Kichay leenaykipaq

Índice nisqaman riy

1919 watapi Rutherford hermanonchis Ohio llaqtapi asamblea aparikusqanpi Bibliamanta rimashan

1919 pachaj wata qhepata

1919 pachaj wata qhepata

1919 watapin tukupuran Primera Guerra Mundial nisqa. Tawa wata jinan chay guerraqa karan. Manaraq 1918 wata tukushaqtinmi chay guerra tukupuran. 1919 watapi 18 enero killapin Conferencia de la Paz de París nisqa juñunakuy aparikuran. 1919 watapitaq 28 junio killapi Tratado de Versalles nisqata firmaranku, chaymi Alemania nacionwan juj nacionkunawan manaña guerrapi karankuñachu.

Chay juñunakuypin Sociedad de Naciones nisqa organización rijuriran. Chay organizacionmi llapa nacionkunata yanapanan karan thajpi kausanankupaq. Askha religionkunamanta umalliqkunapas apoyarankun. Chaymi El Consejo Federal de las Iglesias de Cristo en América nisqa niran: “Sociedad de Naciones nisqawanmi Diosqa kay pachapi kamachikunqa”, nispa. Jinan umalliqkunata kacharanku Conferencia de la Paz de París nisqa juñunakuyman. Jujnin kaq umallitaq niran: “Kay juñunakuywanmi kay pachapi kausayqa cambiayta qallarinqa”, nispa.

Kay pachapi kausayqa manan cambiaranchu, Jehová Diospa llaqtanmi ichaqa allinpaq cambiaran, 1919 watamantapachan Diosqa llaqtanta kallpacharan runakunaman paymanta astawan willamunankupaq. Manaraq chay pasashaqtinmi ichaqa Biblia estudiaqkuna wakin sasachakuykunata atipananku karan.

SASAN KARAN DECIDINANKUPAQ

Joseph Rutherford

1919 watapi 4 enero killapin ajllananku karan Sociedad Watch Tower Bible and Tract nisqapi pikunachus umalliqkuna kanankuta. Chay tiempopin ichaqa mana juchankumanta Joseph Rutherford qanchis yanapaqninkunapiwan carcelpi kasharanku, Estados Unidos llaqtapi. Paykunataqmi chay tiempopiqa Diospa llaqtanta umallisharanku. Jinan hermanokunaqa decidinanku karan carcelpi kaq hermanokunata jujmantachus ajllankuman icha jujkunatachus chayta.

Evander Coward

Rutherford hermanonchisqa munaranmi Diospa llaqtan ñaupaqman rishanallanta. Wakinqa nisharankun rantinpi jujta ajllanankupaq. Chaymi payqa juj cartata qelqaran chay juñunakuyta ruwaqkunaman. Chay cartapin niran Evander Coward hermanota ajllanankupaq. Paymantan niran: “Payqa llamp’u sonqo runan, allin yuyaywanmi imatapas ruwan, Señorpaqpas junt’aq sonqon”, nispa. Wakin hermanokunan ichaqa nisharanku soqta killata suyakunanpaq, carcelpi kaq hermanokunata defiendeq abogadokunapas chaytan piensaranku, wakinmi ichaqa phiñakuranku.

Richard Barber

Juj hermanoq nisqanmi ichaqa allinpuni karan. Richard Barber hermanon willan imatachus  chay hermano chay juñunakuypi nisqanta, paymi niran: “Manaña leykunamanta yachanichu chaypas yachanin imaynachus junt’aq sonqo runakuna kasqankuta, Diospaq junt’aq sonqo kasqanchistaqa rikuchisun jujmanta Rutherford hermanota Diospa llaqtanta umallinanpaq ajllaspanchismi”, nispa (Sal. 18:25).

Alexander Macmillan

Alexander Macmillan hermanopas carcelpin kasharan, paymi nin: “Umalliqkunata ajllasqanku qhepamanmi Rutherford hermano juj cartata entregawaran, jinan chayta leespa yacharani carcelpi kashaspaykupas Diospa llaqtanta jujmanta umallishanallaykupaq ajllasqa kasqaykuta. Rutherford, William Van Amburgh hermanokunataq junta directiva nisqapi umalliranku, Rutherford hermanotaq presidente karan”, nispa.

CARCELMANTA LLOQSIMPUNKU

Hermanonchiskuna carcelpi kashaqtinkun Biblia estudiaqkunaqa documentota gobiernoman apachiyta munaranku, chhaynapi carcelmanta hermanokunata kacharimpunankupaq. Chaypaqmi 700.000 firmakunata juñuranku. Ichaqa 1919 watapi 26 marzo killapin manaraq chay solicitudta apachishaqtinku Rutherford hermanopas yanapaqnin hermanokunapas carcelmanta lloqsimpuranku.

Betelpi chaskiqnin hermanokunamanmi Rutherford hermanonchis niran: “Kay pasawasqanchisqa preparawanchismi jamuq tiempopi sasachakuykunata aguantananchispaq. [...] Kay ruwasqaykichiswanña carcelmanta orqowaranku chaypas, chayta ruwaspan qankunaqa cheqaq kaqmanta willasharankichis, chaymi aswan valorniyoqqa, jinan askha bendicionkunata chaskinkichis”, nispa.

Chay sasachakuykunata imayna atipasqankupin rikunchis Diospa yanapayninta. Chaymi 1919 watapi 14 mayo killapi tribunal niran: “Paykunaqa yanqamanta tumpasqan karanku, chaymi mana ima juchayoq libre lloqsipunanku”, nispa. Chay hermanonchiskunataqa millay ruwaykunamantan tumpasqaku. Sichus chay tribunal ninman karan juchankumantan perdonasqa kanku nispa chayqa, gobiernopaqqa mana allin qhawarisqan kankuman karan. Ichaqa manan chhaynachu karan, manataqmi pipas paykuna contra imatapas juiciopi niranchu. Chaymi Rutherford hermanonchisqa juez jina llank’ashallaran, askha kutipitaq Diospa llaqtanta defienderan Tribunal Supremo nisqapi Estados Unidos nacionpi.

DIOSMANTA WILLANANKUPAQ DECIDIKUNKU

Macmillan hermanon niran: “Manan mana imata ruwaspaqa suyaykumanchu Señorninchis janaq pachaman pusapuwanankutaqa. Aswanmi imachus Señorpa munaynin  kasqanta yachanaykupaq imallatapas ruwanayku karan”, nispa.

Betelpi kaq hermanokunaqa manan askha watakuna qelqakuna ruwasqankuta jina ruwayta atirankuchu. ¿Imarayku? Carcelman hermanokunata apashaqtinkun qelqakunata ruwanapaq moldekunata p’akipuranku. Chaymi llakisqa kasharanku, wakinqa piensarankun manaña Diosmanta willanankupaq.

Diospa gobiernonmanta uyariyta munaq runakuna kasharanraqchus manachus chayta yachanankupaqmi Rutherford hermanonchisqa niran: “Runakunata invitamusun Bibliamanta yachachikuykunata uyarinankupaq”, nispa. Macmillan hermanon niran: “Sichus mana pipas jamunmanchu karan chayqa, manañan Diosmanta runakunaman willakunanñachu karan”, nispa.

1919 watapin Rutherford hermanonchis California llaqtapi askha runaq qayllanpi rimaran “Sinchi llakisqa runakunapaq sumaq suyakuy” nisqamanta, chaytan periodicopi willakushan

Jinan Rutherford hermanoqa onqosqa kashaspapas 1919 watapi 4 mayo killapi 3.500 runakunaq qayllanpi “Sinchi llakisqa runakunapaq sumaq suyakuy” nisqa yachachikuymanta rimaran, California llaqtapi. Askha runakuna jamusqanraykun qhepa p’unchaypas rimallarantaq, jinan 1.500 runakunapiwan jamuranku. Chaywanmi hermanonchiskunaqa yacharanku runakuna Diosmanta uyariy munasqankuta.

Chay qhepamanmi hermanonchiskunaqa runakunaman Diosmanta willayta ñaupaqman churaranku, chaytan kunankamapas ruwashanchis.

PREPARASQAN KASHARANKU

1919 watapi 1 agosto killapin Qhawaq revistapi willakuran setiembre killa qallariypi Ohio llaqtapi jatun asamblea aparikunanpaq. Clarence Beaty hermanonchisqa waynallaraqmi chay kutipiqa kasharan, paymi nin: “Llapallaykun chaypi kayta munarayku”, nispa. 6.000 más hermanokunan juñukuranku, jinaspa chay kutipi 200 más mosoq runakuna bautizakuranku Erie qochaq qayllanpi.

The Golden Age revistamanta ñaupaq kaq revista, chaymi lloqsimuran 1919 watapi 1 octubre killapi

 1919 watapi 5 setiembre killapin pisqa kaq p’unchay asamblea aparikusqanpin Rutherford hermanonchis “Yanapakuqkunapaq” nisqamanta rimashaspa willaran mosoq revista lloqsimunanta. Inglés simipin The Golden Age * nisqa karan. Chay revistaqa kay tiempopi imakunachus pasashasqanmanta rimanan karan, Bibliaq nisqanman jinataq willanan karan imaraykuchus chaykuna pasashasqanta.

Biblia estudiaqkunatan kallpachakuran chay revistaq yanapayninwan mana manchakuspa Diosmanta willanankupaq. Juj cartapin willakuran imaynatachus willananku kasqanta, chaypin niran: “Llapa bautizasqa hermanokunan yuyarinanku chay llank’aypi yanapakuyqa sumaqpuni kasqanta, chaymi tukuy atisqankuta ruwananku Diosmanta runakunaman willanankupaq”, nispa. Askhan yanapakuranku chaymi diciembre killapaq 50.000 más runakunata anotaranku chay revistata sapa kutin qonankupaq.

Brooklynpi llank’aq hermanokuna, chay camionpin kashan The Golden Age nisqa revistakuna

1919 wata tukuypaqqa Jehová Diospa llaqtanqa allin organizasqan kasharan. Chay tiempopin askha profeciakuna junt’akuran. Malaquías 3:1-4 textopin willaranña Diospa llaqtan sasachakuykunapi tarikunanta ch’uyanchasqa kanantapas. Chay profeciaqa ñan junt’akuranña. Jinaspapas Diosta serviqkunaqa “jatun Babilonia” nisqamanta kacharichisqa karanku, Jesustaq allin yuyayniyoq junt’aq kamachita churaran llaqtanta pusarinanpaq * (Mal. 3:1-4; Apo. 18:2, 4; Mat. 24:45). Hermanonchiskunaqa listoñan kasharanku Jehová Diospa qosqan llank’ayta aparinankupaq.

^ párr. 22 The Golden Age revistaq sutinmi 1938 watapi Consolación nisqa sutiwan cambiakuran, 1947 watapitaq ¡Despertad! nisqa sutiman.

^ párr. 24 Qhaway 2013 watapi 15 julio Qhawaq revistapi 10-12, 21-23 paginakunata; chaymantapas 2016 watamanta marzo killamanta Qhawaq revistapi 29-31 paginakunata.