Kichay leenaykipaq

Índice nisqaman riy

Jehová Diospa testigonkuna

Simita akllay quechua (Cusco)

Tayta-mamakuna wawaykichista yanapaychis

Tayta-mamakuna wawaykichista yanapaychis

“Allintapuni yachay ovejaykikunaq imaynachus kashasqantaqa” (PROV. 27:23)

1, 2. a) ¿Imatan ruwaqku ñawpa tiempo Israel llaqtapi michiqkuna? b) ¿Imaynapin tayta-mamakuna michiqkuna hina kanku?

ÑAWPA tiempo Israel llaqtapi michiqkunaqa ruphaypi chiripi iman ovejankuta michiqku, suwakunamanta salqa animalkunamantapas allintan cuidaqku. Hinaspapas makillan qhawashaqku onqonankumanta k’irikunankumantapas. Astawanqa uñakunatan allinta cuidaqku (Gén. 33:13).

2 Tayta-mamakunapas michiqkuna hinan wawankuta sumaqta yanapananku, chaymi Diospa kamachikuyninkunaman hina uywananku (Efes. 6:4). Ichaqa sasan chayta ruway, ¿imarayku? Wayna-sipaskuna pantaq kasqankurayku, Saqraq kamachisqan millay pachapi kawsasqankurayku (2 Tim. 2:22; 1 Juan 2:16). Chhaynaqa, ¿imaynatan paykunata allinta yanapawaq? Chaypaqqa allintan paykunata reqsinayki, iñiyninkupi yanapanayki, pusarinayki ima.

ALLINTA REQSIY

3. ¿Imaynatan tayta-mamakuna wawankuta allinta reqsinkuman?

3 Allin michiqqa ovejachankuna qhalilla kashananpaqmi  sapanka ovejata qhawan. Chhaynatan tayta-mamakunapas wawankuwan ruwananku. Biblian nin: “Allintapuni yachay ovejaykikunaq imaynachus kashasqantaqa”, nispa (Prov. 27:23). Wawaykikunata allinta reqsinaykipaqqa sapakutillanmi paykunawan parlarinayki, chhaynapin yachanki imayna kashasqankuta imata yuyaykusqankutapas.

Sapa kutillanmi wawaykikunawan parlarinayki

4, 5. a) ¿Imatan tayta-mamakuna ruwananku wawanku paykunawan rimananpaq? (15 paginapi fotota qhaway.) b) ¿Iman yanaparqasunki wawaykiwan parlarinaykipaq?

4 Wakin tayta-mamakunapaqqa sasan waynayashaq otaq sipasyashaq wawankuwan rimay. Chay watankupi kashaspaqa yaqapaschá mana rimayta munankuchu ima yuyaykusqankumanta imayna sientekusqankumantapas, hinaspapas sapallankun kayta munanku. ¿Imatan ruwawaq wawayki chhaynapi tarikuqtin? Manan anyaq hinachu rimanayki, aswanpas sumaqllatan rimapayanayki maypi kashaspapas (Deut. 6:6, 7). Chaypaqmi puriq riwaqchis, kuska pukllawaqchis, kuska wasipi ruwanakunatapas ruwawaqchis. Chaykunata ruwaspan wawakunaqa confianzawan rimankuman imayna kashasqankumanta.

Yachanankun llakikuyninkupi yanapanaykita

5 Chaykunataña ruwaqtiykipas manapuni parlariyta munaqtin, ¿imatan ruwawaq? Chay p’unchay imachus ruwasqanta tapunaykimantaqa, qanmi willawaq imatachus chay p’unchay ruwasqaykita. Chhaynapin paypas willasunki imatachus ruwasqanta. Chaymantapas sichus yachayta munanki imaninsi cigarro pitaymanta, suwakuymanta chayqa ama p’enqachiq hinalla tapuriy. Otaq tapuwaq wayna-sipasmasinkuna imata chaymanta yuyaykusqankuta, hinaspataq niwaq: “¿Imaynatan paykunata yanapawaq?”, nispa.

6. ¿Imaynatan tayta-mamakuna rikuchinkuman uyarinankupaq listo kashasqankuta?

6 Mana tiempoyoqta hina wawakuna tayta-mamankuta qhawarinqaku chayqa, manañan rimayta munanqakuchu. Chayraykun tiempota t’aqanayki paykunawan rimanaykipaq, rikuchinaykitaqmi uyarinaykipaq listo kashasqaykita. Ichaqa, ¿imaynatan chayta ruwawaq? Manan simillawanchu ninayki: “Ama manchakuspan ima sasachakuyniykitapas willakuwallanki, ñoqan yanapasqayki”, nispa. Aswanpas mana phiñakuspallan ima llakikuyninkutapas willasuqtiyki uyarinayki, hinaspapas  llakikuyninkupin yanapanayki. Chaykuna ruway munasqaykitan paykunaqa sut’ita reparananku. 19 watayoq Kayla sipasmi nin: “Taytaymanqa mana manchakuspan imatapas willani. Willashaqtiyqa makillan uyariwan manataqmi huchachawanpachachu. Hinamantaq sumaqta yuyaychawan”, nispa.

Wawakuna imatapas willakuqtinqa pacienciawanmi uyarina

7. a) ¿Imaynatan wawakunawan rimana piwanpas reqsinakuyta munaqtinku? b) ¿Imaynapin wawakunata phiñachishasunman?

7 Sichus ususiyki willasunkiman huk waynawan reqsinakushasqanta chayri, ¿imaynatan rimapayawaq? Manan anyanaykipachachu, aswanpas sumaqtan reparachinayki imaynata chayta Jehová Dios qhawarisqanta. Chayta allinta entiendenapaq kaywan rikch’anachisun. Sichus huk pensionman riqtiyki sapanka mikhunamanta nisunkikuman “mikhuspaykiqa yaqapaschá onqonki” nispa chayqa, yaqapaschá chaymanta ripuwaq hinaspa huk pensionta maskhawaq. Chhaynatan wawakunapas ruwankuman anyaylla-anyaqtiykiqa (leey Colosenses 3:21). Chayrayku ama nishuta anyaychu, nitaq hinallata qhawaychu. Emily sipasmi nin: “Waynakunawan kaymanta tayta-mamaywan rimaqtiyqa manan huchachawankupachachu. Aswanpas niwankun piwanpas allinta reqsinakuspa casarakuyqa allin kasqanta. Chaymi paykunawanqa mana p’enqakuspa rimani. Hinaspapas manan imatapas paykunamanta pakayta munanichu, piwanpas reqsinakuyta munasaq chayqa willasaqmi”, nispa.

8, 9. a) ¿Imaraykun mana tatichispalla wawaykita pacienciawan uyarinayki? b) ¿Imaynatan yanaparqasunki wawaykita pacienciawan uyarisqayki?

8 Wawakuna imatapas willakuqtinkuqa pacienciawanmi uyarinaykichis, chhaynapin rikuchinkichis uyarinaykichispaq listo kashasqaykichista (leey Santiago 1:19). Katia iñiqmasin ususinta sapallan uywan, paymi nin: “Ñawpaqqa manan pacienciawanchu wawayta uyariq kani, imatapas willashawaqtinqa manaraq rimayta tukushaqtinmi tatichiq kani. Hinaspapas sayk’usqa kashasqayraykun mana munaqchu kani rimapayawanankuta. Kunanqa kallpachakunin ususiyta uyarinaypaq, chaymi paypas willakullawan”, nispa.

Reqsinaykichispaq uyariychis (3-9 parrafokunata qhaway)

9 Ronald iñiqmasipas 16 watayoq ususinmantan nin: “Paymi niwarqan escuelanpi huk waynata munakusqanta, chaymi qallariypiqa sonqoyraq t’impuwarqan. Ichaqa Jehová Dios pacienciakuq entiendeq kasqantan yuyarirqani, chaymi mana phiñakuspalla ususiyta uyarirqani. Chayraqmi allinta entienderqani waway imayna sientekusqanta, chhaynapitaqmi sumaqta rimapayarqani. Chaymantapas yuyaychasqaytan  sumaqta uyariwarqan, hinan niwarqan cambiananpaq kallpachakunanta”, nispa. Chhaynaqa sapa kutillan wawaykikunawan rimaymi yanapasunki yuyaykusqankuta imayna sientekusqankutapas allinta entiendenaykipaq. Chaytaqmi yanapasunki ima decidisqankupipas yanapanaykipaq. *

IÑIYNINKUPI YANAPAY

10, 11. ¿Imaynatan wawaykita yanapawaq?

10 Michiqqa yachanmi ovejankuna mayninpi chinkananta. Yaqapaschá allin q’achuta rikuspa pisi-pisimanta t’aqakunman, hinaspa chinkapunman. Chhaynallataqmi wawakunapas mayninpiqa pisi-pisimanta Diospa llaqtanmanta t’aqakapunkuman. Yaqapaschá mana allin amigokunawan kasqanrayku otaq mana allin kusirikuykunata akllakusqanrayku (Prov. 13:20). ¿Imaynatan yanapawaq wawayki chaykunapi ama urmananpaq?

11 Chaykunata wawayki ruwashan chayqa usqhayllan yanapanayki allinyananpaq. Chaymantapas kallpachanaykin allinkuna ruwashasqanta aswan allinta ruwananpaq (2 Ped. 1:5-8). Chaykunatan ruwawaqchis familiantin Diosta yupaychana ch’isipi. 2008 wata octubre killa Diosmanta Willasunchis nisqa hojanchispin nirqan: “Familiapi umalliqkuna, allinta hunt’aychis Diospa kamachisqasuykichista. Chaypaqqa sapa semananmi familiapi Bibliata estudianaykichis”, nispa. Chhaynaqa, ¿kallpachakushankichu familiantin Bibliata estudiasqaykichispi wawaykita yanapanaykipaq? Chayta ruwanki chayqa agradecisqan paykunaqa kanqaku (Mat. 5:3; Filip. 1:10).

Allinta iñiyninpi yanapaychis (10-12 parrafokunata qhaway)

12. a) ¿Imaynapin wawakunaq allinninpaq Diosta yupaychana ch’isi? (Qhaway “ Kusisqan kashanku” nisqa recuadrota.) b) ¿Imaynatan yanaparqasunki Diosta yupaychana ch’isi?

12 Carissa sipasmi familiantin Diosta yupaychana ch’isimanta nin: “Kusikunin chaypi llapayku kasqaykumanta, chaykunatan sumaqta yuyarini. Taytayqa chay estudiota sapa semanan aparinanpaqmi kallpachakun, chaymi chay estudiotaqa ancha chaninpaq qhawarini.  Hinaspapas chayta rikuspan taytayta astawan respetani”, nispa. Brittney sipasmi nillantaq: “Chaypi estudiasqaymi astawan tayta-mamaywan hukllachawan. Chaypin rikuni tayta-mamay munakuwasqanta, sasachakuyniypi yanapay munasqankutapas. Chhaynapin familiaywan huk nisqalla kawsayku”, nispa. Tayta-mamakunaqa kallpachakunkun wawanku Diosta munakunankupaq, chaypaqmi familiantin Diosta yupaychana ch’isiqa ancha allinpuni. *

PUSARIY

13. ¿Imaynatan wawakunata yanapana Diosta servinankupaq?

13 Michiqqa huk k’aspitan hap’in ovejankunata pusarinanpaq cuidananpaq ima. Kallpachakuntaqmi ‘allinnin q’achuman’ pusananpaq (Ezeq. 34:13, 14). Qankunapas tayta-mamakuna chhaynata wawaykichista pusariychis Diosta servinankupaq. Chay hinapin paykunapas salmista hina ninqaku: “Diosníy, munayniykitapunin ruwayta munani, yachachikuy simiykitan sonqoy ukhupi hap’ini”, nispa (Sal. 40:8). Chaytaqmi paykunata kallpachanqa Diosman prometekuspa bautizakunankupaq. Chaypaqmi ichaqa iñiyninkupi allin kananku, chhaynapin paykunallamanta decidikunqaku Diosta servinankupaq.

14, 15. a) ¿Imapaqmi tayta-mamakuna yanapananku wawankuta? b) ¿Imaraykun wakin wawakuna iskayanku iñiyninkumanta?

14 Sichus wawayki iñiyninpi manapuni ñawparishanchu otaq iñiyninmanta iskayashan chayqa, Diosta tukuy sonqonwan munakunanpaqmi yanapanayki. Chaymantapas yachachiy Diospa tukuy qowasqanchismanta agradecido kananpaq (Apo. 4:11). Chay hinapin payllamanta decidinqa Diosta servinanpaq.

Wawaykita yanapay Diosta tukuy sonqonwan munakunanpaq

15 Ichaqa iñiyninmanta iskayashanmanpuni chayri, ¿imatan ruwawaq? ¿Imaynatan rikuchiwaq Jehová Diosta serviy allinninpaq kasqanta? Ñawpaqtan sut’ita yachanayki imarayku iskayashasqanta. Wakin wawakunaqa manan Bibliapi mana creesqankuraykuchu iskayanku, aswanpas iñiyninkumanta rimayta manchakusqankuraykun otaq sapallanku sientekusqankurayku.

Allin ñanninta pusariychis (13-18 parrafokunata qhaway)

16, 17. ¿Imaynatan tayta-mamakuna wawankuta yanapankuman Dioswan amigontin kanankupaq?

16 Imaraykuña wawayki iskayashanman chaypas atiwaqmi yanapayta. Chaypaqmi kay hinata tapuriwaq: “¿Munankichu Jehová Diospa testigon kayta, icha sasachakunkichu? ¿Imapin yanapasunkiman Diospa testigon kay? ¿Imaynan sientekunki Diospa bendicionninkunata chaskispa? ¿Imaynan sientekuwaq hamuq tiempopi bendicionkunata chaskispa?”, nipa. Chaykunatan wawaykita tapuwaq sumaq simikunawan mana reparachikuq hinalla. Chaymantapas parlarisqaykichis ratopin t’aqwiriwaqchis Marcos 10:29, 30 textota. Wakin wawakunapaqqa yaqapaschá huk papelpi  qelqay allin kanman. Chaypin qelqankuman imaynapi cristiano kasqanku allinninkupaq kasqanta, imakunapi sasa kanman chaykunatapas. Qelqasqata rikuymi paykunata yanapanman imaraykuchus iskayasqankuta reparanankupaq. Chay hinapitaq imachus ruwanankuta yachankuman. Chaymantapas tayta-mamakuna, ¿estudiarqankichischu wawaykichiswan ¿Imatapunin Biblia yachachin?, Diospa munakuyninpi allinta takyaychisnisqa librokunata? Chay librokunawanmi runakunata yachachinchis, chhaynaqa astawanraqmi wawaykiwan estudianayki.

Pacienciawan wawaykichista pusariychis

17 Wiñasqankuman hinan wawakunaqa paykunallamanta decidinanku kanqa Diosta serviyta otaq mana serviytapas. Manan nisqaykichisraykuchu Diospi iñinqakupacha, aswanpas kikillankumantan Jehová Dioswan amigontin kananku (Prov. 3:1, 2). Sichus rikunki chayta ruwananpaq wawaykiq sasachakusqanta chayqa, kaykunata tapukunanpaqmi yanapawaq: “¿Imaynapin yachani Diosqa cheqaqpuni kasqanta? ¿Imaynapin yachani Jehová Dios munakuwasqanta? ¿Imaynapin Diospa kamachikuyninkuna allinniypaq?”, nispa. Allin tayta-mama kasqaykita rikuchiy wawaykita pacienciawan yanapaspa, chhaynapin paykunallamanta yachanqaku Diosta serviy allinninkupaq kasqanta (Rom. 12:2). *

18. ¿Imaynatan tayta-mamakuna Diosman rikch’akunkuman?

18 Cristianokunaqa kallpachakunchismi michiwaqninchis Jehová Diosman rikch’akunanchispaq (Sal. 23:1; Efes. 5:1). Tayta-mamakunan astawanqa Diosman rikch’akunanku wawankuta allinta reqsinankupaq. Chaymantapas tukuy atisqankutan ruwananku wawankuta yanapanankupaq chay hinapi Jehová Diospa bendicionninkunata chaskinankupaq. Chhaynaqa tayta-mamakuna wawaykichista allinta yanapaychis Jehová Diosta munakunankupaq.

^ par. 9 Astawan yachanaykipaq qhaway 2008 wata 1 setiembre Qhawaq revistata 30-32 paginakunata.

^ par. 12 Astawan yachanaykipaq qhaway 2009 wata 15 octubre Qhawaq revistapi 29-31 paginakunapi, “Familiapi Diosta yupaychaymi yanapawasun qespichisqa kanapaq” nisqa temata.

^ par. 17 Astawan yachanaykipaq qhaway 2012 wata 1 febrero La Atalaya revistata 18-21 paginakunata.