Llapan kanqanman ëwari

Qateqnin kaqman ëwë

Qallananchö tïtulukunaman ëwë

Jehoväpa testïgunkuna

Quechua (Ancash)

Täpakoq (yachakunapaq)  |  Juniu de 2017

Problëmakunata altsar yamë kawakïta ashishun

Problëmakunata altsar yamë kawakïta ashishun

SIRWEQNINKUNA yamë kawakïta ashir kallpachakuyänanta y valorayänantam Jehoväqa munan. Tsëta rurarninmi rasumpa kaq cristiänukunaqa kushishqa y yamë kawakuntsik. Tsënö yamë kawakïta rikarninmi, mëtsikaq nunakuna Diospa markanman shamïkäyan.

Tantiyarinapaq, Madagascar nacionchö juk reqishqa brüjutaqa alläpam gustarqan Jehoväpa testïgunkuna yamë kawakuyanqan. Tsëmi kënö pensarqan: “Imëllapis juk religionman yëkïta munarqa, Jehoväpa testïgunmi kashaq”. Tiempuwannam, brujerïa rurëninkunata jaqirirqan. Y atska killakunapam Biblia ninqannö casädu kawakïninta altsarqan y yamë këta qokoq Jehoväpa testïgunmi tikrarirqan.

Tsë brüjunömi cada wata waranqëpayan nunakuna, ashiyanqan yamë kawakïtaqa Diospa markanchö tariyan. Peru Biblia ninqannöpis congregacionchö chikikoq y contrakoq këqa, amïgu kënintsikkunatam ushakäratsinman y piñatsinakïmanmi chäratsimashwan (Sant. 3:14-16). Peru Bibliaqa tsë problëmakunaman mana chänapaq y yamë kawakunapaqmi alli consëjukunata qomantsik. Tsë consëjukunata cäsukur wakin nunakuna imata rurayanqanta rikärishun.

PROBLËMAKUNA, Y IMANÖ ALTSANAPAQ KAQ

“Noqawan trabajaq juk wawqiwanmi mana allipa tratanakuyaq kayä. Juk junaqmi, discutikäyaptï ishkë nunakuna rikäyämarqan” (CHRIS).

“Diospita yachatsikoq imëpis yarquyanqä juk nanam, noqawan yarqïta nï parlapämëtapis munarqannatsu. Ima pasakushqa kanqantaqa manam musyarqätsu” (JANET).

“Kimaqmi qayanakurir telëfunupa parlëkäyarqä. Juknin kaq ‘ëwallä’ nirayämaptinmi, telëfununta upitsishqantana pensarnin pëpita mana allita parlarirqä. ¡Peru manam upitsishqatsu kanaq, y ninqätaqa llapantam wiyanaq!” (MICHAEL).

“Congregacionchö ishkë precursörakunapam problëmankuna kanaq. Juknin kaqmi jukninta imëpis qayapar qallëkurqan. Y tsënö pleytuyanqanqa wakinkunatapis llakitsirqanmi” (GARY).

Kë problëmakunaqa itsa mana kaqnölla rikakunman. Peru rasumpa kaqchöqa, tsëpa pasëkaqkunataqa alläpam llakitsinman karqan y congregacionchö yamë kawakïtapis ushakäratsinmanmi karqan. Peru kushikïpaqqa, kë cristiänu mayintsikkunaqa Biblia ninqannömi rurayarqan y yamë kawakurmi sïguiyarqan. ¿Bibliachö mëqan consëjukunataq yanaparqan?

“Nänipa ëwar ama jukniki jukniki piñapänakuyankitsu” (Gen. 45:24). Teytankuna kaqman wawqinkuna manaraq kutiyaptinmi, Josëqa tsënö consejarqan. Tsëqa, ¡juk alläpa  alli consëjum karqan! Porqui juk nuna imanö sientikunqanta dominëta mana puëdir ras piñakurqa, wakintapis piñaratsinmanmi. Chrisqa cuentatam qokurirqan, orgullösu kanqanta y imatapis niyänanta mana gustanqanta. Cambiëta munarninmi, pleytuyanqan wawqita disculpata mañakurqan y kallpachakurqanmi mana alli geniunta tsaränampaq. Cambianampaq Chris kallpachakïkaqta rikarmi, tsë wawqipis, tsënölla rurarqan. Kananqa ishkampis kushishqam Jehoväta sirwiyan.

“Alleq mana tapukushpa imatapis rurëqa mana allim yarqun” (Prov. 15:22). Janetqa cuentatam qokurirqan Bibliapa kë consëjun ninqannölla ruranan precisanqanta, tsëmi piñashqa këkaq nanawan parlanampaq decidirirqan. Parlëkäyaptinmi, Janetqa tapurirqan imanir piñashqa këkanqanta. Qallananllachöqa manam shumaqqa parlayarqantsu, peru mas tranquïlu parlarninqa mas allim parlakuriyarqan. Y piñashqa këkaq nanaqa, cuentatam qokurirqan juk asuntuta juknöpa entiendishqa kanqanrëkur Janetwan piñakunqanta, tsëmi perdonta mañakurirqan. Kananqa unënömi juntu Jehoväta sirwikäyan.

“Sitsun ofrendëkita altarman apëkar yarpakurkunki creikoq mayiki qamwan piñashqa këkanqanta, tsëqa altarpa puntanman ofrendëkita churëkur, kutï. Puntataqa creikoq mayikiwanraq amishtë” (Mat. 5:23, 24). Itsa yarpantsik Jesus Jirkapita Yachatsikurnin kë palabrakunata ninqanta. Michaelqa alläpam llakïkurqan tsë wawqita shumaq mana tratanqampita. Tsëmi decidirqan tsë wawqiwan amishtanampaq. Humildim karqan y perdontam mañakurqan pëpita mana allita parlanqampita. Y kënömi Michaelqa nin: “Wawqïqa shonqupita patsëmi perdonëkamarqan”. Tsënömi amïgu karnin sïguiyan.

“Jukniki juknikikuna aguantanakurnin sïguiyë, y ofendinakurpis jukniki juknikikuna perdonanakuyë” (Col. 3:12-14). ¿Yarpankiku ishkë precursörakuna problëmachö kayanqanta? Juk anciänum cuentata qokurirqan tsënö pleytuyanqanrëkur wakinkunapis mana alli sientikïkäyanqanta. Tsëmi precursörakunata kënö nir tapurqan: “Congregacionchö yamë kawakï kananrëkur, ¿manaku pacienciawan tratanakïta puëdiyanki?”. Kë panikunaqa tsë consëjuta chaskikuyarqanmi y tsënömi rurayarqan. Kananqa alli yanasam kayan y juntum yachatsikurmi sïguiyan.

Wakinkuna imatapis mana allita ruramashqaqa, Colosensis 3:12-14 textuchö consëjupaq parlarinqantsikqa yanapamënintsiktam puëdin. Mëtsika nunakunam cuentata qokuyashqa humildi këqa, pipis ofendiyanqanta qonqayänampaq y perdonayänampaq yanapakunqanta. Peru tsëta rurëta mana puëdirninqa, Mateu 18:15 textu ninqannömi rurashwan. Kë textuchöqa Jesusqa parlëkarqan jukpa contran jatun jutsata rurarir  imata ruranapaq kaqtam, peru kë consëjuqa juk problëmakunachöpis yanapamashwanmi. Tsëmi cristiänu mayintsikkunawan problëmantsik kaptin altsëta munarqa, humildim kanantsik y kuyakïwan parlanantsik.

Jina Bibliachöqa mëtsika yanapakoq consëjukunam kan. Peru yanapamänapaqqa rikätsikunantsik santu espïritupa wayïninyoq kanqantsiktam. Tsëqa këkunam kayan: “Kuyakï, kushishqa kë, yamë kë, pacienciayoq kë, alli shonquyoq kë, alli kë, markäkï, yachanëpaq kë [y] peqata tsarëta yachë” (Gäl. 5:22, 23). Imanömi aceitiqa yanapakun mäquinakuna alli funcionanampaq, tsaq tsënöllam yamë kawakunapaqqa santu espïritupa wayïnimpis yanapakun.

JUKLÄYA JUKLÄYA KANQANTSIKQA CONGREGACIONTAM SHUMAQYÄTSIN

Congregacionchöqa, llapantsikmi jukläya jukläya kantsik, jukläyam pensantsik, portakuntsik y jukläyam parlakuntsikpis. Tsëqa yanapakun congregacionchö alli y shumaq amïgukunata ruranapaqmi. Peru jukläya jukläya kanqantsikqa problëmamampis chäratsimashwanmi. Unëpana Jehoväta sirweq juk anciänum kënö nin: “Parlakïta mantsakoqqa, parlëta gustaqkunawan karninqa itsa mana alli sientikunqa. Tsë asuntu mana precisaqnö karpis, jatun problëmamanmi chätsikunman”. Tsëqa, ¿jukläya jukläya nunakuna manatsuraq alli amïgu këta puëdiyanman? Pensarishun apostol Pëdruman y Juanman. Bibliata leyirninqa rikantsik, Pëdruqa imatapis raslla parlaq y ruraq kanqantam. Y Juanqa, kuyakoq y alli pensëkur imatapis parlaq y ruraq kanqantam rikantsik. Kë ishkan apostolkunaqa jukläya jukläyam kayarqan, peru yanapanakurmi juntu shumaq trabajayarqan (Hëch. 8:14; Gäl. 2:9). Këqa rikätsimantsik kanan tiempu cristiänukunapis, jukläya jukläya këkarnimpis yanapanakurnin juntu trabajëta puëdinqantsiktam.

Llapantsikpaq Jesucristu wanunqanta y cristiänu mayintsikkunata kuyanapaq kaqtaqa musyantsikmi (Juan 13:34, 35; Rom. 5:6-8). Peru juk cristiänu mayintsik imatapis  nirinqan o ruranqanqa itsa alläpa piñaratsimashwan. Tsëmi tsë cristiänu mayintsikpita karupakäkurinantsiktsu, ni imëpis amïgun këta manana puëdinapaq kaqtaqa pensanantsiktsu. Y kënömi tapukunantsik: “¿Rasumpëpaku Biblia ninqampa contran imatapis rurëkan? ¿Mana allita ruramëtaku munan? O ¿tsëqa pasakïkan jukläya jukläya kayanqärëkurllaku? Jina imachö alli kanqampita, ¿imallatapis yachakïta puëdïku?”.

Kë ushanan tapukïqa alläpam precisan. Porqui parlëta gustaq kaqqa, mas fäcil-llam Diospita piwampis parlëta puëdinqa. Tsëqa itsa nirishwan yachatsikoq yanaqämänapaq y tsëchömi rikëta puëdintsik imanö yachatsikunqanta noqantsikpis tsënölla ruranapaq. Mëqan cristiänu mayintsikpis mas yanapakoq kaptinqa, ¿manatsuraq pëpita yachakushwan? Tsëqa edäyashqakunata, qeshyëkaqkunata o mas wanaqkunata yanapanqantsikpitam kushishqa sientikushun. Cristiänu mayintsikkunawan jukläya jukläya karnimpis, alli rurayanqankunaman mas pensarqa masmi kuyanakushun y juknöllam kashun. Itsa mas alli amïgu këta puëdishuntsu, peru tsëqa yanapamäshunmi mas shumaq tratanakunapaq, shonquntsikchö alleq sientikunapaq y congregacionchö yamë kawakunqantsikpita kushishqa sientikunapaq.

Evodiawan Sintiquiqa kawayarqan, apostolkuna kawayanqan witsanmi. Itsachi ishkampis jukläya jukläya kayarqan. Tsënö kaptimpis Apostol Pabluqa nirqan “Señorpa kaqchö juk pensëyoqlla kayänampaq[mi]” (Filip. 4:2). ¿Noqantsikpis Pablu ninqannöllatsuraq rurashun congregacionchö yamë kawakï kanampaq?

PROBLËMAKUNA SÏGUINANTA AMA PERMITISHUNTSU

Wakinkunata mana allipa rikëqa, chakrachö mana alli qoranömi, mana llupirishqaqa winarmi sïguinqa. Tsënöllam pitapis mana allipa rikanqantsikqa shonquntsikchö winar qallëkunqa. Tsënö pasakuptinqa, congregacionchö juknölla kënintsikmi ushakärinman. Tsëmi Jehoväta y cristiänu mayintsikkunata  kuyarninqa, jukläya jukläya kanqantsik congregacionchö yamë kawakïta mana ushakäratsinampaq kallpachakunantsik.

Humildi karnin yamë kawakunapaq kallpachakurninqa, problëmantsikkunatam altsashun y allim kawakushun

Yamë kawakïta munar piwampis problëmantsikta altsëta procuranqantsikqa, allipaqmi kanqa. Juk cristiänam kënö nirqan: “Juk nanaqa wamratanömi tratamaq, tsëqa alläpam piñatsimaq. Tsëmi imëpis piñashqalla karnin, tsë nanata mana allipa tratar qallëkurqä. Porqui mana respetamaptinqa noqapis mana respetanäpaq kaqtam pensarqä”.

Tsëpitanam kë cristiänaqa mana alli portakïkanqanta cuentata qokurirqan, tsëmi kënö nin: “Mana alli portakïkanqäta rikarninmi alläpa llakikurqä. Y cuentatam qokurirqä, imanö pensanqäta cambianä precisanqanta. Jehovätam mañakurqä y tsë nanawan parlanäpaqmi juk qarëta rantirqä, y mana alli portakunqäpitam disculpata mañakurqä. Y ishkäkunam sinchipa waqunakuyarqä (makallanakuyarqä), y decidiyarqä tsë problëmäkunata manana yarpäyänäpaq kaqta. Tsëpita patsëqa problëmäkunaqa mananam kashqanatsu”.

Llapan nunakunam alli kawakïtaqa alläpa munayan. Peru mëtsikaqmi orgullösu kar o mana allita rurayänanta mantsar, sinchipa y mana alli tratakuyan. Tsënö portakïqa Diosta mana sirweq nunakunapaqqa allillam. Peru Jehoväpa markanchöqa manam tsënötsu, yamë y juknöllam kawakunantsik. Pablutawanmi Jehoväqa kënö nir qellqatsirqan: “Qamkunata rogayaq qayashqa kayanqëkimannö shumaq portakuyänëkipaq, chipyëpa qollmi shonqïkikunawan, yachanëpaq kënikikunawan y pacienciayoq kënikikunawan, kuyanakuyanqëkirëkur jukniki juknikikuna aguantanakur, juknöllata katsikoq santu espïritupa yanapakïninwan juk shonqulla këman chätsikoq yamë kë qamkunachö imëpis kanampaq llapan puëdiyanqëkimannö kallpachakurnin” (Efes. 4:1-3). ‘Juk shonqulla’ yamë kawakïqa alläpa valoryoqmi. Tsëmi, problëmantsikkuna kaptinqa altsanapaq kallpachakushun.