Soma ibirimo

Jya kuri meni ya kabiri

Reba urutonde rw'ibirimo

Abahamya ba Yehova

Ikinyarwanda

Umunara w’Umurinzi  |  No. 4 2016

Ese urugomo ruzashira?

Ese urugomo ruzashira?

Ese yaba wowe cyangwa uwo mu muryango wawe, hari uwigeze agirirwa urugomo? Ese ujya utinya ko wazagirirwa urugomo? Urugomo ni “ikibazo gihangayikishije isi yose.” Reka turebe uko byifashe.

URUGOMO RUKORERWA MU NGO N’IHOHOTERWA RISHINGIYE KU GITSINA: Raporo y’Umuryango w’Abibumbye igaragaza ko “umugore umwe kuri batatu akubitwa n’uwo bashakanye, cyangwa agakorerwa ihohoterwa rishingiye ku gitsina nibura incuro imwe mu buzima bwe.” Ikibabaje ni uko “ugereranyije hirya no hino ku isi, umugore umwe kuri batanu aba azafatwa ku ngufu cyangwa hakagira abagerageza kumufata ku ngufu.”

URUGOMO RWO MU MUHANDA: Hari raporo yagaragaje ko muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika hari udutsiko tw’abanyarugomo duteje akaga turenga 30.000. Muri Amerika y’Epfo hafi umuntu umwe kuri batatu aba yarakorewe urugomo.

IBIKORWA BY’UBWICANYI: Abantu bagera ku bihumbi magana atanu baherutse gupfa mu gihe cy’umwaka umwe; bakaba baruta abicwa mu ntambara. Mwayeni y’abantu bicwa muri Afurika y’Epfo n’Amerika yo Hagati, iri hejuru cyane kuko ikubye incuro zirenze enye mwayeni y’abantu bicwa ku isi hose. Mu mwaka umwe gusa, muri Amerika y’Epfo hishwe abantu barenga 100.000, naho muri Burezili hicwa abagera ku 50.000. Ese urugomo rushobora kuvaho burundu?

ESE ABANTU BASHOBORA KUVANAHO URUGOMO?

Kuki urugomo rwogeye? Hari impamvu nyinshi zituma haba urugomo. Muri izo harimo ikibazo cy’ubusumbane mu by’ubukungu n’imibereho, kunywa inzoga nyinshi n’ibiyobyabwenge, kuba abana bareba ibikorwa by’urugomo bikorwa n’abantu bakuru, kubona ko abandi nta gaciro bafite no kuba umuco wo kudahana abanyarugomo warahawe intebe.

Tuvugishije ukuri, hari ibihugu byagerageje guhashya abanyarugomo. Urugero, mu myaka icumi ishize mu mugi utuwe cyane wa São Paulo, ho muri Burezili, umubare w’abantu bicwa wagabanutseho 80 ku ijana. Nubwo bimeze bityo ariko, muri uwo mugi haracyavugwa ibikorwa bitandukanye by’urugomo, kuko mu baturage 100.000 hicwa abagera ku 10. None se hakorwa iki kugira ngo urugomo rucike?

Kugira ngo urugomo rucike, abantu bagomba kubigiramo uruhare, bagahindura imitekerereze n’imyifatire yabo. Abantu b’abanyarugomo bagomba kwikuramo ubwibone, umururumba n’ubwikunde, bakabisimbuza urukundo, kubahana no kwita ku bandi.

Ni iki cyafasha umuntu guhinduka akaba umuntu mwiza? Tekereza kuri aya magambo dusanga muri Bibiliya:

  • “Gukunda Imana ni uku: ni uko twitondera amategeko yayo, kandi amategeko yayo si umutwaro.”—1 Yohana 5:3.

  • “Gutinya Yehova ni ukwanga ibibi.” *Imigani 8:13.

Gukunda Imana no kwanga kuyibabaza bituma n’abantu b’abanyarugomo babona imbaraga zo guhinduka, kandi atari ibi byo kwishushanya, ahubwo bagahindura kamere yabo. Ese ibyo birashoboka?

Reka dufate urugero rwa Alex * wamaze imyaka 19 muri gereza yo muri Burezili azira ibikorwa by’urugomo. Mu mwaka wa 2000, Abahamya ba Yehova bamwigishije Bibiliya, maze na we aba Umuhamya wa Yehova. Ese yaretse burundu urugomo? Alex yararuretse kandi ababazwa cyane n’ibintu bibi yagiye akora. Yagize ati “nshimishwa no kumenya ko Imana yambabariye by’ukuri. Kuba nifuza gushimira Yehova kandi nkaba mukunda byamfashije kureka ibikorwa nakoraga.”

 César wo muri Burezili, na we yararwanaga kandi akiba yitwaje intwaro. Ibyo yabimazemo imyaka 15. Ni iki cyamufashije guhinduka? Igihe yari muri gereza, yemeye ko Abahamya ba Yehova bamwigisha Bibiliya. César agira ati “ni ubwa mbere nari ngize intego mu buzima. Numvise nkunze Imana cyane. Nanone kandi nitoje kuyitinya, nkirinda gukora ibiyibabaza. Mba nifuza kuyishimira ineza yangiriye. Kuba nyikunda kandi nkaba nyitinya byamfashije guhinduka.”

Umugabo, umugore we n’umuhungu wabo

Ni irihe somo twavana muri izo nkuru? Ni uko Bibiliya ifite imbaraga zo guhindura umuntu, agahindura imitekerereze ye (Abefeso 4:23). Alex tumaze kuvuga, yagize ati “igihe nigaga Bibiliya, nari meze nk’umuntu wiyuhagiye, ku buryo numvise ibitekerezo bibi byose binshizemo. Mbere numvaga bidashoboka.” Iyo twujuje mu bwenge bwacu ubutumwa bwo muri Bibiliya, bushobora kudusukura, bukatuvanamo ibitekerezo bibi. Ijambo ry’Imana rishobora kutwuhagira (Abefeso 5:26). Ibyo bituma abanyarugomo n’abantu bikunda bahinduka bakaba abagwaneza n’abanyamahoro (Abaroma 12:18). Bumva bafite amahoro bitewe no gukurikiza amahame yo muri Bibiliya.—Yesaya 48:18.

Abahamya ba Yehova basaga miriyoni umunani baba mu bihugu 240 bavumbuye ibanga ryo kurandura urugomo. Nubwo baturuka mu moko atandukanye no mu nzego z’imibereho zitandukanye, barakundana kandi bakabana mu mahoro, bitewe n’uko bitoje gukunda Imana no kuyitinya kandi bagakunda bagenzi babo (1 Petero 4:8). Imibereho yabo igaragaza ko isi itarangwamo urugomo izabaho nta kabuza.

ISI ITARANGWAMO URUGOMO IRI HAFI

Bibiliya idusezeranya ko vuba aha Imana izakuraho urugomo. Urugomo ruriho ubu ruzavaho ku ‘munsi w’urubanza no kurimbuka kw’abatubaha Imana’ (2 Petero 3:5-7). Hehe n’abantu bahohotera abandi! Ni iki kitwemeza ko Imana yifuza kuvanaho urugomo?

Bibiliya ivuga ko Imana ‘yanga umuntu wese ukunda urugomo’ (Zaburi 11:5). Umuremyi wacu akunda amahoro n’ubutabera (Zaburi 33:5; 37:28). Ni yo mpamvu adashobora kwihanganira abanyarugomo ubuziraherezo.

Isi nshya y’amahoro turayikozaho imitwe y’intoki (Zaburi 37:11; 72:14). Turakugira inama yo kugira icyo ukora kugira ngo uzabe muri iyo si itarangwamo urugomo.

^ par. 12 Yehova ni izina ry’Imana riboneka muri Bibiliya.

^ par. 14 Amazina yarahinduwe.