Neke ki te tumu manako rikiriki

Neke ki te ngai o te au tumu tuatua

Te Au Vaine, Eaa ka Kauraro ei ki te Taoonga Upoko?

Te Au Vaine, Eaa ka Kauraro ei ki te Taoonga Upoko?

 Te Au Vaine, Eaa ka Kauraro ei ki te Taoonga Upoko?

“To te vaine ra upoko, ko te tane ïa.”​—1 KORI. 11:3.

1, 2. (a) Eaa ta te apotetoro ko Paulo i tata no runga i ta Iehova akanoonooanga no te taoonga upoko e te kauraroanga? (e) Eaa te au uianga ka akamanakoia i roto i teia atikara?

KUA akanoo a Iehova i te akapapa anga mako ta te apotetoro ko Paulo i taiku i tona tata anga e “ko te Mesia te upoko o te tangata ravarai nei” e “to te Mesia upoko, ko te Atua ïa.” (1 Kori. 11:3) Te akakite ra te atikara i mua atu ana e te manako ra a Iesu e e tikaanga ngateitei e te mataora tikai i te kauraro ki tona Upoko ki te Atua ko Iehova, e ko te upoko o te au tane Kerititiano ko te Karaiti. E tu takinga meitaki, maru, tangi aroa, e te karapii kore to Karaiti i te akono anga i te au tangata. Ka anoano katoaia te au tane i roto i te putuputuanga kia aru i taua tu ra i te akono anga i tetai ke, ta ratou vaine tikai.

2 Akapeea i reira te au vaine? Koai to ratou upoko? “To te vaine ra upoko, ko te tane ïa,” i tata ei a Paulo. Akapeea te au vaine i te akamanako anga i teia akakiteanga akauruia? Te tau ainei ra teia kaveinga ki te tane kare i roto i te tuatua mou? Ko te kauraroanga ki te taoonga upoko o te tane, te umuumu maira ainei e kia riro ua te vaine ei patana muteki ua i roto i te akaipoipo, kare aia e tuatua i tona manako me raveia tetai au ikianga? I roto i teea tu e rauka ai i tetai vaine te akapaapaa anga?

 “E Anga Au i Tetai Tauturu Tau Nona”

3, 4. Eaa ra i puapinga ai te akanoonooanga no te taoonga upoko i roto i te akaipoipo?

3 Na te Atua i akamata i te akanoonooanga no te taoonga upoko. I muri ake i te angaia anga a Adamu, kua tuatua mai te Atua ko Iehova e: “Kare ïa e meitaki kia noo ua te tangata koia anake ra; e anga au i tetai tauturu tau nona ra.” Aru mai te angaia anga a Eva, kua mataora tikai a Adamu i te rauka anga mai tetai tokorua e te tauturu nona e kua tuatua aia e: “I teianei e ivi teia no toku nei ivi, e kiko oki no toku nei kiko.” (Gene. 2:​18-24) Kua rauka ia Adamu raua ko Eva te manakonakoanga umere tikai no te riro mai anga ei metua tane e te metua vaine no te au tangata apa kore ravarai, te ka ora e tuatau ua atu ma te mataora tikai i runga i te enua parataito i te ao katoa.

4 No te mea e kua meameaau to tatou nga metua mua, kua ngaro atu te turanga apa kore i roto i te kainga i Edene. (E tatau ia Roma 5:12.) Inara te vai nei rai te akanoonooanga no te taoonga upoko. Me aru meitakiia te reira, ka rauka mai te puapinga maata e te mataora ki te akaipoipo. Aiteite ua te ka tupu mai ki ta Iesu e manako ra no runga i te kauraroanga ki tona Upoko ko Iehova. I te tuatau o tona oraanga i te rangi i mua ake ka riro mai ei aia ei tangata, kua “rekareka ua [a Iesu] i mua [ia Iehova] i te au taime ravarai.” (Mase. 8:30, NW) No te tu apa ua, kare e rauka akaou i te au tane i te aru i te tu taoonga upoko apa kore, kare e rauka katoa i te au vaine i te akaari i te tu kauraroanga apa kore. Inara, me rave ua rai te au tane e te au vaine i ta ratou ka rauka, ka tupu mai te mataora tikai i roto i te akanoonooanga o te akaipoipo i teia tuatau.

5. Eaa ra te nga tokorua akaipoipo ka akamanako meitaki ei i te akoanga ka kiteaia i roto ia Roma 12:10?

5 E puapinga tikai ei tetai akaipoipo e taangaanga te nga tokorua akaipoipo i teia akoanga Tuatua Tapu te tau ra no te au Kerititiano katoatoa: “Ei kapiti anga aroa mou to kotou ia kotou uaorai, i te aroa taeake ra; i te akangateitei anga tetai ki tetai.” (Roma 12:10) Pera katoa, kia angaanga pakari te tane e te vaine i te ‘takinga-meitaki ia raua uaorai, ma te ngakau maru aroa ua, ma te akakore anga i te ara a tetai e tetai.’​—Ephe. 4:32.

Me Kare te Tokorua i Roto i te Tuatua Mou

6, 7. Eaa te ka tupu mai me kauraro tetai vaine Kerititiano ki tana tane kare i roto i te tuatua mou?

6 Akapeea me kare toou tokorua akaipoipo i te tavini no Iehova? Maataanga o te taime, kare te tane i roto i te tuatua mou. I roto i teia turanga, akapeea te vaine me akono atu iaia? Te pau maira te Pipiria e: “Ko kotou oki, e te vaine tini e, e kauraro marie i ta kotou au tane ra; kare tetai pae e akarongo i te tuatua ra, kia rauka mai ratou i te akono meitaki o ta ratou au vaine, auraka atu rai te tuatua; I te akara anga mai ratou i to kotou aerenga viivii kore [“ma te akangateiteianga oonu,” NW].”​—1 Pete. 3:1, 2.

7 Te akakite maira te Tuatua a te Atua ki te vaine e kia kauraro marie ki te tane kare i roto i te tuatua mou. Ka rauka tona tu meitaki i te akakeu i tana tane kia akamanako mai e eaa te akakeu ra iaia kia akono i taua tu meitaki ra. Te ka tupu mai, ka akara te tane ki roto i te irinakianga a tana vaine Kerititiano e i te openga, ka ariki mai aia i te tuatua mou.

8, 9. Eaa ta te vaine Kerititiano ka rave me kare tana tane i roto i te tuatua mou e ariu meitaki mai ki tona tu meitaki?

 8 Akapeea ra me kare te tane kare i roto i te tuatua mou e ariu meitaki mai? Te akamaroiroi maira te au Tuatua Tapu i te vaine i roto i te tuatua mou kia akaari i te au tu Kerititiano i te au taime ravarai, noatu e e mea ngata teia. Ei akaraanga, ka tatau tatou i roto ia 1 Korinetia 13:4 e: “E akakoromaki anga roa to te aroa.” E mea meitaki no te vaine Kerititiano kia akono maru atu i te reira turanga “ma te ngakau akaaka roa, e te maru, ma te akakoromaki” na roto i te aroa. (Ephe. 4:2) Ma te tauturu anga a te mana ririnui o te Atua​—tona vaerua tapu—​ka rauka i te akono tamou i te au tu Kerititiano noatu te au turanga ngata.

9 ‘E tika iaku te au mea ravarai nei na roto iaia, ko tei akamaroiroi mai iaku nei,’ i tata ei a Paulo. (Phili. 4:13) Te tauturu ra te vaerua o te Atua i te nga tokorua Kerititiano kia rave i te au mea e manganui tei kare rava e rauka i te rave. Ei akaraanga, ka timataia tetai tokorua kia akakino atu me akono kinoia mai aia e tetai tokorua. Inara, te akakite maira te Pipiria ki te au Kerititiano ravarai e: “Auraka te kino e tutakiia atu ki te kino i te tangata ravarai nei . . . kua tataia oki e, ‘Te tuatua maira te Atu, ei iaku te akaoko, e naku e tutaki atu.’ ” (Roma 12:17-19) Pera katoa, te ako maira a 1 Tesalonia 5:15 ia tatou e: “Kia matakite, kia kore rava tetai e tutaki i te kino ki te kino i te tangata ravarai; e kimi marie ra i te meitaki, auraka e tivata, i roto ia kotou uaorai e te tangata katoa ra oki.” Ma te turuturu anga a te vaerua tapu o Iehova, te kare e rauka ana i to tatou uaorai maroiroi, ka rauka mai te reira. E mea tau kia pure tatou no te vaerua tapu o te Atua kia oronga mai i te mea e ngere ra tatou!

10. Akapeea a Iesu i te ariu atu anga ki te au tuatua e te au angaanga kino a tetai ke?

10 Kua akanoo a Iesu i tetai akaraanga meitaki i te akono anga i te aronga tei tuatua me kore tei rave i te au mea tau kore kiaia. “Ko tei kore i akakino atu, kia akakinoia mai aia ra,” i akakite ei a 1 Petero 2:23, “e kia mate aia ra, kare aia i tuatua tutaki atu; kua tuku ra iaia uaorai kiaia nona te manako tika ra.” Te akamaroiroiia maira tatou kia aru i tona akaraanga meitaki. Auraka e riri atu i te tu kino o tetai ke. Kua akoia mai te au Kerititiano katoatoa, e akaari i te ‘tu akaaroa ma te maru, te manako akaaka, auraka oki e tutaki atu te kino no te kino me kore te akakino anga no te akakino anga.’​—1 Pete. 3:8, 9NW.

Patana Muteki ua Ainei?

11. Ko teea tikaanga meitaki ka o atu tetai au vaine Kerititiano ki roto?

11 Kauraroanga ki te taoonga upoko o te tane e patana muteki ua ainei te au vaine i roto i te akaipoipo, kare e akakite atu i to ratou manako manamanata no te ngutuare me kore tetai atu au manako? Kare rava. E maata te au tikaanga meitaki ta Iehova i oronga mai ki te au vaine e te au tane. E akamanako ana i te akangateitei maata te riro anga te au tangata tataki tai o te 144,000 ei ui ariki e ei kau taunga i runga i te rangi i raro ake ia Karaiti, me tutara aia i rungao i teia enua! E au vaine tetai i roto i taua numero ra. (Gala. 3:26-29) E tika rai, kua oronga a Iehova ki te au vaine i tetai tuanga angaanga i roto i tana akanoonooanga o te au mea nei.

12, 13. E oronga mai i tetai akaraanga te akaari maira e kua totou ana te au vaine.

12 Ei akaraanga, i te au tuatau o te Pipiria e totou ana te au vaine. Kua totou mai a Ioela 2:28, 29 e: “E riringi atu au i toku Vaerua ki rungao i te tangata ravarai; e na ta kotou au tamariki tamaroa e ta kotou au tamaine e totou mai. . . . E riringi atu au i taku Vaerua ki rungao i te au tavini tane e te au tavini vaine i te reira au rā ra.”

13 Ko te au vaine e te au tane tetai i roto i ta Iesu au pipi e 120 tei akaputuputu mai i runga i tetai pia i Ierusalema i te ra o te Penetekote i te 33 T.N. Kua riringiia mai te vaerua o te Atua ki rungao i te katoaanga o teia pupu. Kua rauka i reira ia Petero i te akakite mai i ta te peroveta ko Ioela i totou ana e te taiku anga i te reira ki te au tane e te au vaine katoa. Kua akakite a Petero e: “Ko tei tuatuaia maira teia e Ioela peroveta ra e, ‘Kia tae ki te au rā openga  ra, (te tuatua maira te Atua,) e riringi atu ei au i taku Vaerua ki rungao i te tangata ravarai; e na ta kotou au tamariki tamaroa, e te au tamaine, e totou mai . . . E riringi atu au i taku Vaerua ki rungao i toku au tavini, e toku au tavini vaine, i te reira au rā, e ka totou mai ratou.’ ”​—Anga. 2:16-18.

14. Eaa ta te au vaine tuanga no te akatotoaanga i te Akonoanga Kerititiano mua?

14 I te anere mataiti mua, e tuanga puapinga maata ta te au vaine i rave i te akatotoaanga i te Akonoanga Kerititiano. Kua tutu aere ratou ki tetai ke no runga i te Patireia o te Atua e kua rave i te au mea te piri atura ki te angaanga tutuanga. (Luka 8:1-3) Ei akaraanga, kua kapiki te apotetoro ko Paulo ia Phebe e vaine tutu evangeria no te putuputuanga i Kenekerea. E te aroa atu anga i te au taeake angaanga, e maata te au vaine akarongo mou ta Paulo i taiku mai, kapiti mai “ia Teruphaina, e ia Teruphosa, ko tei rave i te angaanga a te Atu.” Kua taiku katoa mai aia “ia Peresi akaperepereia ra, ko tei rave papu i te angaanga a te Atu.”​—Roma 16:1, 12.

15. Eaa ta te au vaine tuanga i te akatotoaanga i te Akonoanga Kerititiano i to tatou tuatau?

15 I to tatou tuatau, te tuanga maata o te au tangata e itu mirioni tuma e tutu aere ra i te tuatua meitaki o te Patireia o te Atua i te ao katoa, ko te au vaine tukeke to ratou au mataiti. (Mata. 24:14) Te maataanga ia ratou e au orometua tamou, e au mitinari, e e au mema no te pamiri Betela. Kua imene te tata taramo ko Davida e: “Kua tuku maira te Atu ra i te tuatua, e na tetai nuku tamaine maata i akakite.” (Sala. 68:11) Kua riro teia au tuatua ei au tuatua tika tikai! Te akaperepere ra a Iehova i te tuanga a te au vaine i te akakitekite anga i te tuatua meitaki e te akatupu anga i tona au akakoroanga. Kare te aiteanga o tana e umuumu maira e kia kauraro muteki ua te au vaine Kerititiano.

E Rua Vaine Kare i Muteki Ana

16, 17. Akapeea te akaraanga o Sara i te akaari anga mai e kare te au vaine i te au patana muteki ua i roto i te akaipoipo?

16 Me kua oronga a Iehova i te au tikaanga meitaki ki te au vaine, kare ainei e ka uriuri manako te au tane ki ta ratou vaine i mua ake ka rave ei i te au ikianga pakari? E meitaki tikai me rave ratou i te reira. Te taiku maira te au Tuatua Tapu i te au tupuanga tukeke te tuatua anga me kore te rave anga te au vaine i te au angaanga, noatu e kare ta ratou au tane i ariki mai i to ratou manako. E akamanako ana i teia nga tu e rua.

17 E akakite ua ana a Sara, te vaine a te pateriareka ko Aberahama e kia akaatea aia i te rua o te vaine e tana tamaiti, no te mea kare raua e akangateitei ana iaia. “Ongoongo roa akerā Aberahama i taua tuatua ra”​—kare ra ki te Atua. Kua akakite a Iehova kia Aberahama e: “Auraka koe e ongoongo i te tamaiti ra, e i to tavini vaine na: e akarongo koe i te reo o Sara ra, i te au tuatua katoa tana i tuatua mai kia koe ra.” (Gene. 21:8-12) Kua akarongo a Aberahama kia Iehova, e kia Sara katoa, e kua rave i tana i pati mai.

18. Eaa te takainga mua ta Abigaila i rave?

18 E akamanako katoa ana ia Abigaila, te vaine a Nabala. Te oro anga a Davida mei te ariki vareae ko Saula, kua akapou aia i tona taime i roto i te puakapa i te pae mai i te anana a Nabala. Kare ratou i rave ana i te au apinga a  teia tangata apinganui, kua paruru ra a Davida e tona au tangata i tana apinga. Inara, ‘e tangata rotoriri e te ravenga kikino’ a Nabala e “kua kauvae” atu i te au tangata o Davida. E “tangata puapinga kore” aia e te “tuatua neneva.” Te pati meitaki anga te au tangata o Davida i tetai au kai, kua patoi mai a Nabala. Akapeea a Abigaila i te ariu mai anga, tona akarongo atu anga eaa tei tupu? Ma te kore i akakite atu kia Nabala, “kua rapurapu iorā [aia], kua rave iora i te au faraoa e rua anere, e nga āriki wina e rua, e nga mamoe tao ra e rima, e te au kaui vine marō okotai anere, e te au kou suke e rua anere” e kua oronga atu i te reira kia Davida e tona au tangata. Kua rave ainei a Abigaila i te mea tika? “Taia iorā Nabala e Iehova,” i akakite ei te Pipiria, kua “mate rava akera” aia. I muri mai kua akaipoipo atu a Davida ia Abigaila.​—1 Samu. 25:3, 14-19, 23-25, 38-42.

‘Te Vaine Tei Akapaapaaia’

19, 20. Eaa te akariro ra i tetai vaine ei akapaapaa anga tikai?

19 Te akameitaki ra te au Tuatua Tapu i te vaine te rave ra i te au mea kia tau ki to Iehova aerenga. Te akapaapaa ra te puka Pipiria o Maseli i te “vaine akono meitaki,” te karanga anga e: “Kare te au poe nei e tau iaia. Te irinaki ra te ngakau o tana tane ra iaia, kare rava oki aia e akangereia i te apinga. E riro aia i te takinga-meitaki mai iaia e kare e takinga-kino, e mutu ua atu tona aʼo.” Tei maata atu, “e tuatua tona vaa i te pakari; e te ture ra i te takinga-meitaki tei tona arero. E akara aia i te akonoanga o tona ngutuare, e kare i kai i te manga i rauka i te akatau ra. E tu tana au tamariki ma te akaora iaia; e tana tane katoa, ma te akapaapaa iaia.”​—Mase. 31:10-12, 26-28.

20 Eaa te akariro ra i tetai vaine ei akapaapaa anga tikai? “E mutu rai te manea; e te purotu, e kore ïa: ko te vaine ra e mataku ia Iehova ra, e akapaapaaia ïa,” i akakite ei a Maseli 31:30. Kapiti mai i te mataku anga ia Iehova ko te anoano kia kauraro puareinga ua ki te akanoonooanga a te Atua no te taoonga upoko. “To te vaine ra upoko, ko te tane ïa,” mei “te Mesia [rai] te upoko o te tangata ravarai nei,” e “to te Mesia upoko, ko te Atua ïa.”​—1 Kori. 11:3.

Ariki Rekareka i te Apinga Aroa a te Atua

21, 22. (a) Eaa te au tumu ka ariki rekareka ai te au Kerititiano akaipoipo i te apinga aroa a te Atua no te akaipoipo? (e) Eaa ra tatou ka akangateitei ei i te au akanoonooanga a Iehova no te mana akaaere e te taoonga upoko? (Akara i te pia i te kapi 17.)

21 E maata te au tumu ka akaari mai te au Kerititiano akaipoipo i to ratou ariki rekareka anga i te Atua! Ka mou rima ratou e aaere ra ei au tokorua akaipoipo mataora. Ka akameitaki tikai ratou i te apinga aroa akaperepere a te Atua no te akaipoipo, no te mea te oronga maira i tetai atianga kia ratou kia akaau i to ratou oraanga e kia aaere ratou ma Iehova. (Ruta 1:9; Mika 6:8) Kua kite tikai aia​—Tei Akamata mai i te akaipoipo—​e eaa te umuumuia ra no tetai akaipoipo mataora. E rave ua rai i te au mea tei tau ki tona aerenga, e ka riro ‘te rekareka o Iehova ra ei punanga ketaketa no kotou,’ i roto katoa i teia ao manamanata o teia tuatau.​—Nehe. 8:10NW.

22 Ko tetai tane Kerititiano e inangaro ra i tana vaine mei iaia rai e inangaro ra iaia uaorai, ka taangaanga i te tu maru e te akamanako meitaki anga i te taoonga upoko. Ka riro tana vaine akono i te Atua ei vaine meitaki, e ka turuturu e ka akangateitei oonu atu aia iaia. Te mea puapinga maata rava, ka akangateitei to raua akaipoipo akaraanga meitaki i to tatou Atua akapaapaa anga tau, ko Iehova.

Maara Ainei ia Koe?

• Eaa ta Iehova akanoonooanga no te taoonga upoko e te kauraroanga?

• Eaa ra te au tokorua akaipoipo ka akangateitei ei i tetai e tetai?

• Akapeea te au vaine i roto i te tuatua mou i te akono anga i to ratou tokorua kare i roto i te tuatua mou?

• Eaa ra te au tane ka uriuri manako ei ki ta ratou au vaine i mua ake ka rave ei i te au ikianga pakari?

[Au Uianga Apii]

 [Pia i te kapi 17]

Eaa ka Akangateitei ei i te Mana Akaaere?

Kua akanoo a Iehova i te au akanoonooanga i rotopu i tana au mea ora kite pouroa no te mana akaaere e te taoonga upoko. Kua raveia teia ei mea meitaki no te au mea ora vaerua e no te au tangata. Te orongaia maira tetai atianga kia ratou kia taangaanga i to ratou tu rangatira e te akangateitei i te Atua, na te akamori anga iaia na roto i te tu taokotai e te rotai.​—Sala. 133:1.

Te ariki ra te putuputuanga o te au Kerititiano akatainuia i te mana akaaere e te taoonga upoko o Iesu Karaiti. (Ephe. 1:22, 23) I te ariki anga i te mana akaaere o Iehova, ‘ka tuku atu te Tamaiti iaia uaorai ki raro ake i tei tuku mai i te au mea katoa i raro ake iaia ra; kia riro ko te Atua i rungao i te au mea katoa i te au ngai ravarai.’ (1 Kori. 15:27, 28) E mea tau no te au tangata tei akatapu ia ratou ki te Atua kia akarongo ki te akanoonooanga no te taoonga upoko i roto i te putuputuanga e te ngutuare tangata! (1 Kori. 11:3; Ebe. 13:17) Na te rave anga i te reira, ka puapingaia tatou uaorai ei aronga tei ariki rekarekaia e tei akameitakiia mai e Iehova.​—Isa. 48:17.

[Tutu i te kapi 13]

Ka tauturu te pure i tetai vaine Kerititiano i te akaari i te au tu o te Atua

[Tutu i te kapi 15]

Ka akaperepere a Iehova i ta te au vaine tuanga i te akamaataanga i te anoano o te Patireia