Llapan kanqanman ëwari

Qateqnin kaqman ëwë

Qallananchö tïtulukunaman ëwë

Jehoväpa testïgunkuna

Quechua (Ancash)

Täpakoq (yachakunapaq)  |  Juliu de 2014

‘Testïgökunam kayanki’

‘Testïgökunam kayanki’

“Jehovämi kënö nin: ‘Qamkunam testïgökuna kayanki’.” (IS. 43:10)

1, 2. a) ¿Imataq juk testïguqa? b) ¿Noticiata jorqamoqkuna Jehoväpita willakuyashqaku? c) ¿Imanirtaq noticiakunachö pëpita willakuyänantaraqku Jehovä wanan?

JUK testïguqa, pasakunqanta rikaq y willakoqmi. Tantiyarinapaq, Sudafricachömi 160 watapana juk periödicupa jutin The Witness (Testïgu). Tsë jutiqa alläpa allim, porqui juk periödicuqa kë munduchö imëka pasakunqantam rasun kaqllata willakunan. Tsë periödicuta patsätseq nunam nirqan, “rasun kaqllata y imëpis rasun kaqllata” willakunampaq rurashqa kanqanta.

2 Peru noticiakunachöqa manam precisaq pasakunqankunata willakayämushqatsu, o willakamurpis manam pasakunqantanöllaqa niyämushqatsu. Jina, manam Diospita rasumpa kaqta y ruranqankunata willakayämushqatsu. Peru Jehoväqa, manam noticiakunaparaq pëpita willakuyänanta wanantsu. Pëqa kënömi nirqan: “Llapan nacionkunam musyariyanqa noqa Jehovä kanqäta” (Ezeq. 39:7). Peru Jehoväpaqa 8 millonnö Testïgunkunam, pï kanqanta, ruranqampita y nunakunapaq imata rurëkanqampita entëru Patsapa willakïkäyan. Jina ruramunampaq änimanqantsiktapis willakïkantsikmi. Tsëta rurarninmi, jutimpa qayashqa kanqantsikta precisaqpaq churëkantsik. Isaïas 43:10 textuchömi Jehovä kënö nin: “Qamkunam testïgökuna kayanki, akrashqä sirwimaqnïmi kanki”.

3, 4. a) ¿Imëtaq Bibliata Estudiaqkuna jutinkuna churakuyarqan, y imanötaq sientikuyarqan? (Rikäri kë yachatsikïpa qallananchö këkaq dibüjuta.) b) ¿Ima tapukïkunapitataq yachakushun?

 3 Jehoväpa jutinta musyatsikïnöqa manam imapis kantsu, pëqa ‘imëkamayaqpis Mandakoqmi’, y kikinmi nin: “Këmi imëyaqpis jutï, y noqataqa manam wamrëkikunapa wamrankunapis qonqayämänantsu” (1 Tim. 1:17, NM; Ex. 3:15; igualatsi Eclesiastes 2:16 textutawan). Bibliata Estudiaqkunaqa 1931 watachömi, Jehoväpa testïgunkuna nir jutinkuna churakuyarqan, tsëpita patsëmi agradecikur cartakuyanqan kë revistachö yarqamurqan. Canadäpita juk congregacionmi kënö nirqan: “Jutintsik Jehoväpa testïgunkuna kanqanta musyëqa kushikïpaqmi, allichö katsitam procurayäshaq”.

4 ¿Imanötaq Jehoväpa jutimpa qayashqa kanqantsikta precisaqpaq churashwan? ¿Jehoväpa testïgunkuna neq jutita imanir churakunqantsikta entienditsikïta puëdintsikku? Yachakurishun.

UNË WITSANCHÖ DIOSPA TESTÏGUNKUNA

5, 6. a) ¿Imanötaq israelïta teytakunaqa Jehoväpa testïgun kayarqan? b) ¿Ima masta rurayänampaqtaq israelïtakunata Jehovä mandarqan? c) ¿Imanirtaq teytakunapis tsënölla wamrankunawan rurayanman?

5 Isaïaspa tiempunchöqa israelïtakunam, Jehoväpa ‘testïgun’ kayarqan, y entëru nacionnam ‘sirweqninkuna’ (Is. 43:10). Testïgu kayanqantaqa rikätsikuyarqan, unë witsanchö Dios ruranqampita wamrankunata yachatsirninmi. Cada wata Pascuata celebrayänampaq mandakïchömi kë mandakïpis këkarqan: “Wamrëkikuna, ‘¿imanirtaq këta celebrayanki?’ niyäshuptikiqa, kënömi niyänëki: ‘Kë pascuaqa Jehoväpaq qarëmi, porqui egipciukunapa wamrankunata wanutsinampaq pasarninmi, israelïtakunapa wayinkunata jaqirirqan,  y tsënömi salvarqan’” (Ex. 12:26, 27). Itsa wamrankunata willayarqan, Jehoväta sirwiyänampaq faraon kaqta Moises ëwar mañakuptin, faraon kënö contestanqanta: “¿Pitaq Jehoväqa mandakunqanta wiyanäpaq, y Israelta kachanäpaq?” (Ex. 5:2). Jina willayarqanchi, chunka castïgukuna pasakunqanta y Puka lamarpa tsimpayanqanta, Y faraonpa tapukïnin imanö contestakanqanta. Jehoväqa Llapanta Puëdeqmi karqan, jina këkanllam. Tsënöpam israelïtakunaqa testïgu kayarqan, porqui Jehovä rasumpa kaq Dios kanqanta y änikunqanta cumpleq kanqantam rikäyarqan.

6 Jehoväpa testïgun këta valuraq israelïtakunaqa, manam wamrankunallatatsu willayarqan, sinöqa juk markapita esclävunkunatawanmi. Jina Jehovä munanqannö limpiu portakuyänampaqpis wamrankunataqa willayarqanmi. Pëmi mandakurqan, “santum kayänëki, porqui noqa Jehovä Diosnikikunapis santum kä” nir (Lev. 19:2; Deut. 6:6, 7). Tsënöllam, kanan witsan teytakunapis wamrankunata yachatsiyänan, limpiu portakurnin apayanqan Diospa jutinta respetayänampaq (leyi Proverbius 1:8 * y Efesius 6:4 *).

Wamrantsikkunata Jehoväpita parlapanqantsikqa apanqantsik jutita alabanapaqmi yanapan (Rikäri 5 y 6 kaq pärrafukunata)

7. a) Israelïtakuna Jehoväwan alli kayanqan witsanqa, ¿imanötaq vecïnun nacionkuna rikäyaq? b) ¿Imapitataq alleq cuidakunantsik Diospa jutimpa reqishqa kaqkunaqa?

7 Wiyakuyanqan witsankunaqa, israelïtakuna Diospa jutimpa reqishqa kayanqantam vecïnun nacionkunata cläru rikätsikuyarqan. Pëkunatam kënö niyashqa kayarqan: “Patsachö llapan nunakunam musyayanqa Jehoväpa jutimpa qayashqa ka[ya]nqëkita, y mantsayäshunkim” (Deut. 28:10). Peru israelïtakunaqa, nuna ruranqan dioskunata adorarninmi Jehoväta llakitsiyaq. Cananeukunapa diosninkunanömi mana alli tikrakuriyarqan, y wamrankunatam tsë diospaq kayayaq y waktsakunatapis sufritsiyaqmi. Këqa yachatsimantsik, Jehoväpa alläpa limpiu jutinta apëkarqa, limpiu këta imëpis procuranapaqmi.

“¡RIKÄYË! MUSHOQTAM RURAMUSHAQ”

8. a) ¿Imata ruranampaqtaq Isaïasta Jehovä mandarqa? b) ¿Y ima nirqantaq Isaïas?

8 Isaïastawanmi Jehovä israelïtakunata willatsishqa karqan, Jerusalen ushakänampaq kaqta, y pëkunata prësu apakuyänampaq kaqta. Tsënö nishqa karpis, nirqanmi markanta imanö libranampaq kaqta (Is. 43:19). Mana wiyakuyänampaq kaqta muyëkarpis, Isaïastawanmi willëkätsirqanlla. Jina Isaïaspa qallanan joqta capïtulunkunaqa parlan, Jerusalen ushakänampaq kaqtam. Peru Isaïasmi musyëta munarqan israelïtakuna imëyaq mana wiyakuyänampaq kaqtam. Jehovänam contestarqan, “llapan markakuna chipyëpa ishkinqanyaq, pipis mana täranqanyaq, y patsapis tsunyaq tikranqanyaq” nir (leyi Isaïas 6:8-11 *).

9. a) ¿Imëtaq cumplikarqan Jerusalenpaq Isaïas willakunqan? b) ¿Imanirtaq noqantsikpis alkäbulla këkänantsik?

9 Isaïasqa tsë carguta chaskirqan Uzïaspa mandakïnin ushanan witsankunam,  778 wata (m.J.sh.) witsanchö. Profëtanöqa sirwirqan 46 watakunapam, 732 watakunayaq, Ezequïas mandakoq yëkuriptimpis sïguikarqanllam. Tsëqa karqan, 607 watachö Jerusalen ushakänampaq, 125 watakuna pishikaptinmi. ¡Israel nacionqa unëllapitanam wiyashqa karqan ima pasanampaq kaqta! Tsënöllam kanan witsampis, Jehoväqa unëpitana markanta willëkashqa shamoq tiempuchö ima pasakunapaq kaqta. 135 watakunapanam kë revistaqa, leyeqninkunata willëkashqa Satanaspa gobiernun ushakärinampaqna kaqta y Waranqa Watapa Jesuspa mandakïnin trukanampaq kaqta (Apoc. 20:1-3, 6).

10, 11. ¿Isaïas ima willakunqantataq Babiloniachö këkaq israelïtakuna rikäyarqan?

10 Jehoväta wiyakoq y babiloniukunaman entregakoq judïukunaqa, manam wanuyarqantsu Jerusalen ushakaptin; prësum apakuyarqan (Jer. 27:11, 12). 70 watakuna pasariptinnam, Jehovä kënö ninqan cumplikanqampita testïgu kayarqan: “Këtam Jehovä nishqa, Rantiyäshoqnikikuna, Israelpa Santun: ‘Qamkunarëkurmi Babiloniaman kachamushaq y carcelkunapa rëjankuna kichakärinampaqmi permitishaq’” (Is. 43:14).

11 Kë willakï ninqannömi, 539 watapa octubri killanchö, Jerusalen templupita apayanqan väsukunawan diosninkunapa nöpanchö babiloniukuna upyëkäyarqan. Y tsë paqasmi, Media y Persia tröpakunaqa Babiloniaman yëkuriyarqan. Y 538 o 537 watachömi Babiloniata Cïru ushakäratsirqan, y Jerusalenta kutir templuta altsayänampaqmi judïukunata mandarqan. Isaïasqa tsëtam willakurqan, y hasta arrepentikoq israelïtakuna Jerusalenta kutiyaptin Jehovä imanö cuidanampaq kaqtapis willakushqanam karqan. Tsë israelïtakunatam, “kikïpaq patsätsikunqä y alabansäta willakunampaq markä” nir Jehovä qayarqan (Is. 43:21; 44:26-28). Jerusalenta kuteq y templuta altsaq judïukunam, rasumpa kaq y änikunqankunata cumpleq Jehovä Diospa testïgun kayarqan.

12, 13. a) ¿Pikunataq israelïtakunaman juntakäyarqan Jehoväta yapë sirwir qallayänampaq? b) ¿Imanötaq ‘juk kaq üshakuna’ portakuyanman ciëlupaq akrashqakunata yanaparnin? c) ¿Ima bendiciontataq ‘juk kaq üshakuna’ chaskiyanqa?

12 Mëtsikaq mana Israel nunakunam, Jehoväta yapë sirwir qallaq israelïtakunaman juntakäyarqan, y tiempuwannam mana judïu kaqkunapis judïu tikrariyarqan (Esd. 2:58, 64, 65; Est. 8:17). Tsënöllam kanampis, “mana yupetapis puedipaq” ‘juk kaq üshakuna’, ciëlupaq  akrashqakunata yanapëkäyan (Apoc. 7:9, 10; Juan 10:16, NM; Gäl. 6:16). Y pëkunapis Jehoväpa testïgunkuna neq jutitam apayan.

13 Y tsë jutïrëkurmi Diosta mana jaqishpa limpiu portakuyänan. Jina mana pantayänampaq sinchikïkarpis, jutsasapa karmi cada junaq Diosta perdonta mañakuyänan, y santu jutinta apayänampaq Dios permitinqampitapis agradecikuyänanmi (leyi 1 Juan 1:8, 9). Tsëta rurarllam, Waranqa Watapa Jesus mandakuptin, ushanan witsankunachö Jehoväpa testïgunnö kawashqa karnin, imakunapa pasayanqanta kawarimoqkunata kushishqa willayanqa.

¿IMA NINANTAQ DIOSPA JUTINQA?

14. ¿Ima ninantaq Jehovä jutiqa?

14 Apanqantsik jutita mas kuyanapaq, “Jehovä” juti ima ninan kanqanman pensarishun. Tsë jutiqa hebrëu idiömachö “ruraq” ninantam rikätsikun. Tsëmi Jehovä jutiqa “Pëmi Ruranampaq Yuritsin y Rurakätsin” ninan. Këmi cläru rikätsikun, kawaq kaqkunapa y mana kawaq kaqkunapapis Kamaqnin kanqanta, y ninqanta imëpis cumpleq kanqanta. Tiempu pasanqanmannömi, Satanas michäkïkaptimpis, llapan munëninta Jehoväqa cumplikan.

15. ¿Imanötaq jutin ima ninan kanqanwan, imanö kanqanta Jehovä willakurqan? (Rikäri “ Imëkata musyatsikoq juti” neq recuadruta.)

15 Egiptupita markanta jorqamunampaq Moisesta Jehovä mandarmi, imanö kanqanta willarnin jutimpaq kënö nirqan: “‘Noqaqa rikätsikushaq munanqäta logrëta puëdeq kanqätam’ [o, ‘Noqaqa munanqa Këmanmi Chäshaq’]. Jina nirqanmi: ‘Këtam Israelpa tsurinkunata ninëki: ‘Noqaqa rikätsikushaqmi’ qamkunaman kachamashqa’” (Ex. 3:14, nota). Tsënömi Jehoväqa munëninta cumplinampaqqa, munanqan höra imanö këmampis tikran. Israelïtakuna esclävu këkäyaptinqa, libraqninman, tsapaqninman, pushaqninman y imëka wanayanqantapis qoqninmanmi tikrarqan.

DIOSPA JUTINTA APANQANTSIKPITA AGRADECIKUSHUN

16, 17. a) ¿Imanötaq Jehoväpa jutimpa qayashqa kanqantsikpita agradecikunqantsikta rikätsikushwan? b) ¿Imapitataq qateqnin kaq yachatsikïchö yachakushun?

16 Kanan witsampis, jutin ima ninan kanqantaqa Jehovä cumplïkanllam; llapan wananqantsikkunatam qoykämantsiklla y pëpitapis yachëkätsimantsikllam. Peru Jehoväpa jutinqa manam kikin munanqanman tikranampaq kaqllatatsu rikätsikun, sinöqa munënin cumplikänampaqqa, Testïgunkuna rurëta procurayanqanta cumplikätsinqantapis rikätsikunmi. Këkunaman pensanqantsikmi yanapamantsik, jutinta allichö quedatsinapaq. Noruëgapita 84 watayoq Käre jutiyoq Testïgun, 70 watapana Jehoväta sirwin, y kënömi nin: “Manam imawampis igualantsu imëyaqpis kawaq Jehoväta sirwinqantsiknöqa, y jutinta apaq markanchö kanqantsiknöqa. Bibliawan yachatsiptiki nunakuna kushikuyanqanqa alläpa kushikïpaqmi. Alläpam gustëkaman Jesus wanunqampita y tsërëkur shumaq Patsachö mana wanïpa kawakunapaq kaqpita yachatsikïqa”.

17 Awmi, wakin markachöqa manam Diospita yachakïta munaqkunata tarintsikllatsu. Peru ¿Kärenöku kushikuntsik juk wiyakoqta tarirnin, y Diospa jutin ima ninan kanqanta yachatsirnin? Y ¿imanötaq Jehoväpa testïgun këkarqa, Jesuspa testïgumpis kashwan? Tsëtam qateqnin kaqchö yachakushun.

^ par. 6 Proverbius 1:8: “Kuyashqa wamrä, teytëkipa yachatsikïninta wiyakï, y mamëkipa leyninta ama jaqitsu”.

^ par. 6 Efesius 6:4 (NM): “Qamkuna papäkuna, ama wamrëkikunata piñatsir këkäyëtsu. Tsëpa rantinqa, Jehoväpa yachatsikïninchö y consëjunchö wätayë”.

^ par. 8 Isaïas 6:8-11: “Y Jehoväpa voznintam kënö neqta wiyarirqä: ‘¿Pitaraq kachashaq, y piraq noqantsikpa rantintsik ëwanqa?’ Y noqanam nirqä: ‘¡Këchömi noqa këkä! Noqata kachamë’. Y pënam nirqan: ‘Ëwë y kë markata ni: “Kutin kutin wiyayë, peru ama entiendiyëtsu, y kutin kutin rikäyë, peru ama yachakuyëtsu”. Kë nunakunapa shonqunta mana wiyakunampaq y mana wiyakoq rinrinkuna mana wiyanampaq rurë, nawinkunata laqakätsi mana rikäyänampaq, rinrinkunawan mana wiyayänampaq, y shonqunkuna mana entiendinampaq, y arrepentikurnin mana kachakäyänampaq’. Tsënam nirqä: ‘¿Imëyaq Jehovälla?’. Tsënam pë nirqan: ‘Llapan markakuna chipyëpa ishkinqanyaq, pipis mana täranqanyaq, y patsapis tsunyaq tikranqanyaq’”.