Llapan kanqanman ëwari

Qateqnin kaqman ëwë

Qallananchö tïtulukunaman ëwë

Jehoväpa testïgunkuna

Quechua (Ancash)

Täpakoq (yachakunapaq)  |  Octubri de 2015

¿Diosnintsik yanapëkäshunqëkita cuentata qokunkiku?

¿Diosnintsik yanapëkäshunqëkita cuentata qokunkiku?

“Jehoväpa makin ruranqantam sirweqninkuna rikäyanqa.” (ISAÏAS 66:14)

CANTICUKUNA: 65 Y 26

1, 2. ¿Imatataq wakin nunakuna pensayan Diospita?

KANAN witsanqa, mëtsikaq nunakunam pensayan ruranqantsikkunaman ni pasamanqantsikkunaman Diosnintsik mana interesäkunqanta. Këllaman pensarishun, 2013 watam shukukï vientuwan lamar yaku yarqamur imëkata ushakäratsirqan Filipïnas islakunachö. Tsë desgracia pasakuriptinmi juk alcaldi nirqan, juk rurëkunachö alläpa ocupädu kar Dios mana yanapashqa kanqanta.

2 Wakin nunakunanam pensayan, nunakuna rurayanqanta Dios mana rikanqanta (Isaïas 26:10, 11; 3 Juan 11). Apostol Pablum nirqan, tsë witsankunachö nunakunaqa imata rurarpis Diosta cuentachö mana katsiyanqanta. Alläpa mana alli y kikinkunallapaq imatapis munaq nunakunam kayarqan (Romänus 1:28, 29).

3. (1) ¿Ima tapukïkunatataq rurakunantsik? (2) Diospa “makin” ruranqankuna nirqa, ¿imapaqtaq Biblia parlëkan?

3 Noqantsikqa musyantsikmi, llapan ruranqantsikkunata Jehovä rikëkanqanta. Peru kënömi tapukunantsik: “¿Rasumpaku creï noqaman Dios interesäkunqanta? ¿Cuentata qoküku  imanö yanapëkämanqanta?”. Sirweqninkunata Jehovä yanapanqampita Biblia parlarqa, atska kutim Diospa “makin” nin (leyi Deuteronomiu 26:8 *). (Rikäri “Maslla entiendinapaq” neq recuadruta.) Y Jesusnam nirqan wakin nunakunaqa Diosta rikäyänampaq kaqta, juk parlakïchöqa, yanapëkanqanta cuentata qokuyänampaq kaqta (Mateu 5:8). Y qamqa, ¿Dios yanapëkäshunqëkita cuentata qokunkiku? Bibliaqa willakun, wakin nunakuna Diospa “makin” ruranqankunata cuentata mana qokuyanqanta, peru wakinkunaqa cuentata qokuyanqantam. Kë yachatsikïchömi tsë willakïkunapita yachakurishun. Y qateqnin kaqchönam, Dios yanapëkämanqantsikta cuentata qokunapaq markäkï imanö yanapamanqantsikta yachakurishun.

YANAPËKANQANTA CUENTATA QOKÏKARPIS MANA KAQPAQMI CHURAYARQAN

4. ¿Imanirtaq Israelpa chikeqninkunaqa markanta Jehovä yanapëkanqanta rikëkarpis mana kaqpaq churayarqan?

4 Bibliata qellqayanqan witsanqa, mëtsikaq nunakunam rikäyarqan markan Israelta Dios yanapanqanta. Këllaman yarpärishun, Jehovämi milagrukunata rurar markanta yanaparqan Egiptupita yarqayämunampaq y Änikunqan Patsachö guërrakunata ganayänampaq (Josuë 9:3, 9, 10). Tsë markakunachö mëtsikaq reykunam musyayarqan Jehovä yanapëkanqanta. Peru “Josuëpa y Israelpa contran” pelyayänampaqmi juntakäyarqan (Josuë 9:1, 2). Israelïtakunawan pelyayanqan hörapis tsë reykunaqa rikäyarqanmi markanta Jehovä yanapëkanqanta. Rikäyarqanmi, chikeqninkunata israelïtakuna venciyanqanyaq Intita (Rupayta) y Killata päraratsinqanta (Josuë 10:13). Peru pëkunaqa munëninkunallata ruraq karmi, markanta Jehovä yanapëkanqantaqa mana kaqpaq churayarqan. Tsënöpam guërrata perdiyarqan (Josuë 11:20).

Jehovä yanapëkämanqantsikta cuentata qokïta munarqa, alkäbullam këkänantsik

5. ¿Imatataq Acabqa mana kaqpaq churarqan?

5 Tiempuwannam mana alli rey Acabpis, markanta Jehovä yanapëkanqanta cläru rikarqan. Profëta Elïasmi Acabta nirqan mana tamyanampaq kaqta (1 Rëyes 17:1). Awmi, Elïastaqa Diosmi poderta qorqan imë tamyatsinampaq, peru Acabqa mana kaqpaqmi churarqan. Tsëpitanam Elïasqa mañakurqan ciëlupita nina ishkimunampaq, y Jehoväqa mañakunqannömi rurarqan. Jina Elïasqa, Jehovä alläpa tamyatsinampaq kaqtam Acabta nirqan y tsënömi karqan (1 Rëyes 18:22-45). Peru Acabqa, Jehovä ruranqan milagrukunata mana kaqpaqmi churarqan y manam creirqantsu. ¿Imatataq rikätsimantsik kë pärrafuchö y qepan kaq pärrafuchö yachakurinqantsik? Jehovä yanapëkämanqantsikta cuentata qokïta munarqa, alkäbullam këkänantsik.

YANAPËKANQANTA CUENTATA QOKURMI PRECISAQPAQ CHURAYARQAN

6, 7. ¿Imatataq Gabaonpita nunakuna y Rahab warmi precisaqpaq churayarqan?

6 Gabaon nacionchö täraq nunakunaqa wakin nacionchö täraq nunakunapita jukläyam  kayarqan. ¿Imanir? Porqui israelïtakunapaq Jehovä imëkata ruranqanta wiyashqa karmi, Dios yanapëkanqanta cuentata qokur precisaqpaq churayarqan. Tsëmi israelïtakunawan pelyayänampa rantin, shumaq kawakuyänampaq conträtuta rurayarqan (Josuë 9:3, 9, 10). Y ¡markanta Jehovä yanapëkanqanta precisaqpaq churayanqanqa allipaqmi karqan!

7 Jina Rahab jutiyoq warmipis, israelïtakunata Jehovä yanapëkanqanta cuentata qokurmi precisaqpaq churarqan. Manam israelïtatsu karqan, peru Egiptupita markanta imanö jorqamunqantam wiyashqa karqan. Wayinman ishkaq musyapakoq israelïtakuna chäriyaptinmi, tärëkanqan Canaan markakunata ushakätsiyänampaq Dios yanapanampaq kaqman markäkunqanta nirqan. Tsënö markäkunqampita kikinta y familianta peligruman churëkarpis, Jehovä salvanampaq kaqmanmi markäkurqan (Josuë 2:9-13; 4:23, 24).

8. ¿Imatataq wakin israelïtakuna creiyarqan?

8 Yapë parlarishun Acabpaq willakïpita. Ciëlupita nina ishkiramuptinqa, manam creirqantsu Elïaspa mañakïninta Dios contestëkämunqanta. Peru wakin israelïtakunaqa, tsë milagruta Dios rurëkanqantam cuentata qokuyarqan y creiyarqan. Tsëmi, “¡Jehovällam rasumpa kaq Diosqa!” niyarqan (1 Rëyes 18:39).

9. ¿Imanötaq cuentata qokushwan kanan witsan Jehovä yanapëkämanqantsikta?

9 Atska willakïkunatam rikärirquntsik, sirweqninkunata Jehovä yanapëkanqanta rikëkarpis mana kaqpaq churaqkunapita y precisaqpaq churaqkunapita. Kanampis Jehoväpa mëtsikaq sirweqninkunam alleq rikäyan imanö yanapëkämanqantsikta. Y noqantsikqa, pëkunanömi këta munantsik.  ¿Imanötaq cuentata qokushwan kanan witsan Jehovä yanapëkämanqantsikta? Shonquntsikpa ‘nawinwanmi’ (Efesius 1:18, NM). (Rikäri “Maslla entiendinapaq” neq recuadruta.) Y tsëpaqqa, Jehoväta y imanö kënintam mas reqinantsik. ¿Peru imakunataq rikätsimantsik shonqupita patsë sirwi munaqkunata kanan witsan Jehovä yanapëkanqanta?

CLÄRUM RIKAKUN JEHOVÄ YANAPËKÄMANQANTSIKQA

10. ¿Imakunataq rikätsikun kushitsita munaqkunata Jehovä yanapëkanqanta? (Rikäri kë yachatsikïpa qallananchö këkaq dibüjuta.)

10 Kushitsita munaqkunata Jehovä yanapëkanqanqa clärum rikakan. Seguïdum wiyantsik yanapakïta ashir mañakoqkunata Jehovä wiyanqanta (Salmu 53:2). Këllaman pensarishun, Allan jutiyoq Testïgum Filipïnaspa juk islanchö yachatsikïkarqan. Juk warmim, Diospita parlapëkaptin waqar qallëkurqan. ¿Imanirtaq waqarqan? Allanmi willakun, tsë warmiqa Testïgukuna watukayänampaq tsë qoyallaraq Diosman mañakurishqa kanqanta. Kë warmiqa jövin këkarmi Testïgukunawan Bibliapita yachakushqa kanaq. Peru casakurirmi juk sitiupa ëwakur yachakïta jaqirishqa kanaq. Alläpam kushikïkurqan mañakïninta Dios raslla contestamunqampita. Tsëpita manaraq watatam bautizakurirqan.

Jehovä yanapëkämanqantsikta cuentata qokunapaqqa alkäbullam këkänantsik (Rikäri 11-13 kaq pärrafukunata)

11, 12. (1) ¿Imanötaq Jehoväqa sirweqninkunata yanapëkashqa? (2) Juk panita Jehovä imanö yanapanqampita willakaramï.

11 Kanan witsanqa, mëtsikaq sirweqninkunatam Jehovä yanapashqa. Tantiyarinapaq, manaraq Testïgu karqa wakinqa cigärruta o drögatam shoquyaq, y wakinnam pornografïata rikäyaq. Mëtsikaqmi niyan, tsë mana alli rurëkunata jaqita munarpis mana puëdishqa kayanqanta. Peru yanapanampaq Jehoväta mañakuriyaptinqa, ‘podertam’ qorqan tsë viciukunata jaqiyänampaq (2 Corintius 4:7; Salmu 37:23, 24).

12 Jina Jehoväqa problëmakunapa pasar alli tsarakuyänampaqmi sirweqninkunata yanapashqa. Rikärishun Amy jutiyoq pani pasanqanta. Pëtaqa, Pacïficupa islanchö Jehoväpa Testïgunkuna Yachatsikuyänan Wayi rurëchö y misionërukuna täräyänampaq wayita rurëchö yanapakunampaqmi invitariyarqan. Y tsëchöqa manam fäciltsu kawayänampaq kaq. Höraqa manam yakupis ni luzpis kaqtsu y alläpa tamyaptinmi cällikunamampis seguïdu yaku juntareq. Jina juk hotelpa taksha cuartunllachömi quedakurqan y familiantam alläpa llakeq. Juk junaqmi juk paniwan trabajëkarnin qayapärirqan, y cuartunta kutirirnam tsënö portakunqampita alläpa llakikurqan. Tsë höraqa manam luz karqantsu y alläpam ampirqan. Tsënam Jehoväman mañakurirqan y luz chäriptinnam misionërukunapaq parlaq juk yachatsikïta Täpakoq revistachö tarirqan. Tsë yachatsikïqa parlarqan llakikïkunata imanö venciyänampaq y juk costumbriyoq nunakunata imanö tratayänampaqmi. Amyqa sientirqan Jehovä parlapëkanqantanömi. Tsëmi kallpata qorqan yanapakur sïguinampaq (Salmu 44:25, 26; Isaïas 41:10, 13).

13. ¿Imakunataq rikätsikun yachatsikunata michämaqnintsik nacionkunachö Jehovä yanapëkämanqantsikta?

13 Jina Jehoväqa yachatsikunata michäkoq nacionkunachö yachatsikur sïguinapaqmi yanapamarquntsik (Filipensis 1:7, NM). Tantiyarinapaq, wakin gobiernukuna yachatsikunata michämashqaqa mas jatusaq autoridäkunamanmi defendikoq ëwarquntsik. Entëru Patsapa këkaq jatusaq y mas precisaq autoridäkunachömi, 268 kutina ganarquntsik y 2000 watapita patsëmi Tribunal Europeo de Derechos  Humanos nishqanchö, 24 kutipa ganarquntsik. Këchömi cläru rikakun sirweqninkunata Jehovä yanapanqanta pipis michëta mana puëdinqanta (Isaïas 54:17; leyi Isaïas 59:1 *).

14. ¿Imakuna mastaq rikätsikun Diosnintsik yanapëkämanqantsikta?

14 Diosnintsik yanapëkämanqantsiktaqa entëru Patsapa yachatsikïkanqantsikpis rikätsikunmi (Mateu 24:14; Hëchus 1:8). Jina tsëtam rikätsikun më markapita karpis juknölla kanqantsik. Kë Patsachöqa manam kantsu ni ima grüpupis noqantsik juknölla kanqantsiknöqa. Tsëmi hasta Jehoväta mana sirweq nunakunapis, ‘Diosqa rasonpam qamcunacho quecan’ nimantsik (1 Corintius 14:25). Rikanqantsiknömi, Diosnintsik yanapëkämanqantsiktaqa imëkakuna rikätsimantsik (leyi Isaïas 66:14 *). ¿Peru qamqa cuentata qokunkiku Jehovä yanapëkäshunqëkita?

¿CUENTATA QOKUNKIKU JEHOVÄ YANAPËKÄSHUNQËKITA?

15. ¿Imanirtaq Jehovä yanapëkämanqantsikta höraqa cuentata qokushwantsu?

15 Höraqa itsa cuentata qokuntsiktsu Jehovä yanapëkämanqantsikta. Itsa problëmantsikkunaman alläpa yarpararnin Jehovä yanapamanqantsikkunata qonqarirquntsik. Tsëmi pasarqan profëta Elïasta. Pëqa mana mantsapakoq nunam karqan, peru reyna Jezabel wanutsita munaptinqa puntata Jehovä imanö yanapanqantam qonqarirqan. Alläpam mantsakarqan, tsëmi Bibliaqa nin hasta wanïtapis munanqanta (1 Rëyes 19:1-4). ¿Imanöraq Elïas  yanapakïta tarinman karqan? Jehoväpa yanapakïninta ashirmi (1 Rëyes 19:14-18).

16. Ima problëmapapis pasanqantsik höra, ¿imaraq yanapamäshun Jehovä yanapëkämanqantsikta cuentata qokunapaq?

16 Jina Elïastanömi Jobtapis pasarqan. Problëmankunaman alläpa yarparäkurmi Jehovä yanapëkanqanta cuentata qokurqantsu (Job 42:3-6). Itsa noqantsikpis problëmakunapa pasarqa cuentata qokushuntsu Jehovä yanapëkämanqantsikta. ¿Imaraq yanapamäshun cuentata qokunapaq? Bibliata leyinqantsik, leyinqantsikman y consëjunkunaman yarpachakunqantsikmi. Problëmantsikkunachö imanö yanapamanqantsikta cuentata qokurqa kikin Jehovä parlapëkämanqantsiktanömi sientishun. Tsënöpam Jehoväta rikëkaqnö kashun y Jobnömi, “kananqa nawï rikäshunkim” nishun.

Jehoväqa utilizämënintsikta puëdinmi wakinkunata yanaparinapaq (Rikäri 17 y 18 kaq pärrafukunata)

17, 18. (1) ¿Imakunachötaq Jehovä yanapamarquntsik? (2) ¿Imanötaq kanan witsan Jehovä yanapashqa sirweqninkunata?

17 ¿Cuentata qokunkiku Jehovä yanapëkäshunqëkita? Tantiyarinapaq, wakin cristiänu mayintsikkunam niyan, rasumpa kaq religionta tariyänampaq yanapanqanta, juk reunionchö juk wawqi ninqanwan yanapanqanta, mañakïninta contestar yanapanqanta, Jehoväpaq masta rurëta munayanqanchö yanapanqanta y reunionkunaman o yachatsikoq ëwayänanrëkur trabäjunkunata jaqiriyaptin wanayanqanchö imanö yanapanqanta (Hebrëus 13:5). Jehoväpa kuyë amïgun karqa, imëkachö yanapëkämanqantsiktam cuentata qokushun.

18 Keniapita Särah jutiyoq panim juk warmita Bibliapita yachatsirqan, alläpa mana interesaqnömi rikakurqan. Tsëmi Särahqa, Jehoväta mañakïninchö tapurqan yachatsir sïguinampaq o manapis. Peru mañakur ushariptinllam kë warmiqa qayarirqan reunionman ëwayänampaq tapukurnin. ¡Särahqa espantashqam quedarirqan! Noqantsikpis alkäbulla këkarqa Jehovä imanö yanapëkämanqantsikta cuentata qokushunmi. Asiapita Rhonna jutiyoq panim nirqan Jehovä yanapëkämanqantsikta cuentata qokunapaqqa tiemputaraq wananqantsikta. Jina nirqanmi, cuentata qokushqaqa yarparämanqantsikta entiendiqa alläpa shumaq kanqanta.

19. Jehovä yanapëkämanqantsikta cuentata qokïta munarqa, ¿ima mastataq ruranantsik?

19 Jina Jehovä yanapëkämanqantsikta cuentata qokunapaqqa ‘limpiu shonquyoqmi’ kanantsik (Mateu 5:8). Tsë ninanqa allikunamanmi pensanantsik y mana alli rurëkunatam jaqinantsik (leyi 2 Corintius 4:2). Kë yachatsikïchömi rikarquntsik Jehovä yanapëkämanqantsikta cuentata qokunapaqqa, pëwan alli amïgu kanantsik precisanqanta. Qateqnin kaq yachatsikïchönam yachakushun, Jehovä yanapëkämanqantsikta cuentata qokunapaq markäkï (yärakuy) imanö yanapamanqantsikta.

^ par. 3 Deuteronomiu 26:8: “Jehoväqa sinchi makiwan, rikranta mashtarkur, jatun mantsakëwan, señalkunawan y milagrukunawanmi Egiptupita jorqaramarqantsik”.

^ par. 13 Isaïas 59:1: “¡Rikäyë! Jehoväpa makinqa manam ichikyashqatsu salvëta mana puëdinampaq, ni rinrimpis manam upayashqatsu wiyëta mana puëdinampaq”.

^ par. 14 Isaïas 66:14: “Y rasumpëpam rikäyanqa, y shonqunqa alläpam kushikunqa y tullunkunapis imëka llullu plantanömi tseqllimunqa. Y Jehoväpa makin ruranqantam sirweqninkuna rikäyanqa, y pëqa rasumpëpam chikeqninkunawan piñakunqa”.