Kichay leenaykipaq

Índice nisqaman riy

Jehová Diospa testigonkuna

Simita akllay quechua (Cusco)

 VIDANMANTA WILLAKUN

Familiaymi yanapawaran iñiyniypi t’ikarinaypaq

Familiaymi yanapawaran iñiyniypi t’ikarinaypaq

MANARAQ illarimushaqtinmi Níger sutiyoq mayuta chimpanayku karan, chay mayuq anchonqa 1.500 metro jinan karan. Chay tiempopin Nigeria nacionpi guerra civil fuertepuni kasharan, chaymi mayuta chimpaspaqa vidaykuta peligropi churasharayku. Chaywanpas askha kutipin chimparayku. Chaymantaña astawan willasaykichis, kunanqa tayta-mamaymanta willasaykichis.

Papaypa sutinmi karan John Mills, payqa 1913 watapin Nueva York llaqtapi 25 watanpi bautizakuran. Hermano Russelltaq bautizakunanpaq discursota qoran. Chay qhepallamantaq Trinidad islaman ripuran, chaypin Constance Farmer hermanawan casarakuran. William R. Brown amigontataq “Foto-Drama de la Creación” videota qhawachiypi yanapakuran 1923 watakama. Chay qhepamanmi amigonqa esposanwan África Occidental ladoman predicaq riranku. Tayta-mamayqa janaq pachaman rinankupaq suyakuyniyoqmi karanku, Trinidad islapitaq qhepakuranku.

TAYTA-MAMAYQA MUNAKUQLLAÑAN KARANKU

Isqon wawakunan karayku, kuraq kaqtan Rutherford sutiwan churaranku, hermano Rutherford Diospa llaqtanmanta encargakushasqanrayku. Noqataq 1922 watapi 30 diciembre killapi nacerani. Chay tiempopin Clayton Woodworth hermanonchis encargasqa kasharan ¡Despertad! (The Golden Age) revistata ruwakamunanpaq, chaymi paypa sutinwan churawaranku. Tayta-mamayqa tukuchiwarankun colegioykuta, ichaqa iñiyniykupin astawanqa yanapawaranku. Mamitayqa allintan Bibliamanta textokunata entiendechiwaqku. Papaytaq actuasparaq Bibliamanta willakuykunata willawaqku.

Chhaynata uywawasqankuraykun kinsa qharikuna Galaad escuelaman rirayku, kinsa panaykunataq askha watakuna precursora karanku Trinidad y Tobago islapi. Tayta-mamaypa yachachiwasqanku, ejemplonku iman yanapawaranku ‘Diospa wasinpi plantasqa’ kanaykupaq, Salmos 92:13 textopi nisqanman jina. Kallpachawarankutaq ‘Diosninchispa pationkunapi t’ikarinaykupaq’.

 Predicanaykupaqqa wasiykupin juñunakuq kayku. Precursorkunaqa sapa kutillanmi juñunakuspanku George Young hermanomanta rimaqku, payqa misioneron karan islaykumantaq visitamuwaranku. Tayta-mamaypas hermano Brownmanta allinta rimallaqkupuni, payqa África Occidental ladopi predicasharan. Chaykunan kallpachawaran chunka wataypi kashaspa predicayta qallarinaypaq.

JEHOVÁ DIOS SERVIYTA QALLARISHASPA

Chay tiempopin revistanchiskuna sut’ita willaq pantasqa religionkuna, jatun comerciantekuna, politicapas mana allin kasqanta. Chaymi 1936 watapi religionpi umalliqkuna Trinidadpi autoridadta convenceranku revistanchiskunata prohibinanpaq. Chaymi pakallapi rakirayku tukukunankama. Jinaspapas bicicletapi rispa purispa iman predicamuq kayku, letrerokunawan churakuspa tratadokunata rakispa ima. Parlanteyoq carropi predicaq hermanokunawanmi riq kayku, paykunaqa Tunapuna llaqtamantan karanku, chaywanmi chay islapi kaq karu llaqtakunamanraq rirayku. Chay ruwasqaymi kallpachawaran 16 wataypi bautizakunaypaq.

Tunapuna llaqtamanta hermanokuna parlanteyoq carronkuwan kashanku

Chaymantapas yanapawaranmi misionero kayta munanaypaq. Chaymi 1944 watapi Aruba llaqtaman rirani, chaypin Edmund Cummings hermanowan predicamurayku. Anchatan kusikurayku 1945 watapi Jesuspa wañupusqanta yuyarinapaq juñunakuyman 10 runakuna jamusqankumanta. 1946 watapitaq chay islapi juj iñiq t’aqa formakuran.

Oriswan kuska Diosta servisqayku

Chay watapin llank’anaypi Oris Williams sutiyoq compañerayta predicarani. Payqa ima jinaraqmi creenciankunata defiendeq. Bibliata estudiaspan ichaqa entienderan cheqaq kaqta, chaymi 1947 watapi 5 enero killapi bautizakuran. Qhepamantaq paywan casarakurani, 1950 watapitaq noviembre killapi precursora kapuran. Paywanmi Diosta servispa imaymana experienciata pasarayku.

NIGERIAPI DIOSTA SERVISQAYKU

1955 watapin invitawaranku Galaad escuelaman rinaykupaq, chaymi llank’anaykuta saqepurayku, wasiykuta cosasniykutapas venderayku, jinaspa Aruba islamanta ripurayku. 1956 watapi 29 julio killapin graduakurayku, noqaykuqa 27 clasemantan karayku, Nigeria nacionmantaq asignawaranku.

1957 watapi Nigeria nacionpi kaq Betelpi kashayku

Esposay Orismi nin: “Jehová Diospa espiritunmi yanapawaran misionero llank’ayman yachakunaypaq. Noqaqa manan munaranichu misionera kayta, aswanpas wawakunayoq kaytan munarani. Predicay urgente kasqanta resparaspan mana chhaynatañachu piensarani. Chaymi Galaad escuelamanta graduakusqayku qhepamanqa predicayllapiña piensasharani. Barcoman wichanaykupaqña kashaqtiykun hermano Knorrta yanapaq hermano despedikuq jamuspa niwaranku Betelpi llank’anaykupaq, jinan llakisqa sientekurani. Ichaqa pisi tiempollapin Betelman yachakurani, chaypiqa imaymanapin llank’arani, recepcionpi llank’aymi astawanqa gustawaran. Chaypiqa visitamuq hermanokunatan chaskiq kani, askhan chayamuqku polvollaña, sayk’usqa, ch’akiymanta, yarqaymantawan. Paykunataqa kusisqan atiendeq kani. Chay ruwaypas Jehová Diosta serviymi karan, chaymi kusisqa sientekurani”, nispa. Chhaynata Diosta servisqaykun yanapawaranku iñiyniykupi t’ikarinaykupaq.

1961 watapin familiayta visitaq rirani Trinidad islaman, chaypin hermano Brownpas kasharan, jinaspa África ladopi experienciankunamanta willawaranku. Noqataq Nigeria nacionpi predicay yapakusqanmanta willarani. Hermano Brownmi sumaqllata abrazawaspa papayta niran: “Johnny, Africapi kausayqa sasan, chaywanpas wawaykin chaypi servishan”, nispa. Chaymi papayqa niwaran: “Waway allintan ruwashanki”, nispa. Chay hermanokunaq niwasqankuqa anchatan kallpachawaran.

William Brown esposan Antoniawan, paykunan anchata kallpachawaranku

1962 watapin jujmanta Galaad escuelaman invitawaranku, 37 clasemantan karani,  chaypin chunka killa estudiarani. Chay qhepamantaq Wilfred Gooch hermanotañataq invitaranku, payqa Nigeria sucursalmantan encargakuran. Chay qhepamanqa Inglaterra nacionmanmi payta asignaranku, noqataqmi paypa rantinpi sucursalmanta encargakurani. Hermano Brownpa ejemplonta qatikuspan viajaq kani, chaymi yanapawaran Nigeria nacionpi hermanokunata reqsinaypaq munakunaypaqpas. Wajchaña karanku chaypas paykunaqa kusisqan kasharanku, chaywanmi sut’ita repararani kusisqa kanapaqqa mana qhapaqraqchu kananchis kasqanta. Juñunakuykunaman rispapas allin allichasqa limpion riqku. Askhan asambleakunaman jamuqku camionkunapi, mana ventanayoq buskunapipas. * Chay buskunapin letrerokunata churallaqkupuni, jujninmi niran: “Askha sut’uykunan jatun qochaman tukupun”, nispa.

¡Chay letreropi nisqanqa cheqaqpunin karan! Sapankanchispa ruwasqanchiswanmi Diospa llaqtanqa astawan wiñan. Chaymi Nigeria nacionpipas 1974 watapi 100.000 predicaqkunaman chayarayku. Estados Unidos nacionllapiraqmi chhayna askha predicaqkunaqa karanku. Allintan Diospa llaqtanqa yapakusharan.

1967 watamanta 1970 watakaman Nigeria nacionpi guerra civil karan. Biafra ladopi tiyaq hermanokunan Níger mayuq chimpanpi tiyasqankurayku askha killakuna qelqanchiskunata mana chaskiyta atirankuchu. Paykunaman qelqakunata apanaykupaqmi askha kutita chay mayuta chimparayku Jehová Diosmanta mañakuspayku.

Chay tiempopi pasasqantaqa yuyashallanin. Chay mayuta sapa kuti chimpaqtiykun wañuy patapi, onqoywan ima tarikuq kayku. Soldadokunaq kasqanta pasayqa sasan karan, paykunaqa manan pi runapipas confiakuqkuchu. Aswan manchakuymi karan Biafra ladopi kayqa. Juj tutan canoapi chimparani Asaba llaqtamanta Onitsha llaqtaman, jinaspa Enugu llaqtaman rirani chaypi umalliqkunata kallpachanaypaq. Juj kutipitaq Aba llaqtaman rirani, chaypiqa prohibisqan kasharan luzta jap’ichiyqa. Port Harcourt llaqtapitaq usqhayta juñunakuyta tukurayku soldadokuna llaqtata atacasqankurayku.

Chay juñunakuykunapin hermanokunata yuyarichirayku Jehová Dios munakusqanta cuidasqantapas, consejokunatataq qorayku politicapi ama participanankupaq. Chay tiempopin Nigeria nacionmanta hermanokunaqa rikuchiranku munanakusqankuta juj nisqalla kausasqankutapas. ¡Anchatan kusikuni paykunata yanapasqaymanta!

1969 watapin Milton Henschel hermanota yanaparani askha nacionkunamanta asamblea ruwakunanpaq. Titulonmi karan “Kay pachapi thaj kausay” nisqa, chayqa Estadio de los Yankees nisqapin aparikuran (Nueva York). Chaypi yanapakusqayqa allinpunin karan, 1970 watapin Nigeria nacionpiñataq chhayna asamblea aparikullarantaq, titulonmi karan “Allin sonqoyoq runakuna” nisqa. Chayqa guerra pasayllatan ruwakuran, chaymi Diospa yanapaynillanwan chayta ruwarayku. 121.128 runakuna juñukurayku, 17 rimaykunapitaq ruwakuranpas. Knorr, Henschel juj hermanokunapiwanmi alquilasqa avionkunapi Estados Unidos, Inglaterra nacionkunamanta chayamuranku. Paykunan rikuranku 3.775 runakuna bautizakusqanta. Manan jayk’aqpas chay kutipi jinaqa llank’aranichu asambleata organizaspa. Askha runakunan Diosta serviyta qallarisharanku.

“Allin sonqoyoq runakuna” nisqa temayoq askha nacionkunamanta asamblea, chaypin 121.128 runakuna 17 rimaykunapi juñukurayku

Nigeria nacionpiqa 30 wata masmi tiyarani, watukuq umalliq jina, sucursalkunata visitaspa ima. Misionerokunata visitaspayqa anchatan kusikurani, paykunaqa agradecekuqkun sapankankupi interesakusqaymanta. Chaypin yacharani Diospa llaqtanpi juj jinalla kausananchispaqqa sapanka hermanopi interesakunanchis kasqanta.

Jehová Diospa yanapaynillanwanmi aguantarani onqoykunata chay nacionpi  guerra kasqantapas. Sut’itan rikurayku bendicionninta. Orismi nin:

“Iskayniykutan askha kutipi malaria onqoy jap’iwaranku. Juj kutipin qosayta wañunayashaqtaña hospitalman apamurayku. “Wañupunqachus jina” nispan niwaranku, ichaqa qhaliyapuranmi. Rijch’arispa jinan Nwambiwe enfermeroman Diospa gobiernonmanta predicaran. Qhepamanmi Bibliamanta estudiota qorayku, tiempowantaq Aba llaqtapi umalliq kapuran. Noqapas askha runakunatan yanaparani Diosta servinankupaq, musulman runakunatapas. Familiaykuta jinan Nigeria llaqtapi hermanokunata qhawarirayku, gustawarankutaqmi idiomanku, costumbrenku, imayna kausasqankupas, chaykunawanmi astawanqa kusikurayku”, nispa.

Kaytan yachallaraykutaq: Waj llaqtapi Diosta servispa t’ikarinanchispaqqa kallpachakunanchismi chaypi kaq hermanonchiskunata munakunanchispaq, imayna costumbreyoqña kaqtinkupas.

JUJ LADOKUNAPI DIOSTA SERVIYKU

1987 watapin Betelmanta lloqsipuspayku Santa Lucía islaman predicanaykupaq asignawaranku. Kusikuraykun chaypi predicaspa, ichaqa manan facilchu karan runakunata yachachiyqa. África ladopiqa qharikunan askha warmikunawan casarakunku, kay islapin ichaqa mana casarakuspalla tiyanku. Chaywanpas Jehová Diospa palabranmi runakunata yanaparan cambianankupaq.

Tukuy sonqoywanmi esposayta munakurani, 68 watakunan tiyarayku

Watakunaq pasasqanman jinan kallpayku pisiyapuran, chaymi umalliq t’aqa 2005 watapi invitawaranku Brooklyn Betelman (Nueva York). 2015 watapitaq esposay wañukapuran, sinchitapunin sonqoy nanawaran. Sapa p’unchaymi Jehová Diosta agradecekuni ancha munakuq esposata qowasqanmanta. Tukuy sonqoywanmi paytaqa munakurani 68 watakuna. Casado kausaypi iñiq t’aqapipas kusisqa kausanapaqqa respetananchismi umalliqkunata, perdonakuq humildetaqmi kananchis, Diospa santo espiritunwantaq pusachikunanchis, chaytan esposaywan yacharayku.

Llakisqa kaspaqa Jehová Diospa yanapaynintan mañakuq kayku. Payqa yanapawarankun allin cristiano kanaykupaq, rikuraykutaqmi Diospa llaqtanpi cambiokuna kasqantapas, chaykunaqa allinpunin karan, jamuq tiempopiqa aswan allinraqmi kanqa (Is. 60:17; 2 Cor. 13:11).

Jehová Diosqa bendeciranmi Trinidad y Tobago islapi tayta-mamaypa juj hermanokunaq llank’ayninkutaqa. Kunanqa 9.892 runakunan chaypi Diosta servishanku. Predicasqay Aruba islapipas askha hermanokunan yanapakuranku. Kunanqa 14 iñiq t’aqakunan chaypi kashan. Nigeria nacionpipas 381.398 predicaqkunañan kashan. Santa Lucía islapitaq 783 hermanokuna Diosta servishanku.

Kunanqa 90 más watayoqñan kashani. Salmos 92:14 textopi nisqanman jina Diospa wasinpi plantasqakunaqa “yuyaqña kashaspapas rurunqakuraqmi, kallpallayoqpunin kashanqaku, llanllashallanqakupunin”. Anchatan Jehová Diosta agradecekuni tukuy tiempoywan payta servisqaymanta. Familiaymi kallpachawaran tukuy sonqoywan Diosta servinaypaq. Jinaspapas Jehová Diosmi munakuwasqanrayku yanapawaran wasinpi t’ikarinaypaq (Sal. 92:13).

^ párr. 18 Qhaway 1972 watamanta 22 junio killamanta ¡Despertad! revistata, 24-26 paginakunata.