Mateo 13:1-58

  • DIOSPA GOBIERNONMANTA EJEMPLOKUNA CHURAKUSQANMANTA (1-52)

    • Muju t’akaq (1-9)

    • Imaraykuchus Jesús ejemplokunata churaspa yachachisqanmanta (10-17)

    • Muju t’akaqmanta willasqanta Jesuspa explicasqan (18-23)

    • Trigomanta mana allin qoramantawan (24-30)

    • Mostaza muju, levadurapiwan (31-33)

    • Ejemplokunawan yachachisqanqa ñaupaqmantañan willasqa karan (34, 35)

    • Trigomanta mana allin qoramantawan willasqanta Jesuspa explicasqan (36-43)

    • Pakasqa qori, ancha allin perlapiwan (44-46)

    • Challwa jap’ina malla (47-50)

    • Mosoq kaqkuna, mauk’a kaqkunapiwan (51, 52)

  • Llaqtanpi Jesusta mana chaskisqankumanta (53-58)

13  Chay p’unchaymi Jesusqa wasimanta lloqsispa qocha patapi tiyasharan,  jinan ancha askha runakuna payman juñukuranku, chaymi payqa boteman seqaspa chaypi tiyaykuran, llapa runakunataq qocha patapi sayasharanku.  Jinan Jesusqa askha ejemplokunawan imaymanakunata yachachiran, niranmi: “Muju t’akaq runan t’akaq riran.  T’akasqanman jinan wakin mujuqa ñan pataman chayaran, alton phawaq animalkunataq jamuspa chaykunata pallarapuranku.  Wakin mujutaq pisi allpayoq qaqaman chayaran, jinan pisi allpa kasqanrayku ratolla lloqsimuran.  Inti lloqsimuqtintaq naq’epuran, jinaspa ch’akipuran jawallapi saphin kasqanrayku.  Wakintaq kiska-kiska ukhuman chayaran, kiskakunataq wiñamuspa p’ampapuran.  Wakinñataq ancha allin allpaman chayaran, jinan rururan: wakin pachajta, wakin soqta chunkata, wakintaq kinsa chunkata.  Uyarinanpaq ninriyoqqa uyarichun”, nispa. 10  Jinaqtinmi discipulonkunaqa payman achhuykuspa niranku: “¿Imaraykun runakunaman ejemplokunata churaspa yachachinki?”, nispa. 11  Jesustaq paykunata niran: “Qankunaqqa kanmi yanapaqniykichis janaq pacha gobiernomanta pakasqa yachaykunata entiendenaykichispaq, chay runakunaqmi ichaqa mana kanchu yanapaqninku. 12  Pipas entiendeqqa astawanmi entiendenqa, pipas mana entiendeqmantan ichaqa ima yachasqanpas qechusqa kanqa. 13  Chaymi paykunataqa ejemplokunawan yachachini; paykunaqa qhawashaspapas yanqapaqmi qhawanku, uyarishaspapas yanqapaqmi uyarinku, manataqmi imatapas entiendenkuchu. 14  Paykunapin junt’akun profeta Isaiaspa nisqan, paymi niran: ‘Uyarishaspapas manapunin entiendenqakuchu, qhawashaspapas manapunin rikunqakuchu. 15  Kay runakunaq sonqonqa rumiyapunmi; uyarishankuña chaypas manan kasukunkuchu, ñawinkutan ch’illminku mana rikunankupaq, ninrinkutapas roqt’uyachinkun mana uyarinankupaq, chaymi mana imatapas sonqonkupi entiendenkuchu, nitaqmi kutirikamuwankuchu chhaynapi paykunata qhaliyachinaypaq’, nispa. 16  ”Qankuna ichaqa kusisqa kaychis ñawiykichis rikusqanrayku ninriykichispas uyarisqanrayku. 17  Cheqaqtan niykichis: Askha profetakuna Dios sonqo runakuna iman imakunachus rikusqaykichista rikuyta munaranku, ichaqa manan rikurankuchu; imakunachus uyarisqaykichistapas uyariytan munaranku, ichaqa manallataqmi uyarirankuchu. 18  ”Uyariychis t’akaq runamanta willasqay ima ninanchus chayta. 19  Pipas Diospa gobiernonmanta willakuyta uyarispa mana entiendeqtinmi Satanasqa* jamuspa sonqonpi t’akasqa mujuta apapun; chaymi ñan pataman chayaq mujuqa. 20  Pisi allpayoq qaqaman chayaq mujutaq Diospa siminta uyarispa jina kusisqa chaskikuq runa. 21  Ichaqa sonqonpi mana allin saphichasqa kasqanraykun juj tiempolla allin kan, Diospa siminrayku ñak’ariy qatikachay ima kaqtintaq qhepaman kutirikapun. 22  Kiska-kiska ukhuman chayaq mujutaq Diospa siminta uyarikuq runa, ichaqa kay tiempopi llakipakuy, qhapaq kaykunata munapayay* iman Diospa simintaqa p’ampapun, chhaynapitaq mana ruruqman tukupun. 23  Allin allpapi t’akasqa mujutaqmi Diospa siminta uyarispa allinta entiendeq runa, chaymi allinta rurun: jujnin pachajta, jujnin soqta chunkata, jujnintaq kinsa chunkata”, nispa. 24  Juj ejemplotan Jesusqa churallarantaq: “Janaq pacha gobiernoqa kaymanmi rijch’akun: Juj runan chajranpi allin mujuta t’akaran. 25  Ichaqa runakuna puñushanankaman paypa enemigon jamuspa mana allin qora mujuta trigo t’akasqa pataman t’akaran, jinaspa pasapuran. 26  Trigo wiñamuspa espigamuqtintaq mana allin qorapas rijurimullarantaq. 27  Jinan dueñoq kamachinkunaqa jamuspa niranku: ‘Patrón, ¿manachu allin mujuta chajraykipi t’akamuranki? Chhaynaqa, ¿imaynapitaq mana allin qorari chaypi wiñashan?’, nispa. 28  Dueñotaq niran: ‘Enemigoypunin chaytaqa ruwarun’, nispa. Kamachinkunataq niranku: ‘¿Munawaqchu rispa t’iraramunaykuta?’, nispa. 29  Dueñotaq niran: ‘Ama; mana allin qorata t’iraspaqa trigotawanpas t’iraruwaqchis. 30  Aswanpas jinalla kuska wiñachunku cosecha tiempokama, chaypiña rutuqkunata nisaq: “Ñaupaqtaqa mana allin qorataraq juñuramuychis jinaspa marq’a-marq’ata wataramuychis kanapunapaq; chaymantaña trigotaqa taqena wasiyman juñumunkichis”’”, nispa. 31  Juj ejemplotawanmi Jesusqa churallarantaq: “Janaq pacha gobiernoqa mostaza mujumanmi rijch’akun, chaytan juj runa chajranpi tarpuran. 32  Chay mujuqa llapan mujukunamantapas aswan juch’uychallan, wiñaruspanmi ichaqa huertapi llapan plantakunamantapas* aswan jatun, jinaspa sach’a jinaraq kapun, chaymanmi alton phawaq animalkunapas jamunku k’allmankunapi q’esachakunankupaq”, nispa. 33  Juj ejemplotawanmi Jesusqa churallarantaq: “Janaq pacha gobiernoqa levaduramanmi rijch’akun, chaytan juj warmi kinsa balde jak’uman tupachin, jinan llapa masaqa poqon”, nispa. 34  Lliu chaykunatan Jesusqa ejemplokunata churaspa runakunaman rimapayaran. Mana ejemplokunawanqa manapunin rimaqchu. 35  Chhaynapin profetaq nisqan junt’akuran, paymi niran: “Ejemplokunawanmi rimarisaq; qallariymantapacha* pakasqa kaqkunatan willasaq”, nispa. 36  Chaymantataq llapa runakunata kachapuspa wasiman jaykuran. Discipulonkunataq payman achhuykuspa niranku: “Chajrapi mana allin qoramanta willasqaykita entiendechiwayku”, nispa. 37  Jesustaq niran: “Allin muju t’akaqqa runaq Churinmi, 38  chajrataq kay pacha, allin mujutaq janaq pacha gobiernoq wawankuna, mana allin qorataq Satanaspa wawankuna, 39  chay qora mujuta t’akaq enemigotaq Saqra, cosecha tiempotaq tukukuy tiempo, cosechaqkunataq angelkuna. 40  Imaynan mana allin qorata juñuspa ninapi kanapunku, chhaynallataqmi tukukuy tiempopipas kanqa. 41  Runaq Churinmi angelninkunata kachamunqa, paykunataq juñunqaku gobiernonpi llapa urmachiqkunata mana allin ruwaq runakunatawan, 42  jinaspan raurashaq hornoman wijch’uykunqaku. Chaypin paykunaqa waqanqaku, mana imanakuyta atispankutaq kirunkutaraq k’achachachinqaku. 43  Chay tiempopiqa chanin runakunan inti jina k’ancharinqaku Yayankuq gobiernonpi. Uyarinanpaq ninriyoqqa uyarichun. 44  ”Janaq pacha gobiernoqa chajrapi pakasqa qorimanmi rijch’akun, chayta tarispan juj runaqa astawan pakaykun, anchata kusikuspataq ripuspa llapan kaqninkunata vendemun, jinaspa chay chajrata rantikapun. 45  ”Janaq pacha gobiernoqa viajaq comerciante runamanmi rijch’akullantaq, paymi ancha allin perlakunata maskhan. 46  Ancha valorniyoq perlata tarispataq ripuspa usqhaylla llapa imaymanankunata vendemun, jinaspa chay perlata rantikapun. 47  ”Janaq pacha gobiernoqa challwa jap’ina mallamanmi rijch’akullantaq, chay mallata lamar-qochaman wijch’uykuqtinkun mallaqa imaymana clase challwakunata jap’in. 48  Junt’aruqtintaq qocha pataman orqonku, chaypi tiyaykuspan allin kaqkunata canastakunaman juñunku, mana allin kaqkunatataq wijch’upunku. 49  Chhaynallataqmi kanqa tukukuy tiempopipas: Angelkunan jamuspa millay runakunata t’aqanqaku chanin runakuna ukhumanta, 50  jinaspan raurashaq hornoman wijch’uykunqaku. Chaypin paykunaqa waqanqaku, mana imanakuyta atispankutaq kirunkutaraq k’achachachinqaku”, nispa. 51  Chaymantataq Jesusqa discipulonkunata tapuran: “¿Entiendenkichischu llapa chaykunata?”, nispa. Paykunataq niranku: “Arí, Señor”, nispa. 52  Jesustaq niran: “Chhayna kaqtinqa, pi yachachiqpas janaq pacha gobiernomanta yachachisqa kaqqa wasiyoq runamanmi rijch’akun, paymi allin kaqkuna waqaychasqanmanta orqomun mosoq kaqkunata mauk’a kaqkunatawan”, nispa. 53  Chaykunata rimayta tukuspan Jesusqa chaymanta ripuran. 54  Llaqtanman chayaspataq sinagogankupi runakunata yachachiyta qallariran, chaymi paykunaqa ancha admirasqa niranku: “¿Maypitaq kay runari khayna yachayta tariramun? ¿Imaynapin yachan milagrokuna* ruwaytapas? 55  ¿Manachu kay runaqa carpinteroq wawan kashan? ¿Manachu mamanpas María kashan? ¿Manachu wayqenkunapas Santiago, José, Simón, Judas ima kashan? 56  ¿Manachu panankunapas llapanku kaypi tiyanku? Chhaynaqa, ¿maypitaq kay runari llapa kaykunata yacharamun?”, nispa. 57  Chayraykun paykunaqa mana munarankuchu Jesuspi iñiyta. Chaymi Jesusqa paykunata niran: “Profetaqa maypipas allin respetasqan, kikin llaqtanpi kikin wasinpi imallan manaqa”, nispa. 58  Jesusqa pisi milagrokunallatan chay llaqtapi ruwaran paypi mana iñisqankurayku.

Uraypi willakuykuna

Griego rimaypiqa “millay kaqqa” ninmi.
Chaypiqa “qhapaq kaypa engañon” nillanmantaqmi.
Chay plantakunaqa sumaq q’apaq qorakuna (asnapakuna) verdurakuna iman.
Chayqa rimashan Adán Evaq wawankuna naceyta qallarisqankumantan.
Griego rimaypiqa “atiywan ruwaykuna” ninmi.