Kichay leenaykipaq

Índice nisqaman riy

Bibliaq willasqanmi ichaqa junt’akun

Bibliaq willasqanmi ichaqa junt’akun

Yachamusqanchis jina, Creso reyqa engañasqan karan Delfos llaqtamanta sacerdotewan, chaymi Persia reypa atipasqan karan. Persia reymanta Bibliaq willasqanmi ichaqa k’apaqtapuni junt’akuran.

Iskay pachaj watakuna antestaraqmi Isaías profeta willaranña Persia reypa sutinta, niranmi Ciro sutiyoq kananta. Willallarantaqmi Babilonia llaqtata imaynatachus atipananta.

Isaías 44:24, 27, 28: “Señor Diosmi nin: ‘[...] Lamar qochatan nini: “¡Ch’akipuy! Noqan mayuykikunata ch’akichipusaq”, nispa. Noqan Cirota nini: “Qanmi michipuqniy kanki, qanmi tukuy ima munasqayta junt’anki”, nispa. Paymi Jerusalenmanta ninqa: “Wajmanta perqasqa kachun”, nispa, yupaychana wasimantapas ninqa: “Teqsinkuna teqsichasqa kachun”, nispa’”.

Historiador Herodotoq nisqanman jinaqa, Babilonianta pasaq Éufrates mayutan rey Ciroq ejerciton juj ladoman kacharpariran. Chhaynapin Babilonia llaqtaman jaykuyta atiranku. Chaypitaqmi Ciroqa preso apasqa judiokunata kacharichiran, chhaynapi Jerusalenman kutispa jujmanta llaqtata sayarichinankupaq. Jerusalén llaqtaqa 70 watakunañan thunisqa kasharan.

Isaías 45:1: “Señor Diosmi rey kananpaq Cirota jawiran, paytan paña makinmanta jap’iykuspa nin: Ñaupaqeykipin jatun suyukunata atipani, reykunaq atiynintapas yanqayachini, ñaupaqeykipin llaqta punkukunata kichani kicharayashananpaq”.

Persia runakunaqa jatuchaq iskay hojayoq punkukunantan jaykuranku. Babilonia llaqta kichasqa punkuyoq kashasqanrayku. Babilonia llaqta yachanman karan Ciroq planeashasqanta chayqa, mayu ladoman kaq punkukunatan wisq’ankuman karan. Ichaqa qonqarapusqakun.

Kay profeciaq junt’akusqanqa admirakunapaq jinan, chay jina profeciakunaqa askhan Bibliapi kan. * Runakunaq imapas adivinasqanmi ichaqa mayninpi falso dioskunaq yanapayninwan. Bibliapi profeciakunaqa cheqaq Diosmantan jamun, chaymi pay kikinpuni kayta nin: “Qallariymantapachan willani qhepaman imaynachus tukukunanta, qhepaman imachus kanantan ñaupaqmantaña willani”, nispa (Isaías 46: 10).

 Jehová Diosllan chaytaqa niyta atin. Sutinqa “munasqanta junt’aq ninantan” nin, chaymi rikuchiwanchis jamuq tiempotapas qhawayta yachasqanta, ima ruway munasqantapas junt’asqantawan. Chaymi garantizawanchis Diosqa tukuy prometesqanta junt’ay atisqanta.

KAY TIEMPOPI PROFECIAKUNAQ CUMPLIKUSQAN

¿Munawaqchu yachayta imatas Biblia kay tiempopaq nin chayta? Dos mil watakuna antestan Biblia niran: “Tukukuy p’unchaykunataqa manchakuy sinchi sasa tiempokunan chayamunqa”, nispa. ¿Ima tukukunanmantan rimasharan? Manan allpanchis chinkapunanmantachu, nitaq runakunamantachu rimasharan. Aswanpas waranqa-waranqa watakuna sufrimiento kasqanmantan rimasharan. Qhawarisunchis ‘tukukuy p’unchaykunamanta’ rimaq wakin profeciakunata.

2 Timoteo 3:1-5: “Tukukuy p’unchaykunataqa [....]. Runakunan kanqa paykuna kikinkuta munakuqkuna, qolqe sonqokuna, alabakuqkuna, jujkunata pisichaspa uma oqariqkuna, millayta k’amiqkuna, tayta-mamankuta mana kasukuqkuna, mana agradecekuqkuna, jujkunapaq mana junt’aq kaqkuna, runamasinkuta mana munakuqkuna, mana uyakuq k’ullukuna, yanqa tumpaqkuna, cuerponkuta mana kamachiqkuna, sinchi k’araq sonqokuna, allin kaqta mana munakuqkuna, traicionerokuna, tercokuna, sinchita jatunchakuqkuna, Diosta munakunankumantaqa aycha kusichiyllapi puriyta munaqkuna; Dios sonqo runamanmi rijch’akunqakupas, ichaqa manan chayman jinachu kausanqaku”.

¿Repararankichu chhayna runakuna astawanraq yapakusqanta? Kay tiempopiqa tiyashanchis uma oqariqkuna, paykuna kikinkuta munakuqkuna, qolqe sonqokuna ukhupin. Runakunaqa allinkunallatan munanku paykuna kikinkutaq mana allinkunata ruwanku, jinaspapas cuerpo kusichiyllapin astawan afanakunku Diosta kusichiytataq qonqapunku, wawakunapas manañan tayta-mamankuta kasunkuñachu.

Mateo 24:6, 7: “Qankunaqa tukuyneqpi guerrakuna kasqanmantan uyarinkichis. [...] Juj nacionmi juj nación contra jatarinqa, juj llaqtataq juj llaqta contra jatarinqa”.

1914 watamantapachan guerrapi wañuranku pachaj millón más runakuna, chayqa juj nacionpas chinkapunman jinan karan. Chay jawan sinchi waqay, sonqo nanay, ñak’ariykuna ima karan. Chayta rikushaspapas nacionkunaqa kaqllan maqanakushanku.

Mateo 24:7: ‘Kayneqpi chayneqpin kanqa yarqay’.

Programa Mundial de Alimentos nisqa organizacionmi nin: “Mijuyqa askhan cosechakun mundontinpi runakunaman aypananpaq jina, chaywanpas 815 millón runakunan mana mijusqa puñunku. Kinsa runamantataq juj runa anemiawan tarikun”, nispa. Sapa watanmi yarqaymanta wañunku kinsa millón más wawakuna.

Lucas 21:11: “Kallanqataqmi jatun terremotokunapas”.

Kay último watakunapin 50.000 terremotokuna karan, 100 terremotokunataq wasikunata thuninanpaq jina. Yaqa sapa watataqmi kan sinchi jatun terremoto. 1975 watamanta 2000 watakaman 471.000 runakuna wañuranku terremotokunapi.

Mateo 24:14: “Diospa gobiernonmanta allin willakuykunan pachantinpi willasqa kanqa llapa nacionkuna yachananpaq, jinan tukukuyqa chayamunqa”.

Jehová Diospa testigonkunaqa pusaq millón masñan kashanku, 240 nacionkunapitaq Diospa gobiernonmanta allin willakuykunata willashanku, chayqa pachaq k’uchun-k’uchuntapas predicankuman jinan. Paykunaqa predicashanku jatun llaqtakunapi, juch’uy llaqtachakunapi, comunidadkunapi, montañakunapi iman. Diosmi ñaupaqmantaña willachiran tukuyneqpi predicakuqtin ‘tukukuy chayamunanta’. ¿Ima tukukuymantan rimashan? Kay pacha gobiernokunaq tukupunanmantan, jinamantaq mosoq pachaq qallarinanmanta. ¿Imakunan kanqa chay mosoq gobiernopi? Qatimuqpi yachasun.