LÜCAS 10:25-37

  • ¿IMATATAQ RURANANTSIK IMËYAQPIS KAWËTA CHASKINAPAQ?

  • SAMARIA NUNA ALLITA RURANQAMPITA IGUALATSIKÏWAN YACHATSIKUN

Jesusqa, Jerusalen ëwëkunallachöran këkarqan atska judïukuna pëta ashir chäriyaptin. Wakinmi pëpita yachakïta munayarqan, peru wakinqa pruëbamanmi churëta munayarqan. Leyta alli reqeq juk nunam, “Maestru, ¿imatataq ruranä imëyaqpis kawëta chaskinäpaq?” nir tapurqan (Lücas 10:25).

Tsë nunaqa manam mana musyartsu tsënöqa tapurqan, y Jesusqa tsëtam cuentata qokurirqan. Sinöqa, imata ninqanwampis judïukunata Jesus ofendinantam munëkarqan. Jesusqa musyarqannam tsë nuna imata pensanqanta, tsëmi shumaqllapa tsë asuntupaq tapuparqan.

Tsëmi, “¿imataq Leychö qellqarëkan? ¿Imatataq käyinki?” nir tapurqan. Tsë nunaqa Diospa Leyninta estudiashqa karmi, Deuteronomiu 6:5 y Levïticu 19:18 ninqampita kënö nir contestarqan: “‘Jehovä Diosnikitam llapan shonqïkiwan, llapan kawënikiwan, llapan kallpëkiwan y llapan yarpënikiwan kuyanëki’, y ‘nuna mayikitana kikikitanö’” (Lücas 10:26, 27). ¿Tsënö contestanqanqa alliku karqan?

Jesusnam, “allitam contestaramurqunki, tsëta rurar sïgui, y kawëtam tarinki” nirqan. Peru tsë nunaqa, manam Jesus tsënö ninqanllawantsu conformakurqan. Sinöqa, llapankuna jananchö alli kaqta ruraq kanqanta y wakinkunata alli tratëkanqanta Jesus ninantam munëkarqan. Tsëmi, “rasumpa kaqchöqa, ¿pitaq nuna mayï?” nir-raq tapurqan (Lücas 10:28, 29). Tsë tapukïta contestëqa manam fäciltsu karqan. ¿Imanir?

Costumbrinkunata qateqkunalla nuna mayinkuna kayanqantam judïukunaqa pensayaq, y itsachi Levïticu 19:18 ninqanta tsënö entiendiyaq. Jina mana nacionnimpita kaqkunawan parlapänakïqa Leypa contran kanqantam pensayaq (Hëchus 10:28). Tsëchi tsë nunaqa, wakin judïu mayinkunata allipa tratarnin kuyakoq kanqanta rikätsikïkanqanta pensarqan, y itsachi Jesuspa wakin qateqninkunapis tsënö pensayarqan. Jina mana judïu kaqkuna nuna mayinkuna mana kayaptin, mana allipa tratë allilla kanqantam judïukunaqa pensayaq.

¿Imanötaq wakin judïukunata mana ofendirlla tsë nuna mana allita pensëkanqanta Jesusqa rikätsirqan? Kë igualatsikïtam nirqan: “Juk nunam Jerusalenpita Jericöman urëkarqan, y suwakoqkunapa makinmanmi ishkirirqan, pëkunam röpanta y imëkankunata qochiriyarqan, maqakacharkuyarqan, y wanunëkaqta jaqirïkur ëwakuyarqan. Tsëpitanam, tsë nänipa juk sacerdöti urëkarqan, peru rikärirqa, juk lädupam pasakurqan. Jina tsënöllam juk levïtapis tsë sitiuman chärir y rikärirqa, juk lädupa pasakurqan. Peru Samariapita nunam, tsë nänipa viajëkarqan y pë këkanqanman chärirqan, y rikëkurmi alläpa ankuparqan” (Lücas 10:30-33).

Tsë nunaqa musyaqmi templuchö trabajaq wakin sacerdötikuna y levïtakuna Jericöchö täräyanqanta. Wayinkunata kutiyänampaqqa, 23 kilömetrutanömi juk nänipa uräyaq. Tsë nänichö suwakoqkuna kayaptinmi mantsëpaq kaq. Juk judïu nunata imapis pasëkuptinqa, ¿manatsuraq juk sacerdöti o juk levïtaqa yanapanman karqan? Peru Jesus churanqan igualatsikïchöqa, manam ni mëqan tsë nunata yanapayarqantsu. Sinöqa, alläpa despreciayanqan Samaria markapita nunam tsë nunata yanaparqan (Juan 8:48).

¿Imanötaq tsë judïu nunata juk Samaria nuna yanaparqan? Jesusmi kënö nirqan: “Tsëmi pëman witïkur, aceititawan vïnuta herïdankunaman jichapurqan y vendapurqan. Nïkurnam animalninman montarkatsir juk posädaman aparqan, y tsëchömi cuidarqan. Y waränin junaqnam, ishkë denariuta jorqarirnin posäda rikaqta qorqan, y kënö nirqan: ‘Cuidëkullë, y këpita  masta gastanqëkitaqa, kutiramurnam paguëkushqëki’” (Lücas 10:34, 35).

Tsë igualatsikïta willarirnam, Alli Yachatsikoq Jesusqa, shumaq pensanampaq kënö tapurqan: “¿Kë kimampita mëqantaq qampaqqa suwakoqkunapa makinman ishkeqpa nuna mayin kanqanta rikätsikurqan?”. “Samaria nunam” nita mana munartsunchi, “ankupanqanta rikätseq kaqmi” nirqanlla. Tsëmi Jesusqa, “ëwë y qampis tsënö rurë” nirqan (Lücas 10:36, 37).

¡Yachatsikïninqa clärum karqan! Llapan nacionchö kaqkuna nuna mayin kanqanta nir Jesus contestashqa kaptinqa, ¿allitanötsuraq tsënö ninqanta tsë nuna y wakin judïukuna rikäyanman karqan? Manachi. Peru “rasumpa kaqchöqa, ¿pitaq nuna mayï?” nir tapukunqampa respuestanqa, Jesus churanqan igualatsikïchömi cläru musyakärirqan. Alli nuna kanqanta rikätsikoqqa, Biblia mandakunqannö llapankunata kuyëpa trataq kaq nunam.