Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μετάβαση στον πίνακα περιεχομένων

Σημειώσεις κο Παλαϊνέ Σελίδες

Σημειώσεις κο Παλαϊνέ Σελίδες

1 ΙΕΧΩΒΑ

Ο ναβ ι Ντεβλέσκο ισί Ιεχωβά ντα μανγκέλα τι βακερέλ «Βοβ Κερέλα τι Αβέλ-πες». Ο Ιεχωβά Ντεβέλ ισί ο πιο Ζουρανό ντα κερντάς σαρέ ο πράγματα. Τθερέλα ι ζορ τι κερέλ σο-ντα αποφασίνελα.

Κο εβραϊκά, ο ναβ ι Ντεβλέσκο γραφίντιβελας σταρέ γραμματέντζαρ. Κο μπαλαμανές ντα κο ρομανές, ανταλά γράμματα ισί ΓΧΒΧ. Ο ναβ ι Ντεβλέσκο υπαρχίντιβελα περίπου 7.000 φαρ κο πρώτες Γραφές σο γραφισάλε κι εβραϊκή τσσιπ. Τζενέ σαρό κο ντουνιάς βακερένα ο ναβ Ιεχωβά διαφορετικά, σαρ τζανένα-λες πουμαρέ τσσιμπάτε.

Κεφ. 1, παρ. 15

2 Η ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ “ΓΡΑΦΙΝΤΙΛΙ ΜΕ ΤΟ ΑΓΙΟΣ ΠΝΕΥΜΑΣ Ι ΝΤΕΒΛΕΣΚΟ”

Οντουβά σο γραφιντάς ι Γραφή ισί ο Ντεβέλ, αλλά για τι γραφίνελ-λα τσσουντάς τζενέν. Αντικάς κερέλα εκ επιχειρηματίας σο βακερέλα πι γραμματεάκε τι γραφίνελ εκ γράμμας σο τθερέλα λέσκε σκέψεις. Ο Ντεβέλ χρησιμοποιηντάς πο άγιος πνεύμας για τι καθοδηγίνελ μερικέ τζενέν τι γραφίνεν λέσκε σκέψεις αντρέ κι Γραφή. Ο πνεύμας ι Ντεβλέσκο οδηγιντάς-λεν με διάφορους τρόπους, ντα μερικές φορές κερέλας-λεν τι ντικχέν οράματα ή σουνέ, σο μετά γραφίνενας-λεν.

Κεφ. 2, παρ. 5

3 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ι ΓΡΑΦΙΑΚΕ

Ισί λάφια ι Γραφιάκε σο βοηθίνενα-αμέν τι λας σωστές αποφάσεις. Για παράδειγμας, η συμβουλή σο βακερέλα «ο κακές παρέες χαλαβένα ο λατσσέ συνήθειες» σικλιαρέλα-αμέν ότι οντουλά τζενέ σο κεράσα λέντζαρ παρέα μπορεί τι επηρεάνεν-αμέν τι κεράς ή ο λατσσιπέ ή ο κακός. (1 Κορινθίους 15:​33) Η συμβουλή «σο φυτίνελα ο τζενό, οντουβά κα γκίντελ» σικλιαρέλα-αμέν ότι όταν κεράσα λατσσιπέ κα τθεράς λατσσέ αποτελέσματα ενώ όταν κεράσα μπέτι πράγματα κα τθεράς μπέτι αποτελέσματα.​—Γαλάτες 6:7.

Κεφ. 2, παρ. 12

 4 ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ

Ισί λάφια κατά Ντεβέλ. Εκ προφητεία κα μπορίνελας τι εξηγίνελ ο θέλημας ι Ντεβλέσκο, τι αβέλ εκ συμβουλή για τι τζουβντιάς σωστά, εκ εντολή ή εκ απόφαση. Επίσης, μπορεί τι βακερέλ για κάτι σο κα αβέλ-πες κο μέλλον. Υπαρχίντιβενα μπουτ προφητείες αντρέ κι Γραφή σο νικίστιλε μπαγιά.

Κεφ. 2, παρ. 13

5 ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΣΟ ΤΘΕΡΕΝΑ ΤΙ ΚΕΡΕΝ Ι ΧΡΙΣΤΟΣΑΡ

Ο Ιησούς ισί οντουβά σο κερντάς τι νικιόν μπαγιά ο μπουτ προφητείες ι Γραφιάκε σο βακερένας για τον Μεσσία, δηλαδή ι Χριστόσκε. Ντικχ ο πλαίσιος « Προφητείες σο Τθερένα τι Κερέν ι Χριστόσαρ».

Κεφ. 2, παρ. 17, υποσ.

6 Ο ΣΚΟΠΟΣ Ι ΙΕΧΩΒΑΣΚΟ Ι ΠΦΟΥΒΙΑΚΕ

Ο Ιεχωβά κερντάς ι πφουβ για τι αβέλ εκ μπουτ σουκάρ κχερ ι τζενένγκε σο μανγκένα-Λες. Λέσκο σκοπός να αλλαξάλο. Ατζεχάνικ, ο Ντεβέλ κα νασκιαρέλ ο πφιρνιπέ ντα κα ντελ πι υπηρετόντε ζωή για πάντα.

Κεφ. 3, παρ. 1

7 ΣΑΤΑΝΑΣ Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ

Ο Σατανάς ισί ο άγγελος σο γκιλό πρώτος κόντρα ι Ντεβλέσαρ. Η λέξη Σατανάς μανγκέλα τι βακερέλ «οντουβά σο τζάλα κόντρα». Ο Σατανάς βακέρντιβελα αντικάς επειδή ισί ντουσμάνι ι Ιεχωβάσκο. Επίσης, βακέρντιβελα Διάβολος, σο μανγκέλα τι βακερέλ «οντουβά σο βακερέλα ψέματα ι γιαβερένγκε». Λιντάς ανταβά ναβ επειδή βακερέλα ψέματα ι Ντεβλέσκε ντα χουχαβέλα ι τζενέν.

Κεφ. 3, παρ. 4

  8 ΑΓΓΕΛΟΙ

Ο Ιεχωβά κερντάς ι αγγελόν πριν τι κερέλ ι πφουβ. Κερντάς-λεν για τι τζουβντιόν κο ουρανός. Υπαρχίντιβενα πιο μπουτ από εκατό εκατομμύρια άγγελοι. (Δανιήλ 7:​10) Τθερένα ναβά ντα διαφορετικές προσωπικότητες, ντα ο πιστοί άγγελοι, επειδή ισί ταπεινοί, να μανγκένα τι ντεν-λεν λατρεία ο τζενέ. Τθερένα διαφορετικές θέσεις ντα να κερένα σαρέ ι ίδια μπουτί. Μερικά μπουτιά σο κερένα ισί τι υπηρετίνεν ανγκλάλ κο θρόνος κι Ιεχωβάσκο, τι βακερέν ο λάφια λέσκε, τι αρακχαβέν ντα τι οδηγίνεν λέσκε υπηρετόν κι πφουβ, τι κερέν οντουλά σο αποφασίνελα ντα τι υποστηρίνεν λέσκο έργος. (Ψαλμός 34:7· Αποκάλυψη 14:6· 22:​8, 9) Κο μέλλον, ο άγγελοι γιεκ ι Ιησούσαρ κα πολεμίνεν κο τζένγκι σο βακέρντιβελα Αρμαγεδδώνας.​—Αποκάλυψη 16:​14, 16· 19:​14, 15.

Κεφ. 3, παρ. 5· Κεφ. 10, παρ. 1

9 ΑΜΑΡΤΙΑ

Αμαρτία ισί σο-ντα νιωθίνασα, σκεφτίνασα ή κεράσα σο τζάλα κόντρα ι Ιεχωβάσαρ. Επειδή η αμαρτία χαλαβέλα αμαρί φιλία ι Ντεβλέσαρ, βοβ ντινάς-αμέν νόμους ντα συμβουλές σο βοηθίνενα-αμέν μα τι στεναχωρίνας-λες. Κι αρχή, ο Ιεχωβά κερντάς σαρέ ο πράγματα τέλεια, αλλά όταν ο Αδάμ ντα η Εύα τραμπιντέ μα τι ασουνέν ι Ιεχωβάς, αμαρτιντέ ντα σοράν να ισινέ τέλειοι. Πφουρίλιλε ντα μουλέ, ντα επειδή αμέν λιντάμ ι αμαρτία κατά Αδάμ, πφουρίλιβασα ντα μεράσα.

Κεφ. 3, παρ. 7· Κεφ. 5, παρ. 3

10 ΑΡΜΑΓΕΔΔΩΝ

Ισί ο τζένγκι σο κα κερέλ ο Ντεβέλ για τι καταστραφίνελ ι Μπενγκέσκε ντουνιάς ντα σαρό ο πφιρνιπέ.

Κεφ. 3, παρ. 13· Κεφ. 8, παρ. 18

 11 Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ Ι ΝΤΕΒΛΕΣΚΙ

Η Βασιλεία ι Ντεβλέσκι ισί η κυβέρνηση σο τθερέλα ο Ιεχωβά κο ουρανός. Ο Ιησούς Χριστός ισί Βασιλιάς οντουλέ Βασιλειάτε. Κο μέλλον, ο Ιεχωβά κα χρησιμοποιήνελ ι Βασιλεία για τι νασκιαρέλ ο πφιρνιπέ. Η Βασιλεία ι Ντεβλέσκι κα κυβερνίνελ σαρί ι πφουβ.

Κεφ. 3, παρ. 14

12 ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ

Ο Ντεβέλ κερντάς ι Ιησούς πριν τι κερέλ σαρέ ο γιαβερά πράγματα. Ο Ιεχωβά μπουτσσαντάς ι Ιησούς κι πφουβ για τι μερέλ σαρέ ι τζενένγκε. Κάνα μουλό ο Ιησούς, ο Ιεχωβά αναστιντάς-λες. Ο Ιησούς ακανά κυβερνίνελα κο ουρανός σαρ Βασιλιάς κι Βασιλεία κι Ντεβλέσκι.

Κεφ. 4, παρ. 2

13 Η ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ 70 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ

Η Γραφή βακερντάς κάνα κα αβέλας ο Μεσσίας. Ανταβά κα αβέλας-πες όταν κα τελειώνενας ο 69 εβδομάδες, σο αρχισάλε κο μπρες 455 Π.Κ.Χ. ντα τελειωσάλε κο μπρες 29 Κ.Χ.

Σαρ τζανάσα ότι τελειωσάλε κο μπρες 29 Κ.Χ.; Ο 69 εβδομάδες αρχισάλε κο μπρες 455 Π.Κ.Χ., όταν ο Νεεμίας ερεσλό κι Ιερουσαλήμ ντα ξεκινισάλο τι χτίνελ πάλι ι πόλη. (Δανιήλ 9:​25· Νεεμίας 2:1, 5-8) Η λέξη «εβδομάδα» ανέλα αμαρέ γκοντιάτε ο αριθμός 7. Ο εβδομάδες ανταλέ προφητειάκε νανέ εβδομάδες με εφτά ντιβεσά αλλά ισί εβδομάδες με εφτά μπρεσά. Ανταβά συμφωνίνελα με το τρόπος σο γκιντιόνα μερικές φορές ο ντιβεσά κο προφητείες κι Γραφιάκε, δηλαδή «εκ ντιβές για εκ μπρες». (Αριθμοί 14:​34· Ιεζεκιήλ 4:6) Ανταβά μανγκέλα τι βακερέλ ότι η κάθε εβδομάδα ατσσικιαρέλα εφτά μπρεσά, ντα αντικάς αγαβάσα ότι ο 69 εβδομάδες ατσσικιαρένα 483 μπρεσά (69 x 7). Άμα γκιντάμ 483 μπρεσά κατά 455 Π.Κ.Χ., ερεσάσα κο μπρες 29 Κ.Χ., ακριβώς αζομάν σο μπολντιλό ο Ιησούς ντα αβιλό Μεσσίας!​—Λουκάς 3:1, 2, 21, 22.

 Η ίδια προφητεία βακερντάς για εκ γιαβέρ-ντα εβδομάδα, δηλαδή για ατζέκ εφτά μπρεσά. Αντρέ οντουλέ μπρεσέντε, κο 33 Κ.Χ., κα μουνταρένας τον Μεσσία, ντα κατά 36 Κ.Χ. ντα σοράν ο λατσσέ αμπέρια για τη Βασιλεία ι Ντεβλέσκι κα βακέρντιβενας σαρέ κο τθεμά ντα όχι σάντε κο Ιουδαίοι.​—Δανιήλ 9:​24-27.

Κεφ. 4, παρ. 7

 14 Ο ΨΕΜΑΣ ΟΤΙ Ο ΝΤΕΒΕΛ ΙΣΙ ΤΡΙΑΔΑ

Η Γραφή σικλιαρέλα ότι ο Ιεχωβά Ντεβέλ ισί ο Δημιουργός ντα ότι βοβ κερντάς ι Ιησούς πριν τι κερέλ σαρέ ο γιαβερά πράγματα. (Κολοσσαείς 1:​15, 16) Ο Ιησούς νανέ ο Ντεβέλ. Ποτές να βακερντάς ότι ισί ίδιος ι Ντεβλέσαρ. Αλλά βακερντάς: «Ο Ντατ ισί πιο μπαρό μάνταρ». (Ιωάννης 14:​28· 1 Κορινθίους 15:​28) Όμως, μερικές θρησκείες βακερένα ότι ο Ντεβέλ ισί Τριάδα, δηλαδή ότι ο Ντατ, ο Τσσαβό ντα ο άγιος πνεύμας ισί ο ίδιος. Η λέξη «Τριάδα» να υπαρχίντιβελα αντρέ κι Γραφή. Ισί εκ ψέμας σο βακερένα ο ψεύτικες θρησκείες.

Ο άγιος πνεύμας ισί η ζορ ι Ντεβλέσκι σο ναστί ντικχάσα-λα ντα σο χρησιμοποιήνελα-λα για τι κερέλ πο θέλημας. Για παράδειγμας, ο πρώτοι Χριστιανοί «πφερντιλέ . . . άγιος πνεύμας», ντα ο Ιεχωβά βακερντάς: «Κα τσσοράβ μο πνεύμας οπράλ διάφορε τζενέντε».​—Πράξεις 2:​1-4, 17.

Κεφ. 4, παρ. 12· Κεφ. 15, παρ. 17

15 Ο ΣΤΑΥΡΟΣ

Όταν ο αληθινοί Χριστιανοί ντένα λατρεία ι Ντεβλές, να χρησιμοποιήνενα ο σταυρός. Σόσκε;

  1. Κατά πουρανέ μπρεσά, ο τζενέ σο πακιάνας ψεύτικε ντεβλέντε χρησιμοποιήνενας ο σταυρός για τι ντεν λατρεία κι φύση ντα όταν κερένας γιορτές για το σεξ. Ο πρώτα 300 μπρεσά μετά κατά μεριπέ ι Ιησούσκο, ο Χριστιανοί να χρησιμοποιήνενας ο σταυρός για τι ντεν λατρεία ι Ντεβλές. Μπουτ πιο σοράν, ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος αντάς ο σταυρός κι Χριστιανόνγκι θρησκεία. Χρησιμοποιηντάς-λες για τι κερέλ γιαβερέ-ντα τζενέν τι μανγκέν τι αβέν Χριστιανοί. Αλλά ο σταυρός να τθερέλα καέκ σχέση ι Ιησού Χριστόσαρ. Η Νέα Καθολική Εγκυκλοπαίδεια (New Catholic Encyclopedia) βακερέλα: «Ο σταυρός τθερένας-λες εμ τζενέ σο τζουβντιόνας πριν τι αβέλ ι Χριστιανόνγκι θρησκεία εμ τζενέ σο να ισινέ Χριστιανοί».

  2. Ο Ιησούς να μουλό οπράλ σε σταυρός. Ο λέξεις σο ισί κο πουρανέ μπαλαμανέ Γραφές για το «σταυρός» μανγκένα τι βακερέν «εκ κας», «εκ δοκάρι» ή «εκ δέντρος». Εκ βιβλίος σο βακέρντιβελα Δε Κομπάνιον Μπάιμπλ (The Companion Bible)  βακερέλα: «Να υπαρχίντιβελα τίποτα κι μπαλαμανί τσσιπ [σο γραφισάλι η Καινή Διαθήκη] σο σικαβέλα ότι ισινέ ντούι κομμάτια κας». Ο Ιησούς μουλό οπράλ σε εκ κας.

  3. Ο Ιεχωβά να μανγκέλα τι χρησιμοποιήνας εικόνες ή γιαβερά ασακέ πράγματα για τι ντας-λες λατρεία.​—Έξοδος 20:​4, 5· 1 Κορινθίους 10:14.

Κεφ. 5, παρ. 12

16 Η ΑΝΑΜΝΗΣΗ

Ο Ιησούς βακερντάς πι μαθητένγκε τι κερέν ι Ανάμνηση για τι ντεν-πες γκοντί λέσκο μεριπέ. Κερένα-λες ανταβά κάθε μπρες στις 14 Νισάν, ο ίδιος ντιβές σο κερένας ο Ισραηλίτες ο Πάσχας. Ο μαντρό ντα η μολ, σο μανγκένα τι σικαβέν ο σώμας ντα ο ρατ ι Ιησούσκο, νακχένα σαρέ οντουλένταρ σο ισί κι Ανάμνηση. Οντουλά σο κα κυβερνίνεν γιεκ ι Ιησούσαρ κο ουρανός χάνα κατά μαντρό ντα πίνα κατά μολ. Οντουλά σο τθερένα ι ελπίδα τι τζουβντιόν για πάντα κι πφουβ τζάνα με σεβασμός κι Ανάμνηση αλλά να χάνα κατά μαντρό ούτε πίνα κατά μολ.

Κεφ. 5, παρ. 21

17 ΨΥΧΗ

Κι Μετάφραση Νέου Κόσμου, η λέξη «ψυχή» χρησιμοποιήντιβελα για τι βακερέλ (1) για εκ τζενό, (2) για εκ ζώος ή (3) για τη ζωή σο τθερέλα εκ τζενό ή εκ ζώος. Ντικχ μερικά παραδείγματα:

  • Εκ τζενό. «Κο ντιβεσά σο τζουβντιόλας ο Νώε . . . χάνικ τζενέ, δηλαδή οχτώ ψυχές, νακχλέ αντράλ κατά πανί χωρίς τι παθίνεν τίποτα». (1 Πέτρου 3:​20) Ατθέ, η λέξη «ψυχές» μανγκέλα τι σικαβέλ ι τζενέν​—τον Νώε ντα λέσκε ρομνιά, λένγκε τρινέ τσσαβέν ντα λένγκε ρομνίν.

  • Εκ ζώος. «Βακερντάς ο Ντεβέλ: “Τι νικαβέν ο πανιά μπουτ τζουβντέ ψυχές ντα τι πετάνεν τσιρικλέ οπράλ κατά πφουβ, κο ουρανός”. Ντα βακερντάς ο Ντεβέλ: “Τι νικαβέλ η πφουβ τζουβντέ ψυχές σαρ ισί λένγκο είδος, ζώα σο μπεσένα ι τζενέντζαρ ντα ζώα σο τσσίντενα-πες ντα μπαρέ ζώα ι πφουβιάκε σαρ ισί λένγκο είδος”. Ντα αντικάς αβιλό-πες».​—Γένεση 1:​20, 24.

  •  Η ζωή σο τθερέλα εκ τζενό ή εκ ζώος. Ο Ιεχωβά βακερντάς κο Μωυσής: «Σαρέ ο τζενέ σο κυνηγίνενας τι ψυχή μουλέ». (Έξοδος 4:​19) Όταν ο Ιησούς ισινέ κι πφουβ, βακερντάς: «Με ισινόμ ο λατσσό τσομπάνης· ο λατσσό τσομπάνης ντέλα πι ψυχή χάρη πι μπρακένγκε».​—Ιωάννης 10:11.

    Επίσης, όταν εκ τζενό κερέλα κάτι “σαρέ πι ψυχιάσαρ”, ανταβά μανγκέλα τι βακερέλ ότι κερέλα-λες σαρέ πι γκίσαρ ντα ότι κερέλα ο πιο λατσσό σο μπορίνελα. (Ματθαίος 22:​37· Δευτερονόμιο 6:5) Η λέξη «ψυχή» μπορεί επίσης τι χρησιμοποιήντιβελ για τι σικαβέλ ι επιθυμία ή ι όρεξη σο τθερέλα εκ τζενό ή εκ ζώος. Εκ μουλό τζενό ή εκ μουλό σώμας βακέρντιβελα ότι ισί μουλί ψυχή.​—Αριθμοί 6:6· Παροιμίες 23:2· Ησαΐας 56:​11· Αγγαίος 2:13.

Κεφ. 6, παρ. 5· Κεφ. 15, παρ. 17

18 ΠΝΕΥΜΑΣ

Ο λέξεις σο υπαρχίντιβενα κο εβραϊκές ντα κο μπαλαμανέ Γραφές σο μεταφράντιβενα «πνεύμας» κι Μετάφραση Νέου Κόσμου μπορεί τι μανγκένα τι σικαβέν διαφορετικά πράγματα. Όμως, βακερένα πάντα για κάτι σο να ντικχίντιβελα, σαρ ισί η μπαρμπάλ ή η ανάσα σο τθερένα ο τζενέ ντα ο ζώα. Ανταλά λέξεις μανγκένα επίσης τι σικαβέν ι αγγελόν ντα ο άγιος πνεύμας, σο ισί η ζορ ι Ντεβλέσκι. Η Γραφή να σικλιαρέλα ότι υπαρχίντιβελα κάτι αντρέ κο τζενέ σο συνεχίνελα τι τζουβντιόλ μετά κατά μεριπέ.​—Έξοδος 35:​21· Ψαλμός 104:​29· Ματθαίος 12:​43· Λουκάς 11:13.

Κεφ. 6, παρ. 5· Κεφ. 15, παρ. 17

19 ΓΕΕΝΝΑ

Γέεννα βακέρντιβελας εκ τθαν πασέ κι Ιερουσαλήμ σο οτθέ πφαμπαρένας ντα καταστραφίνενας ο σκουπίδια. Τίποτα να σικαβέλα ότι αζομάν σο τζουβντιόλας ο Ιησούς βασανίνενας ή πφαμπαρένας τζουβντέ τζενέν ή τζουβντέ ζώα οτθέ. Άρα όταν η Γραφή βακερέλα ι λέξη «Γέεννα», να μανγκέλα τι σικαβέλ εκ τθαν σο οτθέ βασανίντιβενα ντα πφαμπόνα για πάντα ο  τζενέ σο μουλέ. Όταν ο Ιησούς κερντάς λάφι οντουλένγκε σο φουρτίντιβενα κι Γέεννα, βακερέλας ότι καταστραφίντιβενα για πάντα.​—Ματθαίος 5:​22· 10:28.

Κεφ. 7, παρ. 20

20 Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΣΟ ΒΑΚΕΡΝΤΙΒΕΛΑ «ΠΑΤΕΡ ΗΜΩΝ»

Ανταγιά ισί η προσευχή σο βακερντάς ο Ιησούς πι μαθητένγκε όταν σικλιαρντάς-λεν σαρ τι προσευχίντιβεν. Για παράδειγμας, ο Ιησούς σικλιαρντάς-αμέν τι προσευχίντιβας αντικάς:

  • «Τι αγιάντιβελ το ναβ»

    Προσευχίντιβασα τι καθαρίνελ ο Ιεχωβά πο ναβ σαρέ κατά ψέματα, για τι σεβάνεν ντα τι ντεν τιμή λέσκε ναβέστε σαρέ​—εμ οντουλά σο ισί κο ουρανός εμ οντουλά σο ισί κι πφουβ.

  • «Τι αβέλ τι βασιλεία»

    Προσευχίντιβασα ι Ντεβλέσκι κυβέρνηση τι καταστραφίνελ ι Μπενγκέσκε πφιρνέ ντουνιάς, τι κυβερνίνελ σαρί κι πφουβ ντα τι κερέλ ι πφουβ παράδεισος.

  • «Τι αβέλ οντουβά σο μανγκέσα . . . κι πφουβ»

    Προσευχίντιβασα τι αβέλ-πες μπαγιά ο σκοπός σο τθερέλα ο Ντεβέλ ι πφουβιάκε, για τι μπορίνεν ο τέλειοι τζενέ σο ντένα καν ι Ντεβλές τι τζουβντιόν για πάντα κο Παράδεισος, ακριβώς σαρ μανγκέλας ο Ιεχωβά όταν κερντάς ι τζενέν.

Κεφ. 8, παρ. 2

21 Ο ΛΥΤΡΟΣ

Ο Ιεχωβά ντινάς ο λύτρος για τι σώνελ ι τζενέν κατά αμαρτία ντα κατά μεριπέ. Ο λύτρος ισινέ οντουβά σο έπρεπε τι ντιντιόλ για τι κιντιόλ ξανά η τέλεια ζωή σο χασαρντάς ο πρώτος τζενό, ο Αδάμ, ντα για τι μπορίνεν ο τζενέ τι αβέν πάλι αμαλά ι Ιεχωβάσκε. Ο Ντεβέλ μπουτσσαντάς ι Ιησούς κι πφουβ για τι μερέλ σαρέ ι αμαρτωλέ τζενένγκε. Επειδή μουλό ο Ιησούς, σαρέ ο τζενέ τθερένα ι ευκαιρία τι τζουβντιόν για πάντα ντα τι αβέν τέλειοι.

Κεφ. 8, παρ. 21· Κεφ. 9, παρ. 13

 22 ΣΟΣΚΕ ΙΣΙ ΑΖΟΜ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΣ Ο ΜΠΡΕΣ 1914;

Η προφητεία σο ισί κο κεφάλαιος 4 κο βιβλίος του Δανιήλ σικλιαρέλα-αμέν ότι ο Ντεβέλ κα ανέλας πι Βασιλεία κο 1914.

Η προφητεία: Ο Ιεχωβά κερντάς τον Βασιλιά Ναβουχοδονόσορα τι ντικχέλ πι σουνέστε εκ μπαρό δέντρος σο τσσιντιλό. Κο σουνό ντικχλάς ο κορμός ι δεντρόσκο ντα ντονταλάι κατά κορμός τσσουντέας κάτι σαρ μπιζιλίκια σο ισινέ από σίδερος ντα από χαλκός για μα τι μπαριόλ ο δέντρος για «εφτά βακίτια». Μετά ανταλέσταρ, ο δέντρος κα μπαριόλας πάλι.​—Δανιήλ 4:1, 10-16.

Σο μανγκέλα τι βακερέλ αμένγκε ανταγιά προφητεία: Ο δέντρος μανγκέλα τι σικαβέλ ι κυβέρνηση ι Ντεβλέσκι. Για μπουτ μπρεσά, ο Ιεχωβά χρησιμοποιήνελας βασιλιαδέν κι Ιερουσαλήμ για τι κερέν κουμάντος ι Ισραηλιτέν. (1 Χρονικών 29:​23) Αλλά οντουλά βασιλιάδες να ασουνένας ι Ντεβλές ντα οτθάρ σταματιντέ τι κυβερνίνεν. Η Ιερουσαλήμ καταστραφισάλι κο μπρες 607 Π.Κ.Χ. Αζομάν αρχισάλε ο «εφτά βακίτια». (2 Βασιλέων 25:1, 8-10· Ιεζεκιήλ 21:​25-27) Όταν ο Ιησούς βακερντάς ότι «η Ιερουσαλήμ κα ιστάντιβελ κατά τθεμά, μέχρι τι τελειώνεν ο βακίτια ι τθεμένγκε», κερέλας λάφι για το «εφτά βακίτια». (Λουκάς 21:​24) Άρα ο «εφτά βακίτια» να τελειωσάλε όταν ο Ιησούς ισινέ κι πφουβ. Ο Ιεχωβά ντινάς πο λάφι ότι κα τσσουβέλας εκχέ Βασιλιάς όταν κα τελειώνενας ο «εφτά βακίτια». Όταν κα κυβερνίνελας οντουβά νεβό Βασιλιάς, δηλαδή ο Ιησούς, ι Ντεβλέσκο λαός σαρί κι πφουβ κα ευλογίντιβελας για πάντα.​—Λουκάς 1:​30-33.

Καζόμ ατσσικιαρένα ο «εφτά βακίτια»: Ο «εφτά βακίτια» ατσσικιαρντέ 2.520 μπρεσά. Άμα γκιντάμ 2.520 μπρεσά κατά μπρες 607 Π.Κ.Χ., ερεσάσα κο μπρες 1914. Αζομάν ο Ιεχωβά κερντάς ι Ιησού Χριστός Βασιλιάς κι Βασιλεία κι Ντεβλέσκι κο ουρανός.

 Σόσκε βακεράσα ότι ο «εφτά βακίτια» ατσσικιαρντέ 2.520 μπρεσά; Η Γραφή βακερέλα ότι ο τρεισήμισι βακίτια ισί 1.260 ντιβεσά. (Αποκάλυψη 12:6, 14) Άρα ο «εφτά βακίτια» ισί ο διπλάσιος, δηλαδή 2.520 ντιβεσά. Ο 2.520 ντιβεσά ισί 2.520 μπρεσά επειδή μπουτ φαρ κο προφητείες κι Γραφιάκε «εκ ντιβές [γκιντιόλα] για εκ μπρες».​—Αριθμοί 14:​34· Ιεζεκιήλ 4:6.

Κεφ. 8, παρ. 23

23 ΜΙΧΑΗΛ Ο ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ

Η λέξη «αρχάγγελος» μανγκέλα τι βακερέλ «αρχηγός ι αγγελόνγκο». Η Γραφή βακερέλα ότι υπαρχίντιβελα σάντε εκ αρχάγγελος ντα λέσκο ναβ ισί Μιχαήλ.​—Δανιήλ 12:1· Ιούδα 9.

Ο Μιχαήλ ισί οντουβά σο ισί Αρχηγός κο πιστοί άγγελοι κι Ντεβλέσκε. Ο εδάφιος Αποκάλυψη 12:7 βακερέλα: «Ο Μιχαήλ ντα λέσκε άγγελοι κερντέ τζένγκι ι δρακόσαρ . . . ντα λέσκε [αγγελόντζαρ]». Ο βιβλίος της Αποκάλυψης βακερέλα ότι ο Αρχηγός ι αγγελόνγκο ισί ο Ιησούς, άρα Μιχαήλ ισί εκ γιαβέρ ναβ ι Ιησούσκο.​—Αποκάλυψη 19:​14-16.

Κεφ. 9, παρ. 4

24 Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΤΙΒΕΣΑ

Η φράση «τελευταία ντιβεσά» μανγκέλα τι σικαβέλ ο μπρεσά σο κα αβένας-πες σημαντικά πράγματα κι πφουβ χάνικ πριν τι καταστραφίνελ η Βασιλεία ι Ντεβλέσκι ι Μπενγκέσκε ντουνιάς. Όταν κο προφητείες κι Γραφιάκε διαβάνασα φράσεις σαρ για παράδειγμας «ο τέλος ανταλέ ντουνιάσκο» ντα «[αβέλα] ι τζενέσκο Τσσαβό», ανταλά-ντα φράσεις μανγκένα τι σικαβέν ο τελευταία ντιβεσά. (Ματθαίος 24:3, 27, 37) Ο «τελευταία ντιβεσά» ξεκινισάλε όταν η Βασιλεία ι Ντεβλέσκι αρχισάλι τι κυβερνίνελ κο ουρανός κο 1914 ντα κα τελειώνεν όταν ι Μπενγκέσκο ντουνιάς κα καταστραφίντιβελ κο Αρμαγεδδώνας.​—2 Τιμόθεο 3:1· 2 Πέτρου 3:3.

Κεφ. 9, παρ. 5

 25 ΑΝΑΣΤΑΣΗ

Όταν ο Ντεβέλ ανέλα πάλι κι ζωή εκχέ τζενές σο μουλό, ανταβά βακέρντιβελα ανάσταση. Η Γραφή βακερέλα για εννιά αναστάσεις. Ο Ηλίας, ο Ελισαιέ, ο Ιησούς, ο Πέτρος ντα ο Παύλος αναστιντέ τζενέν. Ανταλά θαύματα μπορίνενας τι αβέν-πες σάντε ι Ντεβλέσκε ζοριάσαρ. Ο Ιεχωβά ντέλα πο λάφι ότι κα αναστίνελ “εμ οντουλέν σο ισί δίκαιοι εμ οντουλέν σο νανέ” για τι τζουβντιόν κι πφουβ. (Πράξεις 24:​15) Επίσης, η Γραφή βακερέλα για εκ ανάσταση σο αβέλα-πες κο ουρανός. Ανταγιά ανάσταση αβέλα όταν οντουλά σο τραμπιντάς-λεν ο Ντεβέλ ντα ισί χρισμέ αναστίντιβενα για τι τζουβντιόν κο ουρανός γιεκ ι Ιησούσαρ.​—Ιωάννης 5:​28, 29· 11:​25· Φιλιππησίους 3:​11· Αποκάλυψη 20:​5, 6.

Κεφ. 9, παρ. 13

26 ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ (ΠΝΕΥΜΑΤΙΣΜΟΣ)

Ο σατανισμός, ή γιαβέρτουλους πνευματισμός, ισί εκ μπέτι συνήθεια σο τθερένα μερικά τζενέ σο προσπαθίνενα τι επικοινωνίνεν με πνεύματα, είτε κορκορέ είτε με βοήθεια από εκ γιαβέρ τζενό, σαρ για παράδειγμας από εκ μάγος-γιατρός, από εκ μέντιουμ ή από εκ χότζας. Οντουλά τζενέ κερένα-λες ανταβά επειδή πακιάνα ο ψέμας ότι ο γκιά ι τζενένγκε συνεχίνενα τι τζουβντιόν μετά κατά μεριπέ ντα ότι αβένα τζατζίες. Επίσης, ο δαίμονες προσπαθίνενα τι επηρεάνεν ι τζενέν για μα τι ντεν καν ι Ντεβλές. Ο αστρολόγοι, οντουλά σο ντικχένα ο μέλλον, οντουλά σο κερένα μάγια, οντουλά σο πφάντενα ι γιαβερέν με μαγικά λάφια, ο πράγματα σο βακερένα μερικοί ότι ανένα γρουσουζιά ντα ο παράξενα πράγματα σο μπορεί τι ντικχέν ή τι ασουνέν ο τζενέ τθερένα τι κερέν με το σατανισμός. Μπουτ βιβλία, περιοδικά, ζώδια, έργα, αφίσες, ατζέ-ντα κάποια γκιλιά κερένα ι δαιμονέν ντα ι μαγεία τι ντικχιόν σουκάρ ντα ότι νανέ κάτι κακός. Μπουτ πράγματα σο κερένα ο τζενέ όταν μερέλα κάποιος, σαρ για παράδειγμας ο συνήθειες σο τθερένα κο κηδείες, κάνα ιλιαβένα, κάνα μουκχένα πράγματα για τι χαλ ή τι πιλ ο μουλό, ντα μερικά πράγματα σο κερένα κάνα ντισαρένα, τθερένα τι κερέν ι δαιμονέντζαρ. Μπουτ φαρ ο τζενέ πίνα ναρκωτικά όταν προσπαθίνενα τι λεν ζορ κατά δαίμονες.​—Γαλάτες 5:​20· Αποκάλυψη 21:8.

Κεφ. 10, παρ. 10· Κεφ. 16, παρ. 4

 27 Η ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ Ι ΙΕΧΩΒΑΣΚΙ (ΛΕΣΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΣ ΤΙ ΚΥΒΕΡΝΙΝΕΛ)

Ο Ιεχωβά Ντεβέλ ισί ο πιο Ζουρανό ντα κερντάς σαρό ο σύμπαν. (Αποκάλυψη 15:3) Οτθάρ, σαρέ ο πράγματα ισί λέσκε ντα τθερέλα ο δικαίωμας τι κερέλ-λεν κουμάντος ντα τι κυβερνίνελ. (Ψαλμός 24:1· Ησαΐας 40:​21-23· Αποκάλυψη 4:​11) Τσσουντάς νόμους σαρέ κο πράγματα σο κερντάς. Επίσης, ο Ιεχωβά τθερέλα ι εξουσία τι τσσουβέλ γιαβερέν για τι κυβερνίνεν. Αμέν υποστηρίνασα ι Ντεβλέσκι κυριαρχία όταν μανγκάσα-λες ντα ασουνάσα-λες.​—1 Χρονικών 29:11.

Κεφ. 11, παρ. 10

28 ΠΕΡΑΒΚΙΑΡΙΠΕ

Ο περαβκιαριπέ αβέλα επίτηδες για τι μερέλ εκ μαξίμι σο να μπιάντιλο. Νανέ κάτι σο παθισάλι ι κχαμνί τζουβέλ είτε κατά λάθος είτε από κάτι σο αβιλό-πες αντρέ λάτε. Από αζομάν σο αστάρντιβελα, ο μαξίμι νανέ ο ίδιος τζενό πι νταγιάσαρ​—ισί εκ ξεχωριστός τζενό. Οτθάρ, ο περαβκιαριπέ ισί σαρ ο μουνταριπέ.

Κεφ. 13, παρ. 5

29 ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΡΑΤΕΣΚΙ

Ισί οντουβά σο κερένα ο γιατροί όταν τσσουβένα εκχέ τζενέστε είτε κανονικός ρατ είτε εκ κατά πιο σημαντικά πράγματα σο τθερέλα ο ρατ. Οντουβά ρατ μπορεί τι ντινάς-λες εκ γιαβέρ τζενό ή τι αβέλας αποθηκευμέ. Ο σταρ πιο σημαντικά πράγματα σο τθερέλα ο ρατ ισί ο πλάσμας, ο ερυθρά αιμοσφαίρια, ο λευκά αιμοσφαίρια ντα ο αιμοπετάλια.

Κεφ. 13, παρ. 13

 30 ΣΙΚΛΙΑΡΙΠΕ ΝΤΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ

Αντρέ κι Γραφή ο λέξεις “σικλιαριπέ” ντα “διόρθωση” να μανγκένα τι βακερέν τιμωρία. Μανγκένα τι βακερέν ότι σικλιάσα πράγματα ντα ότι διορθώνασα αμαρέ λάθη. Ο Ιεχωβά ποτές να διορθώνελα-αμέν με σκληρός ή μπέτι τρόπος. (Παροιμίες 4:​1, 2) Ο Ιεχωβά ντέλα λατσσό παράδειγμας κο νταντά ντα κο νταγιά. Ο τρόπος σο σικλιαρέλα ντα διορθώνελα ισί αζόμ λατσσό σο μπορίνελα εκ τζενό τι μανγκέλ μπαγιά ο σικλιαριπέ ντα ι διόρθωση σο αβένα λέσταρ. (Παροιμίες 12:1) Ο Ιεχωβά μανγκέλα οντουλέν σο ισί πιστοί λέστε ντα σικλιαρέλα-λεν. Ντέλα-λεν συμβουλές σο διορθώνενα ο λάθος τρόπος σο μπορεί τι σκεφτίνενα ντα βοηθίνενα-λεν τι σικλιόν τι σκεφτίνεν ντα τι τζουβντιόν αντικάς σαρ μανγκέλα βοβ. Όταν ο νταντά ντα ο νταγιά σικλιαρένα ντα διορθώνενα πουμαρέ τσσαβέν, πρέπει τι βοηθίνεν-λεν τι αγαβέν σόσκε ισί λατσσό τι ντεν καν. Πρέπει επίσης τι σικλιαρέν-λεν τι μανγκέν ι Ιεχωβάς ντα λέσκο Λάφι, ι Αγία Γραφή, ντα τι αγαβέν ο συμβουλές λάκε.

Κεφ. 14, παρ. 13

31 ΔΑΙΜΟΝΕΣ

Ισί πφιρνέ πνευματικά πλάσματα σο ναστί ντικχάσα-λεν ντα ισί μπουτ πιο ζουρανέ κατά τζενέ. Ο δαίμονες ισί πφιρνέ άγγελοι. Αβιλέ πφιρνέ όταν να ασουντέ ι Ντεβλές ντα αντικάς αβιλέ λέσκε ντουσμάνια. (Γένεση 6:2· Ιούδα 6) Ακολουθιντέ ι Μπενγκές ντα γκιλέ κόντρα κο Ιεχωβά.​—Δευτερονόμιο 32:​17· Λουκάς 8:​30· Πράξεις 16:​16· Ιακώβου 2:19.

Κεφ. 16, παρ. 4