Llapan kanqanman ëwari

Qateqnin kaqman ëwë

Qallananchö tïtulukunaman ëwë

Jehoväpa testïgunkuna

Quechua (Ancash)

Täpakoq (yachakunapaq)  |  Marzu de 2016

Kawëman chätsikoq nänipam markanta Jehovä pushan

Kawëman chätsikoq nänipam markanta Jehovä pushan

“Këmi alli kaq näniqa. Këpa ëwayë” (ISAÏAS 30:21).

CANTICU: 65 Y 48

1, 2. (1) ¿Imataq mëtsikaq nunakunata salvashqa? (Rikäri kë yachatsikïpa qallananchö këkaq dibüjuta). (2) ¿Imatataq Jehovä ruran salvamänantsikrëkur?

TRENKUNA ëwayänan nänipa cruzaq carretërakunaqa alläpa peligrösum kayaq. Porqui cärrukunaqa mana musyarmi tren cörrikaqman yëkukïkuyaq y trenqa chipyëpam ushakäratseq. Tsëmi tsë cruzaq carretërakunaman atska nacionkunachö kënö neq letrërukunata churatsir qallëkuyarqan: “PARARÏ, RIKË, WIYË”. Kë letrërukunata churatsiyanqampitaqa pachak watapitapis masnam pasashqa, y mëtsikaq nunakunatam salvashqa.

2 Jehoväqa manam tsënö letrërukunallatatsu qomantsik, sinöqa salvamänantsikrëkurmi willakïkunata y mandakïkunata qomantsik. Tsëmi yanapamantsik peligrukunaman mana ishkinapaq y kawëman apakoq nänipita mana yarqunapaq. Awmi, Jehoväqa mana peligrösu nänipam üshankunata pushan (leyi Isaïas 30:20, 21 *).

 JEHOVÄQA SIRWEQNINKUNATA IMËPIS YACHËKÄTSISHQAM

3. ¿Imanötaq llapan nunakuna wanïman apakoq näniman charquntsik?

3 Jehoväqa qallanampita patsëmi imanö kawayänampaq nunakunata mandashqa. Këllaman pensarishun, Eden huertachömi Adantawan Ëvata cläru willarqan imata mana rurayänampaq, y wiyakurqa imëyaqpis kawakïta puëdiyänampaq kaqta (Genesis 2:15-17). Peru pëkunaqa manam cäsukuyarqantsu. Ëvam culebra ninqanta rurarqan y Adannam Ëva ninqanta rurarqan. Tsërëkurmi ishkan sufriyarqan y wanuyarqan. Y tsënöpam llapan nunakuna wanïman apakoq näniman charquntsik.

4. (1) ¿Imanirtaq mushoq mandakïkuna kanan precisarqan Apäkï Tamya pasariptin? (2) ¿Imatataq yachatsimantsik kë mushoq mandakïkuna?

4 Y tiempuwannam, Jehoväqa ushakëta apamunan karqan, tsëmi Noëta cläru mandarqan salvakunampaq imata ruranampaq kaqta. Y Apäkï Tamya pasariptimpis mushoq mandakïkuna kananmi precisarqan. Tsëmi nunakunata Diosqa mandarqan yawarta mana mikuyänampaq. Porqui tsëpita witsëpaqa nunakuna ëtsatapis mikuyänanmi karqan. Tsëmi alleq cläru kënö mandarqan: “Ama mikunkitsu almayoq —yawaryoq— këkaq ëtsataqa” (Genesis 9:1-4). Nunapa “almanqa” kawëninmi. Kë mandakïmi cläru rikätsimantsik kawëta Jehovä imanö rikanqanta y pëlla kawëta qokoq kanqanta. Pëlla kawëpa duëñun karninmi kawëta respetanapaq mandamantsik. Tsëmi, pitapis wanutsiyänanta michäkurqan. Pëpaqqa kawëwan yawarqa alläpa sagrädum y mana respetaqkunataqa castiganqam (Genesis 9:5, 6).

5. (1) ¿Imapitataq kë yachatsikïchö yachakushun? (2) ¿Imapaqtaq yanapamäshun kë yachatsikï?

5 Noë kawanqan tiempu pasariptimpis Diosqa markanta yachëkätsishqallam. Kë yachatsikïchömi rikäshun imanö ruranqanta. Tsëmi yanapamäshun mandamanqantsikta wiyakunapaq y imëyaqpis kawëman apakoq nänipita mana yarqukurinapaq.

MUSHOQ NACION MUSHOQ MANDAKÏTA CHASKIN

6. (1) ¿Imanirtaq israelïtakunaqa mushoq mandakïkunata wanayarqan? (2) ¿Imanötaq israelïtakuna tsë mandakïta rikäyänan karqan?

6 Moisespa tiempunchöpis imanö adorayänampaqmi mushoq mandakïkunata sirweqninkunata Jehovä qorqan. ¿Imanirtaq precisarqan mushoq mandakïkunata qonan? Tantiyarinapaq, israelïtakunaqa Egiptu markachömi 200 watapitapis mas esclävu kayarqan, y tsëchömi rikäyarqan Dios chikinqan rurëkunata egipciukuna rurayanqanta; wanushqakunata y tukï imäginkunatam adorayaq. Tsëmi israelïtakuna Egiptupita yarqurirqa mushoq mandakïtana wanayarqan. Y mushoq nacionna karmi Moises qellqanqa leyllatana wiyakuyänan karqan. “Ley” palabrapaqqa yachaq nunakuna niyan “pushe” o “yachatsi” ninan kanqantam. Moises qellqanqan leyqa israelïtakunatam yanapaq oqllanakur ruranakï jutsaman mana ishkiyänampaq y wakin nacionkunapa mana alli adoracionninkunaman mana ishkiyänampaq. Jehovä bendicinanta munarqa kë mandakïkunatam wiyakuyänan karqan, peru mana wiyakurqa sufriyanmanmi karqan (leyi Deuteronomiu 28:1, 2, 15 *).

7. (1) ¿Imanir mastaq Diospa sirweqninkuna mushoq mandakïkunata wanayarqan? Willakaramï. (2) ¿Imanirtaq Bibliaqa leypaq nin juk “pushakoq” cuenta kanqanta?

 7 Jina mushoq mandakïkunata chaskiyanqanqa jukkunachöpis yanapakoqmi. Tantiyarinapaq, Moises qellqanqan leyqa yanapakurqan Mesïas shamunampaq listu këkäyänampaq, jutsasapa kayanqanta yarpäyänampaq y jutsankunapita librakäyänampaq juk precisaq pägutaraq wanayanqanta entiendiyänampaqmi (Gälatas 3:19; Hebrëus 10:1-10). Jina Leyqa Mesïas shamunampaq kaq familiakunatam mana allipita tsaparqan, y chäramuptinnam, reqiyänampaq yanapakurqan. Tsëmi Bibliaqa Leypaq nin, Mesïas chämunqanyaq juk tiempupa juk “pushakoq” cuenta kanqanta (Gälatas 3:23, 24).

8. ¿Imanirtaq musyatsikïkunapita yarqamunqan leykuna ninqanta wiyakushwan?

8 Moises qellqanqan leyqa noqantsiktapis alläpam yanapamantsik. Tsëmi, tsë leyta imanir qellqatsinqanta entiendinapaqqa rurënintsikkunapita pärarinantsik y alleq rikänantsik. Tsë leykuna ninqannö kanan manana kawashqapis, kawënintsikchö y Diosta adoranqantsikchömi yanapamënintsikta puëdin, tsëmi musyatsikïninkunata entiendinapaq Bibliaman qellqatsirqan. Jina agradecikunantsikmi tsë leykunata Jesus entienditsimanqantsiktapis. Tantiyarinapaq, Jesus kënö consejakunqantam alleq wiyarinantsik: “Musyayanquim une awiliquicuna queno yachatsicuyanqanta, ‘Majayoq quecar ama jucwan jucwan pununacuyanquitsu’ nishpa. Peru noqanam niyaq: Pipis juc warmita riquecur munapäreq caqqa, jucwan punanacureqnonam carishqa”. Moises qellqanqan leyqa michäkurqanmi majayoq këkarnin jukwan kakuyänanta. Peru Jesusqa yachatsikurqan mana alli munëninkunata y mana alli pensëninkunata venciyänampaqmi (Mateu 5:27, 28).

9. ¿Imanirtaq Diospa markanqa mushoq mandakïtana wanarqan Mesïas këman Jesus tikrariptin?

9 Yapëmi Diospa markampa kawëninqa cambiarirqan. 33 watachömi Israel nacionta jaqirirqan y juk mushoq markatana patsäratsirqan. Tsëmi Mesïas këman Jesus tikrariptin Jehoväqa mushoq mandakïtana markanta qorqan y munënin cumplikänampaq imakunata ruranampaq kaqkunata willakurqan.

CIËLUPAQ KAQ ISRAELTA JEHOVÄ MANDAKÏTA QON

10. (1) ¿Imanirtaq Jehoväqa mushoq mandakïkunata markanta qorqan Jesus Patsaman shamunqampita ichik tiempullata? (2) ¿Imanirtaq kë mushoq mandakïqa Moises qellqanqan leypita jukläya karqan?

10 Rikanqantsiknömi Jehoväqa Israel markata leyta qorqan imanö kawayänampaq y imanö adorayänampaqpis. Y Jesus kë Patsaman shamunqampita ichik tiempu pasarishqanchönam, markanta mushoq mandakïkunata qorqan. Porqui sirweqninkunaqa manam Israel kastallapitatsu kayänan karqan, sinöqa imëka costumbriyoq y më tsë nacionpitam. Pëkunam mushoq markana y mushoq conträtuchöna kayänan karqan. Tsënömi Jehoväqa rikätsikurqan, ninqanta wiyakuyaptin y allikunata rurayaptinqa llapan nunatapis igualpa chaskinqanta (Hëchus 10:34, 35). Tsë mushoq congregacionqa ‘Cristupa leynintam’ o mushoq mandakïtam wiyakoq. Këqa Moises qellqanqan leypita alläpa jukläyam karqan, porqui musyatsikïkunapitam yarqamoq. Manam rumichötsu qellqaraq, sinöqa cada cristiänupa shonqunchömi. Tsëmi yanapaq mëchö këkäyaptimpis (Gälatas 6:2, NM).

11. ¿Ima ishkë mandakïtaq ‘Cristupa leyninchö’ këkan?

 11 Ciëlupaq kaq israeltaqa kawëninkunachö alläpam yanaparqan ‘Cristupa leynin’. Mushoq conträtuta manaraq rurarmi, Jesusqa ishkë precisaq mandakïkunata qateqninkunata qorqan: Diospita yachatsikuyänampaq y kuyakïwan tratanakuyänampaq. Kë mandakïqa llapan cristiänukunapaqmi karqan, tsërëkurmi ciëlupaq kar o Patsapaq karpis llapantsik wiyakunantsik.

12. ¿Imanirtaq Diospita yachatsikïqa juk mushoq mandakï karqan?

12 Unë witsanqa, juk mana israelïta nuna Jehoväta sirwïta munarqa kikinmi Diospa markata ashinan karqan (1 Rëyes 8:41-43). Peru kananqa qateqninkunata Jesus mandarqan, Jehoväpita yachakïta munaqkunata asheq ëwayänampaqnam (leyi Mateu 28:19, 20). 33 wata Pentecostes fiesta witsanmi Jehoväqa cläru rikätsikurqan sirweqninkuna entëru Patsachö yachatsikuyänanta munanqanta. Tsë fiesta junaqmi Jesuspa 120 qateqninkuna santu espïrituta chaskirirnin, judïu kaqta y mana judïu kaqta tukï idiömachö yachatsir qallëkuyarqan (Hëchus 2:4-11). Tsëpitanam samaritänukunata yachatsir qallëkuyarqan, y 36 watapaqnam mana judïu kaqkunata. Tsëchömi cläru rikakurqan cristiänukuna entëru Patsachö yachatsikuyänan precisanqanta.

13, 14. (1) Juk mushoq mandamientupaq Jesus parlarninqa, ¿ima nïtataq munëkarqan? (2) ¿Imatataq yachakuntsik Jesus ruranqampita?

13 Jina Jesusqa cristiänukuna kuyanakuyänampaqmi “juc mushoq mandamientuta” qorqan (leyi Juan 13:34, 35). Tsëwanqa, manam cristiänu mayintsikkunata cada junaq kuyakïwan tratanallapaqtsu nikarqan, sinöqa hasta pëkunarëkurqa wanurpis wanurinapaqmi nikarqan. Kë mandakïqa Moises qellqanqan leychöqa manam yurintsu (Mateu 22:39; 1 Juan 3:16).

14 Tsë mandakïtaqa kikin Jesusmi cumplirqan, porqui qateqninkunarëkurmi wanurqan. Jina tsënölla noqantsikpis ruranatam shuyaran. Llapantsikmi listu këkänantsik cristiänu mayintsikkunarëkur sufrinapaq o hasta wanurinapaqpis (1 Tesalonicensis 2:8).

JEHOVÄQA KANAN Y SHAMOQ TIEMPUPIS YACHËKÄTSIMÄSHUNLLAM

15, 16. (1) ¿Imanötaq kanan witsan Jehovä markanta yachëkätsin? (2) ¿Imanö tiempuchötaq kawantsik?

15 Jesusmi ‘llapanchö wiyakoq y yachëwan sirweqta’ cargun qoshqa qateqninkunata höranchö “mikïnin” qaranampaq (Mateu 24:45-47, NM). Tsë ‘mikïchömi’ këkan precisaq mandakïkunata markanta Jehovä qonqampis. ¿Imanirtaq tsë mushoq mandakïkuna precisan? Porqui kawanqantsik tiempuqa manam unënönatsu. ¿Imanir? Rikärishun.

16 Kananqa ‘ushanaq junaqkunachömi’ kawantsik. Y ichik tiempullachönam ‘imëpis mana pasakunqannö jatun sufrimientu’ qallaramunqa (2 Timoteu 3:1, NM; Marcus 13:19, NM). Jina Satanastawan demoniunkunatapis ciëlupitam kë Patsaman weqaparkayämushqa y llapan nunakunatam mana allita rurëkätsin (Apocalipsis 12:9, 12). Y noqantsikqa Jesus mandakunqanta wiyakurmi, imëpitapis mas entëru Patsapa tukï idiömakunachö yachatsikïkantsik.

17, 18. ¿Imanötaq rikashwan Diospa markan yachatsimanqantsikkunata?

17 Diospa markanqa imëka yanapakïkunatam qomarquntsik alli yachatsikoq kanapaq. Y reunionkunachömi alli  utilizänapaq yachatsimantsik. Peru ¿alliku provechëkantsik? ¿Jehoväpita shamoqtanöku rikantsik?

18 Jehovä bendicimänata munarninqa, tsë yachatsikïkunatam wiyakunantsik. Kanampita patsë wiyakoq karninqa, mas fäcilmi wiyakushun “jatun sufrimientu” witsampis (Mateu 24:21, NM). Y tsë pasariptinqa, shumaq patsachö kawanapaqpis yapëmi mushoq yachatsikïkunata wanashun.

Shumaq patsachöqa, Dios munanqannö kawakunapaqmi mushoq mandakïkunata chaskishun. (Rikäri 19 y 20 kaq pärrafukunata).

19, 20. (1) ¿Ima mushoq mandakïtaraq shumaq patsachö Jehovä qomäshun? (2) ¿Imanöraq tsë mandakïkuna yanapamäshun?

19 Moisespa tiempunchömi, Jehoväqa israelïtakunata qorqan Moises qellqanqan leyta. Y cristiänukunatanam “Cristupa leyninta” qorqan. Y shumaq patsachönam Jehoväqa qomäshun mushoq mandakïkunata (leyi Apocalipsis 20:12). Itsa tsë mandakïkunaqa, tsëpita witsëpa imanö kawanata Jehovä munanqanta yachatsimäshun. Tsë mushoq mandakïkunata estudiarninmi musyashun noqantsikpita Diosnintsik imata shuyaranqanta. Y kawarimoqkunapis tsë mandakïllatam chaskiyanqan. Llapantsikmi entiendishun Jehoväpa pensëninta. Y Biblia ninqanta alleq entiendirninmi, kuyakïwan y respëtuwan tratanakushun (Isaïas 26:9). Pensari, ¡Jesus gobernamaqnintsik kaptinqa imëkakunataraq yachakushun y jukkunatapis yachatsishun!

20 Tsë mushoq mandakïkuna ninqanta wiyakushqa y ushanan kaq pruëbachö alleq tsarakushqaqa, Jehovämi jutintsikta qellqanqa imëyaqpis kawaqkunapa jutinkuna apuntaränan libruman. Rikanqantsiknömi, imëyaqpis kawakïta tarinapaqqa kikintsikpitana kanqa. Tsëmi imëka rurënintsikpita PÄRARINANTSIK Bibliata leyinapaq, alleq RIKÄNANTSIK nikanqanta entiendinapaq y alleq WIYANANTSIK Jehovä mandamanqantsikta ruranapaq. Tsëta rurarninqa jatun sufrimientutam kawëkar pasashun y imëyaqpis Diosnintsikpita yachakïta puëdishun (Eclesiastes 3:11; Romänus 11:33).

^ par. 2 Isaïas 30:20, 21: “Sufrimientuta Jehovä permitirpis, Alli Yachatsishoqniki karmi qampita witikunqanatsu, y nawikikunam rikanqa Alli Yachatsishoqnikita. Y derëcha kaqpa o izquierda kaqpa ëwarpis rinrikim wiyanqa qepëkichö kënö nimoqta: ‘Këmi alli kaq näniqa. Këpa ëwayë’”.

^ par. 6 Deuteronomiu 28:1, 2, 15: “Y Jehovä Diosniki mandëkäshunqëkita wiyakuptiki, y kanan llapan mandëkanqaq mandakïninta ruraptikiqa, Jehovä Diosnikim Patsachö llapan nacionkunapitapis mas puëdeqman churashunki. Y kë llapan bendicionkunam qamman shamunqa y taripäshunki, porqui Jehovä Diosniki parlanqantam wiyakïkanki. [...] Peru Jehovä Diosniki mandëkäshunqëkita mana wiyakuptikiqa, y kanan llapan mandëkanqaq mandakïninta mana ruraptikiqa, kë llapan maldicionkunam qamman shamunqa y taripäshunkim”.