Neke ki te tumu manako rikiriki

Neke ki te ngai o te au tumu tuatua

‘E Maata Rava to Tatou Puke Rā i te Pakari’

‘E Maata Rava to Tatou Puke Rā i te Pakari’

 ‘E Maata Rava to Tatou Puke Rā i te Pakari’

KOAI ka patoi e kare e anoanoia te pakari no te akonoanga i te au manamanata o te oraanga? Ko te pakari ko te tu ia kia taangaanga meitaki i te tuatua kite e te maramaanga. Ko te tuke anga ia ki te kangakanga, neneva, e te auouo. No reira te raurau maira te au Tuatua Tapu ia tatou kia aruaru i te pakari. (Maseli 4:7) Ae, kua tata tikaiia te puka Pipiria o Maseli kia oronga i te pakari e te ako anga. Te tatau ra te au tuatua akamataanga o te reira: “Te maseli a te ariki o Iseraela, a Solomona, te tamaiti a Davida; Kia kite i te pakari, e te ako.”​—Maseli 1:​1, 2.

Ka akamanako ana i te au apiianga tau o nga pene mua o Maseli. Mei tetai metua aroa e aruaru ra i tana tamaiti, te pati ra a Solomona i tana aronga tatau kia ariki i te ako anga e kia akarongo meitaki i te pakari. (Pene 1 e te 2) Te akaari maira aia kia tatou e akapeea me tatanu i te pirianga vaitata ma Iehova e akapeea me paruru i to tatou ngakau. (Pene 3 e te 4) Te akoia maira tatou kia vai akono ma. (Pene 5 e te 6) Ae, tei puapinga roa kia tatou koia oki te angaanga a tetai tangata akono tau kore tei akamaeuia. (Pene 7) E mei teaa te tau rekareka ki te katoatoa te manono anga ngakau tae o te pakari tei akaperetanaia! (Pene 8) I mua ake ka neke atu ei ki te au materi tau tataki tai i roto i te au pene ka aru mai, kua oronga mai te Ariki ko Solomona i tetai taopenga anga akakeukeu no runga i tana i uriuri i teianei.​—Pene 9.

‘E Aere Mai, e Kai i Taku Kai, e Inu Oki i Taku Wina’

Te taopenga anga o te tuanga mua o Maseli kare ia i te taopenga reka kore te akataka ua ra i te ako anga tei taiku uaia i mua akenei. Mari ra, te orongaia ra te reira ei akatutu anga oraora e te manea, te akakeuanga i te tangata tatau kia aruaru i te pakari.

Te akamata ra te pene 9 o te puka Pipiria o Maseli ma teia au tuatua: “Kua akatu te pakari i tona are, kua tarai aia i nga pou nona e itu ra.” (Maseli 9:1) Te tuatua ‘nga pou e itu,’ i na tetai tangata kite ei, te “akatutu maira i tetai are maatamaata tei patuia takapini i te paepae, te patu anga o te are kua turuia e nga poupou e toru e okotai i tetai tua e tetai e e okotai i rotopu i te tuanga toru te anga atura i te ngai atea koia oki ko te ngai tomo anga.” I tetai ua atu tu, kua patu te pakari mou i tetai are ngaueue kore no te ariki anga mai i te au manuiri e manganui.

Kua papa te au apinga ravarai no tetai umukai. Tei reira te kiko, e pera te uaina. Kua manako maata te pakari no runga i te akapapa anga o te kaikai anga e te akanoonooanga o te kaingakai. “Kua ko aia i tana au puaka; kua irokia e ia tana wina; kua ārikiriki katoa aia i tana kaingakai.” (Maseli 9:2) I te akaraanga ka rauka te au kai pae vaerua akamarama anga ki runga i teia kaingakai akatutu uaia.​—Isaia 55:​1, 2.

Koai ma tei patiia ki teia umukai tei akapapaia e te pakari mou? “Te unga nei aia i tona au tavini vaine kia kapiki ratou ki runga i te au ngai teitei o te oire. Ko tei auouo ra, e ariu mai aia ki ku nei; ko tei kite kore ra, te karanga atura aia kiaia, E aere mai, e kai i taku nei kai, e inu oki i te wina i irokia e au ra. E akaruke i te aronga neneva, kia ora; e na te ara kite i te aere.”​Maseli 9:3-6.

Kua tono atu te pakari i to te reira au tavini vaine kia akakite i te pati anga. Kua aere ratou ki te au ngai papuriki mei reira mai ka kapiki atu ratou ki te au tangata e manganui. Kua  patiia te katoatoa​—te aronga “tei kite kore ra,” me kore te aronga te ngere ra i te maramaanga, e pera katoa te aronga te ngere ra i te tu kite. (Maseli 9:4) E te orongaia ra te taputou no te ora kia ratou. Te pakari i roto i te Tuatua a te Atua, kapiti mai i to roto i te puka o Maseli, papu tikai e te rauka ra ki te katoatoa. I teia tuatau, ei au karere o te pakari mou, te rave maroiroi nei te Au Kite o Iehova no te pati atu i te au tangata, i te au ngai ka kitea ratou, kia apii i te Pipiria. E tika, te apii anga i teia kite, ka taki atu ki te ora mutu kore.​—Ioane 17:3.

Kia ariki akaaka ua te au Kerititiano i te ako anga a te pakari. Te tika ra teia ki te au mapu e ki te aronga tei akamata mai i ou akenei i te apii no runga ia Iehova. No te rava kore i te kite i to te Atua au mataara, penei ko ratou tetai “tei kite kore ra.” Kare te aite anga e kua kino pouroa to ratou au akakoroanga, inara ka anoanoia te tuatau e te tauta anga no te akatikatika i te ngakau ki roto i tetai turanga te akamareka ra i te Atua ko Iehova. Te umuumu ra teia e kia akarotai ia te au manako, te au anoano, te au tangi aroa, e te au akakoroanga ma tei arikiia e te Atua. Mei teaa te puapinga e kia ‘kaki tikai ratou i te u iro koreia ra, i te tuatua.’​—1 Petero 2:2.

Te tika, kare ainei e kia aere mamao atu tatou i te “tuatua mua”? Papu e ka anoanoia tatou kia akatupu i te inangaro no te “au mea oonu rai o te Atua ra” e te rave anga mai i te meitaki mei te kai pakari tei tau ki te aronga pakari ra. (Ebera 5:12-​6:1; 1 Korinetia 2:​10) Te “tavini akono meitaki e te pakari,” ta Iesu Karaiti e akaaere tika ra, te oronga maroiroi maira i te au kai tau i te pae vaerua na te katoatoa. (Mataio 24:45-​47) Kia kaikai tatou i te kaingakai o te pakari na te apii pakari anga i te Tuatua a te Atua e te au puka akanooia ki runga i te Pipiria tei orongaia mai e te pupu tavini.

“Auraka e Ako Atu i te Akavaavaa Ra”

Te kapiti katoa maira ki roto i te au apiianga o te pakari te akatikatika anga e te ako anga. Kare teia tu o te pakari i ariki uaia mai e te katoatoa. No reira, i te taopenga o te tuanga mua o te puka o Maseli te ki ra i te akamatakite anga: “Ko tei ako atu i te akavaavaa ra, ka rauka iaia te akama; e ko tei akamura atu i te tangata kino ra, e titoutou tana. Auraka e ako atu i te akavaavaa ra, ka ririia mai aea koe e ia.”​Maseli 9:7, 8a.

Ka akatupu tei akavaavaa ra i te riri e te makitakita no te tangata te tauta ra i te tauturu i te akatikatika i tona takainga. Te ngere ra tetai tangata kino i te ariki anga i te puapinga o te ako anga. Mei teaa ra te pakari kore i te tauta i te apii ua atu i te tuatua mou manea o te Tuatua a te Atua ki tetai tangata kare e reka ana i te tuatua mou me kare te kimi ua ra i te akavaavaa i te reira! I te tutu aerenga te apotetoro ko Paulo i Anetioka, kua aro atu aia i tetai pupu ngati Iuda kare o ratou inangaro i te tuatua mou. Kua tauta ratou i te kapiti atu iaia ki roto i tetai maro anga na te pikikaa tau kore anga iaia, inara kua tuatua ua atu a Paulo: “Ko kotou ra i tute ke atu i [te tuatua a te Atua] nei, e te tuatua na kotou kare kotou e tau i te ora mutu kore, i na, te ariu nei matou ki te etene.”​—Angaanga 13:45, 46.

I roto i ta tatou tauta anga i te atoro atu i te au tangata ngakau tika ma te tuatua meitaki o te Patireia, kia matakite tatou e auraka e o atu ki roto i te au tauetono anga e te au maro anga ma te aronga akavaavaa. Kua ako atu a Iesu Karaiti i tana au pipi: “E kia tomo atu kotou ki roto i te are, ka akaora atu i to reira. E te tau ra taua ngutuare ra, e vai rai ta kotou au i reira: kia kore ra e tau, e oki akaou mai ïa ta kotou au ra ia kotou uaorai. E te kore e kite mai ia kotou,  e kare oki e akono i ta kotou tuatua; kia aere atu kotou ki vao i taua are ra, e taua oire ra, ka ruru atu i te repo i to kotou vaevae.”​—Mataio 10:12-14.

E tuke ra te ariu mai anga a tetai tangata pakari ki te ako anga ki te tangata akavaavaa ra. Te akakite ra a Solomona: “E ako ra i te tangata pakari, e ka akaperepereia mai koe e ia. E apii atu i te tangata pakari, e e tupu tona pakari.” (Maseli 9:8e, 9a) Te kite ra tetai tangata pakari e “kare rava oki e ako e riro ei mea rekareka i reira ra, e mea aue ra: kareka i muri ake, ko te meitaki ra ïa, koia rai te tuatua-tika.” (Ebera 12:11) Noatu kua akaraanga mamae te ako anga, eaa ra tatou ka tutaki atu ei me kare ka patoitoi atu ei i te mea e ko te ariki anga i te reira ka akariro ia tatou kia pakari?

“E apii i te tangata tuatua-tika; e e tupu tona kite,” i na te ariki pakari ei. (Maseli 9:9e) Kare tetai i pakari roa me kare i ruaine no te apii tamou ua atu. Mei teaa ra te meitaki i te kite atu i te aronga ruau te ariki ra i te tuatua mou e kua rave i te akatapu anga kia Iehova! Kia tauta katoa tatou i te akono i te anoano kia apii e kia akono oraora i te manako.

“E Kapiti Katoia Mai kia Koe Tetai Aronga Mataiti i te Ora Anga”

Te tuatua maata anga no runga i te tumu tuatua te akaraia nei, kua kapiti atu a Solomona i te umuumu anga anoanoia no te pakari. Kua tata aia: “Ko te akamataanga o te pakari ra, ko te mataku ïa ia Iehova: e te kite i te au mea tapu ra, ko te kite ïa.” (Maseli 9:10) Kare atu e pakari akono Atua ma te kore te mataku ngateitei oonu i te Atua mou. Penei kua ki to tetai tangata manako i te kite, inara me ngere aia i te mataku ia Iehova, ka poka aia no te taangaanga i taua kite ra i roto i tetai mataara te akangateitei ra i Tei Anga ra. Penei ka taopenga tarevake ua aia mei te au tika kiteia, te akariro anga iaia uaorai ei neneva. Pera katoa, te umuumuia ra te kite o Iehova, ko Tei Teitei Rava, e raukai te maramaanga, ko tetai tu kiteia o te pakari.

Eaa te ua ta te pakari e uua ra? (Maseli 8:12-21, 35) Te karanga ra te ariki o Iseraela e: “E maata rava oki oou puke rā iaku, e e kapiti katoia mai kia koe tetai aronga mataiti i te ora anga ra.” (Maseli 9:11) Ka roa te au ra e te au mataiti o te ora anga ei tupu anga no te akonoanga i te pakari. Ae, “na taua pakari oki e oronga mai i te ora i te aronga pu ra.”​—Koheleta 7:12.

Te tauta maroiroi anga e kia rauka te pakari e apainga ia na tatou uaorai. Te tuatua maata anga no runga i teia, te akakite ra a Solomona: “Kia pakari koe ra, noou uaorai toou pakari; e kia taitoito mai koe ra, ko koe uaorai te kino i te reira.” (Maseli 9:12) Ka pakari tei pakari ra ei puapinga rai nona, e ko tei akavaavaa ua ra tei apa no tona uaorai mamae anga. E tikai, ka kokoti tatou i ta tatou i ruru. Kia ‘ariu tatou i reira ki te pakari.’​—Maseli 2:2.

“E Tuatua Maata Tei te Vaine Neneva”

Ei tuke anga, kua karanga mai a Solomona: “E tuatua maata tei te vaine neneva: e manako kore tana, e te kite kore ra. Te noo ua ra aia ki te ngutupa o tona are, ki runga i te nooanga, i te au ngai teitei o te oire ra, Ei kapiki atu ki te aronga e aere ua na te arataa; ko tei aere na to ratou au ara tika ra: Ko tei auoou ra, e ariu mai aia ki ku nei.”​Maseli 9:13-16a.

Te akatutuia maira te neneva ei vaine vaa maata, tapupu kore, e te kite kore. Kua patu katoa aia i tetai are. E kua rave aia i te apainga no te ava ua anga ki tetai tei kite kore ra. No reira e iki anga ta te aronga e pati atura. Ka ariki ainei ratou i te pati anga a te pakari me kore a te neneva ra?

“E Mangaro to te Vai Keiaia Ra”

Te pati atura te pakari e te neneva i te aronga akarongo kia ‘ariu mai ki ku nei.’ Inara e tuke te pati anga. Te pati ra te pakari i te tangata ki tetai umukai uaina, kiko, e te varaoa. Te akakeu anga te oronga maira te neneva te akamaara maira kia tatou i te au mataara o tetai vaine tau kore. Te karanga ra a Solomona: “E te tangata kite kore ra, te karanga ra aia kiaia, E mangaro to te vai keiaia ra; e te manga i kai poiriia ra, e meitaki ïa.”​Maseli 9:16e, 17.

 Kare i te uaina kairoia, te oronga ra “te vaine akono kore” i te au vai keiaia. (Maseli 9:​13, New International Version) I roto i te au Tuatua Tapu, kua akaaiteia te raveanga ainga ma tetai vaine akaperepere ki te inu anga i te vai anuanu. (Maseli 5:​15-​17) No reira, te akatutu maira te vai keiaia i te au pirianga ainga tau kore te rave muna ia ra. Kua akariroia e kia akara anga vene taua vai​—te meitaki atura i te uaina​—no te mea kua keiaia te reira e te manakoia ra e kare te reira e kiteaia. Kua akatutuia mai te varaoa muna i te akaraanga e e reka tikai i te varaoa e te kiko o te pakari no te mea kua rauka mai te reira ma te tika kore. Kia manako i tetai apinga araiia e te muna ei mea tau e akairo ia o te neneva.

Koi kapiti mai ei ki te pati anga a te pakari i te au taputou anga o te ora, kare te vaine neneva i taiku ana no runga i te au tupu anga no te aru anga atu i tona mataara. Inara te akamatakite ra a Solomona: “Kare aia kite e turuma mate rava tei reira; e tei raro rava tana tei ade.” (Maseli 9:18) “Te kainga o te Vaine Akono Kore kare ia i te kainga mari ra e vaarua ia,” i tata ei tetai tangata kite. “Me tomo koe ki roto kare koe e akaruke i te reira ma te ora.” Te aruanga i tetai oraanga tau kore kare ia i te mea pakari; e raveanga kino ia.

Kua tuatua a Iesu Karaiti e: “E tomo kotou na te ugutupa o iti; te atea maata nei te ngutupa, e te pararauare nei te ara, e tae atu ei ki te mate; e manganui te na reira i te tomo. Te kokota ua nei te ngutupa, e te piri oki o te ara, e tae atu ei ki te ora, e tokoia ua ake tei kite atu i te reira.” (Mataio 7:13, 14) Kia kaikai tamou marie tatou i te kaingakai o te pakari e kia riro e ko tetai o te aronga te aere ra ki runga i te ara te taki ra ki te ora.

[Tutu i te kapi 31]

Ka ariki ua tetai tangata pakari i te akatikatika anga

[Tutu i te kapi 31]

Te aruaruanga i te pakari e apainga ia na tetai uaorai