‘Mukimbany Yehova en antu witudishinanya . . . Kimbany kwitudish.’​—SOF. 2:3.

MUMINY 80 ‘Pakany ni Manany Anch Yehova Udi Muwamp’

YIDIA MU MUTU WA MULONG WINOU *

1-2. (a) Mutapu ik mumumekeshinau Moses mu Bibil, ni yom ik yasalay? (b) Diyingishin ik tukweta dia kukudish mwikadil wa kwitudish?

BIBIL umumekeshin Moses anch wading “muntu mwin kwitudish nakash kupandakan antu awonsu ading pa mangand.” (Kuch. 12:3) Ov, chinech chirumburikin anch ndiy wading muntu uziyina, wakad kutwish kukwat mipak ap mwin kwov wom? Wawiy mutapu ukatau antu amwing kurumburil piur pa muntu witudishina. Pakwez chitongijok chinech chidi cha makasu. Moses wading muntu mukash, mwin kukwat mipak, ni kashalapol utakamena wa Nzamb. Nich ukwash wa Yehova, wamurishikisha ntakel mwin usu nakash wa mu Idjibit, wayitakela antu pamwing ap uvud wa 3 000 000 padingau mwi mpay, ni wakwasha muchid wa Isarel chakwel ayipandikana akankuny nau.

2 Tukutwishap pamwing ap kurish ni yom mudi yarishay nich Moses, pakwez pichuku ni pichuku tukutwish kurish ni antu ap ni yom yikutwisha kusal anch chitukasikena kwikal itudishina. Pakwez, tukwet diyingishin dia kukudish mwikadil winou. Mulong Yehova ushidinamu anch: “Itudishina akez kaswan ngand.” (Kus. 37:11) Ov, ukutwish kulond amwiney anch udi muntu witudishina? Anch antu akwau awiy akutwisha kulond anch udi muntu witudishina? Kurutu kwa kwakul ku yipul yiney ya usey, tufanyidin kwijik chirumburikina kwikal muntu witudishina.

KWITUDISH KURUMBURIKIN IK?

3-4. (a) Kwitudish chom ik? (b) Mikadil ik yinying tuswirikedina anch tukimbin kwikal antu itudishina ni mulong wak?

3 Kwitudish * kudi mudi kapent ka ufun. Mu mutapu ik? Mudi  mwin kufwatul ukweta ukaliweny ukata kubomb ulombu kushalijan chakwel afwatula chom kanang, niyetu tufanyidin kubomb mikadil kushalijan yiwamp chakwel twikala antu itudishina. Pakach pa mikadil yiney padi kwikepish, kuziyin, kudut ni kutakaman. Mulong wak tukweta kuswir kwa mikadil yiney ya pakampwil anch tukimbin kumusangaresh Yehova?

4 Antu ikepishina awiy kusu akata kuziyin ku rusot ra Nzamb. Chawiy rusot ra Nzamb ridi anch twikala antu adutina. (Jnsw. 29:11; 2 Tim. 2:24) Pitukata kusal rusot ra Nzamb, tukat kumujimesh Satan. Chawiy ap anch tudi antu ikepishina ni adutina, pakwez antu avud adia mu mangand minam ma Satan atukisining. (Yoh. 15:18, 19) Chawiy, tukwet kuswir kwa kwikal atakamena mulong wa kumurishikish Satan.

5-6. (a) Mulong wak Satan uyikisining antu itudishina? (b) Yipul ik tukushinshikina?

5 Muntu wakad kwikal witudishina udi muntu ukweta chibud, kijingap mutapu wa kudut ni kakatap kumuziyin Yehova. Wawiy mutapu udingay kamu Satan. Chidiap chom cha kushimok mulong ndiy ukisining antu itudishina! Antu inay akat kusal anch mikadil yiyimp ya Satan yimekana patok pakatau kusal usu wa kwikal ni mikadil yiwamp. Ap anch ayikisin kamu kudi Satan, pakwez awiy amumekeshin kamu anch udi mwin makasu. Mulong wak? Mulong chikalap nchik yom yilondinay ap yisadinay, Satan kakutwishap kuyikangesh antu itudishina kumusadil Yehova!​—Job 2:3-5.

6 Chisu ik chikata kukasikan kwikal antu itudishina? Ni mulong wak tufanyidin kudandamen kusal usu wa kwikal antu itudishina? Mulong wa kwakul ku yipul yiney, tukwilej chilakej cha Moses, cha in Hebereu asatu akwatau mu winkwal mu Babilon ni cha Yesu.

CHISU IK CHIKATA KUKASIKAN KWIKAL ANTU ITUDISHINA?

7-8. Mutapu ik wasalay Moses chisu chamuburenau kalimish?

7 Mutapu wa kwikal antu itudishina pituyitakedila antu akwau: Chikutwish kwikal chikash kudi antu akweta chisend cha kutakel kushal itudishina, pakampwil anch antu atakedilau kayilimishinap ap akat kulond nayimp piur pa mipak yikwatinau. Ov, yom yiney yakushikedinap kal? Chikwikal nchik anch muntu wa mu dijuku wasal yom yiney? Mutapu ik ukusala? Shinshikin mutapu wapwishay Moses mulong mudi winou.

 8 Yehova wamutonda Moses chakwel atakela muchid wa Isarel ni wamwinkisha chisend cha kufund yijil mulong wa muchid winou. Chading chimeken kamu patok anch Yehova wading ni Moses. Pakwez, Miriam ni Aron, alonda nayimp piur pa Moses ni alonda kand anch kafanyinap kwat mband watay. Antu amwing ading ku mutambu wa Moses ajimana ni apakisha kufundakesh​—pakwez Moses kasalap mwamu. Kajimanap swa swa. Wamwilembina kand Yehova chakwel kangal adandamen kumupup Miriam. (Kuch. 12:1-13) Mulong wak Moses wasala mwamu?

Moses wamwilembila Yehova chakwel alik kudandamen kumupup Miriam (Tal paragraf wa 8)

9-10. (a) Yehova wamukwasha Moses kwijik yom ik? (b) Antakel a majuku nau amakurump akutwish kwilej yom ik ku chilakej cha Moses?

9 Moses witiya anch amufumba kudi Yehova. Piswimp mivu 40, padingay mu dijuku dia want wa Idjibit, Moses kadingap muntu witudishina. Chakin kamu, wading muntu mwin kujiman swa mulong wamujipa muntu umwing wamanay anch wading muntu muyimp. Moses wamana anch Yehova wading ukatil yisal yend. Yehova wasutisha mivu 40 mulong wa kumukwash Moses ijika anch wading ukwet kuswir kwa kukudish mikadil yikwau kulik kwau kwikal ching utakamena chakwel ayitakela in Isarel; chawiy wafanyina kwikal muntu witudishina. Chakwel ikala muntu witudishina, ndiy wafanyina kwikal kand muntu wikepishina, uziyidina ni udutina. Wakudisha mikadil yiney yiwamp ni yawiy yamukwasha ikala kalam muwamp.​—Kub. 2:11, 12; Mid. 7:21-30, 36.

10 Nlel, antakel a majuku ni amakurump a yikumangen afanyidin kusal usu wa kwimburij chilakej cha Moses. Anch kayilimishinap, kafanyidinap kujiman swa. Anch ikepish, akwijik kurumbok kwau. (Mul. 7:9, 20) Afanyidin kuziyin wintakel wa Yehova nich kwikepish piur pa mutapu wa kupwish milong. Ni chisu chawonsu afanyidin kwakul nich kudut. (Jnsw. 15:1) Antakel a majuku nau atulam akata kusal mwamu amusangareshining Yehova, akasikeshining chisambu ni ashiling chilakej chiwamp cha kwikal antu itudishina.

11-13. Chilakej ik chatushilau kudi in Hebereu asatu?

11 Mutapu wa kwikal itudishina chisu chituzengodinau: Kudiosh pakur, antakel a mangand akat kuyizengol atushalapol a Yehova. Akutwish kutufish nich anch tusadin ‘yom yiyimp,’ pakwez diyingishin diakin disadina anch atukis didi mulong tukat “kumuziyil Nzamb kupandikan kuyiziyil antu.” (Mid. 5:29) Akutwish kutuzengol, kututek mu rukan ap kand Kutubul. Pakwez nich ukwash wa Yehova, tukutwish kudandamen kwikal itudishina chikalap nchik yoziu yikutwisha kutushiken.

12 Tushinshikinany chilakej chatushilau kudi in Hebereu asatu ading mu winkwal​—Hanania,  Mishayel, ni Azaria. * Mwant mwin Babilon wayileja kwas manungin chakwel ifukwila chirumbidij chijim cha utad wa or. Amuleja mwant nich kwidutish mulong wak kafanyinap kwifukwil mukish winou. Adandamena kumuziyin Nzamb ap anch mwant wakwata mupak wa kuyidjibwil mu ruteng ra kasu. Yehova wayipandisha kapamp kamwing, ap anch ayinau katongap anch akuyipandish mwamu. Pakwez, awiy itiya yom yawonsu yafanyinay Yehova kulikidil anch yiyishikena. (Dan. 3:1, 8-28) Amekesha kamu patok anch antu itudishina ading kamu atakamena​—chawiy, kwikil mwant ap yom yiyimp ap kuzengol kukutwisha kwaziyish mupak wetu wa ‘kulamat ba’ kudi Yehova.​—Kub. 20:4, 5.

13 Anch kushinshaman kwetu mulong wa Nzamb akupak, mutapu ik tukutwisha kwimburij chilakej cha in Hebereu inay asatu? Tufanyidin kumuchingejin Yehova nich kwikepish anch ndiy ukutwish kutulam. (Kus. 118:6, 7) Tufanyidin kuyakul antu atufishina nich anch tusadin yom yiyimp nich kwidutish ni kalimish. (1 Pita 3:15) Ni tufanyidinap ap pakemp kusal yom yikutwisha kuyipish urund wa piswimp ni Tatukwetu wa rukat.

Patupompatinau kudi antu akwau, tukat kuyakul nich kalimish (Tal paragraf wa 13)

14-15. (a) Yom ik yikutwisha kushiken anch tudi ni yakamish? (b) Kukwatijan ni Isay 53:7, 10, mulong wak tukutwish kulond anch Yesu udi chilakej chijim nakash cha muntu wamekesha kwitudish chisu chadingay nich yakamish?

14 Mutapu wa kwikal itudishina paturishina ni yakamish: Etu awonsu turishining ni yakamish mulong wa mayingishin kushalijan. Tukutwish kwiyakamish kurutu kwa kusal ekzamen ku shikol ap kurutu kwa kusal mudimu kanang. Ap tukutwish kwiyakamish anch twatong piur pa mutapu kanang wa kwiyokish. Pitwiyakamishina, chikasikening nakash kwikal itudishina. Chom kanang chidia kwau chiwamp chikutwish kutujimesh. Tukutwish pamwing ap kulond yom yiyimp ap kuyisadin antu akwau mu mutapu uyimp. Anch ukwet yakamish, shinshikin chilakej cha Yesu.

15 Mwa angond end a nsudien padingay pa divu, Yesu wiyakamisha nakash. Wading wij anch akumumesh mar nakash ni akumujip. (Yoh. 3:14, 15; Gal. 3:13) Angond akemp kurutu afa, walonda anch wading wiyakamishin nakash. (Luka 12:50) Ni machuku makemp kurutu afa, Yesu walonda anch: ‘Muchim wend wakamin.’ Tukutwish kuman kwikepish ni kuziyin kwend kudi Nzamb kusutil mutapu wamekeshay yovil mu malembil malembilay anch: “Tatuku, tumbish dijin diey! Chad mwiur mwabudika dizu dialond anch, naditumbish kal, nikez kaditumbish kand.” (Yoh. 12:27, 28, TMK) Pawanyina chisu, nich kutakaman Yesu wipana amwinend mu makas ma akankuny a Nzamb amujipa kwa chisum nakash ni mu mutapu wa usany. Ap anch wiyakamisha nakash ni wamana mar nakash, Yesu wasala rusot ra Nzamb nich kwitudish. Pakad kwidjidjek, tukutwish kulond kamu anch Yesu udi chilakej chiwamp nakash cha muntu wamekesha kwitudish chisu chadingay nich yakamish!​—Tang Isay 53:7, 10.

Yesu udi chilakej chiwamp nakash cha kwitudish (Tal paragraf wa 16-17) *

16-17. (a) Yom ik yasalau atwimbuy a Yesu yafanyina kusal anch chimukasikena kwitudish? (b) Mutapu ik tukutwisha kumwimburij Yesu?

16 Uchuku wa nsudien wa mwom wa Yesu pa divu, arund nend a piswimp asala yom yasala anch chimukasiken kushal witudishina. Tong piur pa yakamish yikalay nich Yesu uchuku winiwa. Ov, washala kamu ushinshamena djat ni ku rufu? Anch Yesu kashalap ushinshamena, kwikil muntu ap umwing ukwikala ni mwom wa chikupu. (Rom 5:18, 19) Ni chidia cha usey nakash, yom yasalay yafanyina kutumbish ap kusaadikish dijin dia Tatukwend. (Job 2:4) Kupwa, chisu chading chidilay yakudia yend ya nsudien pamwing nau atwimbuy end, mambamb ma atwimbuy mashikena ku  kulangwish “ntad” mulong wa kwijik “nany wa pakach pau ukutongau antu anch upandakenamu kujimb.” Yesu wayikanda atwimbuy end pa mulong winou tupamp tuvud ni wayikanda kand urel winiwa! Cha kushimok, Yesu kajimanap. Pakwez, wayakula nich kudut. Nich kudimuk, pakwez pakad maswimbu, Yesu wayirumburila​—kand​—mwikadil wading ufanyidinau kwikalau nich. Kupwa wayijikitisha atwimbuy end mulong wa kushinshaman kwau kudi ndiy.​—Luka 22:24-28; Yoh. 13:1-5, 12-15.

17 Anch yom mudi yiney yakushiken mutapu ik ukusala? Tukutwish kumwimburij Yesu ni kulik kujiman swa ap anch tukwet yakamish. Tufanyidin kuziyin kwa kwikatin kwi mbil ya Yehova yilondina anch ‘kangal wajimanijadinany umwing ni mukwau.’ (Kol. 3:13) Tukutwish kuziyin kwi mbil yiney anch twavurik anch niyetu tukat kulond ni kusal yom yikata kuyisal akwetu nayimp. (Jnsw. 12:18; Jak. 3:2, 5) Ni sal usu wa kuyijikitish akwen mulong wa yom yiwamp yisadinau.​—Efes 4:29.

MULONG WAK KUDANDAMEN KUSAL USU WA KUKUDISH KWITUDISH?

18. Mutapu ik ukatay Yehova kuyikwash antu itudishina kukwat mipak yiwamp, pakwez yom ik yifanyidinau kusal?

18 Anch tudi antu itudishina tukukwat mipak yiwamp. Anch tukwet mipak yikash tufanyidina kukwat mu mwom, Yehova ukutukwash kukwat mipak yiwamp​—pakwez ching anch tudi antu itudishina. Wakana anch ukutesh “kulembil kwa antu itudishina.” (Kus. 10:17) Ni ukusal yom yivud kusutamu kwau kutesh malembil. Bibil ulondin anch: “Ukat kuyitakel in kwitudish mu kutentam, ni kuyilej kand rusot rend.” (Kus. 25:9) Yehova ukat kutwinkish umutakel winou mu Bibil, mu mikand yetu * mu mavideo ni ku yikumangan yitenchikinau kudi ‘kashalapol ushinshamena ni kubabal.’ (Mat. 24:45-47) Tufanyidin kwitiy ukwash wa Yehova mu kwikal itudishina ni kwijik anch tukwet kuswir kwa ukwash mu kwilej yom yitwinkishinay Yehova ni kusadin yom twilejina.

19-21. Kurumbuk ik kwasalay Moses ku Kades, ni malejan ik twilejidinaku?

19 Anch tudi antu itudishina tukwipuk kurumbok. Tong piur pa Moses. Wading witudishina mu mivu yivud ni wamusangaresha Yehova. Kupwa, piswimp ni kwinsudien kwa mivu 40 yadingau mwi mpay, Moses wakanganya kumekesh mwikadil wa kwitudish. Mpanyend, wakwasha kamu pamwing ap kupandish mwom wend mu Idjibit wafa ni amujika ku Kades. Kapamp kakwau kand, in Isarel asambisha  kulondol anch kayilaminap nawamp. Kapamp kinak asambisha “kumutendish Moses” piur pa kuburen kwa mem ma kuna. Chikalap nchik yilay yawonsu yasalay Yehova kusutil Moses ni ap anch Moses wayitakela in Isarel pakad choy mu mivu yivud, antu asambisha kununganijan. Kanunganijanap kwau ching piur pa kuburen kwa mem pakwez anunganijana kand piur pa Moses mudi kumekesh anch chidi mulong wendendiy yawiy yaburenau kal mem.​—Kuch. 20:1-5, 9-11.

20 Moses wajimana nakash ni wakanganya kwidutish. Ap anch Yehova wamuleja Moses kudilej diyal nich dizu, Moses wayilonda antu mazu mayimp ni wayileja anch ukimbin kusal chilay. Kupwa, wabula ku diyal tupamp twaad ni mem masambisha kubudik. Warumbuka mulong wa ujim ni chibud. (Kus. 106:32, 33) Mulong wa kachisu kakemp kaburenay kwitudish, Yehova kamwitiyap Moses kwandam mwi Ngand ya Kushilamu.​—Kuch. 20:12.

21 Kusutil chilakej chinech, twilejidinaku malejan ma usey nakash. Chakusambish, tufanyidin kudandamen kusal usu wa kulam mwikadil wetu wa kwitudish. Anch twapipej mwikadil winou mu chisu kanang, tukutwish kwikal ni chibud ni kulond ap kusal yom ya usup. Cha kaad, anch tukwet yakamish, chikutwish kutukasiken kwikal itudishina, chawiy tufanyidin kusal usu wa kwikal itudishina ap anch turishin ni milong yikash.

22-23. (a) Mulong wak tufanyidin kudandamen kukudish mwikadil wa kwitudish? (b) Muzu madia mu mukand wa Sofoniy 2:3 mamekeshin yom ik?

22 Anch twitudishin tukwikal mu diking. Piswimp ap, Yehova ukuyidiosh antu ayimp awonsu pa divu ni ching antu itudishina awiy akushala. Kupwa divu diawonsu dikwikal kamu mu chisambu. (Kus. 37:10, 11) Niyey ukwikal pakach pa antu itudishina? Ukutwish kwikal pakach pa antu inay anch witiy kutazuk kwa rukat kwa Yehova kwafundau kudi muprofet Sofoniy.​—Tang Sofoniy 2:3.

23 Mulong wak Sofoniy 2:3 ulondin anch: “Chakwel ap wez wakwasanikany ku kadimu kakulejanay”? Mazu minam marumburikinap anch Yehova kakutwishap kuyiking antu akatina kumusangaresh ni amukatin. Pakwez, marumburikin anch tufanyidin kusal chom kanang chakwel atukinga. Tukwet mutapu wa kupand ku “dichuku dia ujim” wa Yehova ni kushakam chikupu anch twasal usu wa kwikal itudishina ni kumusangaresh Yehova kusambish kamu katat.

MUMINY 120 Twimburijany Kwitudish kwa Kristu

^ par. 5 Kwikil muntu ap umwing wavadika ni mwikadil wa kwitudish. Chawiy tufanyidin kusal usu wa kukudish mwikadil winou. Tukutwish kuman anch twitudishin chisu tudia nau antu akweta chisambu, pakwez chikutwish kutukasiken kudandamen kwikal itudishina chisu tudia ni antu itutwila. Mutu wa mulong winou ukwisambin yom kanang yitufanyidina kupandakan chakwel tukudisha mwikadil winou uwamp wa kwitudish.

^ par. 3 KURUMBURIL KWA MAZU KANANG: Kwitudish. Antu itudishina ading antu adimukina mu mashakamin mau ni antu akwau ni kakatap kujiman swa anch ayisarumun. Kwikepish. Antu ikepishina kakatap kwitutul ap kwimekesh; pakwez akat kuyiman antu akwau anch ayipandakenamu kuwamp. Anch twisambin piur pa Yehova, kwikepish kurumburikin anch Yehova ukat kuyisadin antu akad kuwanyin mu mutapu wa rukat ni wa riy.

^ par. 12 In Babilon ayipila in Hebereu inay asatu majin anch: Shadirak, Meshak, ni Abed Nego.​—Dan. 1:7.

^ par. 18 Chilakej, tal mu mutu wa mulong ulondina anch “Tukwatany Mipak Yimulimishina Nzamb,” wabudishau mu Chinong cha Kalam cha 1 Ngond wa 4, 2011.

^ par. 59 KURUMBURIL KWA YIPICH: Yesu udandamedin kwikal witudishina ni ukat kuyikand in kwilejend nich kudut kupwa kwa kupwitamijan mulong wa kwijik nany udia mujim pakach pau.