Estados Unidos nacionpiqa 1990 watamanta 2015 watakamas 50 watankumanta wichayman casarasqakuna astawanraq divorcianakuyta qallarisqaku, 65 más watayoq runakunapis chayqa astawanraq rikukusqa. Chhayna casado kuraq runakunaq divorcianakusqankutan “divorcio gris” nispa nikun. Ichaqa, ¿imaraykutaq kuraq runakunari kay watakunapi astawanraq divorcianakapushanku? ¿Imatan qankuna ruwawaqchis casado kausayniykichispi ama chayman chayanaykichispaq?

Chaykunamantan kaypi yachasunchis:

•  ¿Imaraykun kuraqkuna divorciakapunku?

•  ¿Imatan ruwawaqchis?

•  Casarasqakuna kuska estudianankupaq

 ¿Imaraykun kuraqkuna divorciakapunku?

•    Wakin kuraq casarasqakunaqa tiempoq pasasqanman jinan pisi-pisimanta karunchanakapunku, gustonkupas cambianmi, chaymi manaña imatapas kuskachu ruwanku. Chaymantapas unay watakunataq wawakuna uywaypi afanasqa kasharanku chayqa, esposankuta qosankuta imaraqmi qonqapuranku, chaymi wawanku wasimanta ripuqtinkuqa mana yachankuchu qosankuta esposankuta imayna munakuyta. Chaykuna pasasqanraykun t’aqanakuyman o divorcioman chayanku.

•    Kay tiempopiqa “casado kausaymantan yachayku” niq runakunaqa casarasqakunatan kallpachanku paykuna kikinkupi ñaupaqta piensanankupaq. Ninkun: “Sichus nishanki: Manan kusisqachu casado kausayniypiqa kashani, manan casarasqa kasqayqa imapipas yanapawanchu, manan esposaypas qosaypas munasqayman jinachu munakuwan nispa chayqa, divorciakapuy, qanpin ñaupaqtaqa piensanayki”, nispa.

•   Runakunaqa manañan p’enqarikunkuñachu divorciakuytaqa. Chaymanta rimaspan Eric Klinenberg runa nirqan: “Antesqa jatun razón kallaqtinmi runakunaqa divorcianakuqku. Kunanmi ichaqa manaña chhaynañachu. Kunanqa imallamantapas t’aqanakunkupachan. Pipas mana divorciakuqtintaq ninku: ¿Imaraykutaq kunankamari mana t’aqanakunkichu? Manataq kusisqachu kanki esposaykiwan o qosaykiwan chayqa jujta maskhakuy, nispa”. a

 Pipas divorciakun chayqa, yaqapaschá wakin problemankunaqa chinkapunqa. Ichaqa juj sasachakuykunapin tarikunqa. Divorciakuqkunata tapuq wakin runakunan ninku: “Chaytan rikuchin divorcianakuymanta juj estudio ruwakusqan, chay estudiopi yachakusqanman jinaqa, divorcianakuqkunaqa qolqewansi mana aypachikunkuñachu, astawanqa warmikunas chhayna sasachakuypi tarikunku”, nispa.

 Chaymantapas jujkunatawanmi qhawarinayki. No te divorcies nisqa qelqan nin: “Divorciakapusqayki qhepaman jujnirayña kausayniyki kanman chaypas kaq runallan kanki”, nispa. Nillantaq: “Qosaykiwan, esposaykiwan imayna rimasqayki mana allinpi tukurqan chayri, ¿kallpachakurqankichu jujniraymantañataq paywan rimanaykipaq? ¿Imatan ruwarqanki casado kausayniykipi sasachakuykuna kaqtin chaykunata allin yuyaywan qhawarinaykipaq?”, nispa. b

 ¿Imatan ruwawaqchis?

•   Allin yuyaywanmi ima cambiokunatapas qhawarinaykichis. Tiempoq pasasqanman jinaqa casado kausaypiqa kanqapunin cambiokunaqa. Yaqapaschá casado kausayniykichis cambiapurqan wawakuna wasimanta ripuqtinku, gustoykichis imapaschá cambiapurqan. Chhayna kaqtinqa imaynas ñaupa kausayniykichis karqan chaypi piensanaykichismantaqa, qhawariychis kunanmantapacha imatas ruwawaqchis sumaqta kausanaykichispaq chayta.

   Bibliapin nin: “Aman ninkichu: “¿Imaraykutaq ñaupa p’unchaykunari kay p’unchaykunamanta aswan allin karqan?”, nispaqa. Chaytaqa mana yuyayniyoq runakunallan tapukunku”, nispa (Eclesiastés 7:10).

•   Kallpachakuychis amigollantinpuni kanaykichispaq. Chaypaqqa imawanchá qosayki esposaykipas kusirikun chayta ruway, mana chaytaq qosaykita esposaykitapas kallpachay ima ruwaysi gustasunki chayta ruwanaykichispaq. Chaymantapas iskayniykichisman imachus gustasunkichis chayta ruwaychis. Imataña ruwankichis chaypas tiempotan kuska pasarinaykichis. Chaykunata ruwanaykichispaq kallpachakunkichis chayqa jujllachasqan kankichis casado kausayniykichispi.

   Bibliapin nin: “Sapanka jujpa allinninta maskhachun, amataq paypa allinnintaraqchu”, nispa (1 Corintios 10:24).

•   Tukuy tiempo sumaqta qhawarinakuychis. Respetowan, sumaqta rimapayanakuychis imaynan reqsinakushaspa ruwarqankichis jinata, chayqa manan tiempowanqa cambiananchu. Rimayniykichispiqa manan faltananchu “por favor” “gracias” niyqa. Qosaykita, esposaykitapas “munakuykin” niy. Chaymantapas “gracias” niy qanpaq ima ruwapusqasuykimantapas.

   Bibliapin nin: “Jujkuna-jujkunawan sumaqta qhawarinakuychis, munakuywan khuyapayanakuychis”, nispa (Efesios 4:32).

•   Yuyariychis kusisqa tiempo pasarisqaykichista. Qhawaychis casarakusqaykichis fotokunata, imakunatas kuska ruwarqankichis chay fotokunatapas. Chaykunan yanapasunkichis munanakushanallaykichispaq, respetanakushanallaykichispaq ima.

   Bibliapin nin: “Qosakuna, sapankaykichis esposaykichista qankuna kikiykichista jinapuni munakuychis; jinallataq qankunapas esposakuna, qosaykichista anchata respetaychis”, nispa (Efesios 5:33).