Neke ki te tumu manako rikiriki

Neke ki te ngai o te au tumu tuatua

 Au Taviri Kia Mataora te Pamiri

Au Akaaoanga no te Nga Metua Ou

Au Akaaoanga no te Nga Metua Ou

Charles: * “Kua rekareka tikai maua ko Mary te anau mai anga ta maua pepe tamaine. Inara, kare e rava ana taku moe no tetai nga marama i muri ake tona anauia mai anga. Tukeke ta maua au parani no te akono meitaki anga iaia, inara kare te reira i tupu ana.”

Mary: “Te anau anga ta maua pepe, kare e rauka akaou iaku te akatere i toku oraanga. Kare i roa ana, ko te manako maata ko te moina u ka aru mai, te taui anga o te nepi (diaper), me kore te tavarenga anga i te pepe. Maata tikai te taui anga. Kua pou rai te au marama i mua ake ka mako akaou mai ei to maua pirianga ko Charles.”

MANGANUI te ka ariki e e maata tikai te mataora me anau mai te tamariki. Kua akataka mai te Pipiria i te tamariki e e “tukaki” no ko mai i te Atua. (Salamo 127:3) Kua kite katoa te nga metua ou ko Charles e Mary e ka taui poitirere te oraanga akaipoipo no te tamariki. Ei akaraanga, ka akamou te metua vaine ou i tona manako ki runga i te pepe e ka poitirere i te taui anga o tona kopapa e te ngakau te ariu atu anga ki te aue a te pepe ou. Ka umere te metua tane ou i te pirianga vaitata o tana vaine e te pepe, e ka manamanata katoa aia e te kopaeia ra aia.

E tika, ka riro te anau anga o te pepe mua ei manamanata i rotopu i te nga tokorua akaipoipo. Penei ka tupu mai te tu manako papu kore o tetai, e te au manamanata o tetai nga tokorua kare i akatikatikaia ana, e te au taomianga ei nga metua.

Akapeea te nga metua ou i te akatanotano anga ki te turanga ngata o te nga marama mua me umuumu maata mai te pepe ou i to raua taime? Eaa ta te nga tokorua ka rave ei akono tamou i to raua pirianga? Akapeea raua me akatikatika i te au manamanata ei nga metua? Ka akara tatou i teia au akaaoanga tataki tai e ka akamanako e akapeea te au kaveinga Pipiria me tauturu i te nga tokorua kia aro atu i te au akaaoanga.

AKAAOANGA 1: Pou te taime e te manako ki te pepe.

Ka pou te taime e te manako o te mama ki te pepe ou. Ka kite mai aia i te tu manako  merengo no te akono anga i tana pepe. Taua taime rai, ka manako tana tane e te kopaeia ra aia. Kua tuatua a Manuel, e noo ana ki Paratiri e: “Kua maata te manako o taku vaine ki ta maua pepe e kua ngata iaku i te ariki i te reira. Mua atu ana, ko maua anake ua, e kare i roa ana, ko taku vaine anake e te pepe.” Akapeea koe me akakoromaki atu i teia manamanata?

Taviri kia puapingaia: E akakoromaki.

“E akakoromaki anga roa to te aroa,” i tuatua ai te Pipiria. “Kare [te aroa] e kimi i te meitaki nona uaorai, kare e riri vave.” (1 Korinetia 13:4, 5) Me anau mai tetai pepe ou, eaa ta te tane e te vaine ka rave me taangaanga i taua akoanga ra?

Ka akapapu te tane i tona inangaro no tana vaine na te apii anga i te turanga pae kopapa e te pae manako o tana vaine me anau mai i te pepe. Me rave aia i te reira, ka marama mai aia i te tumu i taui viviki ei te tu o tana vaine. * Kua akakite mai a Adam, e noo ana i Varani, e e metua tane no tetai tamaine e 11 marama e: “E ngata tikai iaku te akakoromaki atu i te tu taui anga o taku vaine. Inara ka tauta au i te akamaara e kare tikai aia e riri mai ana iaku. Mari ra, no te taitaia o to maua turanga ou kare maua i matau.”

Te marama kore ra ainei taau vaine i tetai taime no taau tauta anga i te tauturu atu? Me koia ia, auraka e riri. (Koheleta 7:9) Mari ra, e akakoromaki, e tuku i tona au anoano na mua i toou e kare koe e riri atu.​—Maseli 14:29.

Tetai tua ra, ka akamaroiroi tetai vaine marama i tana tane kia rave i tana tuanga ou. Ka kapiti mai aia i tana tane kia akono i te pepe, te akaari anga kiaia ma te akakoromaki akapeea me taui i te nepi me kore me maani i te moina u—noatu e kare aia e tukatau ana.

Kua kite mai a Ellen, e metua vaine e 26 ona mataiti, e ka anoano aia i te akatanotano i tona tu ki tana tane. “E tauta ana au kia kore e riro e naku ua e akono i te pepe,” i tuatua ai aia. “E ka akamaara ua rai au kiaku e kia kore e riri atu me tauta taku tane i te taangaanga i taku e akakite atura no runga i te akono anga i te pepe.”

TAMATA I TEIA: E te au vaine, me akono taau tane i te tamariki tei tuke ki taau e rave ana, auraka e akaapa atu iaia me kore e rave akaou i tana i rave ana. Akameitaki iaia no tana i rave noatu kare e mako ana, e ka akamaata atu koe i tona tu manako papu e ka akamaroiroi iaia kia turuturu ia koe i te ngai e anoano ra koe. E te au tane, akaiti mai i te au angaanga puapinga kore kia maata toou taime i te tauturu i taau vaine, te tuatau tikai o te nga marama mua i muri ake te anau anga o te pepe.

AKAAOANGA 2: E paruparu ra to korua pirianga akaipoipo.

No te roiroi i te rava kore o te moe e te au manamanata tapapa koreia, te ngata ra i te manganui o te au metua ou i te akamou i te pirianga vaitata. Kua akakite mai a Vivianne, e metua vaine no tetai nga pepe i Varani: “Te akamataanga, kua maata toku taime ki taku angaanga ei metua vaine, vaitata rai kua ngaropoina iaku taku tuanga ei vaine.”

Tetai tua, kare te tane e marama mai ana i te turanga ngata o tana vaine no te nui—i te pae kopapa e te pae manako. Ka pou te taime e te maroiroi ki te pepe ou tei akapou ana korua ki runga i to korua pirianga pae manako e te pae ainga. Akapeea te nga tokorua e akapapu ei e kare ta raua pepe matutu kore e te manea i riro ei manamanata no te akatakake anga ia raua?

Taviri kia puapingaia: Akapapu i toou inangaro ki tetai e tetai.

Kua akataka mai te Pipiria i te akaipoipo e: “Ei akaruke ei te tangata i tona metua tane e tona metua vaine, ka piri atu ei ki  tana vaine, e ka riro oki raua ei kopapa okotai.” * (Genese 2:24) Te manako o te Atua ko Iehova, kare e roa atu ka akaruke te tamariki i to ratou nga metua. Ei tuke ra, te umuumu maira te Atua e kia mutukore te pirianga kopapa okotai o te tane e te vaine. (Mataio 19:3-9) Akapeea te ariki anga i taua manako ra me tauturu i te nga tokorua e pepe ou ta raua, kia akono tau i te mea puapinga?

Kua tuatua a Vivianne mei tei taikuia i mua ana e: “Kua manako ana au i te au tuatua i roto ia Genese 2:24, e kua tauturu mai te reira irava iaku kia kite e kua riro au ei “kopapa okotai” ki taku tane​—kare ki taku pepe. Kua kite mai au e ka anoanoia au kia akaketaketa i to maua oraanga akaipoipo.” Kua tuatua a Theresa, e metua vaine no tetai tamaine e rua mataiti e: “Me kite au kare au e piri vaitata ana ki taku tane, ka oronga au i toku taime kiaia, noatu e no tetai taime iti ua i te ra tataki tai.”

Me e tane koe, eaa taau ka rave i te akaketaketa i toou akaipoipo? Akakite ki taau vaine e te inangaro ra koe iaia. Turuturu i taau au tuatua na roto i te tu maru. Tauta kia kore taau vaine e manako e kare koe e inangaro ana iaia. Kua tuatua a Sarah, e metua vaine e 30 ona mataiti e: “Ka anoanoia tetai vaine kia kite e te akaperepere e te inangaroia ra aia, noatu e kua taui tona kopapa no te nui.” Kua kite mai a Alan, e noo ana ki Tiamani, e metua tane no tetai nga tamariki tamaroa, i te anoano no te turuturu anga i te pae manako. Kua karanga aia e: “Kua tauta ua ana au i te akapumaana i taku vaine me maromaroa aia.”

Kia marama e e tamanamanata ana te anau anga o tetai pepe i te pirianga ainga o te nga tokorua akaipoipo. No reira, ka anoanoia te tane e te vaine kia uriuri i te inangaro o tetai e tetai. Kua akakite mai te Pipiria e kia raveia ma te “tika” te tauianga i roto i te pirianga ainga o te nga tokorua akaipoipo. (1 Korinetia 7:1-5) Ka umuumuia te komunikeiti anga. Ka emiemi koe i te tuatua no runga i te pirianga ainga ki toou tokorua, penei no toou utuutuia anga me kore no toou tupuanga mai. Inara e puapinga taua au pukapuka anga, i te nga tokorua e akatanotano ra i te au ravenga no te akono anga i te pepe. E akaari i te tu tangi, akakoromaki, e kia tuatua tika atu. (1 Korinetia 10:24) Ka kopae atu korua i te tu marama kore e ka akaoonu atu i to korua inangaro no tetai e tetai.—1 Petero 3:7, 8.

Ka akaoonu katoa te nga tokorua i to raua inangaro no tetai e tetai na te akaari anga i te tu manako meitaki. Ka kite mai tetai tane manako meitaki e kare e kiteaia ana te maata anga o te angaanga a te metua vaine ou. Kua tuatua a Vivianne e: “Tae anga ki te openga o te ra, kua manako mai au e kare aku angaanga i rave ana—noatu e e maata taku angaanga i te akono anga i te pepe!” Noatu e maata te angaanga, kia matakite tetai vaine marama kia kore e akavaavaa i te turuturu a tana tane i te ngutuare tangata.—Maseli 17:17.

 TAMATA I TEIA: E te au metua vaine, e moe poto me te moe ra taau pepe, me ka rauka. Na te “tiati anga i toou patiri” ka maata atu toou maroiroi no toou oraanga akaipoipo. E te au metua tane, e tu ki runga i te po e angai e e taui i te nepi o te pepe kia akangaroi taau vaine. E akapapu i toou inangaro no toou tokorua na te tataanga i tetai reta kiaia, tukuanga i tetai karere, me kore e tuatua kiaia na runga i te terepaoni. E pukapuka ki tetai e tetai ei nga tokorua akaipoipo. E tuatua no runga i tetai e tetai, kare no runga ua i ta korua tamaiti. Kia vai ketaketa toou pirianga ki toou tokorua, ka rauka i reira ia koe i te akono i te au akaaoanga ei nga metua.

AKAAOANGA 3: Kare koe e inangaro ana kia riro mai ei metua.

Ka kite mai tetai nga tokorua e e akatupu ana to raua turanga oraanga i te taumaro. Kua na roto ana tetai metua vaine Tiapani ko Asami e tana tane, ko Katsuro i te reira turanga. Kua tuatua a Asami e: “Kua manako au e kare a Katsuro e pakari ana ki runga i ta maua tamaine, e kua manako aia e e pakari rava au ki runga i ta maua tamaine.” Akapeea koe me kopae i te patoi atu i ta tetai e tetai e rave ra?

Taviri kia puapingaia: Komunikeiti ki toou tokorua e kia turuturu i tetai e tetai.

Kua tata te ariki pakari ko Solomona e: “Ko te ngakau parau anake te mea e tupu ei te karo, kareka te aronga i akarongo i te ako ra, te reira te pakari.” (Maseli 13:10) Eaa te maata taau i kite no runga i te tu e utuutu ra toou tokorua i ta korua tamariki? Me ka tiaki koe e kia anau mai ta korua pepe i mua ake ka uriuri ei i te au ravenga no te tereni anga iaia, ka kite mai koe e ka tauetono korua ma te kore e akono meitaki atu i te au akaaoanga.

Ei akaraanga, eaa te au pauanga ka ariki koe ki te au uianga e aru mai nei: “Akapeea maua me apii i ta maua tamaiti i te au tu meitaki no te kaikai e te moe? Ka mou ua ainei maua i te pepe me aue aia i te tuatau moe? Akapeea me ngata ia maua i te tereni i te pepe kia taangaanga i te poti (potty)?” E tika, kare e aiteite ana ta korua au ikianga ki ta tetai atu au tokorua akaipoipo. Kua tuatua a Ethan, e metua no tetai nga tamariki e: “Ka anoanoia korua kia uriuri no runga i te au mea, kia aiteite to korua manako. Ka rauka i reira ia korua i te akono i te au anoano o ta korua tamaiti.”

TAMATA I TEIA: Akamanako ana i te au ravenga akono tamariki ta toou nga metua i taangaanga te utuutu mai anga ia koe. E iki e ko teea te au tu e te au ravenga taau ka aru me utuutu mai i taau tamaiti. E iki katoa ko teea au tu e te au ravenga taau ka kopae. Uriuri atu i taau i manako mai ki toou tokorua.

E Akakeu Anga Meitaki te Tamaiti no te Akaipoipo

Mei tetai nga tokorua tupaorooro aiti kare e tukatau ana, te ka anoano i tetai taime e te akakoromaki kia mako tikai i runga i te aiti, ka anoano korua i tetai taime kia akatanotano ki to korua turanga ou ei nga metua. Kare e roa atu ka rauka ia koe te manako papu.

Ka timata te utuutu anga tamariki i toou turanga tiratiratu ki toou oraanga akaipoipo e ka taui i toou pirianga ki tetai e tetai e tuatau ua atu. Inara, ka akatupu katoa mai te reira i te au tu puapinga. Me taangaanga koe i te akoanga meitaki a te Pipiria, ka kite koe i ta tetai metua tane ko Kenneth i na roto ana. Kua tuatua aia e: “Kua riro te utuutu anga tamariki ei akakeu anga meitaki ki runga ia maua ko taku vaine. Kare maua e manako ua ana ia maua, e kua maata atu to maua inangaro e te marama.” E arikiia ana taua au taui anga i roto i te akaipoipo.

^ para. 3 Kua tauiia te au ingoa i roto i teia atikara.

^ para. 11 Maata te au metua vaine e taitaia ana i te au epetoma i muri ake me anau mai te pepe. E na roto ana tetai pae i te turanga kino o te maki taitaia muri ake te anauanga. No tetai akakiteanga e akapeea i te akataka e i te akono atu i te au akaaoanga, akara i te au atikara “I Won My Battle With Postpartum Depression,” i roto i te itiu o te Awake! o Tiurai 22, 2002, e te “Understanding Postpartum Depression,” i roto i te itiu o te Awake! o Tiunu 8, 2003, tei neneiia e te Au Kite o Iehova. Ka rauka i te tatau i teia au atikara i runga i te initaneti, www.watchtower.org.

^ para. 19 Kia tau ki te tataanga a tetai tangata kite, te taiku ra te verepa Ebera i te tuatua “piri” i roto ia Genese 2:24 ki te ‘pirianga atu ki tetai tangata ma te inangaro e te tu tiratiratu.’

UI KIA KOE UAORAI . . .

  • I te epetoma i topa akenei, akapeea au te akaari anga ki toku tokorua e te ariki meitaki ra au i tana i rave no te pamiri?

  • Eaa te taime openga i pukapuka meitaki ei au ki toku tokorua e kare no runga i te utuutu anga i te tamariki?