Kichay leenaykipaq

Índice nisqaman riy

Jehová Diospa testigonkuna

Simita akllay quechua (Cusco)

Cigüeña

¿Imatan yachasunman phalaq animalkunamanta?

¿Imatan yachasunman phalaq animalkunamanta?

“Tapukuy phalaq animalkunata, paykunan willasunki. Icha, ¿mayqenninkupas kanmanraqchu llapanta Diospa ruwasqanta mana yachaq?” (Job 12:7, 9)

YAQA 3.000 wata ñaupaqtaraqmi, Dios serviq Job repararan phalaq animalkunamanta imaymana yachay atisqanchista. Imayna kamasqa kasqanmi allinpuni comparacionkunata ruwanapaq. Phalaq animalkunamanta rimaspan Bibliaqa vidanchismanta Dioswan amigontin kaymanta ima yachachiwanchis. Wakinmanta yachasun.

¿MAYPIN GOLONDRINAKUNA Q’ESACHAKUNKU?

Golondrina

Jerusalenpi tiyaqkunaqa reqsirankun golondrinakunata. Chay animalkunaqa wasi techokunaq alanpin q’esachakuqku otaq tapachakuqku. Salomonpa ruwasqan templopipas q’esachakuqkun, sapa watanchá paykunaqa chaypi tranquilo mana piqpa jark’asqan tiyaranku chiuchinkuta cuidaspa.

Corepa familianmanta 84 salmota qelqaqmi rikuran phalaq animalkuna templopi q’esachakusqankuta. Payqa sapa soqta killamantan juj semana templopi serviq, chaymi golondrinakuna jina tukuy tiempo templopi tiyayta munaran. Niranmi: “¡Señor Diosníy, ima munaymi wasiykiqa! ¡Anchatapunin wasiyki patiopi kayta munaykushani! [...] Reyníy, Diosníy, pichitankapas altarniykikuna qayllapin tiyan, khallwapas [golondrinapas] chaypin chiuchinkunapaq q’esachan”, nispa (Salmo 84:1-3). Noqanchispas wawanchiskunapas, ¿chhaynachu sientekunchis? ¿Munanchischu mana faltayta Diospa llaqtanwan juñukuyta, valoranchischu chayta? (Salmo 26:8, 12.)

CIGÜEÑAQA YACHANMI VIAJANAN TIEMPOTA

Profeta Jeremías qelqaran: “Cigüeñapas yachanmi waj cheqasman rinan tiempota”, nispa. Payqa allintachá yacharan cigüeñakuna prometesqa allpanta pasaspa juj ladokunaman viajasqankuta. Primavera tiempopin yaqa 300.000 cigüeñakuna Africamanta Europaman viajanku Jordán wayq’onta. Paykunaqa chhaynapaq kamasqa kasqankuraykun maymantachus jamusqanku lugarman oqllanankupaq kutipunku. Juj phalaq animalkuna jinan ‘yachanku jayk’aqchus waj cheqasman rinankuta’ (Jeremías 8:7).

Juj libron nin: “Astawan admirakunapaqqa chay animalkuna kikillankumanta rinanku tiempota yachasqankun”, nispa (Collins Atlas of Bird Migration). Jehová Diosmi phalaq animalkunaman yachayta qoran tiempota paykunallamanta reparanankupaq, chhaynan kanku cigüeñakunapas. Runakunamanmi ichaqa yachayta qowaranchis imayna tiempopi tiyashasqanchista reparananchispaq (Lucas 12:54-56). Runakunaqa necesitanchismi Diosmanta yachayta, chhaynapi cuentata qokunanchispaq ima tiempopi kausasqanchista, imarayku imakunapas pasashasqanta yachananchispaq ima. Jeremiaspa tiemponpi israelitakunaqa manan entienderankuchu imayna tiempopi kausasqankuta. Diosmi willaran imarayku chhaynapi tarikusqankuta: “Paykunaqa  simiytan pisicharanku. Chay jinari, ¿maytaq yachayniyoq kasqanku?”, nispa (Jeremías 8:9).

Kay tiempopiqa askha pruebakunan reparachiwanchis ‘tukukuy p’unchaykunapi’ tiyashasqanchista (2 Timoteo 3:1-5). ¿Reparasunmanchu cigüeña jina imayna tiempopi tiyasqanchista?

ANKAQA “KARUMANTAPACHAN” RIKUMUN

Anka

Ankamantaqa askha kutitan Biblia riman, prometesqa allpapiqa rikukullaqmi. Biblian willan alto qaqakunapi tiyasqanta, “chaymantan makilla qhawamun, karumantapachan ñawinqa mijunata rikumun” (Job 39:27-29). Arí, ankaqa yaqa juj kilómetro karumantaraqsi juj conejota rikumun.

Imaynan ankaq ñawinqa karuta rikun, chhaynatan Jehová Diospas jamuq tiempota rikuyta atin. Chaymi pay nin: “Qallariymantapachan willani qhepaman imaynachus tukukunanta, qhepaman imachus kanantan ñaupaqmantaña willani”, nispa (Isaías 46:10). Sichus Jehová Diospa nisqanman jina purisun chayqa, yachachikuyninmantan beneficiakusun, jinallataq jamuq tiempomanta yachasqanmantapas (Isaías 48:17, 18).

Chaymantapas Bibliaqa Jehová Diospi confiaqkunatan ankakunawan comparan. Ninmi: “Señor Diospi confiakuqkunan ichaqa wajmanta kallpachasqa kanqaku, anka jinan phalanqaku”, nispa (Isaías 40:31). Ankaqa pampamanta altoman wichananpaqmi q’oñi aireta aprovechan. Chay aireta tarispan rafrankunata kicharin, jinaspa muyu-muyurispa sumaqllata apachikun. Wichananpaq otaq karukunata phalananpaqpas manan kallpallanwanchu rin. Chay jinallataqmi Jehová Diospi confiaqkunapas, ‘runakunaq mana aypay atisqan atiyta’ paykunaman qonanpi suyakunku (2 Corintios 4:7, 8).

“WALLPAPAS CHIUCHINKUNATA” OQLLAN

Wallpa chiuchikunantin

Wañupunanpaq pisi p’unchaykunallaña faltashaqtinmi Jesús Jerusalén llaqtata qhawarispa llakisqa niran: “¡Jerusalén, Jerusalén, qanmi kanki profetakunata wañuchiq, qanman kachamusqakunata rumiwan ch’aqeqpas! ¡Askha kutitan wawaykikunata juñuyta munarani imaynan wallpapas chiuchinkunata rafran ukhupi oqllan jinata, qankunan ichaqa mana munarankichischu!”, nispa (Mateo 23:37).

Urpikunaqa chiuchinkutan allinta imamantapas pakaykunku. Wallpa jina pampapi q’esankuta ruwaqkunaqa, makillan cuidanku ima peligromantapas. Maypachachus juj wallpa rikun anka phalamushaqta chayqa, usqhayllan chiuchinkunata wajan, jinan chiuchikunaqa rafran ukhuman phawayunku pakakunankupaq. Chaypin pakakullankutaq ruphaymanta, paramantapas. Jesuspas chayman rijch’akuqtan Jerusalenpi runakunata espiritualpi pakaykuyta munaran. Kay tiempopipas wajawanchismi llakipakuyninchiskunamanta, jinallataq vidanchispi sapa p’unchay ñit’iykuwaqninchis problemakunamanta pakaykuwananchispaq (Mateo 11:28, 29).

Imaymanatan phalaq animalkunamanta yachasunman, chayrayku jujpi chay animalkunata rikuspaqa Bibliapi comparacionkunata yuyarisun. Golondrinakunata rikuspaqa yuyarinanchismi Diospa wasinqa ancha valoranapaq kasqanta. Ankata qhawaspataq yuyarisun imatapas atipanapaq Dios kallpata qowananchista. Wallpakunaq rafranmantataq yuyarisun sasachakuykunamanta pakaykusqa kanapaqqa Jesuspa yachachikuyninkunata kasukuna kasqanta. Cigüeñamantataq yachanchis imayna tiempopi kausasqanchista reparaq kanapaq.