Llapan kanqanman ëwari

Qallananchö tïtulukunaman ëwë

Jehoväpa testïgunkuna

Idiömata akrë Quechua (Ancash)

¿Imanirtaq limpiu kashwan?

¿Imanirtaq limpiu kashwan?

“Limpium kayänëki.” (LEV. 11:45)

1. ¿Imanötaq Levïticu libru yanapamantsik?

JEHOVÄQA shuyaran sirweqninkuna, pëta adorayanqanchö, portakïninkunachö y cuerpunkunachöpis limpiu kayänantam. Limpiu këpaqqa entëru Bibliachömi tarintsik, peru masqa Levïticu libruchömi. Tsëmi kë librupita maslla yachakunqantsik yanapamäshun limpiu kanapaq.

2. Willakaramï Levïticu librupa precisaq yachatsikïninkunata

2 Moises qellqanqan Levïticu libruqa ‘Diospa palabranmi’ (2 Tim. 3:16). Jehoväpa jutinqa cada capïtuluchömi chunka kutinö yurin. Kë librupita yachakunqantsikmi yanapamäshun, Jehoväpa jutinta rakchataq rurëkunata mana ruranapaq (Lev. 22:32). Mëtsika kutim “Noqa Jehovämi kä”, neqta tarintsik, tsëmi rikätsimantsik Diosta wiyakunan alläpa precisanqanta. Këchö y qateqnin kaq yachatsikïchömi rikäshun Jehoväta limpiu sirwinapaq precisaq yachatsikïkunata.

LIMPIUM KANANTSIK

3, 4. a) ¿Imatataq rikätsikun Aaronta paqayanqan? b) ¿Imatataq rikätsikun Aaronpa tsurinkunata paqayanqan? (Rikäri kë yachatsikïpa qallananchö këkaq dibüjuta.)

3 (Leyï Levïticu 8:5, 6 *.) Jehoväqa Aarontam akrarqan,  sacerdötikunapa mandaqnin kanampaq y tsurinkunana sacerdöti kayänampaq. Aaronqa, Jesucristutam rikätsikurqan y tsurinkunanam ciëlupaq akrashqakunata. Peru ¿imatataq rikätsikun Aaronta yakuwan paqayanqanqa (awiyanqanqa)? ¿Jesuspis paqakunan precisarqantsuraq? Manam, ‘jutsannaqmi’ karqan (Heb. 7:26; 9:14). Aaron limpiu quedanqanqa rikätsikurqan, Jehoväpa rikëninchö Jesus limpiu kanqantam. Y ¿imatataq rikätsikun Aaronpa tsurinkunata paqayanqanqa?

4 Rikätsikun ciëluchö sacerdöti kayänampaqqa limpiuraq kayänantam. ¿Bautisakurtsuraq limpiu y jutsannaq quedariyan? Manam, Bautismuqa rikätsikun, llapan kawëninkunawan Jehoväta sirwiyänampaq änikuyanqantam. Tsëqa, ¿imataq limpiu tikratsinman? Pablu ninqannömi, Diospa ‘yachatsikïnin’. Tsëmi ciëlupaq akrashqakunaqa kawëninkunachö Jesus yachatsikunqanta rurayänan (Efes. 5:25-27). Awmi, Diospa yachatsikïninllawanmi, limpiashqa këta puëdiyan. ¿Tsënötsuraq nishwan “juk kaq üshakunapaqpis”? (Juan 10:16, NM.)

Jehoväqa alläpam kushikun limpiu y juknölla markan kanqanta rikar

5. ¿Imanirtaq nintsik Diospa Palabranwan Patsapaq kaqkunapis limpiu këta puëdiyanqanta?

5 Rikanqantsiknömi, “mana yupetapis puedipaq” Patsachö kawaqpaq kaqkunaqa Aaronpa tsurinkunatatsu rikätsikuyan (Apoc. 7:9). Peru Diospa Palabranwanqa pëkunapis limpiu këta puëdiyanmi. Jesus yawarninta ramanqanmanmi markäkuyan, y tsëmi yanapan “paqasta junaqta” Jehoväta sirwiyänampaq (Apoc. 7:13-15). Ciëlupaq kaqkuna y Patsapaq kaqkunaqa, imëpis  limpiu këtam procurayan, y tsëtaqa rikätsikuyan portakïninkunawanmi (1 Pëd. 2:12). ¡Jehoväqa alläpachi kushikun ciëlupaq y Patsapaq kaqkuna limpiu y juknölla kayanqanta rikar y Jesusta wiyakuyanqanta rikar!

6. ¿Imanirtaq imanö këkanqantsikta seguïdu rikäkushwan?

6 Sacerdötikuna limpiu kayanqanqa noqantsikpaqpis alläpam precisan. Yachatsikuyänan Wayita limpiuta rikar y noqantsiktapis limpiuta y shumaq altsapäkushqata rikämarnintsikmi, Diospita yachakïkaqkuna espantakuyan. Jinamampis, sacerdötikuna limpiu kayanqanqa rikätsimantsik, Jehoväta adorëta munaqkunaqa limpiu shonqunkunawan rurayänan precisanqantam (leyi Salmu 24:3, 4 *; Is. 2:2, 3). Jehoväqa munan limpiu shonquntsikwan, yarpënintsikwan y cuerpuntsikwan sirwinatam. Tsëpaqqa seguïdum imanö këkanqantsikta rikäkunantsik, y mana allita tarirninqa rasmi cambianantsik (2 Cor. 13:5). Tantiyarinapaq, juk Testïgu pornografïata rikararqa kënömi tapukunan: “¿Ashikäku yanapakïta rakcha rurëta jaqinäpaq y rikätsikïkäku limpiu kanqäta?” (Sant. 5:14).

LIMPIU KËQA WIYAKOQ KËMI

7. ¿Imanötaq Jesus cumplirqan Levïticu 8:22-24 textu ninqanta?

7 Israelchö sacerdötita patsätsirmi, Moisesqa Aaronpa y tsurinkunapa derëcha kaq rinrinkunaman, makinkunapa y chakinkunapa derëcha kaq maman dëdunkunaman carnërupa yawarninta jichapurqan (leyi Levïticu 8:22-24 *). Tsëmi rikätsikurqan sacerdötikuna wiyakuyänampaq y alli rurëta procurayänampaq. Y tsëtam Sacerdötikunapa Mandaqnin Jesuspis, ciëlupaq y Patsapaq kaqkunata yachatsishqa. Rinrinqa Jehoväta wiyakunampaqmi listu këkarqan, makinnam munëninta ruranampaq y chakinnam alli kaq nänipita mana rakikänampaq (Juan 4:31-34).

8. ¿Imatataq Jehoväpa sirweqninkuna ruranantsik?

8 Ciëlupaq kar o patsapaq karpis Sacerdötikunapa Mandaqnin Jesus ruranqantam qatinantsik, y Bibliachö qellqarëkaq Jehoväpa mandakïnintam wiyakunantsik, porqui manam Diospa espïritunta llakitsita munantsiktsu (Efes. 4:30). Chakintsikpaq ‘alli nänita’ rurashun (Heb. 12:13).

Bibliachö qellqarëkaq Jehoväpa mandakïnintam wiyakunantsik, manam Diospa espïritunta llakitsita munantsiktsu

9. a) ¿Imatataq niyarqan Jehoväpa testïgunkunata Pushaqkunawan trabajayashqa kima wawqikuna? b) ¿Imanötaq yanapamantsik kë wawqintsikkuna niyanqan limpiu këta sïguinapaq?

9 Jehoväpa Testïgunkunata Pushaqkunawan atska watapana trabajashqa  wawqintsikkuna niyanqanta rikärishun: “Pëkunawan trabajë shumaq kaptimpis, rikarqömi ciëlupaq akrashqa karpis jutsasapa kayanqanta. Tsënö kayaptimpis, markanta diriginampaq Dios akranqan nunakunata wiyakïtaqa alläpam sinchikurqö”. Juk wawqinam nin: “2 Corintius 10:5 textum Cristuta wiyakunapaq nin, tsëmi yanapamashqa Diospa markanchö dirigeqkunata shonqupita patsë yanapanäpaq”. Juk kaq wawqinam nin: “Jehovä kuyanqan kaqta kuyaqqa, chikinqan kaqtapis chikinmi, imëpis yanapakïnintam ashin y kushitsinmi. Y markanta diriginampaq churanqan nunakunatapis wiyakunmi”. Kë wawqiqa, wawqi Nathan Knorr wiyakoq kanqanta rikarmi espantakurqan. 1925 watachömi Täpakoq revista ingleschö, “Juk nacion yurin” nishqan yachatsikïninchö mushoq yachatsikïkunata yachatsikurqan. Wakin wawqikunaqa manam creiyarqanllatsu. Peru wawqi Nathan Knorrqa rasllam chaskikurqan. Kë wawqintsikkuna niyanqanman pensëqa yanapamantsik limpiu këqa wiyakoq këwan igual-lla kanqantam.

YAWARPAQ JEHOVÄ MANDAKUNQANTA WIYAKUSHUN

10. ¿Imanirtaq precisan yawar asuntupaq Jehovä mandamanqantsikta wiyakunantsik?

10 (Leyi Levïticu 17:10 *.) Jehovämi israelïtakunata nirqan, “ima yawartapis” mana mikuyänampaq. Jina tsënöllam noqantsiktapis nimantsik nunapa o animalpa yawarnimpita (Hëch. 15:28, 29). Kawënintsik peligruchö kaptin o Jehoväta mana reqeq nunakuna obligamashqapis, Jehoväta wiyakunapaqmi listu këkantsik. Noqantsikqa Jehovätam kuyantsik y nimanqantsiktam wiyakïta munantsik. Manam ni imarëkur Jehoväta llakitsita, ni markampita qarqushqa këta munantsiktsu. Yawarta mana munanqantsikrëkur penqakatsimashqapis manam munashuntsu (Jüd. 17, 18). ¿Imataq yanapamashwan yawar mikïpita o churakïpita alli tsarakunapaq? (Deut. 12:23.)

Jehovätam kuyantsik y nimanqantsiktam wiyakuntsik

11. ¿Imanirtaq nintsik Jutsapita Pägakuyänan Junaq yawarwan rurayanqanqa juk precisaqta rikätsikunqanta?

11 Jutsapita Pägakuyänan Junaqchö sacerdötikunapa mandaqninta yawarwan imata ruranampaq Jehovä ninqanmi rikätsimantsik, yawarta imanö rikanqanta. Yawarqa utilisakänan karqan, jutsankunapita perdonashqa o limpiashqa kayänampaqmi. Tsë junaqchömi sacerdötiqa, conträtu babulta tsaparaqpa puntanman chiwapa u törupa yawarninta pillchitseq (Lev. 16:14, 15, 19). Tsënöpam Jehoväqa jutsankunata perdonaq. Jina Jehoväqa mandakurqanmi, juk animalta wanutsirqa, yawarninta jichariyänampaq y allpawan tsapayänampaq. Porqui, “ëtsapa almanqa [o kawëninqa] yawarchömi këkan” (Lev. 17:11-14). Jutsapita Pägakuyänan Junaq yawarwan rurayanqan y animalta wanutsir yawarninta jichariyanqanqa, juk alläpa precisaqtam rikätsikoq; manam juk costumbrillatsu karqan.  Unëpis Jehoväqa, Noëta y mirënintam mandarqan yawarta mana mikuyänampaq (Gen. 9:3-6). ¿Imatataq këqa yachatsimantsik?

12. Hebrëu cristiänukunata Pablu ninqannö, ¿imaraqtaq yanapakoq perdonta chaskiyänampaq?

12 Perdonashqa kanapaqqa yawar-raq precisanqantam apostol Pablu kënö nirqan: “Yawarta mana ramayaptenqa, jutsancunapis manam perdonashqatsu caq” (Heb. 9:22). Animalpa yawarnin precisaq kaptimpis, tsënö rurayanqanqa, jutsasapa kayanqanta y chipyëpa perdonashqa kayänampaqqa juk mas precisaq yawartaraq wanayanqantam yarpätseq. Porqui “leycunaqa carqan que patsaman biennintsic naqana yequecamonqanta cuentata qocunallapaqmi” (Heb. 10:1-4). ¿Imanötaq chipyëpa perdonashqa kayanman karqan?

13. ¿Imanötaq sientikuntsik Jesus ruranqampita?

13 (Leyi Efesius 1:7.) Jesus wanunqanqa alläpa valoryoqmi pëta y Jehoväta kuyaqkunapaqqa (Gäl. 2:20). Peru rasumpëpaqa, jutsapitaqa libramarquntsik kawarimur ruranqanraqmi. Jutsapita Pägakuyänan Junaqpaq leyqa tsërëkurmi karqan. Tsë junaqmi sacerdötikunapa mandaqnin animalkunapa yawarninwan Diospa carpa wayinchö këkaq Chipyëpa Limpiu kaq Cuartuman yëkoq, y tardipëpanam templuman yëkoq,  tsëchömi Jehoväta entregaq lädunchö këkaqnö (Lev. 16:11-15). Jina tsënöllam Jesuspis kawariramurnin, ciëluta ëwarnin yawarnimpa chaninta Jehoväta entregarqan (Heb. 9:6, 7, 11-14, 24-28). ¡Alläpam agradecikuntsik tsëta ruranqampita! Tsë yawarpa chaninman markäkurmi, jutsantsikpita perdonta chaskintsik y limpiu concienciayoq kantsik.

14, 15. ¿Imanirtaq entiendinantsik y wiyakunantsik precisan yawar asuntupaq Jehovä mandamanqantsikta?

14 Awmi, kananqa alleqnam entiendintsik “ima yawartapis” mikunata Jehovä imanir michämanqantsikta (Lev. 17:10). Jehoväpaqqa, yawarqa kawëmi, tsëmi alläpa sagrädu (Gen. 9:4). Tsëmi pënölla rikëta munantsik y mandamanqantsikta wiyakuntsik. Jehoväwan alli kanapaqqa, Jesuspa yawarninman markäkunqantsikpitaran y Jehoväpaq yawar alläpa precisanqanta rikanqantsikpitaran (Col. 1:19, 20).

¿Yawarpaq Jehovä ninqanta wiyakunëkipaq listuku këkanki? (Rikäri 14 y 15 kaq pärrafukunata)

15 Imë höra karpis, noqantsik o familiantsik karmi, yawarta o yawarpita rakishqa kaqkunata churakïta o mana churakïta y mëdicukuna yawarnintsikwan imata rurayänampaq kaqta akranantsik. Manam mandakunqanta mana wiyakïnintsikwan Jehoväta llakitsita munantsiktsu. Tsëmi alläpa precisan, Diosman mañakunantsik y yawar asuntupaq alleq musyapakunantsik, imapis manaraq pasamashqa. Tsënö rurarqa, sinchim y listum këkäshun creenciantsikta defendinapaq, y nunakuna nimanqantsikta mana wiyanapaq. Mëtsika doctorkuna y nunakunam, yawar churakïlla kawënintsikta salvanqanta creir, nunakunata yawarninkunata qoyänampaq niyan. Peru noqantsikqa alleqmi musyantsik, Jehovälla yawarwan imata ruranapaq kaqta. Porqui pëpaqqa ‘ima yawarpis’ alläpa sagrädum. Tsënö këkaptinqa, ¡yawarpaq Jehovä mandakunqanta wiyakushun! Jinamampis limpiu këta procurashun, tsënöllapam Tsurimpa salvakoq yawarnimpita agradecikunqantsikta rikätsikushun. Porqui, tsëllawanmi perdonta y imëyaqpis kawakïta chaskita puëdintsik (Juan 3:16).

Yawarpaq Jehovä mandakunqanta wiyakunapaq listu këkäshun

¿IMANIRTAQ LIMPIU KANANTSIKTA JEHOVÄ SHUYARAN?

16. ¿Imanirtaq limpiu kanantsik?

16 Egiptupita jorqaramurmi israelïtakunata Jehovä nirqan: “Noqam Jehovä kä, Diosnikikuna kanäpaq Egiptupita jorqëkäyämushoqniki; y qamkunaqa limpium kayänëki, porqui noqaqa limpium kä” (Lev. 11:45). Limpiu karmi, Jehoväqa shuyararqan markampis limpiu kananta. Tsëmi noqantsikpis limpiu kanantsik. Tsëtam Levïticu libruqa cläru willëkämantsik.

17. ¿Imanötaq Levïticu libru yanapamantsik?

17 Levïticu librupita yachakïqa alläpam yanapamarquntsik limpiu kanapaq. Levïticu libruchöqa, jina juk precisaq yachatsikïkunapis kanmi. Qateqnin kaq yachatsikïchömi masta rikäshun Jehoväta limpiu sirwinapaq.

^ par. 3 Levïticu 8:5, 6: “Tsëpitanam Moises Israel markata nirqan: ‘Këta ruranapaqmi Jehoväqa mandamarquntsik’. Tsënam Moisesqa Aaronta y tsurinkunata witïkatsimur yakuwan paqarirqan”.

^ par. 6 Salmu 24:3, 4: “¿Pitaq witsanman Jehoväpa jirkanman y pitaq sharkunman santu sitiunchö? Makinwan mana jutsallakushqa kaq y limpiu shonquyoq kaq, penqakïman mana churamaq kaq, ulikurkur mana juraq kaq”.

^ par. 7 Levïticu 8:22-24: “Tsëpitanam juk kaq carnëruta witiratsimurqan, patsätsiyänampaq kaq carnëruta, y Aaronwan tsurinkunam carnërupa peqanman makinkunata churayarqan. Tsëpitanam, Moisesqa roqurirqan y wakin kaq yawarninta tsaririr Aaronpa derëcha kaq rinrinman llushirirqan y makimpa y chakimpa derëcha kaq maman dëdunmampis llushirirqan. Tsëpitanam Moisesqa Aaronpa tsurinkunata wititsimurqan y derëcha kaq rinrinkunaman llushirirqan y makinkunapa y chakimpa derëcha kaq maman dëdunkunaman llushirirqan; y wakin kaq yawartanam entëru altar kuchumpa tsaqtsurirqan”.

^ par. 10 Levïticu 17:10: “Israelchö mëqan nuna o qamkunawan yachëkaq mëqan forastëru, ima yawartapis mikuptinqa, contranmi churakäshaq y markampitam ushakätsishaq”.