’ukuri.

4. Twatoza dute umutimanama wacu?

4 Ariko se twatoza dute umutimanama wacu? Tugomba kwiga Bibiliya buri gihe, tugatekereza ku byo dusoma kandi tugasenga Yehova tumusaba kudufasha gushyira mu bikorwa ibyo twamenye. Uko bigaragara ibyo bikubiyemo ibirenze kumenya ibintu byinshi no kumenya amategeko. Kwiga Bibiliya byagombye gutuma turushaho kumenya neza Yehova, tukamenya kamere ye, imico ye, kandi tukamenya ibyo akunda n’ibyo yanga. Umutimanama wacu udufasha kubona ibintu nk’uko Yehova abibona. Ibyo bituma twifuza kurushaho kumera nka we.

5. Ni iki tugiye gusuzuma muri iki gice?

5 Dushobora kwibaza tuti “umutimanama watojwe wadufasha ute mu gihe tugiye gufata imyanzuro? Twakubaha dute umwanzuro Umukristo mugenzi wacu yafashe abitewe n’umutimanama we? Kandi se umutimanama wacu wadufasha ute gukora ibyiza?” Tukizirikana ibyo bibazo, reka dusuzume ibintu bitatu umutimanama wacu wadufashamo gufata imyanzuro myiza: (1) kwivuza, (2) imyidagaduro, (3) n’ umurimo wo kubwiriza.

JYA USHYIRA MU GACIRO

6. Ni iyihe myanzuro tuba dushobora gufata ku birebana no kwivuza?

6 Bibiliya idushishikariza kwirinda ibikorwa bibi no gushyira mu gaciro ku birebana n’ibyo dukora, urugero nko kurya no kunywa (Imig 23:20; 2 Kor 7:1). Iyo dukurikije amahame ya Bibiliya tugira amagara mazima mu rugero runaka, nubwo bitatubuza kurwara cyangwa gusaza. Ni iyihe myanzuro tuba dushobora gufata? Mu bihugu bimwe na bimwe, habaho ubuvuzi busanzwe n’ubundi buryo bwo kuvura. Ibiro by’amashami bikunda kubona amabaruwa abavandimwe na bashiki bacu baba banditse bashaka kumenya ibirebana n’uburyo ubu n’ubu bwo kwivuza. Abenshi barabaza bati “ese umugaragu wa Yehova ashobora kwemera kuvurwa muri ubu buryo?”

7. Twafata dute imyanzuro irebana no kwivuza?

7 Yaba ibiro by’ishami cyangwa abasaza b’itorero, nta n’umwe wemerewe gufatira Umuhamya wa Yehova umwanzuro mu birebana no kwivuza, kabone n’iyo yaba abimusabye (Gal 6:5). Icyakora abasaza bashobora kwereka Umukristo icyo Ijambo rya Yehova rivuga, kugira ngo rimufashe gufata umwanzuro mwiza. Urugero, Umukristo agomba kwibuka itegeko Imana yaduhaye ridusaba ‘gukomeza kwirinda amaraso’ (Ibyak 15:29). Iryo tegeko ryafasha Umukristo gusobanukirwa neza ko atakwemera guterwa amaraso cyangwa kimwe mu bice bine by’ingenzi biyagize. Kubimenya byafasha  umutimanama w’Umukristo igihe afata imyanzuro irebana no kuvurwa hakoreshejwe uduce duto twakuwe muri kimwe mu bice bine by’ingenzi bigize amaraso. * Ariko se izindi nama zo muri Bibiliya zadufasha mu gihe dufata imyanzuro irebana no kwivuza ni izihe?

8. Mu Bafilipi 4:5 hadufasha hate mu birebana no kwivuza?

8 Mu Migani 14:15 hagira hati “umuntu wese utaraba inararibonye yizera ijambo ryose rivuzwe, ariko umunyamakenga yitondera intambwe ze.” Hari indwara zitagira imiti. Ubwo rero tugomba kwitondera imiti bavuga ko ivura indwara runaka, ariko tukaba tutabifitiye gihamya. Pawulo yarahumekewe maze arandika ati “gushyira mu gaciro kwanyu bimenywe n’abantu bose” (Fili 4:5). Nanone gushyira mu gaciro bizatuma twirinda kumara igihe kinini twita ku buzima bwacu, aho kwita kuri gahunda yo kuyoboka Yehova. Iyo kwita ku buzima bwacu ari byo bije mu mwanya wa mbere, dushobora kugwa mu mutego wo kwikunda (Fili 2:4). Ntidushobora kwitega ko tuzagira ubuzima buzira umuze muri iyi si. Ku bw’ibyo rero, gukorera Yehova ni cyo kintu twagombye gushyira mu mwanya wa mbere mu mibereho yacu.Soma mu Bafilipi 1:10.

Ese uhatira abandi kubona ibintu nk’uko ubibona? (Reba paragarafu ya 9)

9. Ni iki cyatuma tudakomeza kunga ubumwe, kandi se mu Baroma 14:13, 19 hadufasha hate gufata imyanzuro irebana n’ubuzima bwacu?

9 Umukristo ushyira mu gaciro ntahatira abandi kwemera uko abona ibintu. Mu gihugu kimwe cyo mu Burayi, hari umugabo n’umugore we bashishikarizaga abantu gukoresha imiti nyunganiramirire no kurya indyo runaka. Abavandimwe bamwe barabyemeye, abandi bo barabyanga. Mu gihe runaka, ibyo bababwiraga nta cyo byagezeho, kandi byarakaje benshi. Uwo muryango wari ufite uburenganzira bwo kwihitiramo iyo miti n’iyo ndyo. Ariko se byari bishyize mu gaciro ko uhungabanya ubumwe bw’itorero bitewe no kwita ku buzima? Hari igihe Abakristo bo muri Roma ya kera bari bafite ibitekerezo bitandukanye ku birebana n’ibyokurya bimwe na bimwe no kuziririza iminsi runaka. Ni iyihe nama Pawulo yabagiriye? Mu rwandiko yabandikiye, yarababwiye ati “umuntu umwe abona ko umunsi umwe uruta undi, naho undi akabona ko umunsi umwe uhwanye n’indi yose; buri muntu yemere rwose adashidikanya mu bwenge bwe.” Byari bikwiriye ko buri wese yirinda gushyira igisitaza imbere y’abandi.Soma mu Baroma 14:5, 13, 15, 19, 20.

10. Kuki twagombye kubaha imyanzuro y’abandi? (Reba ifoto ibimburira iki gice.)

10 Niba tudasobanukiwe impamvu Umukristo mugenzi wacu yafashe umwanzuro runaka ashingiye ku mutimanama we, ntitwagombye kwihutira kumucira urubanza cyangwa ngo twumve ko tugomba kumuhatira guhindura uko abona ibintu. Wenda  umutimanama we ‘nturakomera’ kandi uracyakeneye gutozwa, cyangwa hari ibintu bimwe na bimwe utihanganira (1 Kor 8:11, 12). Ku rundi ruhande, dushobora kuba ari twe dukeneye gusuzuma umutimanama wacu, tukareba niba atari wo ukeneye gutozwa amahame y’Imana. Ku birebana no kwivuza, buri wese yagombye kwifatira umwanzuro kandi akemera ingaruka zawo.

JYA UHITAMO IMYIDAGADURO MYIZA

11, 12. Mu gihe duhitamo imyidagaduro, ni iyihe nama ya Bibiliya twagombye kuzirikana?

11 Yehova yaremye abantu ku buryo bishimira imyidagaduro kandi ikabagirira akamaro. Salomo yanditse avuga ko hari “igihe cyo guseka” n’ “igihe cyo kubyina” (Umubw 3:4). Icyakora, imyidagaduro yose si ko aba ari ingirakamaro cyangwa igarura ubuyanja. Nanone tugomba kwirinda kumara igihe kinini mu myidagaduro. Umutimanama wacu wadufasha ute guhitamo imyidagaduro Yehova yemera?

12 Bibiliya iduha umuburo wo kwirinda “imirimo ya kamere.” Muri iyo mirimo ya kamere harimo “gusambana, ibikorwa by’umwanda, kwiyandarika, gusenga ibigirwamana, ubupfumu, inzangano, gushyamirana, ishyari, kuzabiranywa n’uburakari, amakimbirane, amacakubiri, kwiremamo udutsiko tw’amadini, kwifuza, kunywera gusinda, kurara inkera n’ibindi nk’ibyo.” Pawulo yavuze ko “abakora ibyo batazaragwa ubwami bw’Imana” (Gal 5:19-21). Ku bw’ibyo rero, twagombye kwibaza tuti “ese umutimanama wanjye unshishikariza kwirinda siporo zirimo urugomo, kurushanwa no gukunda igihugu by’agakabyo? Ese umutimanama wanjye uramburira iyo nshaka kureba filimi zigaragaza porunogarafiya cyangwa zishyigikira ubusambanyi, ubusinzi cyangwa se ubupfumu?”

13. Inama yo muri 1 Timoteyo 4:8 n’iyo mu Migani 13:20 zadufasha zite mu birebana n’imyidagaduro?

13 Bibiliya irimo amahame ashobora kudufasha gutoza umutimanama wacu mu birebana n’imyidagaduro. Rimwe muri yo rigira riti “imyitozo y’umubiri igira umumaro muri bike” (1 Tim 4:8). Abantu benshi babonye ko gukora siporo buri gihe bituma umuntu agira ubuzima bwiza kandi akumva aruhutse mu mubiri no mu bwenge. Ese niba twishimira gukora siporo turi kumwe n’abandi, twagombye kuyikorana n’umuntu ubonetse wese? Mu Migani 13:20 hagira hati “ugendana n’abanyabwenge na we azaba umunyabwenge, ariko ugirana imishyikirano n’abapfapfa bizamugwa nabi.” Ese ibyo ntibyumvikanisha ko twagombye guhitamo imyidagaduro twitonze, tuyobowe n’umutimanama wacu watojwe na Bibiliya?

14. Ni mu buhe buryo umukobwa w’umwangavu yakoze ibihuje n’ibivugwa mu Baroma 14:2-4?

14 Christian na Daniela bafite abakobwa babiri b’abangavu. Christian yaravuze ati “hari igihe twari mu mugoroba w’iby’umwuka mu muryango, maze tuganira ku birebana n’imyidagaduro. Twemeranyije ko bumwe mu buryo bwo kwidagadura ari bwiza, ariko ko hari ubundi butari bwiza. Nanone twibajije incuti nziza iyo ari yo. Umukobwa wacu yavuze ko ku ishuri ryabo hari igihe bamwe mu Bahamya bakiri bato batitwaraga neza mu masaha y’ikiruhuko. Kandi na we yumvaga yabigana. Twamusobanuriye ko buri wese muri twe afite umutimanama, kandi ko twagombye kuyoborwa na wo mu gihe duhitamo ibyo dukora n’abo tubikorana.”Soma mu Baroma 14:2-4.

Umutimanama wawe watojwe na Bibiliya ushobora kukurinda akaga (Reba paragarafu ya 14)

15. Ni mu buhe buryo kuzirikana ibivugwa muri Matayo 6:33 byadufasha mu gihe dushaka kwidagadura?

15 Twagombye kumara igihe kingana iki  mu myidagaduro? Ese amateraniro, umurimo wo kubwiriza, no kwiyigisha Bibiliya ni byo ushyira mu mwanya wa mbere, cyangwa imyidagaduro ni yo iza mu mwanya wa mbere? Ni iki uha agaciro kurusha ibindi? Yesu yagize ati “nuko rero mukomeze mushake mbere na mbere ubwami bw’Imana no gukiranuka kwayo. Ibyo bintu bindi byose muzabihabwa” (Mat 6:33). Ese iyo uhitamo uko uzakoresha igihe cyawe, umutimanama wawe ukwibutsa kumvira iyo nama ya Yesu?

DUTERWA INKUNGA YO KUBWIRIZA

16. Umutimanama wacu udushishikariza ute kubwiriza?

16 Umutimanama mwiza ntutuburira gusa igihe tugiye gukora ibibi, ahubwo unadushishikariza gukora ibyiza. Kimwe muri byo ni ukubwiriza ku nzu n’inzu no kubwiriza mu buryo bufatiweho. Umutimanama wa Pawulo watumaga abikora. Yaranditse ati ‘ni byo ngomba gukora. Mu by’ukuri, ntatangaje ubutumwa bwiza nabona ishyano!’ (1 Kor 9:16). Iyo tumwiganye tugira umutimanama mwiza kuko tuba tuzi ko twakoze ibikwiriye. Kandi iyo tubwiriza ubutumwa bwiza, tubera abandi urugero rwiza kugira ngo bemere ukuri. Pawulo yagize ati “tumenyekanisha ukuri, tukabera urugero rwiza imitimanama y’abantu bose imbere y’Imana.”2 Kor 4:2.

17. Mushiki wacu ukiri muto yumviye ate umutimanama we?

17 Igihe Jacqueline yari afite imyaka 16 yigaga ibijyanye n’ibinyabuzima. Ku ishuri babasobanuriye mu buryo burambuye inyigisho y’ubwihindurize. Yaravuze ati “umutimanama wanjye ntiwanyemereye gutanga ibitekerezo nk’uko nari nsanzwe mbigenza. Numvaga ntashobora gushyigikira inyigisho y’ubwihindurize. Nagiye kureba mwarimu musobanurira uko nabonaga ibintu. Natangajwe n’ukuntu yanyakiriye neza kandi anyemerera kugira icyo mbwira abandi banyeshuri ku birebana n’irema.” Jacqueline yashimishijwe cyane no kuba yarumviye umutimanama we watojwe na Bibiliya. Ese umutimanama wawe ugushishikariza gukora ibikwiriye?

18. Kuki twagombye kwihatira kugira umutimanama wiringirwa?

18 Intego yacu ni iyo kubaho mu buryo buhuje n’amahame ya Yehova. Kugira ngo ibyo tubigereho umutimanama wacu uzabidufashamo. Iyo dusuzumye Ijambo ry’Imana buri munsi, tugatekereza ku byo twize kandi tugahatanira kubishyira mu bikorwa, tuba dutoza umutimanama wacu. Icyo gihe uba ushobora kudufasha mu mibereho yacu ya gikristo.

^ par. 7 Reba “Ibibazo by’abasomyi” mu Munara w’Umurinzi wo ku itariki ya 15 Kamena 2004, ku ipaji ya 29-31.