Hechos 7:1-60

  • Esteban Jatun Juntaq ñaupanpi rimasqanmanta (1-53)

    • Ñaupa taytakunamanta rimasqan (2-16)

    • Moisesmanta, Israel llaqta idolokunata adorasqankumantawan (17-43)

    • Diosqa manan runaq ruwasqan templopichu tiyan (44-50)

  • Estebanta rumiwan ch’aqesqankumanta (54-60)

7  Jinaqtinmi uma sacerdoteqa tapuran: “¿Cheqaqchu chay nisqanku?”, nispa.  Jinan Estebanqa niran: “Wayqeykuna, taytakuna, uyariykuwaychis. Qhapaq atiyniyoq Diosmi ñaupa taytanchis Abrahanman rijuriran Mesopotamiapi kashaqtin, manaraq Harán llaqtaman astakushaqtin,  jinaspa niran: ‘Llaqtaykita parienteykikunatawan saqespa ripuy noqa rikuchimusayki chay allpaman’, nispa.  Jinan payqa Caldea runakunaq llaqtanmanta lloqsispa Haranpi tiyaran. Chaymantataq taytan wañupuqtin Dios niran kay tiyasqaykichis allpaman astakamunanpaq.  Ichaqa manan ima herenciatapas kaypiqa qoranchu, ni chakinta churaykunallanpaqpas. Ichaqa prometeranmi payman mirayninmanwan kay allpata qopunanpaq, chaytaqa prometeran manaraq wawayoq kashaqtinmi.  Chaymantapas willaranmi miraynin waj llaqtapi forastero jina tiyananta, chaypi kamachi kananta, tawa pachaj wata ñak’arichisqa kanantawan.  Diosqa nillarantaqmi: ‘Chay servisqanku naciontan noqaqa juzgasaq, chaykuna pasaqtinmi paykunaqa lloqsimpunqaku, jinaspa kay allpapi serviwanqaku’, nispa.  ”Chaymantapas Diosqa Abrahanwanmi rimanakuran paypa qhari kaynin qaracha, llapa wawankunaq qhari kaynin qarachapas kuchusqa kananpaq, chaymi Abrahanqa wawan Isaac naceqtin pusaq p’unchayninpi kashaqtin qhari kaynin qarachata kuchuran. Isaacpas kaqllatataqmi ruwaran wawan Jacob naceqtin, kaqllataq Jacobpas chunka iskayniyoq wawankunaq qhari kaynin qarachata kuchuran.  Jacobpa wawankunataq wayqenku Joseta envidiakuspa Egiptoman vendepuranku. Diosmi ichaqa paywan kasharan, 10  chaymi imaymana ñak’ariyninmanta libraran, yanaparantaq Egiptopi rey Faraón* allinta qhawarinanpaq, paypa ñaupanpi allin yachaywan imatapas ruwananpaqwan. Jinan chay reyqa Joseta churaran Egipto llaqtata wasintawan kamachinanpaq. 11  Chay tiempopin jinantin Egipto llaqtapi jinantin Canaán allpapi ima yarqay karan, sinchi ñak’ariypunin chayqa karan, chayraykun ñaupa taytanchiskunaqa mana mijuyniyoq tarikapuranku. 12  Chayllamanmi Jacobqa uyariran Egipto llaqtapi mijuy kasqanta, jinan wawankunata chayman kacharan. 13  Wajmanta kachaqtintaq Joseqa wayqenkunaman reqsichikuran, jinan Faraonqa yacharan Josepa familianmanta. 14  Chaymi Joseqa taytan Jacobta, llapa parientenkunatawan wajachimuran Canaanmanta jampunankupaq, qanchis chunka pisqayoq runakunata.* 15  Jinan Jacobqa Egiptoman jaykuran, chaypin payqa wañukapuran, chayllapitaqmi wawankunapas wañukapuranku. 16  Paykunaq tullunkunatan Siquem llaqtaman aparanku, jinaspa Hamor runaq wawankunamanta Abrahanpa rantisqan sepulturaman churaykuranku. 17  ”Abrahanman Diospa prometesqan junt’akunanpaq tiempo qayllaykamusqanman jinan llaqtanchisqa Egipto llaqtapi yapakuspa askhayasharan, 18  Joseta mana reqsiq rey jatarinankama. 19  Chay reymi imaymana mana allinkunata ruwaspa ñaupa taytanchiskunata ñak’arichiran, wawankutapas wijch’uchiranmi, chhaynapi wañupunankupaq. 20  Chay tiempopin naceran Moisés, payqa ancha munaypunin karan Diospaqwanpas. Tayta-mamanqa kinsa killallan wasinkupi uywaranku. 21  Saqerparisqa kaqtintaq Faraonpa ususin apakapuran, jinaspa wawanta jina uywakapuran. 22  Chaymi Moisesqa Egipto runakunaq tukuy yachayninman jina uywasqa karan. Jinan payqa allintapuni rimaq, allintataqmi imatapas ruwaq. 23  ”Tawa chunka watanpi kashaspan payqa munaran wayqenkuna watukuq riyta, arí, Israel runakunata watukuq riyta. 24  Jinan payqa riran, jinaspa rikururan juj Egipto runa jujnin wayqenta maqashaqta, chaymi payqa wayqenta jark’akuspa chay Egipto runata wañuchiran. 25  Moisesqa nisqa: ‘“Paywanchá Diosqa salvawasun” ninqakuchá wayqeykunaqa’, nispan, paykunan ichaqa mana chhaynatachu piensasqaku. 26  Qhepantin p’unchay kutiqtintaq iskay wayqenkuna maqanakushaqta rikuran. Chaymi allipunachiyta munaspa niran: ‘Qankunaqa wayqentinmá kashankichis riki. ¿Imaraykutaq maqanakushankichisri?’, nispa. 27  Runamasinta maqashaqmi ichaqa Moisesta tanqarparispa niran: ‘¿Pitaq qantari churarasunki kamachiwanaykikupaq juzgawanaykikupaqpas? 28  Icha, ¿qayna-unchay Egipto runata wañuchisharanki jinatachu noqatapas wañuchiwayta munashanki?’, nispa. 29  Chayta uyarispan Moisesqa ayqekapuran, jinaspa Madianpi forastero tiyaran, chaypi casarakuspan iskay wawayoq kapuran. 30  ”Tawa chunka wataña chaypi kashaqtintaq Sinaí orqo qaylla ch’inneqpi kiskayoq sach’a nina rauraypi juj ángel payman rijuriran. 31  Jinan Moisesqa chayta rikuspa anchata admirakuran, imachus pasashasqanta yachananpaq achhuykushaqtintaq* Jehová Diospa kunkanta uyariran: 32  ‘Noqan kani ñaupa taytaykikunaq Diosnin, Abrahanpa Diosnin, Isaacpa Diosnin, Jacobpa Diosninpas’, niqta. Jinan Moisesqa manchakuymanta khatatataspa manaña astawan achhuykuranchu. 33  Jehová Diosmi payta niran: ‘Chakiykimanta usut’aykita ch’utikuy, maypichus sayashanki chayqa ch’uya pampan. 34  Egipto llaqtapi llaqtaypa ñak’arichisqa kasqantan rikumuni, uyarimunin khuyay waqasqankutapas, chaymi paykunata libraq uraykamushani. Chayraykun kunan qanta Egiptoman kachasayki’, nispa. 35  Chay Moisestan pisichaspa niranku: ‘¿Pitaq qantari churarasunki kamachikuq kanaykipaq juez kanaykipaqpas?’, nispa; paytan Diosqa kiskayoq sach’a nina rauraypi rijuriq angelwan kacharan llaqtanta kamachinanpaq librananpaq ima. 36  Paymi ñaupa taytanchiskunata Egipto llaqtamanta orqomuran, chay llaqtapipas Puka lamar-qochapipas señalkunata milagrokunatawan ruwaspa, chaykunataqa ruwallarantaqmi tawa chunka wata ch’inneqpi kashaspapas. 37  ”Chay Moisesmi Israel runakunata niran: ‘Diosmi wayqeykichiskuna ukhumanta noqa jina profetata jatarichipusunkichis’, nispa. 38  Paymi Israel llaqtawan kuska ch’inneqpi kasharan. Arí, ñaupa taytanchiskunawanmi chaypi kasharan Sinaí orqopi rimapayaqnin angelwan ima. Paymi kausaq simikunatapas chaskiran qankunaman qonasuykichispaq. 39  Ñaupa taytanchiskunaqa manan payta kasuyta munarankuchu, aswanmi qhepanchaspanku sonqonkupi Egiptoman kutipuyta munaranku, 40  Aarontan niranku: ‘Ruwapuwayku dioskunata ñaupaykuta rinankupaq. Egipto llaqtamanta orqomuwaqninchis Moisestaqa imachá pasapunpas’, nispa. 41  Jinan chay p’unchaykunapi torilloman rijch’akuq idolota ruwakuranku, jinaspa chayman apamuranku sacrificiokunata; fiestatapas ruwarankun imachus ruwasqankuwan kusikunankupaq. 42  Chaymi Diosqa paykunamanta karunchakapuran, manataq jark’aranchu cielopi kaqkunata adoranankutapas, imaynan profetakunaq qelqasqan libropi nin jinata, chaypin nin: ‘Israel runakuna, ¿acaso noqamanchu nak’asqa animalkunatapas sacrificiokunatapas jaywawarankichis tawa chunka wata ch’inneqpi kashaspaykichis? 43  Aswanpas qankunaqa Moloc diospa karpanta, Refán diospa rijch’aynin ch’askata imamá apakacharankichis, chay rijch’aykunatamá riki qankunaqa ruwakurankichis adoranaykichispaq. Chaymi noqaqa Babiloniaq jaqayninmanraq apachisaykichis’, nispa. 44  ”Ñaupa taytanchiskunan ch’inneqpi kashaspanku Diospa karpanta jap’iranku, chay karpan rikuchiran Dios paykunawan kashasqanta. Diosmi Moisesta kamachiran imaynatachus chay karpata ruwananpaq, paytaq chayta ruwaran Diospa rikuchisqanman jina. 45  Chay qhepamantaq chay taytanchiskunaq wawankuna chay karpata chaskispa Josuepiwan waj nacionkunaq llaqtanman apaykuranku, chay nacionkunatan Diosqa qarqoran paykunaq ñaupanmanta. Chaypin chay karpaqa karan Davidpa tiemponkama. 46  Davidqa Diospa sumaq qhawarisqanmi karan, chaymi payqa munaran Jacobpa Diosninpaq juj wasi ruwapuyta. 47  Ichaqa manan paychu ruwaran, aswanmi Salomón ruwapuran. 48  Ancha jatun Diosmi ichaqa mana runakunaq ruwasqan wasipichu tiyan, profetapas qelqaranmi: 49  ‘Jehová Diosmi nin: “Janaq pachaqa tronoymi, kay pachataq chaki sarunay. ¿Imayna wasitataq noqapaqri ruwapuwankichisman? ¿Maypitaq kashan samakunaypaq ruwapuwasqaykichisri? 50  ¿Manachu tukuy kaykunataqa noqa ruwarani?”’, nispa. 51  ”Yau mana uyarikuq, mana kasukuq k’ullu sonqo runakuna, qankunaqa ñaupa taytaykichiskuna jinan santo espirituman k’ulluchakushallankichispuni. 52  ¿Mayqen profetatataq ñaupa taytaykichiskuna mana qatikacharankuchu? Paykunaqa chanin runa jamunanmanta llapa willaqkunatan wañuchiranku. Chay chanin runatan qankunaqa jap’ichispa wañuchirankichis. 53  Qankunamanmi Diosqa angelkunawan kamachikuy simita qorasunkichis, qankunataq ichaqa mana waqaychankichischu”, nispa. 54  Chayta uyarispan paykunaqa sinchitapuni sonqonkupi phiñakuranku, k’utupakurankuraqmi Estebanpa contranpipas. 55  Paytaq ichaqa santo espirituwan junt’a kaspa cielota qhawariran, jinaspa rikuran Diospa lliflli kayninta, Jesustataq rikuran Diospa paña ladonpi sayashaqta, 56  jinaspa niran: “¡Qhawariychis! Cielotan rikushani kicharayashaqta, runaq Churintataq Diospa paña ladonpi sayashaqta”, nispa. 57  Jinaqtinmi paykunaqa sinchita qaparispa ninrinkuta makinkuwan tapakuranku amaña uyarinankupaq, jinaspa juj nisqalla Estebanman phawaykuranku. 58  Llaqta jawaman orqomuspankutaq rumiwan ch’aqeyta qallariranku. Juchachaqnin testigokunaqa Saulo sutiyoq waynaq ñaupanmanmi jawa p’achankuta saqeykuranku. 59  Rumiwan ch’aqeshaqtinkun Estebanqa rogakuran: “Señor Jesús, espirituyta chaskiykuway”, nispa. 60  Qonqoriykuspataq fuerteta niran: “Jehová Diosníy, ama kay jucha ruwasqankumantaqa juchachankichu”, nispa. Chayta nispataq wañupuran.*

Uraypi willakuykuna

“Faraón” nispan niqku Egiptopi reykunata.
Chaypiqa “75 almakunata” nillanmantaqmi.
“Achhuykuy” simitaqa “asuykuy, qayllaykuy otaq chimpaykuy” nillankutaqmi.
Griego rimaypiqa “puñupuran” ninmi.