So pal ada phenel e Biblija

 Andre Biblija pes na pisinel, kana uľiľa o Ježiš Kristus. Goďaver kňižki phenen kada:

•   „Ňiko na džanel, savo čhon the ďives uľiľa o Ježiš.“ (New Catholic Encyclopedia)

•   „Andal ajse kňižki, savenge pes del te paťal, pes na dodžanaha o čhon aňi o ďives, kana uľiľa o Ježiš.“ (Veľká kniha slovenských Vianoc)

 Choč andre Biblija ňikhaj na arakhaha, kana uľiľa o Ježiš, aľe pisinel, so pes akor ačhiľa. A olestar dikhas, hoj oda na sas 25. decembros.

Na uľiľa jevende

1.   Akor zgenenas le manušen. Akor sar o Ježiš majinďa te uľol, o cisaris Avgustus diňa avri o „zakonos te zgenel le manušen pal caľi phuv.“ Dojekh pes mušinďa te zapisinel „andre peskero foros.“ (Lukaš 2:1–3) But manuša oda narado kerenas, bo lenge oda sas dur, mušinenas te džal pindrenca abo pre varesavo zvjeratkos buter sar jekh kurko. Tiš džanenas, hoj oda pes kerel predal o daňi the predal e vojensko služba. A mek andro decembros hin šil a del brišind. O manuša na kamenas te džal kajso drom aňi akor, te sas tates. Vašoda šaj phenas, hoj o Avgustus bi na diňahas ajso zakonos andro decembros, bo džanelas, hoj bi proťi leste šaj kerenas vzbura.

2.   O bakrore sas avri. Akor kana o Ježiš uľiľa, o pasťjera „dživenas pro maľi a sako rat merkinenas pre peskere bakrore.“ (Lukaš 2:8) E kňižka Daily Life in the Time of Jesus pisinel, hoj o bakrore sas bičhade pro maľi „jekh kurko sigeder anglo Pesach“. Oda sas asi andro marcos. Ačhenas avri dži andro novembros. Dureder odoj pisinel: „O bakrore jevende sas tel e štrecha; olestar šaj dikhas, hoj jevende asi nane spravno časos pre karačoňa, bo o Evaňjelijum phenel, hoj o pasťjera sas pro maľi.“

Uľiľa pro jesos

 Andal e Biblija džanas kana o Ježiš muľa, a tiš džanas keci leske sas. O Ježiš muľa andro berš 33 pro inepos Pesach. Oda sas pre jara, 14. nisan. (Jan 19:14–16) Sar chudňa te kerel peskeri služba, sas leske 30 berš. Služinelas trin the jepaš berš. Taže sar muľa, sas leske 33 the jepaš berš. (Lukaš 3:23) Olestar džanas te rachinel, hoj o Ježiš uľiľa pro začatkos andro jesos andro berš 2 anglo Kristus.

Soske hin e karačoňa andro decembros?

 Soske o manuša oslavinen hoj o Ježiš uľiľa andro 25. decembros, the te pre oda nane ňisavo dvokazis? Andre enciklopedija Beliana pes pisinel, hoj „o manuša mek anglo Kristus oslavinenas kada džives, bo akor chuden te el po čepo bareder ďivesa, o kham hino zoraleder, a vašoda vihrajinel (po laťinski sol invictus)“. Andre Ilustrovaná encyklopédia ľudskej vzdelanosti pes pisinel, hoj „dičhol oda avka, hoj o ďives kana oslavinen o inepos [hoj o Ježiš uľiľa], e cirkev kidňa avri kaj oda te bešel le pohanenge, kaj te na oslavinen peskere inepi save len sas jevende.“