Juk kuti Adolf Hitler discursar ushariptinmi, noqata y kima wamra mayïkunata mandayämarqan wëtan apapuyänäpaq. ¿Imanirtaq noqata akrayämarqan? Porqui papänïmi Hitlerpa partidunchö yanapakoq, y dirijeqnimpa choferninmi karqan. Y mamänïqa alläpa catölicam karqan, y monja kanätam munarqan. Peru noqaqa manam papänï ni mamänï nimanqantatsu rurarqä. ¿Imanir? Willariyashqëki.

AUSTRIA nacionpa Graz markanchömi winarqä. Qanchis watayoq këkaptïmi catölicukunapa escuëlanman churayämarqan. Peru cürakunawan monjakuna kakuyanqanta rikarmi mamänïta jorqamänampaq nirirqä. Y watatapis manaraq cumplirmi yarqukurirqä.

Familiäwan tomakuyanqä fötu, papänïmi këkan militar uniforminwan.

Tsëpitanam juk escuëlamanna churayämarqan, y tsëchömi täraq kä. Peru juk paqasmi Graz nishqan markaman bombakunata jitar qallëkuyarqan, tsëmi papänï shamïkur Schladming nishqan markaman escapatsimarqan. Tsëman chäyänäpaqqa juk tsakatam pasayänä karqan, y pasariyaptïllam tsë tsakata bombawan ushakäratsiyarqan. Y juk kutinam awiläwan huertachö këkäyaptï avionkunapita illapayämarqan. Guërra ushariptinqa, cuentatam qokuriyarqä gobiernupis ni Catölica Religionpis mana confiakïpaq kanqanta.

CONFIAKÏPAQ DIOSTAM REQIRÏ

1950 watachömi juk Testïgu warmiwan mamänï Bibliapita yachakur qallëkurqan. Y pëkuna parlakuyanqantam wiyaq kä, y höraqa mamänïwanmi reunionkunamampis ëwaq kä. Y 1952 watachömi mamänïqa bautizakurirqan.

Mamänïwan ëwayanqä congregacionchöqa mayor warmikunallam kayaq, tsëmi pensarqä mayorkunalla juntakäyänan wayi kanqanta. Peru juk congregacionman ëwarqa mëtsikaq jövinkunatam rikarqä. Tsëmi Graz markaman kutirirqa llapan reunionkunaman ëwar qallëkurqä, porqui cuentatam qokurirqä rasumpa kaqta yachakïkanqäta, Diosqa confiakïpaq y mana jaqikoq kanqanta. Mana allikunapa pasëkashqapis pëqa imëpis yanapëkämantsikllam (Sal. 3:5, 6).

Yachakïkanqätaqa wakinkunatapis willëtam munarqä, tsëmi nanäkunata y turïta parlapar qallëkurqä. Chuskun mayor  nanäkunaqa juk markakunachömi profesora kayaq, tsëmi täräyanqan markakunaman ëwarnin Bibliapita yachakuyänampaq nirirqä. Y tiempuwannam llapan nanäkuna y turïpis Testïgu tikrariyarqan.

Yachatsikur qallarinqäpita ishkë semänallatam 30 watayoqnö juk warmita Bibliapita yachatsir qallëkurqä. Y tsë warmiqa bautizakurirqanmi. Y tsëpitanam qowan y ishkan wamrankunapis bautizakuriyarqan. Tsë warmita yachatsinäpaqqa alli buënum preparakoq kä, porqui noqataqa manam Bibliapita estudiuta qoyämashqatsu karqan. Tsënö alleq preparakunqämi yanapamarqan Biblia ninqankunata mas entiendinäpaq. Y 1954 wata abril killachömi bautizakurirqä.

“CHIKIKÄYÄMAPTIMPIS, JEHOVÄQA MANAM JAQIYÄMASHQATSU”

1955 watachömi atska nacionkunapaq rurakaq asamblëakunaman Alemaniata, Franciata y Inglatërrata ëwarqä. Y Londreschö këkarmi, Galaad Escuëlachö yachatsikoq Albert Schroeder jutiyoq turita reqirirqä. Museu Britänicu nishqanman reqipakoq ëwayanqächö, pëmi rikätsiyämarqan unë röllukunachö Diospa jutin hebreu idiömachö qellqarëkaqta. Tsëmi yanapamarqan Diosman mas markäkunäpaq y nunakunata yachatsir sïguinäpaq. Albert Schroeder turiqa tiempuwanqa Jehoväpa Testïgunkunata Pushaqmi tikrarirqan.

Yanaqïwan Mistelbach (Austria) markachö precursöra especial kayanqä witsan. Noqam izquierda kaq läduchö këkä.

1956 wata 1 de enëru killam llapan tiempüwan Diospita yachatsikur qallarqä. Y chusku killa pasariptinllam precursöra especial kanäpaq nombrarayämarqan, y mandayämarqan Austria nacionpa Mistelbach nishqan markamanmi, y tsëchöqa manam Testïgukunaqa ni jukllëllapis karqantsu. Yanaqïwanqa, qallananllachöqa manam shumaqllaqa entiendinakuyarqätsu. Noqaqa 19 watäta cumplinäpaqnam këkarqä y pënam 25 watayoq karqan. Pëqa winashqa karqan chakrachömi y noqanam jatun markachö. Pëqa tempränullam patsäkoq y qoya qoyallam shärikoq, y noqanam tardiraq patsäkoq kä y tardiraq shärikoq kä. Peru Bibliapa consëjunkunata cäsukurmi shumaq entiendinakïta yachakuyarqä y kushishqam Diospita yachatsikuyarqä.

Yachatsikuyanqächöqa chikishqa y qatikachashqam kayarqä, peru Jehoväqa manam jaqiyämarqantsu (2 Cor. 4:7-9). Juk kutim juk ichiklla markachö yachatsikïkäyaptï, nunakunaqa jatusaq allqunkunata qarqarayämurqan. Tsë höram yanaqïwan makipita tsarinakurkuyarqä, y noqam Jehoväman kënö nir mañakurqä: “Kë allqukuna tsariyämarqa, raslla wanuratsiyämätsun”. Peru lädükunaman chäramurqa allqukunaqa wëllutupärayämarmi ëwakuyarqan. ¡Jehovämi tsapäyämarqan! Y llapan nunakunata yachatsirmi sïguiyarqä y llapankunam shumaq wiyayämarqan. Itsa wiyayämarqan allqunkuna mana kaniyämanqanta espantakurnin, o mantsakar mana kutikuyanqäpitachi. Tiempuwanqa wakin nunakunaqa Testïgum tikrayarqan.

Juk kutinam, täräyanqä wayipa duëñun machashqa chäramurqan. Y nunakunata yachatsiyaptïmi, “nunakunatam fastidiayanki”  nirnin cuchillunta aptarkur wanutsiyämëta munarnin escalërapa lloqar qallëkamurqan warmin tsarëkachëkaptin. Tsëmi noqakunaqa sillëtakunawan punkuta trankëkur, ëwakuyänäpaq cösasnïkunata raslla ëllur qallëkuyarqä. Y manaraq yëkamuptinmi qepa kaq punkupa yarqurirnin escapakuyarqä.

Juk hotelchömi posadakuyarqä, y tsëchömi juk watapanö quedakuyarqä. Tsëmanmi wakin estudiantïkunaqa yachatsiyänäpaq shayämoq. Y ichik tiempullachömi cuartükunachö reunionkunata rurar qallëkuyarqä. Täpakoq revistapita y librupitam cada semäna yachakuyaq kayä y chunka pitsqanömi juntakäyaq kayä.

Mistelbach markachöqa juk wata masmi kayarqä. Tsëpitanam mandayämarqan Feldbach markaman. Tsëchöpis manam congregacionqa karqantsu. Y juk yanaqiyoqnam karqä. Y cuartükunaqa qerupita rurashqa juk ichiklla wayipa altusninchömi karqan. Y uchkunkunapam vientu alläpa yëkamoq, tsëmi periödicukunawan tsapayaq kayä. Jina yakutapis juk pözupitam jorqayaq kayä. Peru tsëchö yanapakuyänäpaq kallpachakuyanqäqa allipaqmi karqan. Porqui juk ishkë killakunallatam juk grüpu formakärirqan, y tiempuwanqa juk familiallapitam kima chunkaq bautizakuriyarqan.

Diospita yachatsikurnin imëkakunata pasanqäkunam yanapamashqa, sirweqninkunata Jehovä imanö yanapanqanta mas valoranäpaq. Pipis yanapamënintsikta mana puëdinqanta pensashqapis, Jehoväqa imëpis yanapëkämantsikllam (Sal. 121:1-3).

ALLI KAQ RURËKUNAWANMI JEHOVÄQA YANAPAMANTSIK

1958 watam Nueva York markachö Estadio de los Yankees y Polo Grounds nishqan estadiukunachö atska nacionkunapaq juk asamblëa rurakarqan. Tsëman ëwanäpaq juk solicitudta llenarirmi Australia sucursalman apatsirqä. Y sucursalpitanam tapuyämarqan, “¿Galaad Escuëlaman ëwëta munankimantsuraq?” nirnin, y noqaqa “¡awmi!” nirqämi. Y 32 kaq cläsimanmi invitarayämarqan.

Tsë escuëlachöqa Martin Poetzinger turiwanmi jamakoq kä. Kë turiqa campos de concentracion nishqanchömi alläpa sufrishqa kanaq. Ishkäkunam aleman idiömata  parlayaq kayä y cläsikuna ingleschö kaptinmi, “Ërika, ¿imatataq nikan?” nirnin höraqa tapumaq. Tiempuwanqa kë turiqa Jehoväpa Testïgunkunata Pushaqmi tikrarqan.

Cläsi pullapëkaptinmi turi Nathan Knorr willakamurqan më sitiukunaman mandayämänampaq kaqta. Paraguay nacionman ëwanäpaqmi noqataqa nimarqan. Jövinllaraqmi karqä, tsëmi tsë nacionman yëkunäpaqqa papänïtaraq permïsuta mañakurqä, y 1959 wata marzu killam Paraguayman chärirqä. Asuncion markachö këkaq misionërukunapaq rurayanqan wayichömi quedakurqä, y yanaqïpis juknam karqan.

Ichik tiempullachömi Walter Bright turiwan reqinakuriyarqä. Pëpis misionërum karqan y Galaad Escuëlapa 30 kaq cläsinmanmi ëwashqa kanaq, y pëwanmi casakurqä. Mana allikunapa pasarqa Diospa Palabran kënö ninqantam yarpäyaq kayä: “Qamwanmi noqaqa këkä, ama imatapis mantsëtsu. Ama wakman këman rikachakïtsu, porqui noqam Diosniki kä. Noqam kallpata qoshqëki” (Is. 41:10). Kë textum yarpätsiyämaq Jehoväta imëpis sirwiyaptïqa, mana jaqiyämänampaq kaqta.

Tsëpitanam Brasilwan colindaq sitiuman mandayämarqan. Tsëchöqa cüram alläpa chikiyämaq, y juk kutiqa jövinkunatam nirqan täräyanqä wayita rumiwan saqmayänampaq. Peru tsëllanam qowäqa policïakunapa mandaqninta Bibliapita yachatsir qallëkurqa. Y pënam juk semänapa policïakunata churamurqan wayïkunata cuidayänampaq. Y tsëpita patsëqa manam masqa fastidiayämarqannatsu. Peru tsëpita ichik tiempullatanam mas alli kaq wayimannä cambiarayämarqan Brasil kaq läduman. Y alläpa allim karqan, porqui Brasil kaq läduchö y Paraguay kaq läduchöpis reunionkunata rurëtam puëdiyarqä. Y ëwakuyänä witsampaqqa ishkë taksha congregacionkunam formakärirqan.

Qowäwan Asuncion (Paraguay) markachö misionëru kayanqä witsan.

JEHOVÄQA MANAM JAQIMASHQATSU

Doctorkunam niyämarqan wamrayoq këta mana puëdinäpaq kaqta, peru 1962 watachömi qeshyaq tikrarirqä. Tsëmi Walterpa familian täranqan Hollywood markaman täraq ëwakuyarqä. Tsëqa këkan Estädus Unïduspa Florïda markanchömi. Y familiäta yanapayänä kaptinmi precursor këtaqa puëdiyarqänatsu. Peru Diospita yachatsikïtaqa manam jaqiyarqätsu (Mat. 6:33).

1962 watachö Florïdaman chärirqa rikäriyarqä nunakunaqa juk color kayanqanrëkur juk color nunakunawan juntakïta mana munayanqantam. Y cristiänu mayintsikkunapis yulaq kaqkunawan yana kaqkuna manam reunionpaq ni yachatsikuyänampaq juntakäyaqtsu. Peru tsënö costumbrinkunataqa jaqirmi qallëkuyarqan. Y Jehoväqa bendicirqanmi y kananqa mëtsika congregacionkunam tsë markachöqa kan.

2015 watachömi cancer qeshyawan qowä wanukurqan. 55 watapam casädu kayarqä. Qowaqa Jehoväta y cristiänukunatapis alläpam kuyaq. Kushishqam shuyarëkä alli saloryoqna kawarimunanta (Hech. 24:15).

40 watakunapitapis masmi llapan tiempüwan Jehoväta sirwirqö y mëtsika bendicionkunatam chaskirqö. Tsënö ruranqäpitaqa alläpa kushishqam sientikü. Qowäwanqa, 136 nunakunatam yanapayarqä bautizakuyänampaq. Höraqa alläpa mana alli tiempukunapam pasayarqä, peru tsë tiempukunachöqa llapan problëmakunata Jehovä altsamunampaq kaqmanmi mas confiakuyarqä. Jehoväqa imëpis cuidamashqam (2 Tim. 4:16, 17).

Qowätaqa alläpam llakï, peru precursöra kanqämi yanapamashqa alläpa mana llakikunäpaq. Bibliapita wakinkunata yachatsiqa alläpam yanapaman, y masqa wanushqakuna kawariyämunampaq kaqta yachatsikunqämi. Awmi, ¡Jehoväqa manam ni imëpis jaqimashqatsu! (Is. 41:10).