Llapan kanqanman ëwari

Qateqnin kaqman ëwë

Qallananchö tïtulukunaman ëwë

Jehoväpa testïgunkuna

Quechua (Ancash)

Täpakoq (yachakunapaq)  |  Noviembri de 2014

Llapan kawënintsikchö limpiu kashun

Llapan kawënintsikchö limpiu kashun

“Llapan portakïnikikunachö limpiu kayë.” (1 PËD. 1:15, NM)

1, 2. a) ¿Sirweqninkuna imanö kayänantataq Jehovä shuyaran? b) ¿Ima tapukïkunapitataq këchö yachakushun?

APOSTUL Pëdrum Levïticu librupita yachatsikurqan, cristiänukunapis israelïtakunanölla llapan kawënintsikchö limpiu kanapaq (leyi 1 Pëdru 1:14-16 *). “Limpiu Diosnintsik” Jehoväqa shuyaran, ciëlupaq kaqkuna y “juk kaq üshakunapis” ‘llapan portakïninkunachö’ y llapan rurëninkunachö limpiu këta sinchikuyänantam (Juan 10:16, NM).

2 Këchöqa yachakushun Levïticu libruchö limpiu këpaq Jehovä mandakunqantam y kawënintsikchö imanö ruranapaq kaqtam. Y kë tapukïkunapitam yachakushun: ¿Imanirtaq Jehovä mandakunqankunata imëpis wiyakushwan? ¿Imanötaq Levïticu libru yachatsimantsik Jehoväta Ciëluchö y Patsachö Autoridätanö respetanapaq? ¿Y imatataq yachakuntsik israelïtakuna Jehoväta qoyanqan sacrificiupita?

 JEHOVÄ MANDAKUNQANTA IMËPIS WIYAKUSHUN

3, 4. a) ¿Imanirtaq Jehovä mandamanqantsikta imëpis wiyakunantsik? b) ¿Imanirtaq vengakushwantsu ni piñashqalla kakushwantsu?

3 Diosta kushitsinapaqqa, mandakunqantam imëpis wiyakunantsik y manam mana kaqpaq churanantsiktsu. Moises qellqanqan Leywan manana kawashqapis, yanapamantsikmi alli kaqta y mana alli kaqta Jehovä rikanqannö rikänapaq. Tantiyarinapaq, Jehovämi israelïtakunata nirqan: “Manam vengakunëkitsu ni chikipänëkitsu markëkipa wamrankunata, y kikikitanömi nuna mayikita kuyanëki. Noqam Jehovä kä” (Lev. 19:18).

4 Rikanqantsiknömi, Jehoväqa vengakunata y piñashqalla kanata munantsu (Rom. 12:19). Këta mana wiyakurqa, jutintam rakchatëkashwan y Satanastam kushikätsishwan. Tsëmi pillapis piñaratsimashqaqa, piñashqalla kakunantsiktsu. Bibliam nimantsik “allpa mancanolla” këkashqapis, rurintsikchö juk alläpa väleq tesöru cuenta yachatsikïnintsik kanqanta (2 Cor. 4:1, 7). Manam tsë mankaman alläpa väleq yachatsikïnintsikta winarir, jananmanqa ushakätseq imëka rakchakunata winashwantsu, juk parlakïchöqa, piwampis piñashqalla këta.

5. ¿Imatataq Aaronpita yachakuntsik tsurinkuna wanuriptin Jehoväta wiyakunqampita? (Rikäri kë yachatsikïpa qallananchö këkaq dibüjuta.)

5 Levïticu 10:1-11 textum willakun Aaron y familian alläpa llakikïpa pasayanqanta. Jehovämi Aaronpa tsurinkuna Nadabtawan Abihüta wanuratsirqan, y familiantam mandarqan mana llakikuyänampaq. ¡Këta wiyakunanqa sasachi karqan! ¿Y noqantsikqa Jehoväta wiyakuntsikku congregacionpita qarqushqa familiantsikkunawan y amïguntsikkunawan mana juntakarnin? (Leyi 1 Corintius 5:11.)

6, 7. a) ¿Ima precisaqkunatataq cuentachö katsinantsik juk iglesiachö casakuyaptin ëwanapaq o mana ëwanapaqpis? (Päginapa ura kuchunchö willakïtapis rikäri.) b) ¿Ima nishwantaq juk familiantsik iglesiachö casakurnin invitamashqa?

6 Itsa Aaronwan familiannöqa pasashuntsu. ¿Peru imatataq rurashwan juk familiantsik iglesiachö casakurnin invitamashqa? Bibliaqa manam tsëpaq clärutsu parlan, peru musyatsikïninkunam yanapamantsik imata ruranapaq kaqta. *

 7 Jehoväta wiyakïta munanqantsikta y limpiu këta procuranqantsikta mana entiendir, itsa familiantsikkuna espantakuyanman (1 Pëd. 4:3, 4). Manam piñatsita munantsiktsu, tsëmi puntallapitana kuyëllapa cläru entienditsinantsik. Itsa agradecikushwan invitamanqantsikpita, peru nirishwanmi tsë celebracion höra pëkuna rurayanqankunata mana ruranqantsikta, y mana rurashqa mana alli sientikuyänampaq kaqta. Y kënömi nirishwan: “Mas alliqa kanqa mana shamunqämi, porqui manam alläpa shumaq junaqnikikunachö llakitsïnikikunata munätsu”. Tsënö ruranqantsikmi yanapamäshun Jehovä nimanqantsikta imë hörapis rurëkänapaq.

JEHOVÄMI CIËLUCHÖ Y PATSACHÖ AUTORIDÄNINTSIKQA

8. ¿Imanötaq Levïticu libru rikätsikun Jehovälla Ley churaq kanqanta?

8 Levïticu librum willakun Ciëluchö y Patsachö Autoridä kar, Jehovälla Ley churaq kanqanta. 30 kutipitapis masmi parlan pëlla kë leyinqantsik leykunata churanqanta. Y Moisesqa tsëtam alleq musyarqan, tsëmi imëpis wiyakurqan (Lev. 8:4, 5). Jina tsënöllam noqantsikpis, Ciëluchö y Patsachö Autoridäyoq Jehovä Diosnintsikta imëpis wiyakunantsik. Y cumplinapaqqa markanmi yanapamantsik. ¿Peru japallantsik këkanqantsik hörakunaqa wiyakushuntsuraq? Tsunyaq jirkachö japallan këkar Jesus ruranqannömi ruranantsik (Lüc. 4:1-13). Diosman markäkushqa y autoridäninta respetashqaqa, manam mantsapakushuntsu ni manam pipis mana alliman ishkitsimänata permitishuntsu (Prov. 29:25).

9. ¿Imanirtaq nunakuna chikimantsik?

9 Manam nunakuna chikimashqa espantakuntsiktsu, porqui Jesusmi kënö nishqana karqan: “Noqarecurmi llapan nunacuna chiquiyäshunqui; justisiacunaman entregayäshunqui. Tsechomi maqayäshurniqui wanutsiyäshunqui” (Mat. 24:9). Chikimashqapis, yachatsikïkantsikllam y Diospa rikënimpaqpis llapanchömi limpiu këta procurantsik. Limpiu y ordenädu kawakoqmi kantsik. Tsëqa, ¿imanirtaq chikimantsik? (Rom. 13:1-7.) Jehovällata Ciëluchö y Patsachö Autoridätanö wiyakushqam. Pëllatam adorantsik, y manam imëpis mandakunqantaqa mana kaqpaq churashuntsu (Mat. 4:10).

10. ¿Imataq pasarqan mana tsarakurnin tröpaman yëkureq wawqita?

10 Diosta mana sirweq nunakunawan mana takukanqantsiktam Bibliaqa nin. Tsëmi Guërra asuntuman ni polïticaman mëtikuntsiktsu (leyi Juan 15:18-21 y Isaïas 2:4 *). Peru llakikïpaqqa, wakin cristiänukunaqa mana tsarakuyänanrëkurmi tsëkunaman mëtikuyashqa, tsëpitam wakinqa arrepentikur Jehoväpa markanman kutiyämushqa (Sal. 51:17). Ishkë kaq Jatun Guërra witsan Hungrïa nacionchö pasakunqanman yarpärishun. Soldädukunapa mandaqninkunam, creenciankunarëkur carcelarëkaq 160 Testïgukunata juk markallaman juntayarqan; edäninkunaqa karqan 45 watapita uramanmi. Tsëchömi tröpachö sirwiyänampaq mandayarqan. Wakinkunaqa allim tsarakuyarqan, peru 9 cristiänukunam juramentayarqan y tröpa röpata chaskikuyarqan. Ishkë wata pasariptinmi, tsë 9 kaqpita juk kaqta  mandayarqan, alli tsarakoq Testïgukunata illapanampaq. ¡Imanöraq sientikurqan tsë illapanampaq kaq grüpuchö, teytampita y mamampita yurikoq wawqin këkanqanta rikar! Peru wanutsiyänampaq mandayanqanqa manam cumplikarqantsu.

JEHOVÄTA ALLI KAQTA QOSHUN

11, 12. ¿Imatataq Jehoväpita yachatsimantsik sacrificiupaq mandakï?

11 Moises qellqanqan Leychöqa, Jehoväpaq sacrificiuta qoyänampaqmi mandakoq (Lev. 9:1-4, 15-21). Alli kaq y limpium kanan karqan, porqui Jesus ruranampaq kaqtam rikätsikurqan. Tsëmi Jehovä mandanqannö rurayänan karqan. Tantiyarinallapaq, Levïticu 12:6 textum nin: “Juk ollqu wamrata o warmi wamrata qeshpikurir limpiu quedanan junaq cumpliramuptinmi, carpa wayimpa yëkunanman, sacerdötiman, Jehoväpaq ofrendata apanan, juk watayoq carnëruta y juk llullu palumata o juk kullkuta”. Kë mandakïqa clärum rikätsikurqan Jehovä kuyakoq kanqanta. Juk qeshpikoq warmipa, carnërun mana kaptinqa, ishkë llullu palumakunata o ishkë kullkukunatam apëta puëdeq (Lev. 12:8). Waktsa kaptimpis Jehoväqa kuyaqmi, y mas chaniyoq animalkunata qoyanqantanöllam sacrificiunta chaskeq. ¿Imatataq këpita yachakuntsik?

Leyqa clärum rikätsikurqan Jehovä kuyakoq kanqanta

12 Apostol Pablum cristiänukunata animarqan sacrificiuta qoq cuenta ‘llapan shonquncunawan’ Diosta alabayänampaq (Heb. 13:15). Tsë sacrificiutaqa qontsik Jehoväpa limpiu jutimpita yachatsikurninmi. Manam llapantsiktsu alli saloryoq kantsik ni wakinkunanö yanapakïta puëdintsik, peru mas precisaqqa shonqupita ruranqantsikmi. Tantiyarinapaq, wakinkunaqa edäna karnin o qeshyapäkurninmi telëfunupa o cartapa yachatsikuyan y tsënömi Jehoväta alabayan (Rom. 12:1; 2 Tim. 2:15).

13. ¿Imanirtaq cada killa informintsikta entregashwan?

13 Imëka sacrificiukunatanö alabansata Jehoväta qorninqa, manam janan shonqullaqa rurantsiktsu, sinöqa kuyarninmi (Mat. 22:37, 38). Tsënö karqa, ¿imanötaq rikashwan cada killa informintsik entreguëta? Informintsikta entregarqa Jehoväta kuyanqantsikta y wiyakunqantsiktam rikätsintsik (2 Pëd. 1:7). Tsënö karpis, manam informichö atska hörakunata churëta munarllaqa yachatsikoq yarqunantsiktsu. Juk publicador edäna kar o qeshyapäkurninqa, 15 minütullatapis yachatsikunqampita informëta puëdinmi. Jehoväqa musyanmi pëta kuyar y Testïgu kanqanta precisaqpaq churar, tsë minütukuna yachatsikunqanta. Musyanmi mas allin kaqta qoykanqanta, tsëmi valuryoqta rikan. Rikanqantsiknömi juk israelïta waktsa karnimpis, Jehoväpaqqa sacrificiuta rurëta puëdeq. Jina tsënöllam, edäninrëkur o salorninrëkur atska hörakuna mana yachatsikushqa karpis kushishqa entregayänan. Tsë informikunam yanapakun më nacionkunachö yanapakï pishinqanta Jehoväpa markan musyanampaq, y yanapanampaq. Informintsik entreguëqa, ¿manam alläpa sasatsu aw?

 BIBLIATA YACHAKURNIN MAS ALLEQ ENTIENDITA PROCURASHUN

14. ¿Imanirtaq Bibliapita imanö yachakïkanqantsikta rikashwan?

14 Këkunata yachakurirqa, ¿manaku maslla entiendirintsik Palabranman Levïticu libruta Jehovä imanir churatsinqanta? (2 Tim. 3:16.) Kananqa mas listum këkantsik limpiu kanapaq; manam Jehovä nimashqallatsu, sinöqa mas alli kaqta chaskita mereciptinmi. Jinamampis kë yachakunqantsikmi yanapamarquntsik Bibliata mas entiendinapaq (leyi Proverbius 2:1-5 *). Llapantsikmi, alabanqantsikta Jehovä chaskimänata munantsik. Tsëmi kënö tapukunantsik: “¿Imanötaq Bibliapita yachakïchö këkä? ¿Televisionku, pukllakunaku o juk rurëkunaku mas yachakunäta michëkäman?”. Tsënö kaptinqa, Hebrëu cristiänukunata Pablu ninqanman alleq pensashun.

¿Precisaqpaqku churëkantsik Bibliapita mas yachakïta y familiantsikwan yachakïta? (Rikäri 14 kaq pärrafuta)

15, 16. ¿Imanirtaq Pabluqa hebrëu cristiänukunata cläru parlaparqan?

15 Pabluqa hebrëu cristiänukunata clärum nirqan “chucru shonqu” tikrakurishqa kayanqanta (leyi Hebrëus 5:7, 11-14). Tsënöqa nirqan, sasa yachatsikïkunata mana entiendiyaptinmi. Pabluqa cristiänu mayinkunata Jehovänö kuyarninmi, yarpachakoq imëka chichikaqnöllaraq fäcil yachatsikïkunallawan këkäyanqanta. Fäcil yachatsikïkunata alleq entiendiyänan precisaptimpis, masqa precisarqan, chukru mikïkunata mikoq cuenta sasa yachatsikïkunawan poqu cristiänu tikrayänanmi.

 16 Yachatsikoqna kayänampa rantinmi, juk yachatsinanllataraq wanayaq, Diospa sasa yachatsikïninkunata alleqlla mana yachakuyänanrëkur. Y noqantsikqa, ¿imanötaq sasa yachatsikïkunata rikëkantsik? ¿Procurëkantsikku entiendita? ¿Tiemputa jorqëkantsikku Diosman mañakunapaq y Bibliapita alleq yachakunapaq? ¿Sasatanöku tsë rurëta rikantsik? Tsënö karqa, ¿manatsuraq janan jananlla leyipärita yachakarquntsik? Yarpäshun, manam yachatsikoqllatsu yarqunantsik, sinöqa Jesuspa qateqninkuna kayänampaqmi shumaq yanapanantsik (Mat. 28:19, 20).

17, 18. a) ¿Imanirtaq Bibliapa sasa yachatsikïninkunata entiendita procurashwan? b) ¿Imanötaq washku upïta rikashwan reunionman ëwana kaptin?

17 Wakinnintsikpaqqa Bibliata yachakï manam fäcil-llatsu, peru Jehoväqa manam obligamantsiktsu. Tsënö karpis, llapantsikmi chukru mikïkunata mikoq cuenta sasa yachatsikïkunata alleq entiendinantsik, porqui tsëmi yanapamäshun imëpis limpiu këkänäpaq.

18 Jehoväpa rikëninchö limpiu kanapaqqa, Bibliapitam alleq yachakunantsik y nimanqantsiknömi kawanantsik. Nadabta y Abihüta pasanqanta yarpärishun. Pëkunataqa, Jehovämi wanuratsirqan “mañanqannö ofrendata mana rurayanqanrëkur”. Itsa washkuta upushqa këkarnin rurayarqan (Lev. 10:1, 2). Alleq pensarishun wanuriyaptin Aaronta Jehovä mandanqanman (leyi Levïticu 10:8-11 *). ¿Këqa reunionkunaman ëwana këkaptin washku cösasta mana upunapaq kaqtaku rikëkätsimantsik? Yarpäshun, noqantsikqa manam Moises qellqanqan Leytaqa cumplintsiknatsu (Rom. 10:4, NM). Wakin nacionkunachö cristiänukunaqa, reunionninkunaman ëwayänan këkaptimpis, cada mikuyanqan höram ichikllata vïnuta upuriyan. Pascuachöpis, chusku cöpachö këkaq vïnutam uputsinakuyaq. Y Jesuspis Señorpa Cënanta patsätsirnin, vïnuta upuyänampaqmi qateqninkunata nirqan (Mat. 26:27). Bibliaqa michäkun alläpa upïta y machakïtam, peru manam ichiklla upïtaqa (1 Cor. 6:10; 1 Tim. 3:8, NM). Peru wakin cristiänukunaqa concienciankuna mana permitiptinmi, Jehoväpa rurëninta rurayänan kaptinqa ichikllatapis upuyantsu. Awmi, manam llapan nacionchötsu kë asuntuqa igual-lla. Tsënö kaptimpis masqa precisan, ima limpiu y ima rakcha kanqanta alleq tantiyanantsikmi. Tsënöpam, Dios munanqanta rurashun y llapan ruranqantsikchö limpiu kashun.

19. ¿Imataq yanapamäshun japallantsik o familiantsikwan kaqpis Bibliapita alleq yachakunapaq? b) ¿Imatataq ruranantsik limpiu kanantsikpaq?

19 Diospa Palabranchöqa mëtsikam shumaq yachatsikïkuna kan. Tsëmi Jehoväpa markanqa, japallantsik o familianöpis alleq yachakunapaq yanapakïkunata qomantsik. ¿Rurëkantsikku? Jehoväpita y ruramunampaq kaqpita alleq yachakushun, y pëman mas witishun (Sant. 4:8, NM). Salmistanö mañakushun: “Nawïta kichëkullë, leynikichö alläpa shumaq këkaqkunata rikänäpaq” (Sal. 119:18). Limpiu Diosnintsik Jehoväta wiyakushun y kushi kushilla “alli willaquininta” yachatsikushun (1 Pëd. 1:15; Rom. 15:16). Sasa tiempukunachömi kawantsik, tsëmi llapan kawënintsikchö limpiu këta tïrashun y Jehoväta sirwishun Ciëluchö y Patsachö Autoridätanö.

^ par. 1 1 Pëdru 1:14-16 (NM): “Wiyakoq wamrakunanö kayë y ama unë witsan Diosta manaraq reqir rurayanqëki mana alli munënikikunata rurayëtsu, tsëpa rantinqa, qayayäshoqniki Limpiu Diosnintsiknö, llapan portakïnikikunachö limpiu kayë, porqui kënömi qellqarëkan: ‘Limpium kayänëki, porqui noqapis limpium kä’”.

^ par. 6 Rikäri 15 de mäyu de 2002 La Atalaya revistachö “Preguntas de los lectores” neq yachatsikïta.

^ par. 10 Isaïas 2:4: “Nacionkunatam juzganqa y mana alli rurëninkunapitam markakunata piñapanqa. Y espädankunatam takllapa puntanman tikratsiyanqa, y lanzankunatanam planta rutukuna tijëraman tikratsiyanqa. Nacionpura mananam pelyayanqanatsu, ni wanutsinakïta mananam yachakuyanqanatsu”.

^ par. 14 Proverbius 2:1-5: “Wamrallä, parlanqäta chaskikurqa y noqa ninqäta shonqïkichö katsirqa, y rinrikiwan yachaq këta wiyakurqa, tantiyaq këman shonqïkita churarqa; jina musyaq këpaq mañakurqa y alli kaqman qaqarqa, këkunata qellëtanö, y pakashqa tesörutanö imëpis ashirqa, Jehoväta mantsëtam yachakunki, y kikin Diospa musyaq kënintam tarinki”.

^ par. 18 Levïticu 10:8-11: “Jehovämi Aaronta nirqan: ‘Carpa wayiman yëkurqa, Ama vïnuta ni machatsikoq washkuta upïtsu, ni qam ni wamrëkikuna, mana wanuyänëkipaq. Kë mandakïqa imëyaqpis këkanqallam, limpiu kaqta y mana alli kaqta y rakcha kaqta musyanampaq, israelpa wamrankunata Moisestawan Jehovä willatsinqanta yachakuyänampaq’”.