Llapan kanqanman ëwari

Qateqnin kaqman ëwë

Qallananchö tïtulukunaman ëwë

Jehoväpa testïgunkuna

Quechua (Ancash)

Täpakoq (yachakunapaq)  |  Septiembri de 2015

Concienciantsikta yachatsishun

Concienciantsikta yachatsishun

“Diosnintsicpa boluntanenqa [...] alli shonquntsicwan jucnintsic jucnintsic cuyanacunapaqmi, [y] alli consensiantsicwan cawacunapaqmi.” (1 TIMOTEU 1:5)

CANTICUKUNA: 57 Y 48

1, 2. (1) ¿Pitaq concienciantsik qomarquntsik? (2) ¿Imanirtaq concienciayoq kanqantsikpita agradecikuntsik?

IMATAPIS akrakïta puëdeqtam Jehoväqa kamamarquntsik. Y concienciantsikmi qomarquntsik alli kaqta akrëchö yanapamänapaq. Peru ¿imataq concienciaqa? Tsëqa cada nunapa kapamanqantsik allita y mana allitapis rurëkanqantsikta musyatsimaqnintsikmi (rikäri “Maslla entiendinapaq” neq recuadruta). Concienciantsik alli yachatsishqa karqa, allikunata ruranapaq y mana allikunata mana ruranapaqmi yanapamantsik. Jehoväqa concienciantsik qomarnintsikmi rikätsimarquntsik, kuyamanqantsikta y kushishqa kawakunantsikta munanqanta.

2 Wakin nunakunaqa manam musyayantsu Biblia imata mandakunqanta, peru allikunatam rurayan y mana alli rurëkunataqa chikiyanmi (leyi Romänus 2:14, 15). ¿Imanirtaq tsënö kayan? Porqui concienciankunam willan wakin rurëkunaqa mana alli kanqanta. Nunakunapa conciencian mana kaptinqa, kanan rikanqantsikpitapis mas peormi nunakuna kayanman. Tsëmi agradecikunantsik llapan nunakunata concienciankuna Jehovä qonqampita.

¿Imanötaq concienciantsik yanapamantsik alli kaqkunata akranapaq?

3. Concienciantsikta alleq yachatsishqaqa, ¿imanötaq congregacionta yanapanqa?

 3 Mëtsikaq nunakunam concienciankunata yachatsiyantsu. Peru noqantsikqa alli kaqta y mana alli kaqta musyatsimänapaqmi yachatsita munantsik. Yachatsinapaqqa, Bibliatam leyinantsik y ninqannömi kawanantsik. Jina precisanmi Diospa mandamientunkunata kuyanantsik y noqantsikpaq alli kanqanman pensanantsik. Tsëmi apostol Pablu kënö nirqan: “Diosnintsicpa boluntanenqa queno canantsicpaqmi: alli shonquntsicwan jucnintsic jucnintsic cuyanacunapaqmi, alli consensiantsicwan cawacunapaqmi, y alli caq yachatsiquicunaman rasonpa marcäcunapaqmi” (1 Timoteu 1:5). Concienciantsikta alli yachatsirqä y nimanqantsikta cäsukurqä, congregacionchö juknölla kawakunapaqmi yanapakushun. Jina Jehovätam mas kuyashun y pëmanmi mas markäkushun. Jinamampis, Jehoväwan alli amïgu kanqantsikta y kushishqa sientikunanta munanqantsiktam rikätsikushun. Tsëchömi rikakurinqa imanö nuna kanqantsik.

4. Concienciantsikta yachatsita munarqa, ¿imatataq ruranantsik?

4 Concienciantsikta yachatsita munarqa, manam Bibliata leyinantsikllatsu ni mandakunqankunata musyëllatsu. Sinöqa seguïdum yachakunantsik, leyinqantsikman pensanantsik y Jehoväpa yanapakïnintam mañakunantsik yachakunqantsikmannö kawanapaq. Bibliapita yachakurninqa, Jehoväta mas alleq reqitam munantsik y imakuna gustanqanta y mana gustanqantapis. Concienciantsikta seguïdu yachatsirqa, Dios pensanqannömi noqantsikpis pensashun.

5. ¿Imakunapitataq kë yachatsikïchö yachakushun?

5 Itsa kënö tapukushwan: “¿Imanötaq concienciantsik yanapamantsik alli kaqkunata akranapaq? ¿Imanötaq rikätsikushwan cristiänu mayintsikkunapa concienciankunata respetanqantsikta? ¿Imanötaq concienciantsik yanapamantsik allikunata ruranantsikpaq?”. Kë yachatsikïchömi rikäshun concienciantsik alli yachatsishqa karqa kima asuntukunachö yanapamënintsikta puëdinqanta: salor asuntuchö, kushikunapaq rurëkunata akranqantsikchö y creinqantsikkunapita parlanqantsikchö.

SALOR ASUNTUCHÖ

6. ¿Imatataq akrëta puëdintsik qeshyarninqa?

6 Alli saloryoq kanapaqmi Bibliapa consëjunkunaqa yanapamënintsikta puëdin. Tantiyarinapaq, consejamantsikmi imakuna mana allita ruramanqantsikta y alläpa mikïpitawan upyëpita cuidakunapaqpis (Proverbius 23:20; 2 Corintius 7:1). Rasunmi, Biblia consejakunqanta rurëkarnimpis qeshyapäkïkäshunllam y awkinyëkäshunllam. Tsëmi, qeshyarninqa ima tratamientukunata chaskinapaqpis akranantsik. Wakin nacionkunachöqa, cristiänu mayintsikkuna juk tratamientuta chaskiyänampaq o mana chaskiyänampaqpis akrëtam puëdiyan. Mëtsikaq  wawqikunam sucursalkunaman qellqayan juk tratamientukunata chaskita o mana chaskita puëdiyanqanta tapukurnin.

7. ¿Imataq yanapamäshun yawar asuntuchö alleq akranapaq?

7 Sucursalwan y congregacionchö kaq anciänukunaqa pëkunata tapushqapis manam puëdiyantsu ima tratamientukunata chaskinapaq nimënintsikta (Gälatas 6:5). Awmi, anciänukunaqa alleq akranapaqmi yanapamënintsikta puëdiyan. Tsëpaqqa yarpätsimantsik Bibliachö Diosnintsik imata nimanqantsiktam. Tantiyarinapaq, sirweqninkunata Dios kënö mandanqanta: ‘Ni yawarnintapis ama micuyanquitsu’ (Hëchus 15:29). Tsënö Biblia ninqanmi rikätsimantsik yawarta mana mikunapaq ni churakunapaq. ¿Y globulos rojos, globulos blancos, plaquetas y plasma nishqankunapita jorqashqa jampikunataqa churakushwantsuraq? Cada cristiänum conciencian ninqanmannö decidinan. Wakin cristiänukunataqa conciencian permitinmi chaskiyänampaq, peru wakinkunataqa manam. * ¿Jina Bibliapa mëqan textunkunataq yanapamashwan ima tratamientukunatapis akranapaq?

8. ¿Imanötaq Filipensis 4:5 textu yanapamantsik salornintsik asuntuchö?

8 Kanan witsanqa manam wakin qeshyakunapaq jampi kantsu. Peru wakin nunakunaqa itsa niyanman tsë qeshyakunapaq jampikunata reqiyanqanta. Tsënö niyanqanwanqa cuidakunantsikmi, porqui Proverbius 14:15 textuchömi willakun yachaq nunaqa llapan niyanqanta mana creikurkunqanta, sinöqa imatapis manaraq decidirnin alleqraq pensanqanta. Jina apostol Pablupis nirqanmi, cristiänukunaqa kanan tiempuqa chipyëpa sänu mana kanapaq kaqta (Filipensis 4:5, NM). Tsë consëjuta wiyakurqa manam permitishuntsu saludnintsiklla kawënintsikchö mas precisaq kananta. Manam munantsiktsu kikintsikllam pensaq nuna këtaqa (Filipensis 2:4). Musyantsikmi jutsasapallaraq këkarninqa  alli saludyoq mana kanapaq kaqta. Tsëmi Jehoväta sirwi kawënintsikchö mas precisaq kananta segurakunantsik (leyi Filipensis 1:10 *).

¿Ruranqantsiknölla imatapis rurayänampaqku wakinkunata obliguëta tïrantsik? (Rikäri 9 kaq pärrafuta)

9. (1) Romänus 14:13, 19 textu, ¿imanötaq yanapamantsik salornintsik asuntuchö? (2) Pablupa consëjunta mana wiyakushqaqa, ¿imaraq pasakunman?

9 Röma markachö unë cristiänukunaqa, pëkunanölla mikï y fiesta asunturëkur mana pensayaptinmi mana allita parlayaq. Peru tsëta rurarqa, congregacion juknölla kanqantam peligruman churëkäyarqan. Tsëmi Pablu kënö nirqan: “Waquinnam niyan ‘Canan junaqmi mas presisaq waquin junaqpitapis’ nir, y waquincunanam ‘Llapan junaqcunapis iwalllam’ niyan. Peru cada unu tse creyiyashqanmanno Diospaq rurayätsun” (leyi Romänus 14:5, 13, 15, 19, 20). Këmi yachatsimantsik, wakinkunapa pensëninkunata respetanapaq y noqantsiknölla pensayänampaq mana obliganapaq. Pablupa consëjunta mana wiyakurqa, cristiänu mayintsikkunatachi llakitsishwan y congregacionchö juknölla kënintsiktachi peligruman churarishwan. Juk nacionpita juk matrimonium, ima jampikunata rantiyänampaq y imata mikuyänampaq kaqta wakin cristiänu mayintsikkunata niyarqan. Wakinmi niyanqannölla rurayarqan y wakinnam mana. Peru manam niyanqannötsu kachakäyarqan, tsëmi mëtsikaq piñakuyarqan. Porqui kë casädu cristiänukunaqa munayarqan pëkunanölla wakinkunapis rurayänantam. Manam cuentachötsu katsiyarqan, cada ünu ima jampikunawan jampikuyänampaq kaqta akrakïta puëdiyanqanta. Kë casädu cristiänukuna pëkunanölla rurayänanta munar creitsiyanqanrëkurmi, congregacionchö juknölla këta peligruman churariyarqan.

Jehoväta sirwi kawënintsikchö mas precisaq kanantam segurakunantsik

10. ¿Imanirtaq wakinkuna decidiyanqanta respetashwan? (Rikäri kë yachatsikïpa qallananchö këkaq dibüjuta.)

10 Höraqa juk cristiänu mayintsik salornin asuntupaq imatapis decidiriptinqa itsa acuerdutsu kashun. Tsënö kaptimpis, juknöpa rurayänampaqqa manam obliganantsiktsu ni mana allitaqa parlanantsiktsu. Itsa concienciantaraq alleq yachatsinan (1 Corintius 8:11, 12). O itsa concienciantsikta alli yachatsitaraq wanantsik. Cada ünum decidinantsik imata ruranapaq kaqta, y alli o mana alli yarquptimpis chaskikunantsikmi.

KUSHIKUNAPAQ RURËKUNACHÖ

11, 12. Eclesiastes 3:4 y Gälatas 5:19-21 textukuna, ¿imanötaq yanapamantsik kushikï rurëkunata akranapaq?

11 Llapantsikmi wanantsik kushikunapaq rurëkunachö shumaq pasaritaqa, porqui tsënö munëyoqtam Jehoväqa kamamarquntsik (Eclesiastes 3:4). Peru tsë kushikïkuna yanapamänata munarqa, ima kushikïta akranqantsikchö y ëka höra pasanqantsikchömi cuidädu kanantsik.  ¿Imanötaq concienciantsik yanapamantsik alli decidinapaq?

¿Rasllaku concienciä yanapaman mana allita rurëta munaptï?

12 Bibliaqa nimantsik oqllanakur ruranakï jutsata, ïdulukunata adorëta, brujerïakunata rurëta, maqanakïta, lluta ruraq fiestakunaman ëwëta y machakïta mana ruranapaqmi. Pablum nirqan: “Dios mandaconqan marcaman tse ruraq nunacuna manam chäyanqatsu” (Gälatas 5:19-21). Tsëmi kënö tapukunantsik: “¿Concienciä permitimanku maqanakïwan o lïsu këta yachatsikoqkunawan o nacionnïta kuyëta animakoq rurëkunawan kushikunäta? ¿Concienciä permitimanku oqllanakur ruranakïkunata, machakïkunata, brujerïakunata allitanö rikätsikunqan pelïculakunata rikänäpaq?”.

13. ¿Imanötaq yanapamantsik 1 Timoteu 4:8 y Proverbius 13:20 textukuna kushikunapaq rurëkunata akranqantsikchö?

13 Kushikunapaq rurëkunata akrëchö juk textukunapis yanapamänapaq kaqta rikärishun. Tantiyarinapaq, 1 Timoteu 4:8 textum nimantsik fïsicata rurë allipaq kanqanta. Rasunmi, fïsicata rurëqa salornintsikpaq alläpa allim, peru manam tsërëkurtsu mana reqinqantsik nunakunawan fïsicata rurashwan. Proverbius 13:20 textum kënö nin: “Yachaqkunawan pureqqa yachaqmi tikranqa, peru upakunawan takukaqqa mana allimanmi ishkinqa”. Clärum këkan kushikï rurëkunata alli akrëta munarqa, concienciantsiktam Bibliawan yachatsinantsik.

14. ¿Imanötaq juk familiata Romänus 14:2-4 textu ninqan yanaparqan?

14 Christian y Daniela casädu cristiänukuna rurayanqampita rikärishun. Christianmi willakun Familiachö Diosta Adorayänan Hörachö shipashna ishkan warmi wamrankunawan kushikï rurëkunapaq parlanqanta. Jina parlayarqanmi wakin kushikï rurëkuna alli kanqanta y mana alli kanqanta, y pikuna alli amïgu kayanqampitapis. Tsëmi, juknin kaq warmi wamran nirqan escuëlachö wakin jövin Testïgukuna mana allinö portakuyanqanta. Jinamampis nirqanmi pëkuna rurayanqannölla ruranampaq pëtapis obligayanqanta. Teytankunam entienditsiyarqan cada nuna imata ruranampaq  y piwan ruranampaqpis conciencian ninqanmannö akrakïta puëdinqanta (leyi Romänus 14:2-4).

Concienciantsikta yachatsinapaq Bibliata utilizarninqa, manam mana allikunamanqa chäshuntsu (Rikäri 14 kaq pärrafuta)

15. Kushikï rurëkunachö ëka tiempu pasanantsikpaq kaqta decidinapaq, ¿imanötaq Mateu 6:33 textu yanapamantsik?

15 ¿Imataq qampaqqa mas precisan? ¿Reunionkunaman y yachatsikoq ëwëku? ¿Bibliata estudiëku? ¿O kushikï rurëkunaku? Kushikï rurëkunachö ëka tiempu pasanapaq kaqta akrëchö yanapamänapaqmi, Jesus kënö consejakurqan: “Diospa gobiernunta y alli rurëninta puntata ashir sïguiyë, y kë wakin kaqkunaqa yapakämunqanam” (Mateu 6:33, NM). Tiempuntsikta imanö utilizänapaq kaqta decidinqantsik höram, concienciantsik yarpätsimäshun Jesus consejamanqantsikta.

CREINQANTSIKKUNAPITA YACHATSIKUNQANTSIKCHÖ

16. ¿Imata ruranapaqtaq concienciantsik yanapamäshun?

16 Concienciantsik alli yachatsishqa karqa, mana allikunata mana ruranallapaqtsu manam nimäshun, sinöqa allikunata ruranapaqmi, jukqa Diospita yachatsikunqantsikmi. Concienciantsikmi yanapamäshun wayin wayin yachatsikoq ëwarnin o mëchö tsëchö këkarpis nunakunata yachatsinantsikpaq. Tsënömi Pablu rurarqan, pëqa yachatsikïtaqa rikaq juk precisaq rurëtanömi (1 Corintius 9:16). Pablu ruranqanta qatirninqa, precisaq rurënintsiktam rurëkäshun y concienciantsikpis tranquïlum kanqa. Jina Pabluqa nirqan, yachatsikurninqa yachatsikïnintsikta chaskikuyänampaq nunakunapa conciencianta yanapëkanqantam (2 Corintius 4:2).

17. ¿Imatataq juk shipash rurarqan conciencian alli yachatsishqa kaptin?

17 Jacqueline jutiyoq panita pasanqanta rikärishun. 16 watayoq këkaptinmi imëkapis kikinlla rurakashqa kanqanta cläsinchö yachatsiyarqan. Pëqa cläsi höraqa allipam parlakoq, peru tsë kutichöqa conciencian manam permitirqantsu alläpa parlakunampaq. Porqui tsë creenciawanqa manam acuerdutsu karqan. Tsëmi imata creinqampita profesorninta willanampaq decidirirqan. Y willariptinnam, profesorninqa nirirqan Dios imëkatapis kamanqampita cläsi hörachö parlakurinampaq. Pëqa kushishqam sientikurqan, porqui allita ruranampaqmi Bibliawan yachatsishqa conciencian yanaparqan. ¿Qamtapis tsënöku concienciëki yanapashunki?

18. ¿Imanirtaq alläpa precisan concienciantsik alli yachatsishqa kanan?

18 Bibliapita yachakurqa, yachakunqantsikman yarpachakurqa y ninqannö kawakurqa concienciantsiktam alli yachëkätsintsik. Tsëqa alläpam precisan, porqui yanapamäshun Jehovä mandamanqantsiknö y yachatsimanqantsiknö kawanantsikpaqmi. ¿Manaku llapantsik cristiänu tsënö kawakïta munantsik?

^ par. 7 Rikäri 2004 wata 15 de juniu La Atalaya revistapa 29-31 kaq päginankunachö “Preguntas de los lectores” neq yachatsikïta.

^ par. 8 Filipensis 1:10 (NM): “Mas precisaq kaqkunata rurayänëkipaq, mana alli rurëkunapita libri kayänëkipaq, y Cristupa junaqninyaq wakinkunata mana ishkitsiyänëkipaq”.