Neke ki te tumu manako rikiriki

Neke ki te ngai o te au tumu tuatua

 AU TAVIRI KIA MATAORA TE PAMIRI

Toou tu ki te Tokorua Mua e te Tamariki, a Toou Tokorua Ou

Toou tu ki te Tokorua Mua e te Tamariki, a Toou Tokorua Ou

KO MARGARET, * TETAI METUA VAINE I AUTIRERIA: “Akakite te vaine mua a taku tane ki ta raua nga tamaine e eiaa e akarongo i taku tuatua—noatu me karanga au e ‘Eiaa e ngaropina i te uru i toou nio.’” Irinaki a Margaret e na teia e akatupu ana i te manamanata i roto i tona akaipoipo.

Te au pamiri kua akaipoipo tokorua ou nga metua, e pirianga tuke rai e te ngata to ratou ki te tokorua e te tamariki, a te akaipoipoanga mua. * Ka anoanoia te maataanga o teia au metua kia komunikeiti ki te metua anau o te tamaiti no te taime tau kia atoro mai, no te ako, e te tauturu i te tamaiti i te pae moni. Penei ka ngata katoa i te au taeake e te kopu tangata kia akamatau ki teia au mema ou o te pamiri. Ka akamanako ana ra e akapeea te ako a te Pipiria i te tauturu anga i toou pamiri kia akono i teia au akaaoanga.

PIRIANGA 1: TE METUA ANAU O TE TAMAITI

Karanga a Judith, tetai metua vaine i Namibia e: “Kua akakite ana te mama anau o te tamariki a taku tane kia ratou e e vaine ou ua au na to ratou papa, e kare o ratou pirianga toto ki tetai ua atu tamariki ka anau mai maua. Mamae tikai toku ngakau i tana tuatua  no te mea inangaro tikai au i teia au tamariki mei te mea rai e naku uaorai i anau.”

Akatika rai te aronga kite e ka riro te pirianga ki te metua anau o te tamaiti ei mea ngata, e ka riro ei manamanata no te pamiri. Maataanga i te taime, ko te pirianga i rotopu i te mama anau e te mama ou, te mea ngata roa atu. Eaa ra te ka tauturu i teia turanga?

Mataara meitaki rava atu: Akanoo i tetai au turanga tau. Me kare koe e akatika i tetai mai metua kia o mai ki roto i te oraanga o te tamiti, penei ka mamae ngakau te tamaiti. * Ko te nga metua o te tamaiti ‘tei anau mai iaia,’ e turanga akaperepereia to raua i roto i te oraanga o te tamaiti. (Maseli 23:22, 25) I tetai tua, me ka akatikatika ua koe i te manako o toou tokorua mua, ka tamamae koe i toou tokorua ou me kore ka akariri atu iaia. Tauta kia tau taau tika ka tuku e taau au turanga ka akanoo ei paruru i toou akaipoipo, e kia rave i taau ka rauka kia au ua e tetai mai metua.

MANAKO TAUTURU NO TE AU METUA

  • Me tuatua koe ki toou tokorua mua, e tuatua no runga i te tamariki, e kia akaiti mai i te tuatua anga no runga i tetai au mea ke. Ei akaraanga, penei e pati mari atu e me ka rauka i te akataka i tetai taime tau no te ringi mai i te avatea. E meitaki atu tera i to te ringi mai i tetai ua atu taime, me kore i te turuaipo.

  • Me kare naau e akono ana i te tamariki, penei ka rauka ia koe i te ringi, te tata atu, te tuku karere, me kore i te imere atu. (Deuteronomi 6:6, 7) Tetai aronga, e tuatua ana ratou na runga i te komupiuta. Penei e maata atu taau ka kite no runga i te tamariki e to ratou anoano, e te oronga i tetai aratakianga te ka tauturu ia ratou.

MANAKO TAUTURU NO TE AU MAMA KARE KO RATOU TE MAMA ANAU

  • Akaari i te tu “aroa” no te mama anau o te tamariki na te akataka meitaki anga e kare koe e apai ra i tona ngai. (1 Petero 3:8) Me aere mai te tamariki kia koe, akakite ua rai kiaia e te peea ra ratou, tuatua no runga i te au mea meitaki. (Maseli 16:24) Pati atu i tona manako, e oti akameitaki iaia no te reira.

  • Eiaa e akaari pu ua i toou inangaro no te tamariki i mua i to ratou mama anau. Karanga a Beverly tetai mama i Marike e: “Inangaro te nga tamariki a taku tane i te kapiki mai iaku e Mami. Kua akatika matou e ka meitaki ua tera i roto i to matou kainga, inara kare raua e karanga e e Mami au no raua me aere raua ki ko i to raua mama anau ia Jane, me kore i tona pamiri. Muri ake i teia, meitaki atu to maua pirianga ko Jane. Mako ua maua i te angaanga kapiti i te tauturu i te tamariki i roto i ta ratou au porokaramu no te apii.”

Penei kare koe kite ana e mei teaa te maata o taau akakeuanga ki runga i taau tamariki

MANAKO TAUTURU I TE AU METUA I ROTO I TEIA TURANGA, KIA NOO AU UA

    Ka riro te tu akangateitei ei akatupu i te au

  • Auraka rava e tuatua akakino atu i te metua anau me kore i tetai mai nga metua i mua i te tamariki. Mama ua i te rave i tera tu, inara ka tamamae te reira i te tamariki. No te mea kare koe i kite e akapeea, me kore aea e akakiteia ai taua tuatua ra. (Koheleta 10:20) Me karanga mai te tamaiti e kua tuatua kino ana te metua anau me kore tetai mai metua ia koe, e akamanako i te turanga o te tamaiti. Penei e karanga koe  e: “Te akaaroa atu nei au no te mea kua rongo koe i tera tuatua. Kua riri oki to Mami iaku, kite koe i tetai taime me riri te tangata e tuatua ana ratou i tetai au mea kare e tau ana.”

  • Tauta kia aiteite ua te apiianga e te ako i roto i nga ngutuare roa ai. Me kare e rauka, akamarama e eaa te tumu i tuke ei, ma te kore e akakino atu i tetai mai metua. Akamanako ana i teia au turanga i raro akenei:

    Tokorua ou o te papa: E Tim, taurakiia atu te tauera mau oou ine.

    Tim: I ko i te kainga o Mami, e vaoo ua ana matou i te reira ki runga i te taua nana e aere mai e tauraki.

    Tokorua ou o te papa: (ma te riri): Te apii ra oki aia ia koe i te tu puapinga kore.

    Ka meitaki atu ainei teia pauanga?

    Tokorua ou o te papa: (ma te maru): Te meitaki ua ra. I konei ra, naau rai e tauraki i toou tauera.

  • Eiaa e parani i tetai angaanga na taau tamariki i tona taime ka aere ki ko i tetai mai metua. (Mataio 7:12) Me kare e rauka ia koe i te taui i taua angaanga ra, e pati ki tetai mai metua, i mua ka akakite ei ki te tamariki i taau i parani.

TAMATA I TEIA: Aru i teia au takainga me aravei akaou koe i te tokorua mua o toou tokorua, me kore i te tokorua a toou tokorua mua:

  1. Akara tika atu kiaia ma te mata katakata. Eiaa e pupui i to ao eiaa katoa e taupeupe i to pakuivi, me kore eiaa e takara i to ua mata.

  2. Me aravei, e taiku i tona ingoa. Akaraanga, e karanga koe e, “Kia orana e Jane.”

  3. Kapiti mai i tera tangata ki roto i te pukapukaanga me e maata kotou.

PIRIANGA 2: TAMARIKI MAMAATA

Taiku mai te puka Step Wars i tetai vaine e akaapa ra e, e piripiri ua ana tana tane ki tana tamariki mamaata e kare roa e akamanako mai ana iaia. “Kake tikai toku riri,” i nana ai. Ka akapeea ra koe i te paruru anga i toou akaipoipo kia kore e takinoia e to kotou pirianga ki te tamariki a toou tokorua?

Mataara meitaki rava atu: Tauta kia marama i to ratou turanga. Te na ko ra te Pipiria e: “Auraka rava e tangata e kimi i tona uaorai meitaki, e kimi ra te tangata ravarai i to etai ke ra.” (1 Korinetia 10:24) Tauta kia marama e kia kite i te manako o tetai mai tangata. Penei te mataku ra te tamariki mamaata a toou tokorua e ka kore tona inangaro ia ratou. Me kore te manako ra ratou e me ariki ratou ia koe, koia oki te tokorua ou, mei te mea rai e te kopae ra ratou i te pamiri i kapua mai ei ratou. Penei ka manamanata katoa te au metua e me akaapa ratou i te tamariki, kare te tamariki e oki akaou mai.

I to te maro i te tamariki a toou tokorua kia inangaro mai ia koe, e vaoo ua na ratou rai e manako i te reira. Kare i te mea meitaki kia manono me kore kia maro i tetai tangata kia inangaro mai ia koe. (E Peʼe na Solomona 8:4) No reira, me ka inangaro koe kia piri mai te tamariki a toou tokorua kia koe, tauta kia tau taau ka tapapa atu mei ia ratou.

Eiaa e viviki ua i te tuatua mai i te au mea taau e manako ra, noatu me akakinoia mai koe. (Maseli 29:11) Me te ngata ra ia koe i te tapu i toou vaa, e pure mei ta te Ariki o Iseraela ko Davida i rave: “E tuku mai koe, e Iehova, i te tiaki i toku nei vaa, ei tiaki i te ngutupa o toku nei ngutu.”​—Salamo 141:3.

Me ka noo koe i roto i te are i utuutuia mai ei te tamariki, penei ka kite koe e te inangaro nei rai ratou i to ratou kainga. Eiaa e taui aere i te au apinga i roto,  i te au pia moe tikai o te tamariki. Penei ka manako katoa koe kia neke ki tetai are ke.

TAMATA I TEIA: Mei te mea e ka akangateitei kore ua mai rai te tamariki a toou tokorua ia koe, akakite i toou manako ki toou tokorua e oti akarongo meitaki ki tona manako. Eiaa e maro i toou tokorua kia akatikatika i te tamariki. E tauta ra kia marama korua i tetai e tetai. Me “okotai rai [o korua] ngakau” no runga i taua turanga ra, tauta kapiti korua i te akameitaki roa atu i te reira.​—2 Korinetia 13:11.

Tauta i te akaari i te aroa ki te katoatoa o te tamariki i roto i te pamiri

PIRIANGA 3: KOPU TANGATA E TE AU OA

Karanga a Marion, tetai metua vaine i Kanata e: “E oake ua ana toku nga metua i te au apinga aroa na taku tamaiti eiaa ra na te tamariki a taku tane. Na maua rai e oko ana i tetai na ratou, tera ra i tetai taime kare e peke ia maua i te oko.”

Mataara meitaki rava atu: Tuku i toou pamiri ou na mua. Akakite ki toou kopu tangata e te au oa e ko toou pamiri taau apainga mua. (1 Timoteo 5:8) Noatu kare koe e tapapa atu i toou kopu tangata e te au oa kia inangaro i toou pamiri ou, ka rauka ra ia koe i te pati kia ratou kia akaari mai i te tu akangateitei. Akamarama atu e ka kinokino te tamariki me kopaeia ratou me kore me akavaavaaia.

Akatika i te nga metua o toou akaipoipo mua, kia o mai rai ki roto i te oraanga o ta raua au mokopuna. Akakite a Susan, tetai metua vaine i Engarani e: “Akaipoipo akaou au e 18 marama i muri ake i te mate anga taku tane mua, ngata tikai i tona nga metua kia ariki i taku tane ou. Meitaki mai te turanga i te akatika anga maua kia aravei putuputu raua i te tamariki, kia ringi te tamariki ia raua, e te akameitaki ia raua no te tauturu mai.”

TAMATA I TEIA: Akara e koai te oa me kore te kopu tangata ngata roa atu i te piri atu, e oti tuatua ki toou tokorua e ka akapeea e rauka ai ia koe te akameitaki atu i toou pirianga kia ratou.

Ka riro te pirianga o te kopu tangata e te au oa ei akangata i te oraanga o toou pamiri. Me taangaanga ra i te ako a te Pipiria, ka rauka i toou pamiri te akameitakianga ta te Pipiria e taputou maira: “E patuia te are i te pakari; e e akatinamouia i te kite.”​—Maseli 24:3.

^ para. 3 Kua tauiia tetai au ingoa.

^ para. 4 No runga i te akono anga i tetai au akaaoanga ke atu, akara i te au tumu manako i roto i te au kapi mua o te Awake! o Aperira 2012, “Peea i Puapinga ai te au Pamiri Tokorua Ou e ta Ratou Tamariki,” tei neneiia e te Au Kite o Iehova.

^ para. 8 Me ka tamataku e me ka akakino mai toou tokorua mua, penei ka anoanoia koe kia akapapu meitaki kiaia e eaa tona tikaanga, ei paruru i toou pamiri.

UI KIA KOE UAORAI . . .

  • Ka akapeea ra au e meitaki atu ei toku pirianga ki te tokorua mua o toku tokorua?

  • Ka akapeea ra maua te tauturu anga i te kopu tangata e te au oa kia kore e takino i to maua pamiri noatu kare i te mea akakoro?