Llapan kanqanman ëwari

Qateqnin kaqman ëwë

Qallananchö tïtulukunaman ëwë

Jehoväpa testïgunkuna

Quechua (Ancash)

Täpakoq  |  No. 1 2017

¿Precisanku Bibliata alleq entiendinantsik?

¿Precisanku Bibliata alleq entiendinantsik?

Juk fabricapita pukutënöraq qoyë (qoshni) yarqoqta rikarmi, juk warmi wamra pensarqan tsë fabricachö pukutëta rurayanqanta. Juk wamra tsënö pantanqanqa asikïpaqmi kanman. Peru precisaq kaqkunachö pantanqantsikqa kawënintsiktapis peligrumanmi churarinman. Këman pensarishun: juk jampipa qaranta lluta leyirir upurishqaqa, alläpa mana allitam rurëkamashwan.

Bibliachö këkaq yachatsikïkunata juknöpa entiendishqaqa, mana allim kanman. Unë witsampis Jesus yachatsikunqantam wakin nunakunaqa entiendiyarqantsu (Juan 6:48-68). Tsëmi masllata yachakuyänampa rantin, ni mëqan yachatsikïnintapis chaskikuyarqannatsu. ¡Tsëta rurayanqanqa mana allim karqan!

¿Yanapashunëkita munarku Bibliata leyinki? Tsënö kaptinqa alläpa allim. Peru wakin nunakunaqa Bibliapa yachatsikïnintam juknöpa entiendiyan. ¿Musyarqëkiku tsëta? Bibliapa kima yachatsikïninta juknöpa entiendiyanqanta rikärishun.

  • Wakin nunakunaqa Bibliachö “rasumpa kaq Diosta alläpa respetë” ninqantam juknöpa entiendiyan. Porqui castellänu Bibliakunachöqa “mantsë” ninmi, tsëmi Diospaq mana allita pensayan (Eclesiastes 12:13). Peru Diosqa manam pëta feyupa mantsar sirwinatatsu munan. Antis pëqa kënömi nin: “Qamwanmi noqaqa këkä, ama imatapis mantsëtsu. Ama wakman këman rikachakïtsu, porqui noqam Diosniki kä. Noqam kallpata qoshqëki. Noqam rasumpa yanapashqëki” (Isaïas 41:10). Tsëmi “mantsë” nirqa, pëta shonqupita patsë respetarnin adoranapaq parlëkan.

  • ¿Ninawantsuraq Patsa ushakanqa?

    Wakinkunanam Bibliachö kënö ninqanta juknöpa entiendiyan: “Llapampaqmi churashqa tiempu kan, [...] yurikuna tiempu y wanukuna tiempu” (Eclesiastes 3:1, 2). Bibliachö tsënö ninqanta leyirmi, imë wanukunapaq kaqta Dios destinashqana kanqanta pensayan. Peru rasumpa kaqchöqa, imë karpis wanunapaq kaqta y llapantsikpis wanoqlla kanqantsiktam tsënö nirqa rikätsikïkan. Jinamampis, Bibliaqa nin kawënintsikchö imatapis decidinqantsikqa allipaq o mana allipaqpis kanqantam. Tantiyarinapaq, Diosta respetarnin kawakurqa mas atska tiempu kawanapaq kaqtam Bibliaqa nin (Proverbius 10:27; Salmus 90:10; Isaïas 55:3). ¿Imanötaq tsëqa kanman? Buënu, Diosta respetarqa manam machakushuntsu, rakchakunata rurashuntsu, ni tsënö mana alli rurëkunata rurashuntsu (1 Corintius 6:9, 10).

  • Wakinkunanam qellqarëkaqtanölla Bibliata entiendiyan. Tsëmi “ciëlukuna y patsaqa ninawan ushakäyänampaq këkäyan” neqta leyirqa, Diosnintsik kë täranqantsik Patsata ushakätsinampaq kaqta pensayan (2 Pëdru 3:7). Peru Patsaqa ni imëpis mana ushakänampaq kaqtam Diosnintsikqa kënö nin: “Pëqa patsata allim takyatsishqa, y manam pipis ni imë kuyutsinqatsu” (Salmus 104:5; Isaïas 45:18). Awmi, manam kë Patsatsu ushakanqa, sinöqa mana alli nunakunam imëka ninawannö chipyëpa ushakäyanqa.

¿IMANIRTAQ BIBLIAPA YACHATSIKÏNINTA JUKNÖPA ENTIENDIYAN?

Nunakunaqa Bibliapa wakin yachatsikïninkunatam juknöpa entiendiyan. ¿Imanirtaq Diosnintsikqa tsëta permitin? Itsa pillapis kënö pensanman: “Diosnintsik llapanta musyëkar y alläpa yachaq këkarninqa, fäcil entiendinallapaqmi Bibliata ruratsinman karqan”. Tsëqa, Bibliata imanir juknöpa entiendiyanqanta rikärishun.

  1. Bibliaqa qollmi shonqu nunakunapaq y yachakïta munaq nunakunapaqmi. Jesucristum Teytanta kënö nirqan: “Ciëluta y patsata Gobernaq Teytallä, llapankunapa jananchömi qamta alabaq, porqui yachëyoq y alläpa musyaq nunakunapitam këkunata yachëllapa pakarqunki, y pishi  wamranö kaqkunatam musyatsirqunki” (Lücas 10:21). Awmi, yachakïta munaqkunalla entiendiyänampaqmi Bibliaqa qellqashqa këkan. “Yachëyoq y alläpa musyaq” tukoq nunakunaqa orgullösu karninmi, Bibliata juknöpa entiendiyan. Peru qollmi shonqunkunawan y ‘pishi wamranöpis’ yachakïta munar Bibliata leyeqkunaqa, mas allim Bibliata entiendiyan. Awmi, Bibliataqa juk alläpa yachaq y musyaq Diosmi qellqatsishqa.

  2. Entiendiyänampaq Dios yanapananta shonqupita patsë munaqkunallapaqmi Bibliaqa. Biblia yachatsikunqanta nunakuna alli entiendiyänampaqqa, yanapashqa kayänanraq precisanqantam Jesusqa nirqan. Peru ¿imataq yanapakunan karqan? Kënömi nirqan: “Noqapa jutïchö Teyta kachamunampaq kaq yanapakoq santu espïritum, llapanta yachatsiyäshunki” (Juan 14:26). Biblia yachatsikunqanta nunakuna entiendiyänampaqqa, santu espïritunta, o juk parlakïchöqa imëkata rurëta puëdeq kallpatam Diosqa nunakunata qon. Peru Pë yanapanampaq kaqman mana confiakoqkunataqa manam santu espïritunta qontsu, tsëmi alleqllaqa Bibliata entiendiyantsu. Jina santu espïrituqa Bibliapita mas yachakïta munaq nunakunamanmi, Diospa yachatsikïninkunata rasumpa entiendeqkunata pushan (Hëchus 8:26-35).

  3. Bibliapa wakin yachatsikïninkunataqa Dios dispunishqan tiempuchöran entiendiyänan karqan. Willakoqnin Danieltam Diosqa mandarqan shamoq tiempuchö imakuna pasakunampaq kaqta qellqanampaq. Tsëpitanam juk angel kënö nirqan: “Daniel, willanqaqkunata ushanan tiempuyaq següru pakëkï y libruman sëllun churarkï”. Atska pachak watakunapam nunakunaqa Daniel qellqanqanta entiendita procurayashqa, peru manam puëdiyashqatsu. Awmi, hasta kikin Danielpis manam qellqanqanta entiendirqantsu, tsëmi qollmi shoqu karnin “noqaqa tsëta wiyarpis manam entiendita puëdirqätsu” nirqan. Imakuna pasakunampaq kaqta qellqanqankunaqa, Dios dispunishqan tiempuchöraqmi musyakänan karqan. Jina angelmi yapë kënö nirqan: “Ëwë Daniel, porqui kë ninqaqkunaqa ushanan tiempuyaqmi pakashqa y sellashqa kanqa”. ¿Pikunataq tsë willakïta entiendiyänan karqan? Tsë angelqa kënömi nirqan: “Mana alli nunakunaqa manam mëqampis ni imata entiendiyanqatsu; peru alli tantiyaq kaqkunaqa entiendiyanqam” (Daniel 12:4, 8-10). Bibliachö këkaq wakin willakïkuna ima ninan kanqantaqa, dispunishqan tiempuchöran Diosqa musyatsikun.

Jehoväpa testïgunkunaqa, ¿imëllapis manaraq dispunishqan tiempuchöku imatapis juknöpa entiendiyarqö? Awmi. Peru entiendiyänäpaq Dios dispunishqan tiempu chäramuptinqa, rasllam imanö entiendiyanqäta altsayarqö. Tsëta rurarmi, Jesuspa qateqninkuna rurayanqannölla rurëkäyä. Pëkunaqa juknöpa entiendikäyanqanta Jesus rikäratsiptinmi, qollmi shonqunkunawan chaskikurnin pensëninkunata raslla cambiariyarqan (Hëchus 1:6, 7).

Juk fabricachö pukutëta rurayanqanta juk wamra pensanqanqa asinëpaqmi. Peru Biblia yachatsikunqanta juknöpa entiendiqa manam asinëpaqtsu, porqui yachatsikïninqa llapantsikpaqpis alläpam precisan, tsëmi kikintsikllaqa entiendita procurashwantsu. Tsëmi niriyaq Bibliata alli entiendinëkipaqqa pillapis yanapashunëkita jaqinëkipaq. Tsëpaqqa, qollmi shonqu nunakunata, santu espïritu yanapananta jaqeqkunata y kë tiempuchö Bibliata alleq entiendinata Diosnintsik munanqanta següru këkaqkunata ashi. Yanapayäshunëkita munarqa, Jehoväpa testïgunkunawan parlari o pëkuna alleq estudiëkur rurayanqan librukunata y revistakunata leyiri, tsëkunaqa këkan jw.org Internet päginachömi. Jinamampis, Diospa Palabranqa këtam änimantsik: “Jina entiendeq këta mañakurqa [. . . ,] kikin Diospa musyaq kënintam tarinki” (Proverbius 2:3-5).