Kichay leenaykipaq

Índice nisqaman riy

¿Imatan ruwana casado kawsaypi kusisqa kanapaq?

¿Imatan ruwana casado kawsaypi kusisqa kanapaq?

“Señor Dioschus wasita mana sayarichin chayqa, yanqapaqmi wasichaqkunaqa wasichan” (SAL. 127:1)

1-3. ¿Ima sasachakuykunapin casarasqakuna tarikunku? (Kay paginapi dibujokunata qhaway.)

HUK iñiqmasin 38 wataña casarasqa kashan, paymi nin: “Jehová Diosqa bendecinmi casarasqakuna sumaqta kawsanankupaq kallpachakusqankuta”, nispa. Chaymi rikuchin casarasqakuna sasachakuypiña kaspapas, kusisqa kay atisqankuta (Prov. 18:22).

2 Ichaqa llapa casarasqakunan sasachakuypi tarikunku. Bibliapunin willan ‘sasakunapi rikukunankuta’ (1 Cor. 7:28). Chaykunaqa sapa p’unchay ruwaykunawan sayk’usqankun. Wakinqa llank’anankun wawakunatapas uywananku. Huchayoq runa kasqankuraykutaq mayninqa mana allinta yuyaykuspa imatapas rimanku chaywantaq sonqonkuta k’irinakunku (Sant. 3:2, 5, 8). Imaymana ruwanayoq kaspankun mana tiempota hap’inkuchu parlarinankupaq. Hinaspapas qolqe pisichikuypi tarikuspa otaq mayqenninkupas onqopuqtinmi, munanakuyninku pisi-pisimanta chiriyapunman manañataq respetanakunkumanchu.  Chaymantapas aychaq millay munasqankunatan atipanallankutaq, chaykunaqa wasanchaykuna, qhelli huchapi puriykuna, cheqninakuykuna, k’arak phiñakuykuna iman (Gál. 5:19-21). Chaykunan casarasqakunata t’aqanachinman.

3 Hinaspapas ‘tukukuy qaylla p’unchaykunapi’ kawsasqanchisraykun runakunaqa paykunallapaq imatapas munanku Diostapas mana respetankuchu (2 Tim. 3:1-4). Chaykunawan samaykachikuspan casarasqakunaqa sinchi sasachakuykunapi tarikunkuman. Astawanqa Saqran anchata munashan casarasqakuna t’aqanakunankuta. Chaymi Biblia nin: “Saqraqa qaparishaq león hinaraqmi tukuyneqta purishan pillatapas oqoykunanpaq maskhaspa”, nispa (1 Ped. 5:8; Apo. 12:12).

4. ¿Imaynapin casarasqakuna kusisqa kawsankuman?

4 Japón nacionmanta cristianon nin: “Qolqeq pisisqanmi sinchita llakichiwarqan. Chayta esposay reparaspan llakikullarqantaq. Chayllaraqmi onqoyninmanta qhaliyapusharqan. Mayninpin sinchi llakisqa, sayk’usqa kaspa phiñachinakuyku”, nispa. Rikusqanchis hina casarasqakunaqa sasachakuypin tarikunqaku, chaywanpas Jehová Diospa yanapayninwanmi atinkuman chaykunata atipaspa kusisqa kawsayta (leey Salmo 127:1). Kay estudiopin yachasun casarasqakunapaq 5 yanapaykunata. Yachallasuntaqmi casado kawsaypi munakuy allinpuni kasqanta.

JEHOVÁ DIOSWAN YANAPACHIKUYCHIS

5, 6. ¿Imatan qosapas esposapas ruwananku Jehová Dioswan yanapachikunankupaq?

5 Casado kawsaypi kusisqa kanapaqqa, Jehová Diostan munakuna paywantaq yanapachikuna. Chaypaqmi Jehová Diospa kamachikuyninkunata kasukuna (leey Eclesiastés 4:12). Biblian nin:  “Purisqaykipi pañamanña lloq’emanña pantanki chaypas, ninriykiwanmi qhepaykipi rimaqta uyarinki: Kayninmi ñanqa, kayninta puriy, nimuqta”, nispa (Is. 30:20, 21). Chaypaqmi casarasqakunaqa Bibliata kuska leenanku (Sal. 1:1-3). Hinaspapas mana p’itiytan familiantin Bibliata estudiananku sapa p’unchaytaq Diosmanta kuska mañakunanku. Chay hinapin casarasqa kawsayninku allin takyasqa kanqa manataq Saqraq trampankunapi urmanqakuchu.

Casarasqakuna kuska Diosta servispaqa astawanmi hukllachakunqaku, Dioswan amigontin kanqaku aswan kusisqataqmi kawsanqaku (5, 6 parrafokunata qhaway)

6 Yachasun Alemania nacionpi cristianomanta. Paymi nin: “Ima sasachakuypiña tarikuspapas Bibliaq nisqanman hinan ruwayku, chaymi yanapawanku pacienciakuq kanaykupaq perdonanakuspa kawsanaykupaqpas. Chhayna kaspan casado kawsaypi kusisqalla kasun”, nispa. Sichus casarasqakuna Jehová Dioswan yanapachikunqaku, Diospa llank’aykuna qosqanpitaq iskayninku llank’anqaku chayqa, astawanmi Jehová Diosman asuykunqaku paykunapas astawanmi hukllachakunqaku.

QOSAKUNA MUNAKUYWAN UMALLIYCHIS

7. ¿Imaynatan qosakuna esposankuta qhawarinanku?

7 Casado kawsaypi kusisqa kanapaqqa qosan familianta allinta umallinan. Biblian nin: “Cristoqa llapa qhariq umanmi, qharitaq esposanpa uman”, nispa (1 Cor. 11:3). Chaypi nisqan hina, qosakunaqa sumaqtan esposankuta qhawarinanku imaynan Cristopas sumaqta qatikuqninkunata qhawarirqan hinata. Cristoqa munakuqmi karqan, llamp’u sonqo, huch’uyaykukuq payqa entiendeqmi qatikuqninkunata. Manan hayk’aqpas sonqonkuta k’irirqanchu (Mat. 11:28-30).

8. ¿Imatan qosa ruwanan esposanpa munasqan respetasqan ima kananpaq?

8 Jesuspa ruwasqanta hina ruwaq qosaqa manan esposanta obliganchu respetananpaq, aswanpas ‘p’akikuq vasota hina rikuspan’ sumaqta qhawarin (1 Ped. 3:7). ¿Imaynatan chayta ruwan? Esposanta sumaqta rikuspan. Sumaqtan rimapayan askha runapiña otaq sapallankupi kaspapas, chhaynapin rikuchin respetasqanta valorasqantapas (Prov. 31:28). Chay hinata umallispan qosaqa esposanpa munasqan respetasqan ima kanqa, Jehová Diostaq bendecinqa.

ESPOSAKUNA HUCH’UYYAYKUKUQ KASUKUQ KAYCHIS

9. ¿Imaynatan esposa rikuchin Jehová Dios respetasqanta?

9 Jehová Diosta munakuspaqa huch’uyyaykukuqmi kasun, kamachiqninchis kasqanraykutaq kasukusunchis (1 Ped. 5:6). Diosmi esposakunata kamachin: “Casarasqa warmikuna, qosaykichista kasuychis”, nispa (Col. 3:18). Esposaqa qosanta yanapaspan rikuchin Jehová Dios respetasqanta. Yaqapaschá qosanpa decidisqankunaqa mana llapanchu gustanqa, ichaqa Bibliaq nisqanta mana p’akiqtinqa kasukunanmi (1 Ped. 3:1).

10. ¿Imaraykun esposa kasukuqpuni kanan?

10 Diosmi esposaman huk llank’ayta qorqan, payqa qosanpa yanapaqninmi (Gén. 2:18). Chaymi familiapi imapas decidikuqtinqa, imachus yuyaykusqanta respetowan ninman, chaykunaqa familiaq allinninpaqmi kanqa. Allin  qosaqa sumaqtan uyarinqa esposanpa nisqanta (Prov. 31:10-31). Esposa qosanta kasukuqtinqa thakpin kawsanqaku. Hinaspapas iskayninkun kusisqa kanqaku Diospa allin qhawarisqan kaspa (Efes. 5:22).

PERDONANAKUYCHIS

11. ¿Imaraykun perdonanakunanku qosapas esposapas?

11 Casado kawsaypi sumaqta kawsanapaqqa qosapas esposapas perdonanakunankun. Biblian kamachiwanchis hukkunaq imapi pantasqankutapas perdonananchispaq (Col. 3:13). Sichus qosa otaq esposa imapipas pantasqankuta yuyarispa k’aminakushallanqaku chayqa, pisi-pisimantan karunchakapunqaku. Chay hawataq sonqonkuta k’irinakuspa phiñachinakunqaku, chaykunaqa wasiq raqrankuna hinan, chay raqrakunan wasita thunichinman chay hinallataqmi casarasqa kawsaypipas kanman. Chaykunan hark’an warmi-qhari perdonanakuspa kuska llank’anankuta. Chaymi imapas kaqtinqa usqhaylla perdonanakunanku imaynan Jehová Diospas paykunata perdonan hina. Chayta ruwaspan astawan hukllachakunqaku (Miq. 7:18, 19).

12. ¿Imatan yachanchis “munakuyqa askha huchakunatan pampachan” nisqa simikunawan?

12 Tukuy sonqowan munakuspaqa manan sientepakusunchu, aswanpas “munakuyqa askha huchakunatan pampachan” (leey 1 Pedro 4:8; 1 Cor. 13:4, 5). Chaywanmi yachanchis tukuy tiempo perdonanakunanchista. Huk kutinmi Pedro tapukurqan hayk’a kutikama perdonananta, chaymi Jesusqa nirqan: “Manan qanchis kutikamalla niykichu, aswanpas qanchis chunka kuti qanchiskaman”, nispa (Mat. 18:21, 22). Chaywanmi Jesusqa nisharqan tukuy tiempo perdonanakunanchista (Prov. 10:12). *

13. ¿Imatan qosapas esposapas ruwananku perdonanakunankupaq?

13 Alemania nacionmanta Annette sutiyoq cristianan nin: “Qosapas esposapas mana perdonanakuspaqa, sientepakuspan manaña confianzapichu kawsanqaku. Chaymi casado kawsaypi sasachakuykuna kanqa. Perdonanakuspan ichaqa astawan hukllachakunqaku chay hinapitaq aswan kusisqa kanqaku”, nispa. ¿Imatan ruwananku perdonanakunankupaq? Iskayninkun agradecikuq kananku. Sapankankun hukninpa allin ruwasqankunata qhawanan hinaspa “kusa” ninan (Col. 3:15). Sichus perdonanakunqaku chayqa thakmi sientekunqaku, astawan hukllachanakunqaku Jehová Diospa allin qhawarisqantaq kanqaku (Rom. 14:19).

JESUSPA YUYAYCHASQANTA QATIKUSUN

14, 15. a) ¿Imatan Jesús yuyaycharqan? b) ¿Imaynatan casarasqakunata yanapan Jesuspa yuyaychasqan?

14 Llapanchismi munanchis respetasqa kayta, sumaq qhawarisqa kayta yuyaykusqanchista uyariwananchistapas. Chaywanpas runakunan ninku: “Imayna ruwawasqanta hinan ruwarqosaq”, nispa. Ichaqa Biblian nin: “Ama niychu: Imaynatachus ruwawarqan chay hinatan  paytaqa ruwasaq [...] nispaqa”, nispa (Prov. 24:29). Chhaynaqa, ¿imatan ruwasunman pipas sonqonchista k’iriwaqtinchis? Jesusmi yuyaycharqan: “Imaynatachus qankunapaq runakunaq ruwananta munankichis, chay hinallatataq qankunapas paykunapaq ruwaychis”, nispa (Luc. 6:31). Chay textopin Jesusqa yachachiwarqanchis imatachus runakuna ñoqanchispaq ruwanankuta munanchis chay hinata ñoqanchispas paykunapaq ruwapunanchista. Casarasqakunapas sapankankun kallpachakunanku chay hinata kawsanankupaq.

Casarasqakunaqa kallpachakunankun Jesuspa yuyaychasqanta kasukunankupaq

15 Sichus sonqonkuta mana k’irinakunankupaq kallpachakunqaku chayqa, aswan sumaqtan casarakuyninkupi kawsanqaku. Sudáfrica nacionmanta casarasqa iñiqmasinchismi willakun Jesuspa yuyaychasqanman hina kawsanankupaq kallpachakusqankuta. Paymi nin: “Mayninqa phiñachinakuykun ichaqa kallpachakuykun sumaqta qhawarinakuspa respetanakuspa kawsanaykupaq”, nispa.

16. ¿Imatan esposapas qosapas mana ruwananchu?

16 Imapichus pantanku chayqa manan hukkunamanqa willanankuchu, manataqmi runakunaq qayllanpiqa chansapipas qosankumanta otaq esposankumanta quejakunankuchu. Casado kawsayqa manan qaparinakuspa k’irinakuspa kawsanapaqchu. Huchayoq runa kasqanchisraykuña imatapas ninchis otaq ruwanchis chaypas, manan chayraykuchu sonqonkuta k’irinakunanku otaq p’enqaytaraq hukkunaq ñawpanpi imatapas ninakunanku. Aswan millayraqmi kanman qosapas otaq esposapas maqakuq kaqtinqa (leey Proverbios 17:27; 31:26).

17. ¿Imatan mana ruwanchu Jesuspa yuyaychasqanta kasukuq qhari?

17 Wakin llaqtakunapin piensanku warminta maqaq runa allin qhari kasqanta. Bibliaqa manan chaytachu yachachin. Aswanpas ninmi: “Kallpasapamanta aswan allinqa mana usqhay phiñakuqmi, huk llaqta hap’iqmanta aswan allinqa pay kikinta cuidakuqmi”, nispa (Prov. 16:32). Chhaynaqa pitapas mana maqananpaq cuerponta kamachiq runaqa kallpasapamantapas aswan allinmi. Esposanta maqaq qharin ichaqa cuerponta mana controlay atiq runa. Chhayna runaqa manapunin Diospa amigonchu kanman. Biblian nin: “Phiñakunkichischus chayqa, ama huchallikuychischu”, nispa (Efes. 4:26). Jesusmi chhaynata ruwarqan, payqa manapunin hukkunaq sonqontaqa k’irirqanchu.

MUNAKUYMI KANAN

18. ¿Imaraykun casado kawsaypi kanan munanakuy?

18 (Leey 1 Corintios 13:4-7.) Casado kawsaypi sumaqta kawsananpaqqa may allinpunin khuyapayakuq kay, sumaq sonqo kay, huch’uyyaykukuq kay,  pacienciakuq kaypas. Hinaspapas Biblian nin: “Chaykunamanta astawanqa munakuq sonqo kaychis, munakuymi tukuy imatapas sumaqta hukllaman tukuchin”, nispa (Col. 3:12, 14). Arí, casarasqakuna sumaqta kawsanankupaqqa munanakuymi astawanqa kanan. Jesuspas chhaynatan runakunata munakurqan, chaymi wañuytapas mana manchakurqanchu. Casarasqakunapas chhaynatan munanakunanku chay hinapin ima sasachakuytapas atipanqaku. Chaykunan kanman: mana allin costumbrekuna, onqoykuna, qolqe pisichikuykuna, huk sasachakuykunapas.

19, 20. a) ¿Imakunan kanan casado kawsaypi kusisqa kanapaq? b) ¿Imatan qatimuq estudiopi yachasun?

19 Casado kawsaypi kusisqa kanapaqqa munanakuymi kanan, hinaspapas hunt’aq sonqon kananku sapankankutaq kallpachakunanku sumaqta kawsanankupaq. Ima sasachakuypas kaqtinqa manan t’aqanakuypichu yuyaykunanku, aswanpas astawanmi hukllachakunanku. Iskayninku Diosta munakunqaku paykunapas munanakunqaku chayqa, kallpachakunqakun ima sasachakuytapas atipanankupaq. ¿Imarayku? ‘Munakuy wiñaypaq’ kasqanrayku (1 Cor. 13:8; Mat. 19:5, 6; Heb. 13:4).

20 Kay tukukuy p’unchaykunapiqa sasan casado kawsaypi kusisqalla kay (2 Tim. 3:1). Jehová Diospa yanapayninwanmi ichaqa kusisqa kawsankuman. Chaywanpas casarasqakunaqa cuidakunankun kay pachaq millay ruwayninkunamanta, ¿imarayku? Diosta mana reqsiq runakuna warmi-qhari puñuyllapiña yuyaykusqankurayku. Chhaynaqa, ¿imatan casarasqakuna ruwananku astawan munanakunankupaq qhelli huchakunapi ama urmanankupaqpas? Chaymantan qatimuq estudiopi yachasun.

^ par. 12 Qosapas esposapas kallpachakunankun sasachakuyninkuta allichanankupaq. Wasanchay huchapi huknin urmaqtinmi ichaqa, mana huchallikuq kaq decidinan perdonanqachus icha manachus chayta (Mat. 19:9). Chaypaq qhaway “Diospa munakuyninpi allinta takyaychis” librota, 219-221 paginakunata.