“Umwuka w’Imana ubwawo ufatanya n’umwuka wacu guhamya ko turi abana b’Imana.”​—ROM 8:16.

INDIRIMBO: 109, 108

1-3. Ni ibihe bintu byabaye kuri Pentekote bigatuma iba umunsi wihariye, kandi se byashohoje bite ibyari byarahanuwe mu Byanditswe? (Reba ifoto ibimburira iki gice.)

HARI ku cyumweru mu gitondo, ahagana saa tatu. Uwo munsi wari wihariye ku bantu bari i Yerusalemu. Abantu bari baje kwizihiza umunsi mukuru wa Pentekote, ukaba wari umunsi wera wizihizwaga mu ntangiriro y’isarura ry’ingano. Muri icyo gitondo, umutambyi mukuru yari yatambiye mu rusengero ibitambo byatambwaga buri gihe. Hanyuma, ahagana saa tatu, yatanze ituro ry’imigati ibiri isembuwe, ikozwe mu ifu y’ingano babaga basaruye mbere, ari zo ngano z’umuganura. Uwo mutambyi yazungurije imbere ya Yehova iyo migati. Uwo wari umunsi wa Pentekote yo mu mwaka wa 33.​—Lewi 23:15-20.

2 Mu gihe ibyo bintu byose byaberaga mu rusengero, hari ikintu gikomeye cyane cyari kigiye kuba, cyo kitabereye mu rusengero, ahubwo kibereye mu cyumba cyo hejuru cyo mu nzu yo muri uwo mugi. Itsinda ry’Abakristo bagera ku 120 bari bateraniye hamwe, ‘basenga’ (Ibyak 1:13-15). Ibyo umutambyi yakoraga kuri buri Pentekote byari bifitanye isano ya bugufi n’icyari  kigiye kuba kuri abo Bakristo, kandi cyasohozaga ubuhanuzi Yoweli yahanuye imyaka igera kuri 800 mbere yaho (Yow 2:28-32; Ibyak 2:16-21). Ariko se ni ikihe kintu gikomeye cyane cyari kigiye kuba?

3 Soma mu Byakozwe 2:2-4. Umwuka wera wasutswe ku itsinda ry’abo Bakristo bari bateraniye mu cyumba cyo hejuru (Ibyak 1:8). Batangiye guhanura cyangwa guhamya ibintu bihebuje bari bamaze kubona n’ibyo bari bamaze kumva. Intumwa Petero yasobanuriye abantu benshi bahise bakoranira aho ibyari bimaze kuba. Hanyuma yarababwiye ati “mwihane kandi buri wese muri mwe abatizwe mu izina rya Yesu Kristo, kugira ngo mubabarirwe ibyaha byanyu kandi muzahabwe impano y’umwuka wera.” Abantu bagera ku 3.000 bemeye iryo tumira, barabatizwa kandi bahabwa umwuka wera bari basezeranyijwe.​—Ibyak 2:37, 38, 41.

4. (a) Kuki twagombye gushishikazwa n’ibyabaye kuri Pentekote? (b) Ni ikihe kintu kindi cy’ingenzi gishobora kuba cyarabaye ku munsi nk’uwo imyaka myinshi mbere yaho? (Reba ibisobanuro.)

4 Kuki Pentekote yo mu mwaka wa 33 idufitiye akamaro cyane? Birumvikana ko ibyabereye mu rusengero i Yerusalemu atari byo bituma itugirira akamaro. Ahubwo ni ukubera ko Yesu Kristo, we Mutambyi Mukuru, yashohoje icyo byashushanyaga. [1] Kuri uwo munsi, umutambyi mukuru yatuye Yehova imigati ibiri yari ifite icyo igereranya. Iyo migati isembuwe yatuwe mu rusengero, yagereranyaga abigishwa ba Yesu basutsweho umwuka, batoranyijwe mu bantu b’abanyabyaha kugira ngo babe abana b’Imana. Abo bigishwa hamwe n’abandi benshi bari kuzasukwaho umwuka nyuma yaho, batoranyijwe mu bantu b’abanyabyaha kandi bitwa “umuganura” (Yak 1:18). Imana yabahinduye abana bayo kandi yabatoranyirije kuzaba abami bazategeka hamwe na Yesu mu ijuru, mu Bwami bwayo (1 Pet 2:9). Yehova azaha imigisha abantu bose bamwumvira akoresheje Ubwami bwe. Ku bw’ibyo, twaba dufite ibyiringiro byo kuzabana na Kristo mu ijuru cyangwa ibyo kuzabaho iteka ku isi izahinduka paradizo, ibyabaye kuri uwo munsi wa Pentekote bidufitiye akamaro rwose.

UMUNTU ASUKWAHO UMWUKA ATE?

5. Tubwirwa n’iki ko abantu badasukwaho umwuka mu buryo bumwe?

5 Abigishwa bari muri icyo cyumba cyo hejuru ntibari kuzigera bibagirwa uwo munsi. Buri wese muri bo yabonye icyasaga n’ururimi rw’umuriro kiri ku mutwe we. Yehova yabahaye ubushobozi bwo kuvuga urundi rurimi. Ntibashidikanyaga rwose ko bari basutsweho umwuka wera (Ibyak 2:6-12). Ariko se ibyo bintu bitangaje byabaye ku bigishwa 120 ba mbere, biba no ku bandi basukwaho umwuka bose? Oya. Abandi bantu bari i Yerusalemu kuri uwo munsi na bo bahawe umwuka wera igihe babatizwaga (Ibyak 2:38). Icyakora, nta gisa n’ururimi rw’umuriro cyagaragaye ku mitwe yabo. Byongeye kandi, Abakristo bose si ko basukwaho umwuka iyo babatijwe. Abasamariya basutsweho umwuka wera baramaze kubatizwa (Ibyak 8:14-17). Koruneliyo n’abo mu rugo rwe bo basutsweho umwuka mbere y’uko babatizwa, ibyo bikaba byari ibintu bidasanzwe.​—Ibyak 10:44-48.

6. Ni iki abasutsweho umwuka bose babona, kandi se ibyo bibamarira iki?

6 Abakristo ntibamenya ko basutsweho umwuka mu buryo bumwe. Hari bamwe bashobora guhita bamenya ko Yehova yabasutseho umwuka, abandi bo bakabisobanukirwa uko igihe kigenda gihita. Ariko kandi, intumwa Pawulo yasobanuye uko bigendekera buri wese muri bo. Yaravuze ati  “nanone binyuze kuri we, mumaze kwizera mwashyizweho ikimenyetso binyuze ku mwuka wera wasezeranyijwe, ukaba ari gihamya y’umurage wacu yatanzwe mbere y’igihe” (Efe 1:13, 14). Ku bw’ibyo, Yehova akoresha umwuka wera we kugira ngo yemeze abo Bakristo ko yabatoranyirije kujya mu ijuru. Muri ubwo buryo, umwuka wera ni ‘gihamya itangwa mbere y’igihe,’ cyangwa ikimenyetso kibemeza ko bazaba mu ijuru iteka.​—Soma mu 2 Abakorinto 1:21, 22; 5:5.

7. Ni iki buri Mukristo wasutsweho umwuka agomba gukora kugira ngo azahabwe ingororano ye mu ijuru?

7 Ese iyo Umukristo asutsweho umwuka, biba bivuze ko byanze bikunze azabona ingororano ye? Oya. Aba amenye adashidikanya ko yatumiriwe kuzajya mu ijuru. Ariko aba azabona iyo ngororano ari uko gusa akomeje kubera Yehova uwizerwa. Petero yabisobanuye agira ati “kubera iyo mpamvu bavandimwe, murusheho gukora uko mushoboye kose kugira ngo mutume guhamagarwa kwanyu no gutoranywa kwanyu kurushaho guhama, kuko mutazigera mugwa nimukomeza kubigenza mutyo. Ahubwo muzahabwa kwinjirana ikuzo mu bwami bw’iteka bw’Umwami n’Umukiza wacu Yesu Kristo” (2 Pet 1:10, 11). Ku bw’ibyo rero, buri Mukristo wasutsweho umwuka agomba gukomeza kuba uwizerwa. Bitabaye ibyo, kuba yarahamagariwe kujya mu ijuru nta gaciro byaba bifite.​—Heb 3:1; Ibyah 2:10.

UMUNTU ABIBWIRWA N’IKI?

8, 9. (a) Kuki abantu benshi badasobanukiwe uko umuntu asukwaho umwuka? (b) Umuntu abwirwa n’iki ko yatoranyirijwe kuba mu ijuru?

8 Abagaragu b’Imana benshi muri iki gihe ntibasobanukiwe uko umuntu asukwaho umwuka. Kandi koko birumvikana kuko batasutsweho umwuka. Umugambi wa mbere w’Imana wari uw’uko abantu batura ku isi iteka ryose (Intang 1:28; Zab 37:29). Kuba hari abo itoranyiriza kuba abami n’abatambyi mu ijuru, si ko byari biteganyijwe. Iyo Imana ibatoranyije, imitekerereze yabo, uko babona ibintu n’ibyiringiro byabo, birahinduka.​—Soma mu Befeso 1:18.

9 Ariko se umuntu abwirwa n’iki ko yatoranyirijwe kujya mu ijuru? Igisubizo kigaragara neza mu magambo intumwa Pawulo yandikiye abavandimwe be b’i Roma, bari ‘barahamagariwe kuba abera.’ Yarababwiye ati “ntimwahawe umwuka w’ububata utuma mwongera kugira ubwoba, ahubwo mwahawe umwuka ubahindura abana, uwo mwuka ukaba ari wo utuma turangurura tuti ‘Abba, Data!’ Umwuka w’Imana ubwawo ufatanya n’umwuka wacu guhamya ko turi abana b’Imana” (Rom 1:7; 8:15, 16). Muri make, binyuze ku mwuka wera, Imana ituma uwo muntu amenya neza ko yatumiriwe kuzategeka mu Bwami bwo mu ijuru.​—1 Tes 2:12.

10. Kuba muri 1 Yohana 2:27 havuga ko Umukristo wasutsweho umwuka aba adakeneye umwigisha, byumvikanisha iki?

10 Abantu Imana itoranya ntibaba bakeneye undi muntu wo kubibemeza. Yehova atuma batabishidikanyaho. Intumwa Yohana yabwiye abasutsweho umwuka ati “Uwera yabasutseho umwuka we, mwese mufite ubumenyi.” Yakomeje ababwira ati ‘Imana yabasutseho umwuka wayo kandi uwo mwuka mwahawe uguma muri mwe; ntimugikeneye ko hagira ubigisha. Ariko uko gusukwaho umwuka ni uk’ukuri, si ukw’ikinyoma, kandi ni ko kubigisha ibintu byose. Mukomeze kunga ubumwe na yo nk’uko umwuka wabibigishije’ (1 Yoh 2:20, 27). Abakristo basutsweho umwuka bakeneye kwigishwa na Yehova nk’abandi bose. Ariko ntibakeneye undi muntu ubemeza ko basutsweho umwuka. Yehova akoresha imbaraga ziruta izindi zose, ni ukuvuga  umwuka wera, agatuma bamenya neza ko basutsweho umwuka.

‘BABYARWA BUNDI BUSHYA’

11, 12. Umukristo wasutsweho umwuka ashobora kwibaza iki, ariko se ni iki adashobora gushidikanyaho?

11 Iyo Abakristo basutsweho umwuka wera, barahinduka cyane ku buryo Yesu yavuze ko baba ‘bongeye kubyarwa’ [2] (Yoh 3:3, 5). Yakomeje asobanura ati “ntutangazwe n’uko nkubwiye ko mugomba kongera kubyarwa. Umuyaga uhuha werekeza aho ushaka, ukumva ijwi ryawo ariko ntumenye aho uturuka n’aho ujya. Ni na ko bimeze ku muntu wese wabyawe binyuze ku mwuka” (Yoh 3:7, 8). Uko bigaragara, gusobanurira neza umuntu utarasutsweho umwuka uko uwasutsweho umwuka yumva ameze, ntibishoboka.

12 Umuntu wasutsweho umwuka ashobora kwibaza ati “kuki ari jye Yehova yatoranyije ntatoranye undi muntu?” Ashobora no kwibaza niba koko akwiriye. Ariko kuba Yehova yaramutoranyije ntaba abishidikanyaho. Aba yishimye cyane kandi ashimira Yehova ku bw’iyo mpano. Abasutsweho umwuka baba bumva bameze nk’uko Petero yumvaga ameze igihe yandikaga ati “hasingizwe Imana, ari na yo Se w’Umwami wacu Yesu Kristo, kuko ku bw’imbabazi zayo nyinshi yatubyaye bundi bushya, kugira ngo tugire ibyiringiro bizima binyuze ku kuzuka kwa Yesu Kristo mu bapfuye, kandi duhabwe umurage udashobora kwangirika, utanduye kandi udashobora gucuyuka. Uwo murage muwubikiwe mu ijuru” (1 Pet 1:3, 4). Iyo abasutsweho umwuka basomye ayo magambo, basobanukirwa neza ko Se wo mu ijuru ari bo abwira.

13. Ni mu buhe buryo iyo umuntu asutsweho umwuka ibitekerezo bye bihinduka, kandi se ni iki gituma bihinduka?

13 Mbere y’uko Yehova atumirira abo Bakristo kuba mu ijuru, bishimiraga cyane ibyiringiro byo kuba ku isi. Bari bategerezanyije amatsiko igihe Yehova azahindura isi Paradizo, akayivanaho ibibi byose. Birashoboka ko banatekerezaga ukuntu bazakira ababo igihe bazaba bazutse. Banifuzaga kuzaba mu mazu biyubakiye no kurya imbuto z’ibiti bitereye (Yes 65:21-23). Kuki imitekerereze yabo yahindutse? Ntibyatewe n’uko ibyiringiro byo kuba ku isi bitari bibashimishije. Nta nubwo ibitekerezo byabo byahindutse bitewe n’imihangayiko cyangwa imibabaro. Nanone ntibyahindutse bitewe n’uko bumvise kuba ku isi iteka ryose byabarambira; nta nubwo byatewe n’uko bifuzaga kumenya uko kuba mu ijuru bimeze. Ahubwo Imana ni yo yabishatse. Igihe yabatumiriraga kuba mu ijuru, yakoresheje umwuka wera uhindura uko batekerezaga n’ibyiringiro bari bafite.

14. Abasutsweho umwuka babona bate imibereho yabo yo ku isi?

14 Ese ibyo byaba bivuga ko abasutsweho umwuka bifuza gupfa? Pawulo yarahumekewe asubiza icyo kibazo agira ati “koko rero, twebwe abari muri iri hema turaniha turemerewe cyane, ariko icyo twifuza si ukuryiyambura, ahubwo twifuza kwambara irindi kugira ngo igipfa kimirwe bunguri n’ubuzima” (2 Kor 5:4). Abo Bakristo ntibaba bifuza gupfa. Bishimira ubuzima kandi bifuza gukorera Yehova buri munsi bari kumwe n’imiryango yabo n’incuti zabo. Ariko mu byo bakora byose, bibuka icyo Imana yabasezeranyije mu gihe kizaza.​—1 Kor 15:53; 2 Pet 1:4; 1 Yoh 3:2, 3; Ibyah 20:6.

ESE WARAHAMAGAWE?

15. Ni ibihe bintu bitagaragaza ko umuntu yasutsweho umwuka?

15 Ushobora kuba wibaza niba Yehova yaragutumiriye kuba mu ijuru. Niba ubyumva utyo, tekereza ku bibazo by’ingenzi bikurikira: ese wumva ugira ishyaka ryinshi mu murimo wo kubwiriza? Ese wiga Ijambo  ry’Imana ushyizeho umwete, ugacukumbura mu ‘bintu byimbitse by’Imana’ (1 Kor 2:10)? Ese Yehova aguha umugisha mu buryo bwihariye mu murimo wo kubwiriza? Ese wumva wifuza cyane gukora ibyo Imana ishaka? Ese ukunda abantu cyane maze ukumva ufite inshingano ikomeye yo kubafasha gukorera Yehova? Ese wiboneye gihamya ikwemeza ko Yehova yagufashije? Ese niba ushubije ibyo bibazo byose wemeza, byaba bishaka kuvuga ko wahamagariwe kuba mu ijuru? Oya rwose. Kubera iki? Ni ukubera ko abagaragu b’Imana bose, baba abasutsweho umwuka n’abatarawusutsweho, bashobora kumva bameze batyo. Umwuka wa Yehova utuma n’abafite ibyiringiro byo kuzaba ku isi bagera ku bintu nk’ibyo. Mu by’ukuri, kwibaza niba warahamagariwe kujya mu ijuru byo ubwabyo bigaragaza ko utahamagawe. Abahamagawe na Yehova ntibibaza niba baratoranyijwe cyangwa bataratoranyijwe. Barabizi.

16. Tubwirwa n’iki ko abantu bose bagiye bahabwa umwuka wera atari ko bari barahamagariwe kuba mu ijuru?

16 Muri Bibiliya harimo ingero nyinshi z’abantu b’indahemuka bahawe umwuka wera ariko batari bafite ibyiringiro byo kuba mu ijuru. Yohana Umubatiza ni umwe muri bo. Yesu yavuze ko nta muntu wari ukomeye kuruta Yohana Umubatiza, ariko ko atari kuzategeka mu ijuru (Mat 11:10, 11). Dawidi na we yayoborwaga n’umwuka wera (1 Sam 16:13). Umwuka wera wamufashije gusobanukirwa ibintu byimbitse byerekeye Yehova no kwandika ibice bimwe bya Bibiliya (Mar 12:36). Nyamara kandi, kuri Pentekote Petero yavuze ko Dawidi ‘atazamutse ngo ajye mu ijuru’ (Ibyak 2:34). Umwuka wera wakoreye kuri abo bantu mu buryo bugaragara, ariko ntiwigeze ubemeza mu buryo bwihariye ko batoranyirijwe kuba mu ijuru. Ibyo ntibishaka kuvuga ko batari bakwiriye cyangwa ko hari icyo bari babuze. Ahubwo bisobanura ko Yehova yari kuzabazura bakaba ku isi yahindutse paradizo.​—Yoh 5:28, 29; Ibyak 24:15.

17, 18. (a) Abenshi mu bagaragu b’Imana bafite ibihe byiringiro? (b) Ni ibihe bibazo tuzasuzuma mu gice gikurikira?

17 Abenshi mu bagaragu b’Imana ntibafite ibyiringiro byo kuba mu ijuru. Bafite ibyiringiro nk’ibyo Dawidi, Yohana Umubatiza n’abandi bagabo n’abagore b’indahemuka bo mu bihe bya kera bari bafite. Kimwe na Aburahamu, bategerezanyije amatsiko kuzaba ku isi bayobowe n’Ubwami bw’Imana (Heb 11:10). Abantu 144.000 ni bo bazafatanya na Yesu gutegeka mu ijuru. Ariko Bibiliya ivuga ko bake gusa muri abo basutsweho umwuka bari kuba bakiri ku isi muri iyi minsi y’imperuka (Ibyah 12:17). Bityo rero, abenshi mu bantu 144.000 bamaze gupfa, maze bajya mu ijuru.

18 Ariko se, abafite ibyiringiro byo kuba ku isi bagombye kubona bate abavuga ko bafite ibyiringiro byo kuba mu ijuru? None se niba umuntu wo mu itorero ryanyu atangiye kurya ku mugati no kunywa kuri divayi bikoreshwa ku Rwibutso, wagombye kumubona ute? Ese wagombye guhangayikishwa n’uko umubare w’abavuga ko bahamagariwe kuba mu ijuru ugenda wiyongera? Ibyo bibazo bizasuzumwa mu gice gikurikira.

^ [1] (paragarafu ya 4) Birashoboka ko itariki Pentekote yaberagaho ihuza n’itariki Amategeko yatangiweho ku musozi wa Sinayi (Kuva 19:1). Biramutse ari uko biri, itariki Yehova yakoreshejeho Mose kugira ngo abe umuhuza w’isezerano ry’Amategeko yagiranye n’Abisirayeli, yaba ihuje n’itariki yakoreshejeho Yesu Kristo kugira ngo abe umuhuza w’isezerano rishya yagiranye na Isirayeli yo mu buryo bw’umwuka.

^ [2] (paragarafu ya 11) Kugira ngo urusheho gusobanukirwa icyo kongera kubyarwa ari cyo, reba Umunara w’Umurinzi wo ku itariki ya 1 Mata 2009, ku ipaji ya 3-11.