Neke ki te tumu manako rikiriki

Neke ki te ngai o te au tumu tuatua

 PENE 14

Rave i te Mea Tika i te au Mea Katoa

Rave i te Mea Tika i te au Mea Katoa

‘Akakoro tatou kia akono meitaki i te rave i te mea tika i te au mea katoa nei.’—EBERA 13:18.

1, 2. Eaa ra to Iehova manako me kite aia e te tauta ra tatou i te rave i te mea tika?

TETAI rā, te oki ra tetai tamaiti ki te kainga mei te apii e kua kite aia i tetai kiri moni i runga i te one. Eaa ra tana ka rave? Ka rauka iaia i te apai nana. Inara, kua akaoki aia i te kiri moni ki te tangata nana tera apinga. Te akarongo anga te mama i ta tana tamaiti i rave, ngakau parau tikai aia.

2 E rekareka ana te au metua me rave ta ratou tamariki i te mea tika. To tatou Metua i te rangi a Iehova, koia “te Atua tuatua-mou,” e e mea mareka roa nana me rave tatou i te mea tika. (Salamo 31:5) Inangaro tatou i te akamareka iaia e kia ‘akono meitaki i te rave i te mea tika i te au mea katoa.’ (Ebera 13:18) Ka uriuri tatou e ā tuanga i roto i te oraanga te ka riro ei mea ngatā, i te rave i te mea tika. E oti ka akamanako tatou i te puapinga ka rauka me autu tatou i te reira.

KIA KITE MEI TEAA TIKAI TO TATOU UAORAI TU

3-5. (a) No teaa tatou ka anoanoia ai kia kite mei teaa tikai to tatou tu? (e) Eaa te ka tauturu ia tatou kia kite i to tatou au tu paruparu e kia rauka te maroiroi i te taui?

3 E rauka ai i te rave i te mea tika ki etai ke, ka anoanoia tatou na mua kia kite e mei teaa tikai to  tatou tu e tikai. E kare teia i te mea māmā. I te anere mataiti mua, kua manako te au taeake i roto i te putuputuanga o Laodikea e te akamareka ra ratou i te Atua, kareka ra ko te tika, te pikikaa ua ra ratou ia ratou rai. (Apokalupo 3:17) Ka riro katoa tatou ei pikikaa ia tatou uaorai i roto i to tatou ngakau, me kare tatou e matakite.

4 Akamārama mai te pipi a Iakoba e: “Te manako ra tetai tangata ia kotou e, e akono tona i te Atua, e kare i tapeka i tona arero, te pikikaa ra i tona uaorai ngakau; e akono pikikaa tona i te Atua.” (Iakobo 1:26) Te pikikaa ra tatou ia tatou uaorai me te manako ra tatou e no te mea te rave ra tatou i tetai au angaanga meitaki, kare te Atua e manata mai me tuatua akakino tatou, me aviri e me pikipikikaa. Eaa te ka tauturu ia tatou kia kore e pikikaa ia tatou uaorai?

5 Me akara tatou i roto i te io, ka kite tatou mei teaa rai to tatou tutu. Me tatau tatou i te Pipiria, ka kite tatou mei teaa to tatou tu i roto i te ngakau. Ka rauka i te Pipiria i te tauturu ia tatou kia kite i to tatou ngai maroiroi e te ngai paruparu. Ka kite tatou eaa te tauianga ka anoanoia i roto i to tatou aerenga manako, ta tatou ka rave e ka tuatua. (E tatau ia Iakobo 1:23-25.) Inara me akakite tatou kia tatou uaorai e kare o tatou apa, kare i reira e rauka ia tatou i te rave i te au tauianga tei anoanoia. No reira ka anoanoia tatou kia taangaanga i te Pipiria kia kite e mei teaa tikai to tatou tu. (Te Aue o Ieremia 3:40; Hagai 1:5) Ka tauturu katoa te pure ia tatou kia kite e mei teaa tikai to tatou tu. E pati kia Iehova kia akara matatio mai i to tatou ngakau, kia tauturu ia tatou kia kite i  to tatou au tarevake e kia rauka ia tatou i te akatikatika i te reira. (Salamo 139:23, 24) E akamaara tatou e: “E mea viivii oki na Iehova te aronga māro ra, tei te aronga tuatua-tika ra tana muna.”—Maseli 3:32.

RAVE I TE MEA TIKA I ROTO I TE NGUTUARE TANGATA

6. Eaa te tumu ka anoanoia te tane e te vaine kia rave i te mea tika ki tetai e tetai?

6 Ka anoanoia te rave i te mea tika i roto i te ngutuare tangata. Me rave te tane e te vaine i te mea tika, ka irinaki tikai raua i tetai e tetai e kare rava raua e manamanata. Tuke tuke te tu pikipikikaa i roto i te oraanga  akaipoipo. Ei akaraanga, penei ka ō tetai ki te akameamea i tetai ke, te akarakara i te au peu ainga viivii me kore ka akainangaro atu i tetai ke. Akara ana eaa ta te tata salamo e akakite maira: “Kare au i noo i roto i te au tangata tarevakaua, kare oki i kapiti i roto i te aronga pikikaa.” (Salamo 26:4) Me pikipikikaa koe i toou tokorua e i roto katoa i toou manako, ka takino te reira i toou oraanga akaipoipo.

E patoi viviki i tetai ua atu apinga te ka riro ei takino i toou akaipoipo

7, 8. Ka akapeea koe me taangaanga i te Pipiria ei apii i te tamariki kia kite i te puapinga o te rave i te mea tika?

7 Ka anoano katoaia te tamariki kia kite e e mea puapinga kia rave i te mea tika. Kia taangaanga te au metua i te Pipiria ei apii ia ratou. Tei roto i te Pipiria tetai au akaraanga o tetai au tangata angaanga pikikaa: Ko Akana, e keikeia; ko Gehazi, kua pikikaa aia kia rauka tetai moni nana; e Iuda, kua keia i te moni a te au pipi e tei tutakiia e 30 moni ario kia akakite e koai a Iesu.—Iosua 6:17-19; 7:11-25; 2 Ariki 5:14-16, 20-27; Mataio 26:14, 15; Ioane 12:6.

8 E au akaraanga meitaki katoa tetai i roto i te Pipiria no tetai au tangata tei rave i te mea tika: Ko Iakoba, kua akakite aia ki tana au tamariki tamaroa kia akaoki i te moni ta ratou i kite; ko Iepheta e tana tamaine, tei akatupu i ta raua i tia ki te Atua; e Iesu, tei rave i te mea tika noatu te ngatā o te au turanga tana i aro atu. (Genese 43:12; Te Au Akava 11:30-40; Ioane 18:3-11) Ka riro teia au akaraanga ei tauturu i te tamariki kia mārama i te puapinga o te rave i te mea tika.

9. Me rave te au metua i te mea tika, akapeea tera i te tauturu anga i ta ratou tamariki kia akapera katoa rai?

9 Kia tamou mai te au metua i te apiianga mei teia  kaveinga Pipiria puapinga: “Ko koe oki ko tei apii atu i tetai ke ra, kare koe e apii ia koe uaorai? ko koe oki tei ako ua e, auraka e keia, te keia na oki koe?” (Roma 2:21) Me tuatua mai te metua i tetai mea kareka ra e mea ke ua ta ratou e rave ra, ka kite ua te tamariki e kare tera i te mea tau. Me akakite tatou ki ta tatou tamariki kia rave i te mea tika e oti kare tatou e rave ana i te mea tika, ka ekoko ratou. Me kite te tamariki e te pikikaa ra to ratou metua noatu e au mea rikiriki ua, ka akapera katoa rai ratou. (E tatau ia Luka 16:10.) I tetai tua me kite te tamariki e te rave ra to ratou metua i te mea tika, ka riro tera ei tauturu ia ratou kia riro mai ei au metua tau kia irinakiia me anau tamariki mai ratou.—Maseli 22:6; Ephesia 6:4.

RAVE I TE MEA TIKA I ROTO I TE PUTUPUTUANGA

10. Akapeea tatou me rave i te mea tika me pukapuka ki to tatou au oa Kerititiano?

10 Ka anoano katoaia tatou kia rave i te mea tika ki to tatou au taeake e te au tuaine Kerititiano. E māmā ua no ta tatou pukapukaanga kia taui ki te urutoe e te tapepe pikikaa. Me ka taiku tatou i tetai mea ma te kore tatou i papu e me e tika rai te reira, te akatotoa ra tatou i te au tuatua pikikaa. E mea meitaki ‘kia tāpu i to tatou vaa.’ (Maseli 10:19) Ko te rave i te mea tika, kare tatou e anoanoia kia akakite i te au mea ravarai ta tatou e manako ra, i kite e i akarongo. Noatu e e tika ta tatou e manako ra i te tuatua, penei kare ïa i te angaanga na tatou me kore kare i te mea tau e kare katoa i te tu takinga meitaki kia puka aereia. (1 Tesalonia 4:11) Tetai aronga ka maani kotoeanga ratou e  ka karanga e: “Te akakite ua atu nei au i te tika.” Inara e iti tangata tatou no Iehova, e ka inangaro tatou kia riro ua rai ta tatou ka tuatua, ei tuatua aroa e te takinga meitaki.—E tatau ia Kolosa 4:6.

11, 12. (a) Peea tetai tangata tei rave i te ara me takino roa atu i tona turanga me pikikaa aia no runga i te reira? (e) Eaa tetai au uianga ka anoanoia tatou kia ui? (i) Akapeea tatou te rave anga i te mea tika i roto i to Iehova akaaerenga?

11 Kua oronga a Iehova i te apainga na te aronga pakari kia tauturu i te putuputuanga. Me rave tatou i te mea tika, ka māmā atu no te aronga pakari kia tauturu ia tatou. No teaa ra? Me maki koe e ka aere koe ki ko i te taote kia tauturu ia koe, ka uuna ainei koe i tetai au mea no runga i toou maki e kare e akakite ki te taote? Me akapera koe, ka akapeea i reira e rauka ai iaia te tauturu ia koe? Mei tera rai me rave tatou i tetai tarevake kino, kare tatou e pikikaa no runga i te reira. Ka aere tatou ki ko i te aronga pakari, akakite i te tika kia ratou. (Salamo 12:2; Angaanga 5:1-11) Akamanako ana i tetai turanga ke mai: Eaa taau ka rave me kite koe e kua rave toou taeake i tetai tarevake kino? (Levitiku 5:1) Ka karanga ainei koe e: “Me e oa tika tikai au nona, kare au e akakite”? Me ka akamaara koe kiaia e tera te aronga pakari ei tauturu iaia kia rauka i te akaketaketa akaou i tona pirianga kia Iehova?—Ebera 13:17; Iakobo 5:14, 15.

12 Ka anoano katoaia tatou kia rave i te mea tika i roto i to Iehova akaaerenga me tata i ta tatou ripoti no runga i ta tatou angaanga orometua. Kia rave tatou i te mea tika me tuku i ta tatou patianga kia painia me kore kia rave i tetai au angaanga ke mai.—E tatau ia Maseli 6:16-19.

13. Akapeea tatou te rave anga i te mea tika me angaanga pitiniti ta tatou ki tetai oa Kerititiano?

 13 Ka anoanoia te au taeake e te au tuaine kia akatakake i ta ratou angaanga pitiniti mei ta tatou akamorianga. Ei akaraanga, kare tatou e rave angaanga pitiniti i ko i te Are Uipaanga Patireia e i roto i te angaanga orometua. E kare katoa tatou e akariro i to tatou au taeake e te au tuaine ei maani pitiniti na tatou. Me e Au Kite no Iehova taau aronga angaanga, tutaki ia ratou i te taime taau i akanoo, oronga i taau i akatika e ka tutaki koe, e tetai au mea ke atu tei umuumuia e te ture. Penei ka ō mai te insurance no te maki e te orote. (1 Timoteo 5:18; Iakobo 5:1-4) E me te angaanga ra koe na tetai Kite e taeake me kore e tuaine, eiaa e manako e tei ia koe rai te tika ia koe. (Ephesia 6:5-8) Akapapu e kia rave koe i taau angaanga i te taime taau i akatika kia rave koe e kia tutakiia.—2 Tesalonia 3:10.

14. Eaa te mea tau no te au Kerititiano kia rave i mua ake ka piri ei ratou ki roto i tetai angaanga pitiniti?

14 Peea me ka piri koe ki roto i tetai angaanga pitiniti e toou taeake me kore e tetai tuaine? Penei ka ō mai te tuku anga i tetai tuanga moni ki roto i te pitiniti me kore i te kaiou mai i tetai moni no te pitiniti. I roto i te au turanga mei teia te tu, e kaveinga Pipiria puapinga tikai tetai kia aru: E tata i te au mea ravarai ki raro! I te oko mai anga te peroveta a Ieremia i tetai tuanga enua, kua tata aia e rua pepa koreromotu, e tai kua maani aia kia tainaia e tetai au kite, e oti kua tuku aia i te nga pepa ki roto i te vairanga ei akairo no te tuatau ka aereia. (Ieremia 32:9-12; akara katoa ia Genese 23:16-20.) Manako tetai aronga e me tataia tetai koreromotu, mei te mea ra i reira e kare ratou e  irinaki ana i to ratou au taeake. Kareka ko te tika, ka riro te tataanga i tetai au koreromotu ei kopae i tetai ua atu manako tarevake, te pekapeka e te taitaia. E i roto katoa i te au mea e ō maira te angaanga pitiniti, e akamaara e ko te ‘au o roto i te putuputuanga te mea puapinga roa atu i tetai ua atu angaanga pitiniti.—1 Korinetia 6:1-8; akara i te Au Manako Poto 30.

RAVE I TE MEA TIKA I TE APII, TE NGAI ANGAANGA E TE ANGAANGA PITINITI

15. Mei teaa ra to Iehova manako no runga i te peu pikipikikaa i roto i te angaanga pitiniti?

15 Kia rave tatou i te mea tika ki te tangata ravarai, kapiti mai i te aronga kare i te Au Kite no Iehova. E mea puapinga kia Iehova kia rave tatou i te mea tika. “E mea viivii na Iehova te aite pikikaa ra: kareka te toka tika ra, e mea tau ïa iaia.” (Maseli 11:1; 20:10, 23) I te tuatau Pipiria i mua ana, e mea matau i te taangaanga i te aite, koia oki te paunu, i roto i te angaanga pitiniti. Inara e pikikaa ana tetai aronga pitiniti i te tangata na te akaiti mai anga i ta ratou i akatika e ka oronga ratou, me kore ka akamaata atu i ta te tangata ka tutaki mai. Teia tuatau, e mea matau uaia te pikipikikaa i roto i te angaanga pitiniti mei to te tuatau Pipiria rai o mua ana. I taua tuatau ra e mea riri roa na Iehova te angaanga pikikaa, e e mea riri katoa rai nana taua peu ra i teia tuatau.

16, 17. Eaa ua ai te au tu angaanga pikipikikaa te ka anoanoia tatou kia kopae?

16 E aro atu ana tatou pouroa i te au turanga te ka timataia tatou kia pikipikikaa—mei te kimi ngai angaanga te tu, te akaki i tetai au pepa na te kavamani e me rave i tetai tarere i te apii. Maata te aronga e  irinaki ra e kare e tarevake kia pikikaa e kia maani tuatua ei akavare i etai ke. Kare tatou e poitirere i teia tu. Kua totou ke ana te Pipiria e i te au rā openga o teia akatereanga kino, ka riro te tangata “ei akaperepere ia ratou uaorai, ei noinoi, . . . ei akavaavaa i te tangata memeitaki.”—2 Timoteo 3:1-5.

17 I roto i te ao o teia tuatau, tetai taime mei te mea rai e ko te aronga e rave nei i te au mea tika kore te puapingaia nei. (Salamo 73:1-8) E penei ka akarukeia mai tetai Kerititiano mei tana ngai angaanga, ka angaanga pikikaaia i ta ratou moni, me kore ka takinga kinoia i te ngai angaanga no te rave i te mea tika. Inara e puapinga rava atu te akaatinga ia koe i te rave i te mea tika, i tetai ua atu apinga. No teaa ra?

TE AKAMEITAKIANGA O TE RAVE I TE MEA TIKA

18. No teaa i puapinga ai te ingoa meitaki?

18 I roto i teia ao, takitai ua ake te tangata ingoa meitaki, tiratiratu e tei tau kia irinakiia. E tikaanga to tatou pouroa kia tatanu e kia akatupu i taua tu ingoa meitaki ra. (Mika 7:2) E tika rai e ka aviri tetai aronga ia koe no te rave i te mea tika e ka akaneneva mai ia koe. Kareka tetai aronga ka mareka ratou i toou tu tuatua tika e ka irinaki ratou ia koe no te rave i te mea tika. Takapini i teianei ao, kua kite matau uaia te Au Kite o Iehova no to ratou tu tuatua tika i te rave i te mea tika. Tetai au pu angaanga e inangaro ana ratou i te Au Kite o Iehova kia angaanga na ratou no te mea kua kite ratou e ka rave ua rai te Au Kite i te mea tika. Maata te aronga angaanga e akarukeia ana mei ta ratou ngai angaanga no te pikipikikaa kareka te Au Kite o Iehova, ka akanooia atu rai ki ta ratou ngai angaanga.

Ka akakakā tatou ia Iehova na te rave maroiroi anga i ta tatou angaanga

19. Eaa ta te rave anga i te mea tika ka akatupu ki toou pirianga oa kia Iehova?

 19 Me rave koe i te mea tika i roto i te au mea katoa, ka rauka te akava ngakau meitaki e te manako ‘au. Ka aite rai tatou mei ia Paulo ko tei tata e: “Kite tikai oki matou e, te tika nei to matou akava-ngakau.” (Ebera 13:18) Tei puapinga rava atu, ka kite mai toou Metua aroa a Iehova e ka mareka rava aia i taau tautaanga kia rave i te mea tika i roto i te au mea katoa.—E tatau ia Salamo 15:1, 2; Maseli 22:1.