Kichay leenaykipaq

Índice nisqaman riy

 110 CAPÍTULO

Jesús templopi yachachiyta tukun

Jesús templopi yachachiyta tukun

MATEO 23:25-24:2 MARCOS 12:41-13:2 LUCAS 21:1-6

  • JESÚS ASTAWAN ANYAN RELIGIONPI UMALLIKUNATA

  • JESÚS WILLAN TEMPLO THUNICHISQA KANANMANTA

  • JUJ WAJCHA VIUDA ISKAY QOLQECHATA CHURAYKUN

Templopi último p’unchaypi yachachishaspan Jesusqa religionpi umallikunata anyaran: “¡Ay qankunamanta, iskay uya fariseokuna, kamachikuy simita yachachiqkuna! Copatapas platotapas jawallantan maqchinkichis, ukhuntaq ichaqa junt’a kashan munapayaywan, sonqoykichispa tukuy munasqanpi puriypiwan. Yau ñausa fariseo, ñaupaqtaqa copatapas platotapas ukhuntaraq maqchiy, chhaynapi jawanpas limpio kananpaq”, nispa (Mateo 23:25, 26). Fariseokunaqa ch’uyanchakuqkupunin costumbrenkuman jina, imaymanatan ruwaqku allin runa jina rikuchikunankupaqpas, sonqonkutan ichaqa mana ch’uyanchaqkuchu.

Paykunaqa iskay uyakunan karanku. Sumaqtan munaychachiqku profetakunaq sepulturantapas, ichaqa Jesuspa nisqan jina, ‘profetakunata wañuchiqkunaq wawankunan karanku’ (Mateo 23:31). Chaymi Jesustapas wañuchiyta munaranku (Juan 5:18; 7:1, 25).

Chayraykun Jesusqa paykunata niran: ‘¡Mach’aqwaykuna! Qankunaqa manapunin ayqenkichischu Gehenapaq juzgasqa kanaykichismantaqa’, nispa (Mateo 23:33). Chay “Gehena” nisqanqa q’opa kanana wayq’on karan, chaymanta rimaspan Jesusqa rikuchisharan chay umallikuna mana Diosman kutirikuspaqa wiñaypaq wañuchisqa kanankuta.

Chay umallikunaqa cheqnikunankun karan Jesuspa discipulonkunatapas, chaymi Jesusqa niran: ‘Kachamushaykichismi profetakunata, yachayniyoq runakunata, yachachiqkunata ima. Paykunamanta wakintan wañuchinkichis, wakintataq k’aspipi warkunkichis, wakintataq sinagogaykichiskunapi waqtaykunkichis, wakintañataq llaqtan-llaqtanta qatikachankichis. Chhaynapin kay pachapi chanin runakunaq yawarnin jich’akusqanmanta qankuna juchayoq kankichis, Abelpa yawarninmantapacha Zacariaspa yawarninkama. Llapan chaykunaqa kay tiempo runakunamanmi chayamunqa’, nispa (Mateo 23:34-36). Chay nisqanmi junt’akuran 70 watapi Roma soldadokuna Jerusalén llaqtata thunisqankuwan, waranqa-waranqa judiokunata wañuchisqankuwan ima.

Chay pasananta yachaspan Jesusqa llakisqa niran: “¡Jerusalén, Jerusalén, qanmi kanki profetakunata wañuchiq [...]! ¡Askha kutitan wawaykikunata juñuyta munarani imaynan wallpapas chiuchinkunata rafran ukhupi oqllan jinata, qankunan ichaqa mana munarankichischu! Chayraykun wasiykichis qankunaman saqerparisqa kanqa”, nispa (Mateo 23:37, 38). Wakinqa tapukusharankuchá: “¿Ima wasimantataq rimashanmanri? ¿Diospa templonmantachu rimashanman?”, nispa.

Jesusqa nillarantaqmi: “Kunanmantaqa manapunin rikuwankichisñachu: ‘Sumaqpaq qhawarisqa kachun Jehová Diospa sutinpi jamuqqa’, ninaykichiskama”, nispa (Mateo 23:39). Chaytaqa Salmo 118:26 textomantan nisharan, chaypin nishan: “¡Saminchasqan Diospa sutinpi jamuqqa! Señor Diospa wasinmantapachan qankunata saminchamuykiku”, nispa. Chay templo thunisqa kaqtinqa manañan pipas chaymanqa Diospa sutinpi rinanchu karan.

Chaymantataq Jesusqa qolqe churanakunaq chimpanpi tiyaykuran, chaymantan qhawaran runakunaq qolqe churasqankuta; askha qhapaqkunan “askha qolqeta churaranku”. Chayllamanmi jamuran juj wajcha viuda, jinaspa “pisi valorniyoq iskay qolqechata churaykuran” (Marcos 12:41, 42). Jehová Diospaqqa ancha allinpunin karan chay viudaq ruwasqanqa.

Chaymi Jesusqa discipulonkunata wajaspa niran: “Cheqaqtan niykichis: Qolqe churanakunaman llapa churaqkunamantapas kay wajcha viudan astawanqa churaykun. Llapa churaqkunaqa  puchullankumantan churanku, kay viudan ichaqa wajcha kayninpi tukuy kaqninta churaykapun, kausananpaq llapa kaqninta”, nispa (Marcos 12:43, 44). Chay viudaqa manapunin judío umallikuna jinachu karan.

Chay 11 de nisán p’unchaypin Jesusqa templomanta lloqsipuran, manañan chaymantaqa kutinanñachu karan. Lloqsishaqtinmi jujnin discipulon niran: “¡Yachachikuq, qhawariy khayna munay rumikuna, khayna munay perqakuna!”, nispa (Marcos 13:1). Temploq wakin ruminkunaqa sinchi jatunllañan karan, chaymi mana jayk’aq thunikunanpaq jina temploqa rikukuq. Jesusmi ichaqa niran: “Kaypiqa manapunin juj rumillapas rumi patapi qhepanqachu, llapallanmi thunisqa kapunqa”, nispa (Marcos 13:2).

Chaykuna qhepatan Jesusqa discipulonkunapiwan Cedrón wayq’ota chimpaspa Olivos orqoman wicharanku. Chay patamantaqa allintachá rikukuran temploqa. Chaypin Pedro, Andrés, Santiago, Juan ima sapaqllapi Jesusman achhuykuranku.