“Qawariy ovejaykikunapa imaynam kasqanmanta” (PROV. 27:23).

1, 2. (1) ¿Imakunatam ñawpaq Israel nacionpi michiqkunaqa ovejankunarayku ruwaqku? (2) ¿Imapim tayta-mamakunaqa rikchakunku michiqkunaman?

ÑAWPAQ Israel nacionpiqa ovejakunata michiyqa sasaniraqmi karqa. Michiqqa ovejankunaraykum chiripipas otaq rupaypipas kanan karqa. Waqaychanantaqmi karqa purun animalkunamantawan suwakunamantapas. Sapa kutitaqmi qawarinan karqa sichu huk kaqnin onqosqanta otaq imanakurusqanta. Wakin ovejakunamantaqa uñachakunamantam astawanraq qawan-qawanlla kanan karqa (Gen. 33:13).

2 Cristiano tayta-mamakunapas chayna allin michiq hinam kananku. Paykunaqa churi-wawankutam Diospa kamachisqanman hina uywananku (Efes. 6:4). Ichaqa, Diospa kamachisqanman hina uywayqa sasaniraqmi. Warmakunaqa pantaq kasqankuwan sasachakuspankupas, sapa punchawmi kay Pachapi imaymana mana allinkunawan intusqa kanku (2 Tim. 2:22; 1 Juan 2:16). Churi-wawayoq kaspaykiqa, ¿imaynatam paykunata yanapawaq? Chaypaqqa kallpanchakunaykim reqsinaykipaq, yachachinaykipaq hinaspa allinta  yanapanaykipaqpas. Chaymantayá qatiqninpi astawan yachasun.

KALLPANCHAKUY REQSINAYKIPAQ

3. ¿Imaynatam tayta-mamakunaqa churi-wawankuta allinta reqsinmanku?

3 Allin michiqqa sapakama ovejankunatam allinta qawan imayna kasqanmanta yachananpaq. Yaqa chaynallatam qampas ruwawaq churi-wawaykikunawan. Bibliam nin: “[Allinta] qawariy ovejaykikunapa imaynam kasqanmanta”, nispa (Prov. 27:23). Churi-wawaykikunata reqsinaykipaqqa, qawan-qawanllam kanayki ima ruwasqankupi, ima piensasqankupi hinaspa imayna tarikusqankupi. ¿Imaynatam chayta ruwawaq? Chaypaqqa sapa kutim paykunawan rimanayki.

4, 5. (1) ¿Imatam tayta-mamakuna ruwanmanku churi-wawanku imayna tarikusqankumanta willakunankupaq? (Qaway 15 kaq paginapi dibujota.) (2) ¿Imatam qamqa ruwarqanki churi-wawayki imayna tarikusqanmanta willasunaykipaq?

4 Wakin tayta-mamakunaqa sasachakunkum churi-wawankuwan rimanankupaq, astawanraqmi mozo-sipasyaptinku. Chayna mozo-sipasyaq kasqankupiqa paykunaqa astawanmi karunchakunku, sasachakunkutaqmi piensasqankumantawan imayna tarikusqankumanta rimayta. Churi-wawaykikuna chayna tarikuptinkuqa, ¿imatam ruwawaq? Qamkunawan rimanankupaq hikutanaykimantaqa, kallpanchakuy paykunawan tarikusqayki tiempopi rimanaykipaq. Ichapas rimawaqchik hawkalla kasqaykichik tiempopi (Deut. 6:6, 7). Chaypaqqa tiempochakunaykim paykunawan kuska kanaykichikpaq. Ichapas kuska puriwaqchik, pukllawaqchik otaq wasipi imapas ruwaykunata kuska ruwawaqchik. Chay ruwaykunapim mozo-sipaskunaqa imayna tarikusqankumanta astawan rimayta munanku.

Sapa kutim churi-wawaykikunawan rimanayki

5 Ichaqa, mana imatapas willakuptinqa ¿imatam ruwawaq? Chayna kaptinqa, ichapas warmi churikita imakuna pay ruwasqanmanta tapunaykimantaqa chay punchawpi imakuna qam ruwasqaykimanta willawaq. Chaynapim payqa kikillanmanta willayta qallaykusunkiman. Imamantapas ima piensasqanmanta yachayta munaspaykiqa, ama kikintaqa chaylla tapuychu. Aswanqa huk kaqnin amiganpa ima piensasqanmanta tapuy. Chaymantañataq niy amiganta imayna yanapananmanta.

6. ¿Imaynatam churi-wawaykiman qawachiwaq uyariy munasqaykita?

6 Imayna tarikusqankumanta churi-wawaykikuna willasunaykipaqqa, qawachinaykim paykunapaq tiempoyoq kasqaykita hinaspa uyarinaykipaq hina kasqaykitapas. Tayta-mamanku mana tiempoyoq kasqankuta qawaspankuqa, mozo-sipaskunaqa manam llakinkumantaqa willakunkuchu. ¿Imaynatam churi-wawaykiman qawachiwaq uyariy munasqaykita? Manamá: “Munasqayki tiempopim ñoqawanqa rimayta atiwaq” nispallachu ninayki. Mozo-sipaskunaqa  munankutaqmi imamantapas willaptinku tayta-mamanku mana piñakunankuta hinaspa sonqomanta uyarinankuta. 19 watanpi kaq Kayla sutiyoq sipasmi nin: “Taytaywanqa tukuy imamantam rimani. Payqa rimanaytam saqewan, manam willasqanmantaqa qaqchawanchu aswanqa hawkallam uyariwan. Chaymantañam allinniypaq rimapayawan”, nispa.

7. (1) ¿Imaynatam tayta-mamakunaqa churi-wawankuwan piwanpas reqsinakuymanta sumaqllata rimanmanku? (2) ¿Imaynatam tayta-mamakunaqa mana musyaylla churi-wawankuta ‘piñachichkanmanku’?

7 Wakinpiqa yaqapaschá piwanpas reqsinakuymanta churi-wawaykiwan rimanayki kanqa. Chayna kaptinqa, ama hukmanyachispalla chaykunamanta imam kaqta yachachiy. Kaypi yuyaymanay: qanmi mikuy rantiq riwaq hinaptin chay mikuykuna rantikuq nisunkiman mayqantapas mikuruspaykiqa onqorunaykimanta. Chayna kaptinqa huk lawmanchá riwaq mikuyta rantinaykipaq. Chaynallatam churi-wawaykikunapas ruwanqaku sonqonkupi kaqkunata willasuptiki, qamñataq mana allin kaqkunallata niptikiqa (leey Colosenses 3:21). Chayna kanaykimantaqa allinta tanteaspa tukuy chaykunamanta sumaqllata niy. Emily sutiyoq sipasmi nin: “Mozokunawan reqsinakuymanta tayta-mamaywan rimaptiyqa, paykunaqa manam niwanchu mana allin kasqanmantaqa. Aswanmi ninku casarakunapaq pitapas reqsiyqa sumaqllaña kasqanta. Chayraykum astawan sonqoyta paykunaman kicharini chaykunamanta rimanaypaq. Pakallapi imatapas ruwanaymantaqa, anchatam munani piwanpas reqsinakuptiy paykuna yachanankuta”, nispa.

8, 9. (1) ¿Imanasqam ancha allin mana piñakuspalla hawka uyariyqa? (2) ¿Imapim tukurqa churi-wawaykita uyarisqayki?

8 Kaylapa nisqanman hinaqa, churi-wawayki imamantapas willasuptikiqa ama piñakuspalla hawka uyariy (leey Santiago 1:19). Sapallan warmi wawanta uywaq Katia sutiyoq cristianam nin: “Ñawpaqpiqa waway imamantapas willawachkaptinmi chaylla piñakuruspay upallachiq kani. Wakinpiñataqmi llumpay pisipasqa otaq pipas rimapayawananta mana munasqayrayku mana uyariqchu kani. Kunanmi ichaqa imayna kasqayta cambiarusqayrayku wawayqa tukuy imankunata willawan”, nispa.

Uyarispayki reqsiy (Qaway 3-9 kaq parrafokunata)

9 Yaqa chaynapim tarikurqa Ronald sutiyoq iñiqmasinchikpas. Paymi nin: “Escuelanpi huk mozomanta warmi churiy rimapayawayta qallaykuptinmi, yawarniypas yaqallaraq timpurqa. Ichaqa yuyarirqanim Jehova Diosqa mana chaylla piñakuq hinaspa entiendeq kasqanta. Chaymi manaraq imatapas nichkaspay saqerqani tukuyta willawananpaq. Chayna ruwasqayqa allinpunim karqa, chayllaraqmi yacharurqani churiypa imayna tarikusqanmanta. Willawayta tukuruptinñataqmi kuyakuywan hawkalla rimapayayta qallaykurqani. Hinaptinmi tukuy nisqayta kasukuspan niwarqa imayna piensasqanta cambiananmanta”, nispa. Churi-wawaykikunawan sapa kuti rimayqa allintapunim yanapasunki imayna piensasqankutawan imayna tarikusqankuta yachanaykipaq. Chaynapim  sumaqta yanapanki allinta tanteanankupaq. *

KALLPANCHAKUY YACHACHINAYKIPAQ

10, 11. ¿Imaynatam churi-wawaykikunata yanapawaq Diospa llaqtanmanta mana karunchakunankupaq?

10 Allin michiqqa yachanmi mayqan ovejankunapas qonqaymanta chinkarunanmanta. Ichapas pastokunata mikunanrayku pisi-pisimanta karunchakuspan chinkarunman. Chaynallataqmi churi-wawakunapas mana allin amistadkunarayku otaq mana allin kusirikuykunarayku pisi-pisimanta Jehova Diospa llaqtanmanta karunchakurunmanku (Prov. 13:20). ¿Imatam ruwawaq churi-wawaykita chay mana pasananpaq?

11 Imapipas churi-wawayki pantasqanta qawaspaykiqa, kallpanchakuy chaylla yanapanaykipaq. Yanapaytaq sumaq kayninkunapi ñawparinanpaqpas (2 Ped. 1:5-8). Chaypaqmi allinta yanapasunki familiawan Diosta yupaychanapaq tuta. 2008 watapa octubre killanpi lloqsimuq Reinopaq Servicionchik (kunanqa Diospaq Llamkayninchik) niq qellqam kaynata nirqa: “Familiapi punta apaqkunatam kallpanchaniku familiankuwan sapa semana Bibliata estudianankupaq”, nispa. ¿Allintachu familiawan Diosta yupaychanapaq tutata servichikuchkanki churi-wawaykita yanapanaykipaq? Paykunaqa chaninchankumá iñiyninkupi yanapanaykipaq kallpanchakusqaykitaqa (Mat. 5:3; Filip. 1:10).

Allinta yachachiy (Qaway 10-12 kaq parrafokunata)

12. (1) ¿Imaynatam mozo-sipaskunata yanapan familiawan Diosta yupaychanapaq tuta? (Qawaytaq “ Anchatam agradecekunku” niq yachachikuyta.) (2) ¿Imaynatam qamta familiawan Diosta yupaychanapaq tutaqa yanapasurqanki?

12 Rimarisun Carissa sutiyoq sipas Familiawan Diosta Yupaychanapaq Tutata imayna qawasqanta. Paymi nin: “Anchatam kusikuni llapallayku rimanaykupaq huñunakusqaykumanta. Chayqa huk sonqolla kanaykupaqmi yanapawanku. Taytayqa manam haykapipas saqenchu chay huñunakuy ruwaytaqa. Chayna ruwasqanmi kallpanchawan chaypi haykapipas kanaypaq. Chayraykutaqmi payta astawan respetani”, nispa. Brittney sutiyoq sipaspas ninmi: “Familiawan Diosta yupaychanapaq tutaqa yanaparuwanmi  tayta-mamaywan astawan rimanaypaq. Paykunaqa qawachiwanmi imayna tarikusqaypi reparasqankuta. Kallpanchawankutaqmi chaynapi familiaypi huk sonqolla kanaykupaq”, nispa. Arí, tayta-mamakunaqa kallpanchakunankum churi-wawankuta Diosmanta yachachinankupaq. Chaypaqmi allintapuni yanapakun familiawan Diosta yupaychanapaq tuta. *

KALLPANCHAKUY ALLINTA YANAPANAYKIPAQ

13. ¿Imaynatam tayta-mamakuna churi-wawankuta yanapanmanku Jehova Dios serviyta munanankupaq?

13 Allin michiqqa ovejankunata pusananpaq chaynataq waqaychananpaqmi kaspita servichikun. Astawanraqmi servichikun ‘sumaqllaña pastokunaman’ pusananpaq (Ezeq. 34:13, 14). ¿Manachu qampas churi-wawaykikunata chayna yanapayta munanki? Qamqa atiwaqmi Jehova Diosta servinankupaq churi-wawaykikunata yanapaytaqa. Atiwaqtaqmi Salmo qellqaq hina warmaykikuna kaynata ninankupaq: “Diosnilláy, munachkanim munallasqaykiman hina rurallayta. Diosnilláy, sonqollaypim waqaychani qampa yachachisqaykita”, nispa (Sal. 40:8). Sichu churi-wawaykikuna chayna tarikuptinkuqa Jehova Diosman qokuspankum bautizakuyta munanqaku. Chaypaqmi ichaqa puntata iñiyninkupi ñawparinanku hinaspa sonqomanta Jehova Dios serviyta munananku.

14, 15. (1) ¿Imapaqmi tayta-mamakunaqa kallpanchakunanku? (2) ¿Imanasqam wakin mozo-sipaskunaqa iñisqankumanta iskayrayasqankuta ninku?

14 Ichaqa ¿imatam ruwawaq churi-wawayki iñiyninpi mana ñawpariq hina kaptinqa otaq Diospa llaqtanmanta iskayrayaptinqa? Chayna kaptinqa, kallpanchakuy Jehova Diosta kuyananpaq chaynataq Diospa tukuy ruwasqanmanta agradecekunanpaq (Apoc. 4:11). Hinaptinmi payqa kikillanmanta tanteanqa Diosta servinanpaq.

Mozo-sipaskunaqa munankutaqmi imamantapas willaptinku tayta-mamanku sonqomanta uyarinankuta

15 Ichaqa, ¿imatam ruwawaq iñisqanmanta iskayrayasqanta nisuptikiqa? ¿Imaynatam yanapawaq Dios serviyqa allinninpaq kasqanta hinaspa cheqap kusikuy apamusqanta? Puntataqa allinta yachay imanasqa iskayrayasqanmanta. ¿Iskayrayachkanchu Bibliapa nisqankunata mana allinpaq qawasqanrayku, icha estudiaqmasinkuna ima ninanmanta manchakusqanraykuchu? ¿Iskayrayachkanchu Diospa kamachikuyninkuna mana yanapakuq kasqanta piensasqanrayku, icha sapallan hinaspa cheqnisqa hina tarikusqanraykuchu?

Allinta yanapanay (Qaway 13-18 kaq parrafokunata)

16, 17. ¿Imaynatam tayta-mamakuna churi-wawankuta yanapanmanku Jehova Dioswan allin amistad kanankupaq?

16 Churi-wawayki imaraykuña iskayrayaptinpas, qamqa atiwaqmi yanapaytaqa. Wakin tayta-mamakunam yanapanankupaq kaynata tapunku: “¿Allinpaqchu hapinki cristiano kayta icha sasa kasqantachu ninki? ¿Imakunapitaq cristiano kayqa yanapasunkiman? ¿Imakunapitaq  mana yanapasunkimanchu? ¿Imaynam tarikunki kunan tiempopi hinaspa hamuq tiempopi bendicionkunamanta? ¿Manachu chay bendicionkunaqa aswan allin ima ñakariymantapas?”, nispa. Arí, kay tapukuykunataqa qampa rimaynikipi ruway kuyakuywan hinaspa sonqomanta. Ichaqa amayá llumpaytaqa tapupayaychu. Ichapas parlasqaykichikpi astawan rimariwaq Marcos 10:29, 30 nisqanmanta. Wakin mozo-sipaskunatam cristiano kayqa imapi yanapasqanmanta hinaspa imapi mana yanapasqanmanta qellqasqanku yanapan. Chayna qellqasqa kasqanmi allinta yanapanman cheqaptapuni imanasqa iskayrayasqanmanta musyakunanpaq hinaspam kikin allichanman. Chaymantapas, ¿yaqachu churi-wawaykikunawan Yachachiq hinaspa ‘Diospa kuyakuynin’ niq qellqakunata estudiarunkichik? Huk runakunawan chay qellqakunata estudiaspaykichikqa, ¡astawanraqchá churi-wawaykikunawanqa estudianaykichik!

17 Tiempopa risqanman hinam churi-wawaykichik kikinku tanteanqaku Jehova Diosta servinankupaq otaq manapas. Paykunaqa manamá qamkuna Testigo kasqaykichikraykuchu chaylla Testigo kanqaku. Paykunaqa kikinkum Jehova Diospa amistadnin kanankupaq kallpanchakunanku (Prov. 3:1, 2). Chay ruwayta sasachakuptinkuqa, allinmi kanman kaqmanta Bibliamanta yachananpaq yanapayniki. Yanapay kayna tapukuykunata ruwakunanpaq: “¿Imaynatam Dios kasqanmanta ñoqaqa yachani? ¿Imanasqataq mana iskayrayanichu ñoqapi Dios reparasqanmanta? ¿Imanasqataq mana iskayrayanichu kamachisqankuna ñoqapaq allin kasqanmanta?”, nispa. Allin michiq kasqaykita qawachispa kuyakuyllawan churi-wawaykita yanapay Diosta serviy ancha kusikuypaq kasqanta kikinku musyakunankupaq (Rom. 12:2). *

18. ¿Imaynatam tayta-mamakuna Alli-allin Michiwaqninchik Jehova Diosta qatipakunmanku?

18 Lliw cristianokunam Alli-allin Michiwaqninchik Jehova Diosta qatipakuyta munanchik (Efes. 5:1; 1 Ped. 2:25). Tayta-mamakunam astawanqa churi-wawanku imayna kasqankuta allinta reqsinanku. Tukuytam ruwananku hamuq tiempopi Diospa bendicionninkunata haypanankupaq. Chaynaqa, allintayá tayta-mamakuna churi-wawaykichikta yanapaychik Jehova Diosta kuyanankupaq.

^ par. 9 Qawaytaq 2008 watapa 1 de septiembre killanpi lloqsimuq Llaqta Cuidaq (kunanqa Willakuq) qellqapa 30-32 paginankama.

^ par. 12 Qawaytaq 2009 watapa 15 de octubre killanpi Llaqta Cuidaq (kunanqa Willakuq) qellqapa 29-31 paginankama.

^ par. 17 Qawaytaq 2012 watapa 1 de febrero killanpi lloqsimuq La Atalaya qellqapa 18-21 paginankama.