Kichay leenaykipaq

Índice nisqaman riy

 KAWSAYNINMANTA WILLAKUY

Tukuy tiempoywan Diosta servispan bendicionkunata chaskirqani

Tukuy tiempoywan Diosta servispan bendicionkunata chaskirqani

65 wata tukuy tiempoywan Dios servisqayta yuyarispan reparani chay tiempopi imaymana kusikuykuna kasqanta. Mayninpin ichaqa pisikallpayaq kani llakikurqanitaqmi kanpas (Sal. 34:12; 94:19). Chaywanpas chay watakunapi ancha kusisqa kasqaytan astawanqa yuyarini.

HAQAY 1950 watapi 7 setiembre killapin Brooklyn Betelpi llank’ayta qallarirqani. Chay tiempopaqqa 355 iñiqkunallan chaypi llank’arqanku. Paykunan karqanku 19 watayoqmanta 80 watayoqkama, askha nacionkunamantataqmi karqanku. Yaqa llapankun hanaq pachapaq akllasqa cristianokuna karqanku.

¿IMAYNAPIN DIOS SERVIYTA QALLARIRQANI?

10 wataypi kashaspa bautizakusqay

Mamaymi ñawpaqtaqa Diosta serviyta qallarirqan chaymi pay yachachiwarqan huch’uychaymantapacha. 1939 watapi 1 julio killapin asamblea de zona nisqapi (iskay p’unchay hatun huñunakuy hinan) 10 wataypi kashaspa bautizakurqani. Chaymi aparikurqan Columbus llaqtapi (Nebraska, Estados Unidos). Chay huñunakuypin kasharqayku 100 runakuna hina Joseph Rutherford iñiqmasiq grabasqa discursonta uyarispa, chay discursoq sutinmi karqan “Kacharichasqa kaytachu icha politicapi kaytachu” nisqa. Alquilasqa localpin kasharqayku, hinan grabasqa discursota uyarishaqtiyku, askha runakuna huñunakuy aparisqaykuta tatichispa llaqta hawaman qarqowarqanku. Chaymi llaqta hawapi tiyaq iñiqmasiq wasinpi huñunakuyniykuta tukurqayku. Chaykuna kasqanwanmi bautizakusqay p’unchaytaqa mana qonqanichu.

Taytayqa allin runan karqan allintan uywawaqpas, ichaqa manan Diosmanta yachayta munaqchu. Mamaymi ichaqa kallpachakurqan Diosmanta yachachiwananpaq. Paywan Omaha iñiq t’aqamanta iñiqmasikunawan iman necesitasqay tiempopi yanapawarqanku.

DIOSTA ASTAWAN SERVINAYPAQ DECIDIKUNI

Colegiopi estudiaytan tukusharqaniña, chaymi decidikunay karqan ima ruwayta. Sapa vacacionpin wiñaymasiykunawan kuska precursor auxiliar karqani.

Qanchis kaq Galaad Escuelamanta iskay soltero iñiqmasikunan tiyasqayku llaqtaman hamurqanku. Paykunaqa watukuq umallikunan karqanku, hukninmi karqan John Chimiklis huknintaq Ted Jaracz. Anchatan admirakurqani 20 watankupi hinalla kasqankuta yachaspa. Ñoqapas 18 wataypin kasharqani  tukusharqaniñan colegioytapas. Chaymi Chimiklis iñiqmasi tapuwarqan imata chay qhepaman ruway munasqayta, yuyaykusqayta willaqtiytaq niwarqan: “Allinmi chayqa. Tukuy tiempoykiwan Diosta serviy. Chayta ruwanki chayqa imaymana bendicionkunatan chaskinki”, nispa. Chay iñiqmasiq niwasqan, allin ejemplo kasqanku iman kallpachawarqan Diosta astawan servinaypaq. Chaymi 1948 watapi colegiota tukuspa hina precursor regular karqani.

BETELMAN INVITAWANKU

1950 watapi julio killapin Nueva York llaqtata tayta-mamaywan viajarqayku. Chaypin Estadio Yankees nisqapi askha nacionkunamanta hatun huñunakuy aparikurqan. Chaypin Betelpi llank’ayta munaqkunapaq huñunakuyman rirqani, qhepamantaq solicitudniyta apachirqani.

Taytayqa manan hark’awarqanchu precursor kanayta, ichaqa niwarqanmi wasipi gastokunawan yanapakunaypaq. Chaymi agosto killapi llank’ana maskhaq rishaspa, cartakuna chayamusqan cajata qhawaykuqtiy Betelmanta carta ñoqapaq kashasqa. Nathan H. Knorr iñiqmasin firmamusqa, chaypin nirqan: “Betelpi llank’anaykipaq solicitud apachimusqaykitan chaskiyku. Chaypin reparayku Betelpi tukuy tiempo llank’ay munasqaykita, chhaynaqa kay 1950 wata 7 setiembre killapi Columbia Heights 124 nisqa calleman hamuy (Brooklyn, Nueva York)”, nispa.

Llank’ananmanta taytay wasiman chayamuqtin hinan, willarqani llank’ana tarisqayta. Hinan niwarqan: “Allinpunimá chayqa, ¿maypitaq llank’amunkiri?”, nispa. Ñoqataq nirqani: “Brooklyn Betelpin, 10 dolartan killapi pagawanqaku”, nispa. Manan allinpaqchu chayta qhawarirqan, ichaqa niwarqanmi: “Chaypitaq kayta munanki chayqa, kallpachakuyyá chaypi kanaykipaq”, nispa. Taytayqa 1953 watapi Estadio Yankees nisqapi hatun huñunakuypi bautizakurqan.

Alfred Nussrallah precursormasiywan

Chay p’unchaykunallatataqmi Alfred Nussrallah precursormasiytapas Betelman invitarqanku, chaymi kuska viajarqayku. Qhepamanmi payqa Joan iñiqmasiwan casarakurqan. Galaad Escuelaman risqanku qhepamanmi Líbano nacionman rirqanku, chaymantataq Estados Unidos nacionman kutimurqanku, chaypin watukuq umalli karqan.

BETELPI LLANK’AYTA QALLARINI

Betelman chayaqtiyqa librokunata siraspan llank’ayta qallarirqani. Chaypin “¿Imatan religionkuna runakunarayku ruwarqanku?” (español simipi) nisqa librokunata sirarqani. Chaypi pusaq killa llank’asqay qhepamanmi Predicacionta Qhawariq T’aqapi llank’arqani, chaypin Thomas J. Sullivan umallisharqan. Payqa Diospa llaqtanpi unayña llank’asqanraykun yachayniyoq allin reparaq cristiano karqan. ¡Maytan kusikuni paywan llank’asqaymanta!

Chaypi kinsa wataña llank’ashaqtiymi, fabricapi llank’aykunata umalliq Max Larson niwarqan: “Knorr iñiqmasinchismi qanwan rimayta munashan”, nispa. Hinan sonqoypi nirqani: “Imatataq kunanri ruwarqoni”, nispa. Ichaqa paywan tupaq riqtiymi niwarqan: “¿Yuyaykushankichu Betelmanta ripuyta? Huk pisi tiempolla ñoqawan llank’aqtan munashani, ¿munawaqchu llank’ayta?”, nispa. Chayta uyarispan sonqoy “thak” nirqan. Willarqanitaqmi Betelmantaqa mana hayk’aqpas ripuy munasqayta. Chaymantapachan 20 wata Knorr iñiqmasiwan llank’arqani.

Betelpin llank’arqani Sullivan, Knorr iñiqmasikunawan, hinallataq Milton Henschel, Klaus Jensen, Max Larson, Hugo Riemer, Grant Suiter iñiqmasikunawan ima, imaymanatataqmi paykunamanta  yacharqani. * Chaymi sapa kutilla huk iñiqmasikunawan parlarispa nini yachachiwasqankumantaqa mana imawanpas pagay atisqayta.

Diospa llaqtanpi llank’ayta apariqkunaqa allin preparasqan kasharqanku. Knorr iñiqmasin anchata kallpachakuq Diospa Gobiernonmanta willakuy astawan mast’arikunanpaq. Paywan llank’aqkunaqa manan manchakuqchu kayku paywan parlariyta. Manaña pay hinachu imatapas yuyaykuq kayku chaypas, confianzawanmi imatapas niq kayku.

Huk kutinmi Knorr iñiqmasi niwarqan pisipaq qhawarisqa ruwaykunapas ancha importante kasqanta. Fabricapi llank’aykunata umalliq kashaqtinsi, Rutherford iñiqmasi telefonopi waqyaspa niq: “Wawqey Knorr, oficinaypin necesitashani borradorkunata, mikhuq hamuq hina aparimuwanki”, nispa. Hinas kaqratopacha almacenta rispa iskay kinsa borradorkunata bolsillonman churaykukuq, kuskan p’unchaytataq Rutherford iñiqmasiq oficinanpi saqemuq. Pisipaqña chay ruwayta qhawarikunman karqan chaypas, chaywanmi Rutherford iñiqmasita yanapasharqan. Chaykunata willawaspan niwarqan: “Allin afilasqa lapizkunatan sapa p’unchay oficinaypi necesitani, ¿yaqachu chaypi yanapaykuwankiman?”, nispa. Chaymi p’unchay-p’unchay chayta ruwaq kani unay watakuna.

Knorr iñiqmasin sapa kutilla niwaqku imatapas ruwanaykupaq yachachiwaqtinkuqa allinta uyarinaykupaq. Huk kutinmi huk ruwayta yachachiwashaqtin mana makillachu uyarirqani, chay hawan pay p’enqaypi qheparqan. ¡Maytan pesapakurqani mana makillachu uyarisqaymanta! Chaymi huk cartapi nirqani: “Pampachaykuway wayqey, aswanpas huk llank’anaman cambiapuway”, nispa. Chay p’unchaymi Knorr iñiqmasi oficinayta hamuspa niwarqan: “Robert, leeniñan carta apachimuwasqaykita. Arí, pantarqonkin, ichaqa ñan chaymantaqa rimanchisña, qhepakunamanqa allintachá imatapas ruwanki. Chhaynaqa llank’ashallasun”, nispa. Maytan agradecekurqani chhayna sumaq sonqowan rimapayawasqanta.

CASARAKUYPI YUYAYKUNI

Pusaq watañan Betelpi kasharqani, manataqmi hayk’aqpas lloqsiyta munarqanichu. Ichaqa 1958 watapin Lorraine Brookes iñiqmasiwan tuparqani, Estadio Yankees, hinallataq Polo Grounds nisqapi askha nacionkunamanta hatun huñunakuy kashaqtin. Chay watapin nirqani paywan casarakuy munasqayta. Chaypin decidirqayku qhepa wataman casarakunaykupaq atikuqtintaq misionero kanaykupaq. Paytaqa 1955 watapiraqmi reqsirqani Canadá nacionpi, Montreal llaqtapi. Payqa tukuy tiemponwanmi Diosta serviyta munaq, manataqmi manchakuqchu maymanpas riyta. Hinan 1956 watapi, 22 watanpi kashaqtin 27 kaq Galaad Escuelaman invitarqanku. Escuela  tukusqan qhepamanmi Brasil nacionman kacharqanku.

Casarakuy munasqaymanta Knorr iñiqmasiman willaqtiymi niwarqan Brooklyn Betelpi llank’ashanallaypaq kinsa watamantaña casarakunaykupaq. Chay tiempopiqa pipas Betelpi qhepakuyta munaq chayqa, 10 watan Betelpi llank’anan karqan casarakuqmasintaq kinsa watamanta wichayman. Chaymi Lorraine noviayqa iskay wata Brasil Betelpi llank’arqan, huk watataq Brooklyn Betelpi.

Chay tiempopiqa nishutan valeq telefonopi parlay, manataqmi Internet karqanchu, chaymi iskay wata cartallata apachinakuq kayku. Ñoqaykuqa 1961 watapi 16 setiembre killapin casarakurqayku, Knorr iñiqmasitaqmi discursota qowarqanku. Chay kinsa wata casarakunaykupaq suyasqaykuqa mana tukurikuqmi karqan. Chaywanpas chayraqmi kunan 50 wata kusisqa kawsasqayku qhepaman reparayku allinpaqpuni kasqanta.

Casarakusqay p’unchay. Lloqemanta: Nathan Knorr, Patricia Brookes (Lorraineq ñañan), ñoqawan Lorraine esposaypiwan, Curtis Johnson, Faye, Roy Wallen (tayta-mamay)

SUMAQ LLANK’AYKUNATA CHASKINI

1964 watapin niwarqanku sucursalkunata watukuq umalli kanaypaq. Chay tiempopiqa qharikunallan viajaqku, ichaqa 1977 watamantapachan esposankuwan kuska viajarqanku. Chaymi chay wata esposaywan Grant, Edith Suiter iñiqmasikunawan kuska Alemania, Austria, Grecia, Chipre, Turquía, Israel nacionkunapi sucursalkunata viajarqayku. Llapanpiqa 70 nacionkunatan chayarqayku.

1980 watapin Brasil nacionta viajarqayku, chaymantataq Belém llaqtata rirqayku, chaypin Lorraine soltera kashaspa misionera karqan. Hinaspapas Manaos llaqtapi iñiqmasikunatan visitarqayku. Huk estadiopi discursota qoshaqtiymi rikurqani huk t’aqa iñiqmasikunata sapaqllapi tiyashaqta. Paykunaqa manan llapa cristianakuna hinachu much’anaykukuspa napaykunakuqku nitaqmi qharikunapas makinkuta haywarinakuqkuchu. ¿Imarayku?

Chay iñiqmasikunaqa lepra onqoyniyoqmi kasqaku. Chaymi onqoyninku hukkunaman mana p’itaykunanrayku iñiqmasikunaman mana asuykuqkuchu. Chayta yachaspan may munakuywan paykunata qhawarirqayku. Kusisqan kasharqanku, chaymi repararqayku paykunapi Isaías 65:14 textoq nisqan hunt’akusqanta, chaypin nin: “Kamachiykunan kusisqa sonqontin takinqa”, nispa.

KUSISQAN KASHAYKU

Ñoqaykuqa 60 wata masñan tukuy tiempoykuwan Diosta servishayku. Chay watakunapi Diospa munasqanman hina llank’asqaykuta yuyarispan kusisqa kayku. Kunanqa manañan ñawpaqkunapi hinañachu huk nacionkunata viajayku. Chaywanpas kunanqa Umalli T’aqaq Churasqan Encargakuq T’aqakunata Umalliqkunatan yanapakushani hinallataq Predicacionmanta Encargakuqkunata. Anchatan Diosta agradecekuni Hallp’antinpi iñiqmasikunata imallawanpas yanapanaypaq churawasqankumanta. Maytan admirakuni ancha askha wayna-sipaskuna Diosta servisqankumanta, Isaías hina paykunapas “ñoqan kaypi kashani, ñoqata kachaway” nispa nisqankumanta (Is. 6:8). Chhaytukuy runakuna Diosta servisqankun rikuchin, waynallaraq kashaqtiy iñiq t’aqata watukuq umalli niwasqan cheqaqpuni kasqanta.

^ par. 20 La Atalaya revistan willashan kay iñiqmasikunamanta: Thomas J. Sullivan (1966 wata 1 enero), Klaus Jensen (1970 wata 1 abril), Max Larson (1989 wata 1 setiembre), Hugo Riemer (1965 wata 1 febrero), Grant Suiter (1984 wata 15 enero).